Shtresa mbrojtëse e ozonit e Tokës po shërohet ngadalë, por dukshëm me një ritëm që do ta rregullonte plotësisht vrimën mbi Antarktidë në rreth 43 vjet, thotë një raport i ri i Kombeve të Bashkuara.

Një vlerësim shkencor një herë në katër vjet zbuloi rimëkëmbjen në progres, më shumë se 35 vjet pasi çdo komb në botë ra dakord të ndalonte prodhimin e kimikateve që godasin shtresën e ozonit në atmosferën e Tokës që mbron planetin nga rrezatimi i dëmshëm i lidhur me kancerin e lëkurës, kataraktet dhe dëmtimin e të korrave.

“Në stratosferën e sipërme dhe në vrimën e ozonit ne shohim se gjërat po përmirësohen” tha Paul Newman, përcjell UBT News.

Përparimi është i ngadalshëm, sipas raportit të paraqitur në konventën e Shoqatës Amerikane Meteorologjike në Denver. Sasia mesatare globale e ozonit 18 milje (30 kilometra) e lartë në atmosferë nuk do të kthehet në nivelet para hollimit të vitit 1980 deri rreth vitit 2040, thuhet në raport. Dhe nuk do të kthehet në normalitet në Arktik deri në vitin 2045.

Antarktida nuk do të rregullohet plotësisht deri në vitin 2066, thuhet në raport.

Shkencëtarët dhe mbrojtësit e mjedisit në të gjithë botën kanë përshëndetur prej kohësh përpjekjet për të shëruar vrimën e ozonit – që buron nga një marrëveshje e vitit 1987.

“Veprimi i ozonit krijon një precedent për veprimin klimatik. Suksesi ynë në heqjen graduale të kimikateve që hanë ozonin na tregon se çfarë mund dhe duhet të bëhet – si një çështje urgjente – për t’u larguar nga lëndët djegëse fosile, për të reduktuar gazrat serrë dhe për të kufizuar rritjen e temperaturës” tha Sekretari i Përgjithshëm i Organizatës Botërore Meteorologjike, Petteri Taalas.

Shenjat e shërimit u raportuan katër vjet më parë, por ishin të lehta. “Këto numra të rikuperimit janë forcuar shumë” tha Newman.

Dy kimikatet kryesore që përtypin ozonin janë në nivele më të ulëta në atmosferë, tha Newman, shkencëtari kryesor i Tokës në Qendrën e Fluturimeve Hapësinore Goddard të NASA-s. Nivelet e klorit janë ulur me 11.5% që kur arritën kulmin në 1993 dhe bromi, i cili është më efikas për të ngrënë ozonin, por është në nivele më të ulëta në ajër, ra 14.5% që nga kulmi i tij në 1999, thuhet në raport.

Që nivelet e bromit dhe klorit “ndaluan së rrituri dhe po zbresin është një dëshmi e vërtetë për efektivitetin e Protokollit të Montrealit”, tha Newman.

Modelet natyrore të motit në Antarktik ndikojnë gjithashtu në nivelet e vrimave të ozonit, të cilat arrijnë kulmin në vjeshtë. Dhe dy vitet e fundit, vrimat kanë qenë pak më të mëdha për shkak të kësaj, por tendenca e përgjithshme është ajo e shërimit, tha Newman.

Kjo po “shpëton 2 milionë njerëz çdo vit nga kanceri i lëkurës”, tha drejtoresha e Programit të Mjedisit të Kombeve të Bashkuara, Inger Andersen, për Associated Press në fillim të këtij viti në një email.

Raporti paralajmëroi gjithashtu se përpjekjet për të ftohur artificialisht planetin duke vendosur aerosole në atmosferë për të reflektuar rrezet e diellit do të hollonin shtresën e ozonit deri në 20% në Antarktidë./UBTNews/