Lajmet
Studimi: Shtresa e ozonit po shërohet, nevojiten 43 vjet për rregullim të plotë
Një vlerësim shkencor një herë në katër vjet zbuloi rimëkëmbjen në progres.
Published
3 years agoon
By
UBT newsShtresa mbrojtëse e ozonit e Tokës po shërohet ngadalë, por dukshëm me një ritëm që do ta rregullonte plotësisht vrimën mbi Antarktidë në rreth 43 vjet, thotë një raport i ri i Kombeve të Bashkuara.
Një vlerësim shkencor një herë në katër vjet zbuloi rimëkëmbjen në progres, më shumë se 35 vjet pasi çdo komb në botë ra dakord të ndalonte prodhimin e kimikateve që godasin shtresën e ozonit në atmosferën e Tokës që mbron planetin nga rrezatimi i dëmshëm i lidhur me kancerin e lëkurës, kataraktet dhe dëmtimin e të korrave.
“Në stratosferën e sipërme dhe në vrimën e ozonit ne shohim se gjërat po përmirësohen” tha Paul Newman, përcjell UBT News.
Përparimi është i ngadalshëm, sipas raportit të paraqitur në konventën e Shoqatës Amerikane Meteorologjike në Denver. Sasia mesatare globale e ozonit 18 milje (30 kilometra) e lartë në atmosferë nuk do të kthehet në nivelet para hollimit të vitit 1980 deri rreth vitit 2040, thuhet në raport. Dhe nuk do të kthehet në normalitet në Arktik deri në vitin 2045.
Antarktida nuk do të rregullohet plotësisht deri në vitin 2066, thuhet në raport.
Shkencëtarët dhe mbrojtësit e mjedisit në të gjithë botën kanë përshëndetur prej kohësh përpjekjet për të shëruar vrimën e ozonit – që buron nga një marrëveshje e vitit 1987.
“Veprimi i ozonit krijon një precedent për veprimin klimatik. Suksesi ynë në heqjen graduale të kimikateve që hanë ozonin na tregon se çfarë mund dhe duhet të bëhet – si një çështje urgjente – për t’u larguar nga lëndët djegëse fosile, për të reduktuar gazrat serrë dhe për të kufizuar rritjen e temperaturës” tha Sekretari i Përgjithshëm i Organizatës Botërore Meteorologjike, Petteri Taalas.
Shenjat e shërimit u raportuan katër vjet më parë, por ishin të lehta. “Këto numra të rikuperimit janë forcuar shumë” tha Newman.
Dy kimikatet kryesore që përtypin ozonin janë në nivele më të ulëta në atmosferë, tha Newman, shkencëtari kryesor i Tokës në Qendrën e Fluturimeve Hapësinore Goddard të NASA-s. Nivelet e klorit janë ulur me 11.5% që kur arritën kulmin në 1993 dhe bromi, i cili është më efikas për të ngrënë ozonin, por është në nivele më të ulëta në ajër, ra 14.5% që nga kulmi i tij në 1999, thuhet në raport.
Që nivelet e bromit dhe klorit “ndaluan së rrituri dhe po zbresin është një dëshmi e vërtetë për efektivitetin e Protokollit të Montrealit”, tha Newman.
Modelet natyrore të motit në Antarktik ndikojnë gjithashtu në nivelet e vrimave të ozonit, të cilat arrijnë kulmin në vjeshtë. Dhe dy vitet e fundit, vrimat kanë qenë pak më të mëdha për shkak të kësaj, por tendenca e përgjithshme është ajo e shërimit, tha Newman.
Kjo po “shpëton 2 milionë njerëz çdo vit nga kanceri i lëkurës”, tha drejtoresha e Programit të Mjedisit të Kombeve të Bashkuara, Inger Andersen, për Associated Press në fillim të këtij viti në një email.
Raporti paralajmëroi gjithashtu se përpjekjet për të ftohur artificialisht planetin duke vendosur aerosole në atmosferë për të reflektuar rrezet e diellit do të hollonin shtresën e ozonit deri në 20% në Antarktidë./UBTNews/
You may like
Vendi
Prizren: Arrestohen dy persona për posedim narkotikësh dhe armëmbajtje pa leje
Published
15 seconds agoon
April 23, 2026By
UBT News
Janë arrestuar dy persona të dyshuar meshkuj kosovarë, dje rreth orës 18:00 në Prizren, pas një hetimi disa mujor lidhur me veprat penale të posedimit të narkotikëve dhe armëmbajtjes pa leje.
Me vendim të gjyqtarit, janë kontrolluar një shtëpi dhe dy lokale që dyshohet se përdoreshin nga të dyshuarit për paketim, shitje dhe shpërndarje të substancave narkotike të llojit kokainë.
Gjatë kontrollit, policia ka sekuestruar një sasi të konsiderueshme provash, përfshirë: një motoçikletë, dy telefona mobilë, para të gatshme, si dhe 13 qese najloni me substancë të dyshuar narkotike (kokainë) me peshë rreth 336.92 gram. Po ashtu, është gjetur edhe një kavanoz me substancë të njëjtë me peshë rreth 115.15 gram, qese të zbrazëta me mbetje narkotike, peshore digjitale dhe mjete të tjera që dyshohet se përdoreshin për përgatitjen dhe shpërndarjen e narkotikëve. Në mesin e provave të sekuestruara janë edhe dy armë zjarri , një pistoletë me një karikator të zbrazët dhe një tjetër e çmontuar pa karikator si dhe mjete të tjera të dyshimta.
Sipas raportimit të fundit të Policisë , vlera e përgjithshme e substancave narkotike të sekuestruara arrin rreth 30 mijë euro.
Të dyshuarit janë arrestuar dhe, pas intervistimit, me vendim të prokurorit janë dërguar në mbajtje, ndërsa rasti vazhdon të hetohet.
Vendi
Grabitje në Prishtinë – viktima sulmohet me sprej, i merren para të gatshme
Published
20 minutes agoon
April 23, 2026By
UBT News
Sipas raportit të Policisë, një grabitje ka ndodhur dje, rreth orës 16:55, në afërsi të rrethrrotullimit të Qendrës Tregtare Prishtina Mall.
Ankuesi, një mashkull kosovar i punësuar në një kompani private, ka raportuar se derisa ishte duke drejtuar automjetin e firmës, është goditur nga prapa nga një veturë tjetër. Pas përplasjes, nga vetura kanë dalë dy persona të dyshuar, të cilët kanë përdorur sprej ndaj viktimës. Nën kërcënimin dhe pas neutralizimit të tij, të dyshuarit kanë arritur t’i marrin çantën ku ndodheshin para të gatshme në vlerë të konsiderueshme, dhe më pas janë larguar në drejtim të panjohur.
Rasti është duke u hetuar nga njësitet kompetente policore.
Opinione
Gjuha angleze – ura që lidh të rinjtë me botën dhe të ardhmen
Published
53 minutes agoon
April 23, 2026By
UBTNews
Shkruan: Dr. Sc. Eglantina Bilalli
Çdo vit, më 23 prill, shënohet Dita e Gjuhës Angleze, një datë simbolike e zgjedhur nga United Nations. Kjo ditë përkon me lindjen dhe vdekjen e William Shakespeare, një nga figurat më të shquara të letërsisë botërore dhe një kontribuues i jashtëzakonshëm në zhvillimin e gjuhës angleze
Gjuha angleze ka fituar një rol shumë të rëndësishëm në botën e sotme. Ajo nuk është thjesht një mjet komunikimi, por një urë që lidh njerëz, kultura dhe mundësi nga vende të ndryshme të botës. Pikërisht për këtë arsye, rëndësia e saj historike, kulturore dhe globale vazhdon të theksohet gjithnjë e më shumë, duke nxitur njëkohësisht edhe shumëgjuhësinë, dialogun ndërkulturor dhe përdorimin e barabartë të gjuhëve në nivel ndërkombëtar.
Çdo vit, më 23 prill, shënohet Dita e Gjuhës Angleze, një datë simbolike e zgjedhur nga United Nations. Kjo ditë përkon me lindjen dhe vdekjen e William Shakespeare, një nga figurat më të shquara të letërsisë botërore dhe një kontribuues i jashtëzakonshëm në zhvillimin e gjuhës angleze.
Përmes kësaj përzgjedhjeje, synohet të theksohet rëndësia historike, kulturore dhe globale e anglishtes, si dhe të promovohet shumëgjuhësia, dialogu ndërkulturor dhe përdorimi i barabartë i gjuhëve zyrtare në nivel ndërkombëtar.
Sot, anglishtja është bërë pothuajse gjuha kryesore e teknologjisë, shkencës, biznesit dhe komunikimit global. Shumica e informacioneve në internet, artikujve shkencorë dhe kurseve online janë të disponueshme në këtë gjuhë. Për të rinjtë, kjo do të thotë më shumë mundësi për të mësuar, për t’u zhvilluar profesionalisht dhe për të fituar aftësi që kërkohen gjithnjë e më shumë në tregun e punës.
Edhe në aspektin e punësimit, njohja e anglishtes është një avantazh i madh, e shpeshherë edhe një domosdoshmëri. Në fusha si teknologjia e informacionit, turizmi, marketingu digjital, shërbimi ndaj klientit apo puna në organizata ndërkombëtare, aftësia për të komunikuar në
anglisht rrit ndjeshëm mundësitë për punësim dhe përparim në karrierë. Sidomos sot, kur puna në distancë po zë gjithnjë e më shumë vend, kjo gjuhë u jep të rinjve mundësinë të punojnë për kompani të huaja edhe pa u larguar nga vendi i tyre.
Përtej anës profesionale, anglishtja ndikon edhe në zhvillimin personal e kulturor. Përmes saj, të rinjtë mund të lexojnë libra, të ndjekin filma, të dëgjojnë muzikë dhe të njohin ide e realitete të ndryshme nga e gjithë bota. Kjo i ndihmon të zgjerojnë horizontin, të kuptojnë më mirë kulturatë tjera dhe të zhvillojnë mendim më kritik e më të hapur.
Një rol shumë të rëndësishëm anglishtja ka edhe në arsim. Studentët që e zotërojnë këtë gjuhë kanë më shumë mundësi të ndjekin studime jashtë vendit, të përfshihen në programe shkëmbimi apo të aplikojnë për bursa ndërkombëtare. Shumë universitete të njohura në botë ofrojnë programe në anglisht, ndaj njohja e saj është shpesh një hap i domosdoshëm për këdo që synon një formim më të lartë dhe më konkurrues.
Megjithatë, rëndësia e anglishtes nuk duhet kuptuar si zëvendësim i gjuhës amtare. Përkundrazi, ajo duhet parë si një vlerë shtesë. Ruajtja dhe zhvillimi i gjuhës shqipe mbetet thelbësor për identitetin tonë kulturor dhe kombëtar. Prandaj, shumëgjuhësia është rruga më e mirë: të njohësh anglishten pa humbur lidhjen me gjuhën dhe rrënjët e tua.
Në fund, mund të thuhet se në një botë ku kufijtë po bëhen gjithnjë e më të vegjël, anglishtja mbetet një nga mjetet më të rëndësishme për zhvillim personal dhe shoqëror. Ajo u jep të rinjve më shumë besim, më shumë mundësi dhe një dritare më të gjerë drejt botës. Të investosh në mësimin e saj do të thotë të investosh në të ardhmen.
Nëse do që të tingëllojë edhe më natyral, si ese e shkruar nga një nxënës/student, ja jap edhe në një version më pak formal.
Dr. Sc. Eglantina Bilalli është profesoreshë në Fakultetin e Gjuhës Angleze dhe Fakultetin Media dhe Komunikim në UBT.

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT) ka publikuar çmimet maksimale të lejuara për shitjen e derivateve të naftës për datën 23 prill 2026.
Sipas vendimit të fundit, çmimet që hyjnë në fuqi nga ora 10:00 janë: Nafta (dizel): 1.64 euro për litër Benzina: 1.39 euro për litër; Gasi: 0.87 euro për litër.
MINT ka njoftuar qytetarët se për çdo parregullsi apo ankesë lidhur me çmimet në treg, mund të adresohen në emailin zyrtar të departamentit të konsumatorit ose përmes numrit të telefonit pa pagesë.
Këto çmime po vazhdojnë të mbeten në nivele të larta, kryesisht si pasojë e pasigurisë në tregjet ndërkombëtare dhe tensioneve të vazhdueshme nga konflikti mes SHBA-së, Iranit dhe Izraelit, gjë që ka reflektuar drejtpërdrejt në koston e karburanteve edhe në tregun tonë.
Prizren: Arrestohen dy persona për posedim narkotikësh dhe armëmbajtje pa leje
Grabitje në Prishtinë – viktima sulmohet me sprej, i merren para të gatshme
Policia konfiskon tri armë brenda 24 orëve në rajonin e Prishtinës, arrestohet një person
23 Prilli – Dita Botërore e Librit dhe e të Drejtave të Autorit
Gjuha angleze – ura që lidh të rinjtë me botën dhe të ardhmen
Beverley Callard largohet nga reality show pas incidentit shëndetësor, më pas diagnostikohet me kancer
Yjet rikthehen në vazhdimin e “The Devil Wears Prada” pas dy dekadash
Sot nafta 1.64 euro, benzina 1.39 euro
Rahoveci drejt një qendre moderne për art dhe inovacion
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet3 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
