Lajmet

​Studimi i ri: Truri i gruas ndryshon në mënyrë drastike gjatë shtatzënisë

Published

on

Shtatzënia shkakton ndryshime të mëdha në trupin e femrës, dhe një studim i ri tregon se truri gjithashtu pëson ndryshime të mëdha, disa kalimtare dhe disa të gjata.

Shkencëtarët thanë se për herë të parë hartuan ndryshimet që ndodhin kur truri i një gruaje riorganizohet në përgjigje të shtatzënisë, bazuar në skanimet e bëra 26 herë, duke filluar tri javë para konceptimit, deri në nëntë muajt e shtatzënisë dhe më pas dy vjet pas lindjes.

Studimi dokumentoi një rënie të gjerë të vëllimit të lëndës gri kortikale, rajonit të rrudhosur të shtresës më të jashtme të trurit, si dhe një rritje në integritetin mikro-strukturor të lëndës së bardhë të vendosur më thellë në tru. Të dyja ndryshimet koinciduan me një rritje të niveleve të hormoneve estradiolit dhe progesteronit.

“Është mjaft tronditëse që në vitin 2024 ne nuk kemi pothuajse asnjë informacion për atë që ndodh në tru gjatë shtatzënisë. Kjo punë ngre më shumë pyetje sesa përgjigjet, dhe ne po gërvishtim vetëm sipërfaqen e këtyre pyetjeve”, tha Elizabeth Chrastil, një neuroshkencëtare pranë Universitetit të Kalifornisë, gjithashtu objekt i këtij hulumtimi.

Chrastil tha se gjatë studimit ajo nuk ishte në dijeni të të dhënave që tregonin ndryshime në trurin e saj dhe se nuk ndihej ndryshe.

Shkencëtarët thanë se që kur studimi përfundoi, ata kanë vënë re të njëjtin model në disa gra të tjera shtatzëna që i janë nënshtruar skanimeve të trurit në një iniciativë kërkimore në vazhdim të quajtur projekti i trurit të nënës, i cili synon të rrisë numrin e subjekteve në qindra.

“Studimet e mëparshme kanë marrë skanime të trurit para dhe pas shtatzënisë. Por ne kurrë nuk kemi parë metamorfozë të trurit”, shtoi Emily Jacobs, një neuroshkencëtare pranë Universitetit të Kalifornisë.

Skanimet treguan një reduktim mesatar prej rreth 4 për qind të lëndës gri në afërsisht 80 për qind të rajoneve të trurit të studiuara. Rikuperimi i vogël pas lindjes nuk e ktheu volumin në nivelet e para shtatzënisë. Studiuesit thanë se nuk është e qartë nëse humbja e lëndës gri është një gjë e keqe.

“Disa nga ndryshimet që vumë re mund të jenë gjithashtu një përgjigje ndaj kërkesave të larta fiziologjike të shtatzënisë, duke treguar se sa i adaptueshëm mund të jetë truri”, tha Laura Pritschet, një studente post-doktoratë pranë Universitetit të Pensilvanisë dhe autore kryesore e studimit.

Në të ardhmen, studiuesit shpresojnë të shqyrtojnë se si variacionet në këto ndryshime mund të ndihmojnë në parashikimin e fenomeneve të tilla si depresioni pas lindjes dhe se si pre-eklampsia, një gjendje serioze e presionit të gjakut që mund të zhvillohet gjatë shtatzënisë, mund të ndikojë në tru.

Lajmet

Profesorët e UBT-së publikojnë studim mbi përdorimin e antibiotikëve gjatë pandemisë në revistën prestigjioze “Pharmacoepidemiology”

Published

on

By

Profesorët dhe kërkuesit shkencorë nga UBT kanë shënuar një tjetër arritje të rëndësishme në fushën e kërkimit ndërkombëtar me publikimin e punimit të tyre më të ri shkencor në revistën prestigjioze “Pharmacoepidemiology”, e cila është e indeksuar në platformat më të larta akademike botërore, Scopus dhe Web of Science.

Punimi me titull “Determinants and Temporal Trends of Inappropriate Azithromycin Use in Hospitalized Adults with COVID-19: A Retrospective Pharmacoepidemiologic Cohort Study” vjen si rezultat i bashkëpunimit të një ekipi të dalluar profesorësh ku autorë janë Fitim Alidema nga Fakulteti i Farmacisë në UBT, Arieta Hasani Alidema nga Fakulteti i Infermierisë në UBT, Miranda Sejdiu Abazi nga Fakulteti i Stomatologjisë në UBT, si dhe bashkëpunëtorët Saranda Sejdiu Sadiku dhe Arben Abazi.

Ky studim i rëndësishëm trajton në mënyrë të detajuar modelet e përdorimit të azitromicinës tek pacientët e rritur të hospitalizuar gjatë pandemisë COVID-19, duke u fokusuar në identifikimin e faktorëve dhe prirjeve kohore që kanë ndikuar në përshkrimin e këtij antibiotiku. Përmes një analize të hollësishme retrospektive, autorët kanë vlerësuar përputhshmërinë e praktikave klinike me parimet e përdorimit racional të barnave antimikrobike në kushtet e një urgjence shëndetësore globale.

Gjetjet e këtij hulumtimi sjellin një kontribut të çmuar në forcimin e praktikave të “Antimicrobial Stewardship” (menaxhimit të antibiotikëve) dhe në promovimin e përdorimit të arsyeshëm të tyre nëpër spitale. Në një kohë kur rezistenca antimikrobike konsiderohet si një nga sfidat më të mëdha dhe më kërcënuese për shëndetin publik në nivel global, ky studim ofron të dhëna të rëndësishme për komunitetin mjekësor për të shmangur përdorimet e pambështetura nga udhëzuesit klinikë.

Ky publikim, dëshmon edhe një herë përkushtimin e lartë të UBT-së dhe stafit akademik për të prodhuar kërkim shkencor të aplikuar me ndikim të drejtpërdrejtë në shkencat mjekësore, duke e rreshtuar institucionin krahas universiteteve më të njohura ndërkombëtare. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Maqedonci në Podcastin e UBT-së: 12 Qershori përmbylli një shekull dhunë dhe gjenocid

Published

on

By

Ministri i Mbrojtjes i Kosovës, Ejup Maqedonci, ishte i ftuar në Podcastin e Media Grupit të UBT-së. Në këtë bisedë, ai reflektoi mbi rrugëtimin e Kosovës nga lufta për mbijetesë e deri te ndërtimi i shtetit. Sipas tij, 12 Qershori shënon ditën kur Kosova mori frymë lirshem. Nga një popull që dikur kërkonte ndihmë për të mbijetuar, sot Kosova ka ndërtuar institucionet e veta dhe një ushtri moderne si FSK-ja.

I pyetur për peshën e kësaj date, Maqedonci theksoi se 12 Qershori përfaqëson realizimin e një ëndrre të madhe mbarëpopullore. Ky moment shënoi fundin e një periudhe të gjatë dhe të errët të vuajtjeve nën pushtuesin serb.

“Janë 100 vite deri në vitin 1999, kur u çlirua Kosova më 12 Qershor, kur populli ynë me të vërtetë ka përjetuar vetëm dhunë, ka përjetuar vetëm diskriminim dhe asnjëherë mundësi për të jetuar as të barabartë, e lëre më të lirë”, deklaroi Maqedonci për UBT News.

Ministri bëri edhe një ndërlidhje historike me vitin 1912. Ai sqaroi se që nga shpallja e pavarësisë së Shqipërisë, Kosova mbeti jashtë dhe u përball me tentativat serbe për zhdukjen e popullit tonë. Për këtë arsye, ai kërkoi që kjo datë të vlerësohet lart nga të gjithë shqiptarët.

“Vlerësoj që 12 Qershori është ndër datat më të rëndësishme në historinë tonë, jo vetëm në historinë e Kosovës, por në historinë tonë kombëtare”, potencoi ministri.

Maqedonci rikujtoi se kjo liri nuk erdhi vetvetiu. Ajo erdhi si rezultat i një sakrifice shumëvjeçare të brezave të tërë. Ky rrugëtim u bë i mundshëm falë organizimeve nga ideali i përbashkët për liri, protestave, kryengritjeve dhe, mbi të gjitha, luftës së lavdishme të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK). /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Elon Musk bëhet personi i parë në histori me pasuri rreth 1 trilion dollarë

Published

on

Elon Musk ka hyrë në histori si personi i parë në botë, pasuria e të cilit ka arritur rreth një trilion dollarë , një rekord i paprecedentë në botën e financave globale.

Sipas raportimeve të mediave ndërkombëtare, rritja e jashtëzakonshme e pasurisë së tij lidhet kryesisht me performancën e kompanive kryesore që ai udhëheq, veçanërisht Tesla dhe SpaceX.

Vlera e aksioneve të Tesla-s ka shënuar luhatje, por në periudha të caktuara ka pasur rritje të ndjeshme, duke ndikuar drejtpërdrejt në pasurinë e tij personale. Po ashtu, edhe vlerësimi i SpaceX, e cila konsiderohet ndër kompanitë private më të vlefshme në botë, ka kontribuar ndjeshëm në këtë shifër historike.

Ekspertët financiarë theksojnë se një pjesë e madhe e kësaj pasurie është e lidhur me tregun, që do të thotë se vlera e saj varet nga aksionet dhe investimet, të cilat mund të ndryshojnë shpejt varësisht nga kushtet ekonomike globale. Për këtë arsye, pasuria e tij reale në para të gatshme konsiderohet dukshëm më e vogël se vlera e përgjithshme e vlerësuar.

Elon Musk prej vitesh renditet si personi më i pasur në botë dhe një nga figurat më me ndikim në industrinë e teknologjisë, hapësirës dhe inovacionit, përmes kompanive si SpaceX, Tesla, Neuralink dhe platforma X (ish-Twitter).

Kjo arritje, nëse konfirmohet zyrtarisht nga burimet financiare, përfaqëson një moment historik në ekonominë globale, duke shënuar një nivel pasurie të paparë më parë për një individ.

Continue Reading

Lajmet

Haxhiu dhe Kurti bëjnë homazhe në Prekaz dhe Prishtinë me rastin e Ditës së Çlirimit

Published

on

Ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, dhe kryeministri në detyrë Albin Kurti kanë bërë homazhe në kompleksin memorial “Adem Jashari” në Prekaz, me rastin e 27-vjetorit të Ditës së Çlirimit.

Gjatë vizitës në Prekaz, Haxhiu ka vlerësuar lart sakrificën e familjes Jashari dhe rëndësinë e saj historike në luftën për liri, duke theksuar se qëndresa e tyre përbën themelin mbi të cilin është ndërtuar liria dhe shteti i Kosovës. Ajo ka kujtuar rolin e Adem dhe Hamëz Jasharit, si dhe sakrificën e mbi 50 anëtarëve të familjes Jashari, të cilët, sipas saj, ranë duke mos u dorëzuar asnjëherë.

Edhe kryeministri në detyrë Albin Kurti ka vlerësuar se Prekazi mbetet simbol i qëndresës dhe sakrificës për liri, duke theksuar se epopeja e familjes Jashari është pjesë themelore e historisë moderne të Kosovës dhe e idealit për shtet dhe pavarësi.

Pas homazheve në Prekaz, Haxhiu dhe Kurti kanë bërë homazhe edhe te përmendorja e heroit Zahir Pajaziti në Prishtinë, duke nderuar figurat kryesore të historisë së luftës çlirimtare./A.K/

Foto:KOHA

Continue Reading

Të kërkuara