Lajmet

Studimi i parë në botë mbi klimën dhe demografinë, parashikime katastrofike mbi nxehtësinë përmbytjet

Me politikat aktuale të klimës, foshnjat në të gjithë botën do të përjetojnë mesatarisht shtatë herë valë më të nxehta.

Publikuar

Fëmijët e sotëm dhe fëmijët e tyre do të përballen me ngjarje shumë më intensive të motit ekstrem në të ardhmen. Me politikat aktuale të klimës, foshnjat në të gjithë botën do të përjetojnë mesatarisht shtatë herë valë më të nxehta, dyfishin e numrit të zjarreve, 2.6 herë më shumë thatësira, 2.8 herë numrin e përmbytjeve të lumenjve, pothuajse trefishin e përmbytjeve. Të korrat e djegura. Kjo është ajo që del nga një studim i botuar në “Science.

Kjo analizë është e para e këtij lloji, që lidh shkencën e klimës dhe demografinë dhe përcakton sasinë e ekspozimit gjatë gjithë jetës ndaj ngjarjeve ekstreme të motit. Studiuesit nga Universiteti Vrije i Brukselit morën një koleksion të projeksioneve të ndikimit të klimës me shumë modele nga Projekti Isimip (Inter-Sectoral Impact Model Intercomparison Project), bazuar në punën e dhjetëra grupeve kërkimore në të gjithë botën. Shkencëtarët llogaritën ekspozimin gjatë gjithë jetës për çdo brez të lindur midis viteve 1960 dhe 2020, për secilin vend në botë, dhe për çdo skenar të ngrohjes globale midis shkallës 1 dhe rritjes 3.5 sipas angazhimeve aktuale të reduktimit tw gazrave serë nga qeveritë në krahasim me periudhën para-industriale. Angazhime që do të jenë në zemër të samitit të ardhshëm botëror të klimës COP26 në Glasgow në nëntor.

Me rritjen 3 gradë të ngrohjes globale, një 6-vjeçar në vitin 2020 do të përjetojë dy herë më shumë zjarre dhe ciklone tropikale, 3 herë më shumë përmbytje të lumenjve, 4 herë më shumë dështime të korrave, 5 herë më shumë thatësira dhe 36 herë më shumë valë nxehtësie sesa një person që jeton në kushte klimatike paraindustriale. Në një skenar ngrohjeje prej 3.5 gradë, foshnjat e lindura në vitin 2020 do të përjetojnë 44 herë më shumë valë të nxehtësisë.

Brezat e rinj në vendet me të ardhura të ulëta do të paguajnë më shumë, nënvizon studimi i shoqëruar me një raport të redaktuar nga OJQ Save The Children, ndërsa 53 milionë fëmijë të lindur në Evropë dhe Azinë Qendrore nga 2016 do të përjetojnë rreth katër herë më shumë ngjarje ekstreme sipas angazhimeve aktuale klimatike, 172 milionë fëmijë të së njëjtës moshë në Afrikën nën-Sahariane do të përballen me një rritje gati gjashtëfish të ekspozimit ndaj ngjarjeve ekstreme gjatë jetës së tyre, madje edhe 50 herë më shumë valë të nxehtësisë, shtojnë shkencëtarët.

Vazhdo të lexosh

Lajmet

Ndryshimi i kornizës negociuese për Serbinë, në çfarë pritet t’i bëjë presion BE-ja?

Ramadani thotë për UBTnews se pas kësaj BE do të insistojë në zbatimin e çdo pike të marrëveshjes bazë dhe aneksit të saj të arritur në Ohër në pranverën e vitit të kaluar.  

Publikuar

nga

Këshilli i Ministrave të Bashkimit Evropian muajin e kaluar miratoi vendimin mbi ndryshimin e kornizës negociuese për anëtarësimin e Serbisë në bllokun evropian. Edhe zyrtarisht BE kushtëzoi pranimin e Serbisë në bazë të normalizimit të marrëdhënieve me Kosovën.

Njohësi i çështjeve politike, Shkodran Ramadani thotë për UBTnews se pas kësaj BE do të insistojë në zbatimin e çdo pike të marrëveshjes bazë dhe aneksit të saj të arritur në Ohër në pranverën e vitit të kaluar.

“BE-ja sigurt, sipas të gjitha gjasave do të insistojë në zbatimin e pikëpërpikshëm të kësaj marrëveshje”, deklaroi ai.

Megjithatë sipas Ramadanit, në fazën aktuale, Kosova gjendet në presion më të madh të zbatimit të kësaj marrëveshje e shkak është asociacioni i komunave me shumicë serbe.

“Presioni më i madh aktualisht është mbi Kosovën, sepse është Bashkimi Evropian janë Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe të gjitha palët që po kërkojnë me insistim me këmbëngulje të asociacionit me komunat me shumicë serbe dhe sanksionet për këtë arsye Kosova duke refuzuar të bëjë një gjë të tillë është nën sanksionet e Bashkimit Evropian”, deklaroi ai.

Pavarësisht presionit, Kosova nuk do duhej të pranojë çdo gjë si kusht për normalizim të marrëdhënieve me shtetin fqinj.

“Kosova do të duhet të ketë shumë kujdes që të mos jetë pala të cilës i drejtohet gishti për ndonjë faj dhe po ashtu kjo nuk do të thotë që Kosova do duhej të pranoj çfarë do që i servohet në tavolinë, vetëm e vetëm që të mos identifikohet si pala që po pengon avancimin dhe progresin në çështjen e normalizimit të raporteve kësisojky është një proces jashtëyakonisht delikat, proces kompleks ku Kosova duhet të ecë nëpër fije të perit dhe të mbajë balancën, baraspeshën në mënyrë që as të mos pranojë çfarë do që i servohet dhe të ndjekë interesat e veta, sovranitetin e vetë, dmth orientimin e vetë dhe po ashtu as të mos pranojë gjithçka”, deklaroi ai.

Korniza negociuese e BE-së është bazë mbi të cilën zhvillohet procesi i negociatave të anëtarësimit me një vend kandidat./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Kulturë, Lifestyle

Eurovisioni zotohet se do të heqë flamujt dhe simbolet palestineze

Publikuar

nga

Organizatorët e Eurovision Song Contest u zotuan se do të heqin çdo flamur palestinez dhe simbol pro-palestinez në konkurs që do të mbahet javën e ardhshme në Malmö të Suedisë.

Ky vendim erdhi pas rritjes së tensioneve lidhur me pjesëmarrjen e Izraelit në Eurovision Song Contest, pas fushatës së tij ushtarake në Gaza.

Grupet pro-palestineze pritet të organizojnë protesta të mëdha në Malmö për të rritur ndërgjegjësimin për kauzën e tyre.

Të paktën 34 mijë e 596 njerëz janë vrarë në territorin palestinez gjatë pothuajse shtatë muajve të luftës mes Izraelit dhe Hamasit. Shumica prej viktimave janë gra dhe fëmijë./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Kulturë, Lifestyle

​Beaux Arts: Ish-vila e diktatorit Hoxha shndërrohet në rezidencë artistësh

Publikuar

nga

Ish-vila e diktatorit Enver Hoxha do të shndërrohet në një rezidencë artistësh, shkruan Florelle Guillaume në një artikull të botuar në revistën franceze “Beaux Arts”.

Ky është projekti i ri i fondacionit “Art Explora”, i cili nuk pushon së habituri me nismat e tij origjinale në favor të krijimit dhe demokratizimit kulturor.

“Vila 31”, e vendosur në zemër të kryeqytetit të Tiranës, është shtëpia e dikurshme e ish-kryeministrit shqiptar Enver Hoxha, stalinist i egër që sundoi vendin për katër dekada të shënuara nga shtypja e përgjakshme dhe izolimi, por edhe nga dhuna e madhe ndaj artistëve.

“Që nga vdekja e diktatorit në vitin 1985, ky vend historik kishte mbetur një vilë fantazmë e ngrirë në kohë, me dekorin e saj të stilit hollivudian të viteve 1970”, sipas drejtorit të përgjithshëm të “Art Explora”, Bruno Julliard.

Tunelet e fshehura, dritat e zbehta neoni, mobiljet prej kadifeje, pishina e pashfrytëzuar dhe bunkerët e fshehtë kontribuojnë në atmosferën e çuditshme dhe të modës së vjetër të kësaj vile, sa të frikshme aq edhe të admiruar nga banorët.

Në kërkim të një “fati të ri” prej disa vitesh, kryeministri aktual Edi Rama, vetë artist, i shkolluar në Ecole des Beaux-Arts në Paris në vitet 1980, nuk kishte se si të mos e vlerësonte projektin kulturor të Frédéric Jousset, atë të shndërrimit të një meke të intolerancës në një parajsë krijimi për artistë nga e gjithë bota. Një përbuzje e bukur ndaj historisë!

Rinovimi i “Vilës 31” do t’i besohet kompanisë arkitekturore NeM, e cila realizoi transformimin spektakolar të “Bursës së Tregtisë” në Paris.

“Qëllim është që as të mos bëhet një muze i diktaturës dhe as të shkelet trashëgimia e saj historike”, tha Bruno Julliard.

Pjesërisht e hapur vjeshtën e ardhshme, rezidenca prej 4000 metrash katrorë me tetë studio rezidenciale do të mirëpresë që nga dhjetori një valë të parë artistësh dhe krijuesish ndërkombëtarë dhe nga Ballkani.

“Objektivi është zhvillimi i një programi afatgjatë të kërkimit dhe eksperimentimit artistik, i hapur ndaj botës, por edhe duke nxjerrë në pah dinamizmin e jashtëzakonshëm artistik të Ballkanit”, tha Blanche de Lestrange, drejtoresha artistike e “Art Explora”, shkruan ATSh.

“Vila 31” do të jetë e hapur për publikun përmes seminareve, shfaqjeve të filmave dhe festivaleve.

Vazhdo të lexosh

Kuriozitete

Rikonstruktohet fytyra e gruas 75 mijëvjeçare të Neandertalit

Publikuar

nga

Arkeologët kanë arritur të bashkojnë kafkën e një skeleti 75 mijëvjeçar të Neandertalit.

Studiues nga Universiteti i Kembrixhit dhe Liverpulit zbuluan kafkën në shpellën Shanidar, 500 milje në veri të Bagdadit në Irak.

Në kuadër të një dokumentari të ri të Netflixit, Sekretet e Neandertalëve, ata arritën të vendosin sërish kafkën dhe të rikrijojnë fytyrën e gruas të cilës dikur i përkiste.

Kafka u gjet për herë të parë në vitin 2018, ku ishte rrafshuar në rreth dy centimetra të trashë. Ai ishte grimcuar, ndoshta nga rënia e gurëve, menjëherë pas vdekjes dhe ishte ngjeshur më tej nga dhjetëra mijëra vjet sediment.

Arkeologët e quajtën skeletin Shanidar Z./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Të kërkuara