Lajmet

Skënder Latifi promovon librin që dokumenton 175 vjet histori të Luginës së Preshevë

Published

on

Vepra monumentale e Skënder Latifit ka bashkuar shqiptarët në qendër të Preshevës, me librin që zbardh, përmes fakteve dhe materialeve arkivore, fatin e këtyre trojeve. Libri “Rrëfimi për kufijtë e Luginës së Preshevës”, botuar nga Botimet KOHA vitin e kaluar, është cilësuar si një akt patriotik e shkencor dhe një studim i thelluar për jetesën e mbijetesën e shqiptarëve të Luginës së Preshevës. Vepra sfidon drejtpërdrejt historiografitë zyrtare të shteteve fqinje, ndërsa autori ruan një qasje të ftohtë analitike, duke iu qëndruar besnik burimeve dhe dokumenteve arkivore.

Pas promovimit në Prishtinë në dhjetor të vitit të kaluar, libri është përuruar më 1 gusht edhe në Preshevë, vendin historinë e të cilit e trajton në mënyrë të detajuar. Ashtu si vetë libri, edhe ceremonia e promovimit theu format tradicionale. Në zemër të qytetit, në një ambient të hapur, ngjarja u shndërrua në një bashkëbisedim mes autorit, studiuesve dhe publikut.

Vepra, e cila trajton periudhën nga viti 1843 deri në vitin 2018, u botua fillimisht nga Botimet KOHA në kuadër të ceremonisë së ndarjes së çmimeve vjetore “Rexhai Surroi”. Që atëherë është vlerësuar si një studim madhor, i ndërtuar me rigorozitet shkencor, çka dëshmohet edhe nga rreth 1 mijë e 500 fusnota. Rrëfimi nis në prag të shpërbërjes së Perandorisë Osmane, kur Lugina e Preshevës shfaqet si një territor i lakmuar dhe i instrumentalizuar nga fuqitë e kohës.

Libri mbështetet në materiale arkivore osmane, serbe, bullgare, maqedonase, gjermane, britanike dhe shqiptare, rezultat i një pune shumëvjeçare kërkimore.

Autori Skënder Latifi tha se libri është fryt i një pune pesëvjeçare.

“Librin që lexuesit e kanë në dorë qysh prej dhjetorit e kam punuar për një periudhë kohore prej pesë vjetësh. Nuk po i llogaris hulumtimet që ia kam bërë shtypit e arkivave dhe nuk po e llogaris edhe mbledhjen e dëshmive gojore të cilat i kam përdorur si burime në libër. Do të thotë është një punë e imja pesëvjeçare e cila është kapitalizur, sipas mendimit tim, në mënyrën më të mirë sidomos me cilësinë e botimit që e ka bërë shtëpia botuese ‘KOHA'”, ka thënë Latifi.

Ai theksoi se gjatë punës është përpjekur ta trajtojë temën pa emocione, duke u mbështetur vetëm në fakte.

“Gjatë hulumtimit, përpunimit të fakteve jam përpjekur që njëkohësisht ta dua dhe ta kuptoj thellë Luginën e Preshevës. Feridi e përmendi, tash mos të hyjmë në detajizim pse Luginë e Preshevës, pse Kosovë Lindore? Lugina e Preshevës është pjesë, vazhdimësi territoriale e Vilajetit të dikurshëm të Kosovës”, ka deklaruar ai.

Më tej, Latifi shtoi se qëllimisht ka mbajtur një qasje të ftohtë ndaj temës.

“Kam qëndruar ftohtë ndaj temës që e kam trajtuar. Kam qëndruar ftohtë mu për faktin se kam dashur që lexuesin e huaj apo një ndërkombëtar, apo kush e merr ta lexojë, mos ta përziej me emocionet tona që i kemi këtu, emocionet e përditshme”, është shprehur autori.

Në 566 faqe, libri dokumenton procesin e riformësimit të kufijve administrativë, duke argumentuar se ata nuk kanë qenë vetëm ndarje teknike, por edhe mjete politike për ndryshimin e përbërjes demografike dhe zhbërjen e identiteteve ekzistuese.

Studiuesi Ferid Selimi e cilësoi librin si një studim të thelluar për jetesën dhe mbijetesën e shqiptarëve të Luginës së Preshevës.

“Ajo që e veçon punën e Skënderit është se nuk i komenton të tjerët. E shkruan ashtu siç ata e kanë thënë e shkruar, ndërkohë që ky pastaj e zbërthen, e bën një analizë të vetën”, ka thënë Selimi.

Ai vlerësoi gjithashtu bazën e gjerë dokumentare të veprës.

“Për të marrë një kuptim të plotë, të detajuar e të besueshëm të pikëpamjeve të autorit, studimi në vete ngërthen literaturë të bollshme, duke nisur nga dokumentet arkivore, studimet e botuara, librat, letrat, bisedat e intervistat me intelektualë e njerëz të rëndomtë të kohës, që shpalosin të dhëna e fakte të bollshme për temën në fjalë”, ka shtuar ai.

Gazetari dhe publicisti Emin Azemi e cilësoi veprën si një rishikim të plotë të historiografisë së Luginës së Preshevës, të ndërtuar mbi dokumente dhe analiza gjeopolitike.

“Përmes arkitekturës së pasur burimore, autori ndjek pulsin e historisë që nga Luftërat Ballkanike, e deri te diplomacia moderne e epokës Trump. Pas leximit të kësaj vepre, në kujtesë ngulitet ajo vetmi e madhe historike, në të cilën u lanë këto hapësira etnike, duke përfshirë edhe plagën e sotme të pasivizimit të adresave”, ka thënë Azemi.

Sipas tij, libri shmang çdo retorikë emocionale dhe romantike, duke marrë vlerën e një akti të lartë patriotik e shkencor, pasi dokumenton në mënyrë të detajuar proceset historike që kanë prekur Luginën e Preshevës.

Në promovim morën pjesë përfaqësues të institucioneve lokale, të Bashkësisë Islame të Preshevës, sektorit joqeveritar, studiues e qytetarë. Kryetari i Këshillit Kombëtar Shqiptar, Enkel Rexhepi, përmes një mesazhi, vlerësoi rëndësinë e veprës për dokumentimin e historisë dhe trashëgimisë së Luginës së Preshevës.

Duke shkëputur pjesë nga recensioni i tij, Emin Azemi tha se:

“Ky kërkim i zgjeruar historiografik ofron bazë të gjerë dokumentare që nxit reflektim të thellë mbi memorien kombëtare.”

Me këtë vepër, Skënder Latifi synon të thyejë harresën dhe të nxisë reflektim mbi historinë e Luginës së Preshevës. Ndërkohë, ai ka bërë të ditur se do të vazhdojë hulumtimet në arkiva, punë që tashmë është bërë pjesë e përditshmërisë së tij./A.K/

Continue Reading

Botë

8-vjeçarja nga Luiziana humb jetën nga “ameba trungrënëse” pas notit në liqen

Published

on

Një vajzë 8-vjeçare nga Luiziana, Lillian Smart, ka humbur jetën pasi u infektua me Naegleria fowleri, një amebë e rrallë e njohur si “ameba trungrënëse”.

Sipas familjes, Lillian nga Ruston ndërroi jetë pak pasi kishte festuar ditëlindjen e saj të tetë, ndërsa dëmtimet në trurin e saj ishin shumë të rënda.

Departamenti i Shëndetësisë i Luizianës kishte njoftuar më herët për një rast të dyshuar të infektimit me këtë amebë te një banor i zonës, pas notit në liqenin Claiborne, rreth 48 kilometra në veriperëndim të Ruston. Dyshohet se edhe infektimi i vajzës ka ndodhur gjatë notit në ujë të ëmbël.

Naegleria fowleri gjendet zakonisht në ujëra të ëmbla dhe të ngrohta. Infeksioni mund të ndodhë kur uji i kontaminuar hyn përmes hundës dhe arrin në tru.

Autoritetet theksojnë se ameba nuk shkakton infeksion kur uji gëlltitet dhe nuk transmetohet nga personi në person.

Departamenti i Shëndetësisë e ka cilësuar infeksionin si “jashtëzakonisht të rrallë, por pothuajse gjithmonë fatal”.

Në Shtetet e Bashkuara janë raportuar vetëm 180 raste të konfirmuara të infeksionit me Naegleria fowleri nga viti 1937 deri në vitin 2025./A.K/

Continue Reading

Vendi

Juridiku në UBT: Rrugëtimi ideal drejt një karriere të suksesshme në drejtësi

Published

on

By

Fusha e drejtësisë kërkon dije, integritet dhe aftësi për të parë përtej një rregulli, për të kuptuar një çështje dhe për të ndërtuar argumentin e duhur. Në një shoqëri ku ligji është pjesë e çdo fushe të jetës, nevoja për profesionistë të përgatitur juridikisht është gjithnjë më e madhe. Pikërisht për këtë, UBT ofron Programin Bachelor në Juridik si një rrugëtim akademik dhe profesional që i pajis studentët jo vetëm me njohuri të thelluara juridike, por edhe me aftësitë praktike të nevojshme për t’i zbatuar ato në realitet.

Programi Bachelor në Juridik në UBT ofrohet në Prishtinë dhe në Kampusin e UBT-së në Prizren, duke u krijuar studentëve mundësinë të ndjekin studimet në një mjedis modern dhe të orientuar drejt zhvillimit profesional. Programi synon të ofrojë cilësinë më të lartë të edukimit juridik dhe të përgatisë studentë të aftë për të përballuar kërkesat e profesionit, për të kontribuar në forcimin e sundimit të ligjit dhe për të luajtur një rol aktiv në zhvillimin e shoqërisë.

Gjatë studimeve, studentët ndërtojnë njohuri të qëndrueshme në fushat kryesore të së drejtës, duke përfshirë të drejtën civile, penale, administrative, tregtare dhe kushtetuese, si dhe dimensionet e së drejtës ndërkombëtare. Ata mësojnë të analizojnë legjislacionin, të interpretojnë normat juridike dhe të kuptojnë mënyrën se si parimet dhe rregullat juridike zbatohen në raste konkrete.

Por një jurist i mirë nuk mjaftohet vetëm me njohjen e ligjit. Për këtë arsye, programi i kushton rëndësi të veçantë zhvillimit të mendimit kritik, aftësive analitike, komunikimit profesional dhe argumentimit juridik. Studentët mësojnë të analizojnë çështje të ndryshme ligjore, të hartojnë dokumente juridike dhe të ndërtojnë argumente të strukturuara, duke përdorur edhe metodën IRAC – Çështja, Rregulla, Analiza dhe Përfundimi. Kjo qasje i ndihmon ata të zhvillojnë një mënyrë sistematike të të menduarit dhe të zgjidhjes së problemeve juridike.

Programi i nxit studentët edhe në fushën e hulumtimit dhe analizës juridike. Ata angazhohen në projekte që kërkojnë mbledhjen, analizimin dhe interpretimin e legjislacionit të Kosovës, vendimeve gjyqësore dhe çështjeve të së drejtës kombëtare e ndërkombëtare. Në këtë mënyrë, studentët zhvillojnë aftësinë për të hulumtuar në mënyrë të pavarur, për të vlerësuar burimet juridike dhe për të ndërtuar përfundime të bazuara në argumente profesionale.

Përveç njohurive individuale, rëndësi i kushtohet edhe aftësisë për të bashkëpunuar dhe komunikuar në mënyrë profesionale. Studentët përgatiten për punë ekipore dhe bashkëpunim me institucionet e drejtësisë, policinë, prokuroritë, gjykatat, organizatat joqeveritare dhe sektorin privat. Kjo i pajis ata me kompetenca që janë të rëndësishme jo vetëm për profesionin juridik, por për çdo mjedis profesional ku kërkohet përgjegjësi, analizë dhe vendimmarrje.

Me përfundimin e studimeve, të diplomuarit synohet të jenë të përgatitur për të vazhduar rrugëtimin e tyre profesional dhe akademik në fusha të ndryshme të drejtësisë. Ata fitojnë një bazë të fortë për zhvillimin e mëtejshëm në profesionet juridike, në institucione publike, organizata, sektorin privat dhe fusha të tjera ku kërkohen njohuri dhe kompetenca juridike.

Juridiku në UBT është një përvojë që ndërthur dijen, praktikën, kërkimin dhe zhvillimin personal. Është vendi ku studenti mëson jo vetëm çfarë thotë ligji, por edhe si ta analizojë, ta interpretojë dhe ta përdorë atë me përgjegjësi. Në Prishtinë dhe Prizren, UBT u hap rrugën të rinjve që duan ta shndërrojnë interesimin për drejtësinë në një profesion dhe një karrierë me ndikim.

 

Continue Reading

Vendi

UBT, lider i institucioneve akademike në rajon në ndikimin e qëndrueshmërisë

Published

on

By

UBT ka shënuar një tjetër arritje të rëndësishme në Times Higher Education (THE) Impact Rankings 2026, duke u renditur si institucioni më i lartë në mesin e institucioneve akademike nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut të përfshira në këtë krahasim rajonal.

UBT: 801–1000 në nivel global

Pozicioni i përgjithshëm i UBT-së në renditjen globale është përmirësuar krahasuar me vitet e mëparshme, duke kaluar nga grupi 1001–1500 në vitet 2024 dhe 2025, në grupin 801–1000 në vitin 2026. Ky progres dëshmon për forcimin e profilit ndërkombëtar të UBT-së në fushën e qëndrueshmërisë dhe rritjen e ndikimit të tij në nivel rajonal.

Performanca më e fuqishme e UBT-së në objektivat e zhvillimit të qëndrueshëm është veçanërisht e dukshme në:

  • SDG 7 – Affordable and Clean Energy: 50.6–55.3
  • SDG 2 – Zero Hunger: 54.4–62.7
  • SDG 1 – No Poverty: 56.4–62.7

UBT ka shënuar gjithashtu rritje të dukshme në disa nga SDG-të krahasuar me vitet e mëparshme, me progres të veçantë në reduktimin e varfërisë, shëndetin dhe mirëqenien, barazinë gjinore, ujin e pastër, energjinë e pastër dhe punën e denjë.

Me një pikëzim të përgjithshëm në THE Impact prej 53.7–60.6, UBT qëndron në krye të institucioneve të përfaqësuara nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut.

Ky rezultat shkon përtej një pozicioni në renditje. Ai pasqyron ndikimin në rritje të kërkimit shkencor, edukimit, politikave institucionale, angazhimit me komunitetin dhe përkushtimit të UBT-së ndaj Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm të Kombeve të Bashkuara.

Continue Reading

Lajmet

Ndalohet një person pas vdekjes së punëtorit në vendpunishten në Veternik

Published

on

Një punëtor ka humbur jetën pasi dyshohet se ka rënë nga lartësia gjatë punimeve në një objekt banesor në ndërtim në lagjen Veternik të Prishtinës.

Sipas Prokurorisë Themelore në Prishtinë, aksidenti ka ndodhur më 24 gusht, rreth orës 10:30. Viktima ka pësuar lëndime të rënda trupore dhe nuk ka mundur t’u mbijetojë atyre.

Në vendin e ngjarjes kanë dalë njësitet e Policisë së Kosovës, Inspektorati i Punës, eksperti i sigurisë në vendin e punës, Instituti i Mjekësisë Ligjore dhe Drejtoria e Inspektimit e Komunës së Prishtinës.

Me urdhër të Prokurorit të Shtetit është ndaluar për 48 orë një person me inicialet Xh.Sh., nën dyshimin për veprën penale “Asgjësimi, dëmtimi ose heqja e pajisjeve mbrojtëse dhe rrezikimi i sigurisë në vendin e punës”.

Në vendin e ngjarjes janë intervistuar edhe dëshmitarë okularë, ndërsa po vazhdon grumbullimi dhe administrimi i provave për të sqaruar rrethanat e aksidentit.

Prokurori i çështjes pritet të shqyrtojë, brenda afatit ligjor, mundësinë e kërkimit të ndonjërës prej masave të sigurisë ndaj të dyshuarit./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara