Lajmet

Sipas studimeve të reja, kafshët e shitura në Wuhan nisën pandeminë Covid-19

Studimet janë publikuar në revistën Science.

Published

on

Në qershor, Organizata Botërore e Shëndetësisë rekomandoi që shkencëtarët të vazhdojnë të hulumtojnë të gjitha origjinat e mundshme të pandemisë Covid-19, duke përfshirë një rrjedhje laboratorike. Dy studime të publikuara rishtazi marrin qasje krejtësisht të ndryshme, por arrijnë në të njëjtin përfundim: Tregu i ushqimeve të detit Huanan në Wuhan, Kinë, ka shumë të ngjarë të ishte epiqendra e koronavirusit.

Në njërën, shkencëtarët sugjerojnë se edhe pse “rrethanat e sakta mbeten të paqarta”, virusi ndoshta ishte i pranishëm në kafshët e gjalla të shitura në treg në fund të vitit 2019. Kafshët mbaheshin afër njëra-tjetrës dhe lehtë mund të kishin shkëmbyer mikrobe. Megjithatë, studimi nuk përcakton se cilat kafshë mund të kenë qenë të sëmura.

Studiuesit përcaktuan se rastet më të hershme të Covid-19 ishin të përqendruara në treg midis shitësve që shisnin këto kafshë të gjalla ose njerëzve që bënin pazar atje. Ata besojnë se ka pasur dy viruse të veçanta që qarkullonin te kafshët që u shitën te njerëzit.

“Të tetë rastet e COVID-19 të zbuluara para 20 dhjetorit ishin nga ana perëndimore e tregut, ku shiteshin edhe specie gjitarësh”, thotë studimi.

Studiuesit hartuan rastet më të hershme që nuk kishin lidhje me tregun, vuri në dukje Worobey, dhe ata njerëz jetonin ose punonin në afërsi të tregut.

“Ky është një tregues që virusi filloi të përhapet te njerëzit që punonin në treg, por më pas filloi përhapjen … në komunitetin lokal përreth pasi shitësit shkonin në dyqanet lokale, infektuan njerëzit që punonin në ato dyqane”, tha Worobey.

Studimi tjetër merr një qasje molekulare dhe duket se përcakton kur infeksionet e para të koronavirusit kaluan nga kafshët te njerëzit.
Versioni më i hershëm i koronavirusit, tregon ky studim, ndoshta ka ardhur në forma të ndryshme që shkencëtarët i quajnë A dhe B. Prejardhjet e gjakut ishin rezultat i të paktën dy ngjarjeve të transmetimit midis specieve te njerëzit.

Studiuesit sugjerojnë se transmetimi i parë nga kafsha te njeriu ndoshta ka ndodhur rreth datës 18 nëntor 2019 dhe ka ardhur nga prejardhja B. Ata gjetën llojin B vetëm te njerëzit që kishin një lidhje të drejtpërdrejtë me tregun Huanan.

Autorët besojnë se prejardhja A u fut te njerëzit nga një kafshë brenda javësh apo edhe ditësh pas infektimit nga prejardhja B. Lloji A u gjet në mostrat e njerëzve që jetonin ose qëndronin afër tregut.

“Këto gjetje tregojnë se nuk ka gjasa që SARS-CoV-2 të qarkullonte gjerësisht te njerëzit para nëntorit 2019 dhe përcaktojnë dritaren e ngushtë midis kohës kur SARS-CoV-2 u hodh për herë të parë te njerëzit dhe kur u raportuan rastet e para të COVID-19“, thuhet në studim.

Mundësia që një virus i tillë të dalë nga dy ngjarje të ndryshme është i ulët, pranoi bashkëautori Joel Wertheim.

“Përbërësit e papërpunuar për një virus zoonotik me potencial pandemik janë ende të fshehura në natyrë”, tha Wertheim. Ai beson se bota duhet të bëjë një punë shumë më të mirë duke bërë mbikëqyrje dhe monitorim të kafshëve dhe kërcënimeve të tjera të mundshme për shëndetin e njeriut./UBTNews/

Lajmet

FSK rrit gatishmërinë për ndërhyrje emergjente në male

Published

on

By

Në Qendrën Nacionale të Trajnimit për Kërkim Shpëtimit ka përfunduar Trajnimi Bazik i Kërkim-Shpëtimit Malor.

Gjatë këtij trajnimi, pjesëmarrësit përfituan njohuri dhe aftësi të specializuara në fushën e operacioneve malore, duke përfshirë: orientimin në terren malor, teknikat bazike të alpinizmit, përdorimin e pajisjeve teknike, menaxhimin e situatave emergjente, kërkim-shpëtimin në terrene të vështira, si dhe ofrimin e ndihmës së parë në kushte malore.

Trajnimi u zhvillua në përputhje me standardet profesionale dhe synon rritjen e kapaciteteve operacionale të FSK-së për reagim efikas në operacione kërkim-shpëtimi dhe emergjenca në mjedise malore në Mbështetje Ushtarake Autoriteteve Civile.

 

 

 

 

Continue Reading

Lajmet

Biblioteka Kombëtare e Kosovës forcon bashkëpunimin me Bibliotekën Kombëtare të Belgjikës

Published

on

Një takim i rëndësishëm bashkëpunimi është zhvilluar mes drejtoreshës së Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, Blerina Rogova Gaxha, dhe drejtoreshës së Bibliotekës Kombëtare të Belgjikës, Sara Lammens.

Në takim ishte i pranishëm edhe ambasadori i Republikës së Kosovës në Belgjikë, Agron Bajrami, si dhe Kimete Mitrovica Basha nga fondacioni “Ydriz Basha” i Novosejt. Gjatë takimit u diskutuan mundësitë për thellimin e bashkëpunimit ndërinstitucional, shkëmbimin e përvojave profesionale dhe zhvillimin e projekteve të përbashkëta në fushën e bibliotekarisë dhe ruajtjes së trashëgimisë kulturore.

Në kuadër të vizitës, stafi i Bibliotekës Kombëtare të Kosovës pati mundësinë të njihet nga afër me ambientet e bibliotekës në Belgjikë, përfshirë koleksionet e veçanta, dorëshkrimet dhe librat e rrallë. Ata gjithashtu u njohën me proceset moderne të digjitalizimit dhe praktikat bashkëkohore të menaxhimit të materialeve bibliotekare.

Kjo vizitë u vlerësua si një mundësi e rëndësishme për shkëmbim përvojash dhe avancim profesional, duke hapur rrugë për bashkëpunime të reja institucionale.

Continue Reading

Lajmet

Nesër në UBT diskutohet për sigurinë në punë: Sfidat dhe zgjidhjet për sektorin e ndërtimit

Published

on

By

Me rastin e Ditës Botërore të Sigurisë dhe Shëndetit në Punë, UBT do të jetë nikoqir i një diskutimi që prek një prej sektorëve më dinamikë në vend: ndërtimin. Ngjarja do të mbahet nesër, më 28 prill 2026, duke filluar nga ora 14:00, në ambientet e Bibliotekës në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së, në Lipjan.

Ky panel diskutimi do të bëjë bashkë krerët e institucioneve publike, përfaqësues të Inspektoratit të Punës, si dhe ekspertë të fushës nga Oda e Arkitektëve dhe ajo e Inxhinierëve. Qëllimi kryesor është analiza e thellë e shkaqeve të aksidenteve në vendet e punës dhe propozimi i masave konkrete për rritjen e sigurisë.

Përmbajtja e diskutimit do të shtrihet në tri shtylla kryesore:

  • Analiza e incidenteve: Shqyrtimi i statistikave aktuale dhe roli i zbatimit të ligjit nga inspektorati.
  • Faktorët natyrorë: Ndikimi i gjeologjisë, rrëshqitjeve të dheut dhe ndryshimeve klimatike në sigurinë e kantiereve.
  • Perspektiva akademike: Roli i universiteteve në edukimin e brezave të rinj dhe integrimin e inovacionit për parandalimin e rreziqeve.

Ky aktivitet organizohet në kuadër të jubileut të 25-të të UBT-së, duke rikonfirmuar misionin e këtij institucioni për të shërbyer si një platformë ku shkenca, politika dhe industria bashkohen për të zgjidhur problemet jetike të shoqërisë kosovare dhe për të garantuar mbrojtjen e jetës së punëtorëve.

Continue Reading

Lajmet

Disa zona të Kalasë së Prizrenit mbyllen përkohësisht për arsye sigurie

Published

on

Ministria e Kulturës dhe Turizmit ka njoftuar se, në kuadër të mbrojtjes së trashëgimisë kulturore dhe sigurisë së vizitorëve, disa zona të Kalasë së Prizrenit do të mbyllen përkohësisht.

Vendimi është marrë pas vlerësimeve profesionale që kanë evidentuar gjendje të rënduar të disa strukturave dhe rrezik potencial për vizitorët. Zonat e rrezikuara do të jenë të shënuara dhe të kufizuara deri në një njoftim të ri. Po ashtu, është pezulluar përkohësisht përdorimi i hapësirave të kalasë për aktivitete kulturore, artistike dhe organizime të ndryshme, deri në stabilizimin e gjendjes dhe krijimin e kushteve të sigurta.

Ministria ka bërë të ditur se publiku do të njoftohet me kohë për çdo zhvillim të mëtejshëm dhe për afatet e mundshme të rihapjes, ndërsa falënderon qytetarët për mirëkuptimin.

Continue Reading

Të kërkuara