Lajmet

Si u bë çokollata e nxehtë pija e zgjedhur e dimrit?

Disa shekuj më parë, vetëm njerëzit shumë të pasur mund ta përballonin çmimin e një çokollate të nxehtë.

Published

on

Derisa fansat e Caramac po e vajtojnë ndërprerjen e prodhimit të çokollatës dhe çokollatat Animal Bars mbesin në nostalgjinë e fëmjërisë, lloje të ndryshme të çokollatave prodhohen. 

Megjithatë asnjëra nuk krahasohet me shijen që ofron çokollata e nxehtë. Për ne, është lehtësisht e arritshme duke u dorëzuar në formë qeseje ose duke e kërkuar atë në ndonjë kafene. Por disa shekuj më parë, vetëm njerëzit shumë të pasur mund ta përballonin çmimin e një çokollate të nxehtë – dhe ajo ofrohej në formë të lëngshme. Fjalët “nxehtë” dhe “pije”hynë në përdorim më vonë kur çokollatat e ngurta u shpikën (nga Fry’s of Bristol) në vitin 1847.

Kakaoja depërtoi në Evropë përmes Spanjës në vitin 1585, pasi Spanja kolonizoi Amerikën, dhe një dokumentar i titulluar “A Curious Treatise of the Nature and Quality of Chocolate” u përkthye nga gjuha origjinale spanjolle dhe u publikua në Angli në vitin 1640.

Dy vjet më vonë, edicioni i dytë i dokumentit u publikua nga James Wadsworth me titullin “Chocolate, Or and Indian Drinke”, ku mes tjerash u raportua se çokollata mund të blihet me “çmime të arsyeshme” nga librashitësi John Dakins në Holborn.

Çokollata kishte mbërritur në kryeqytet. Dhe shtëpia e parë që ofronte çokollatë – e reklamuar si “drejtuar nga një francez” – në Londër u hap në vitin 1657 në Queen’s Head Alley, afër Bishopsgate. Samuel Pepys e përmendi atë në shënimin e tij të ditarit të së mërkurës më 24 prill të vitit 1661: “U zgjova në mëngjes me dhimbje koke për shkak të pijes nga nata e kaluar, për të cilën ndihem keq; kësisoj dola në mëngjes për të pirë kafe me Z.Creed, dhe ai më ofroi çokollatë për të ma lehtësuar dhimbjen e stomakut”.

Popullariteti i kësaj pije të re të zbukuruar çoi në prodhimin e enëve për përgatitjen e çokollatës. George Garthorne, një argjendar londinez, prodhoi tenxheren më të hershme të njohur me emrin çokollatë e argjendtë në Angli në vitin 1685. Tutje u prodhua një mjet i njohur ndryshe si një mulli molinet, moulinet, molinillo, moussoir ose çokollatë, që ishte i nevojshëm për shkak të përqindjes së lartë të gjalpit të kakaos do të thoshte se kërkohej përzierje e fuqishme.

Në vitet 1690 u përshkuan me krijimin e White’s në Mayfair, shtëpisë me çokollatë të Saunders dhe Ozinda në St James’s Street dhe Kakao-Tree në Pall Mall. Me lëvozhgë agrume, jasemini, vanilje, myshk dhe amberg, çokollata ishte një produkt i shtrenjtë dhe për hyrja në shtëpitë e çokollatës ishte me tarifa.

Ata që kërkojnë çokollatën autentike dhe të hidhur për të pirë mund të këshillohen më mirë të ndjekin një recetë, si kjo nga libri i gatimit i Hannah Glasse rreth vitit 1805.

Dhe kësisoj me vazhdimin e viteve vetëm se u rrit përdorimi dhe prodhimi i saj. Porse kjo nënkuptonte se prodhimi i saj nuk ishte pije e zgjedhur për masat – derisa ndodhi prodhimi i saj. Në vitin 1729, George II lëshoi patentën për një makinë bluarëse për të bërë pluhur më të imët çokollatë.

Përfitues i asaj patente ishte Walter Churchman, i cili përdori një rrotë me energji uji për të shtypur më shumë kokrra në të njëjtën kohë. Ai e zhvendosi kompaninë e tij nga Bristol në Londër dhe prodhoi tableta çokollatë që do të treten më shpejt se produktet e bëra me dorë. Biznesi kaloi në duart e Joseph Fry dhe nën brezat e familjes Fry u bë prodhuesi më i madh komercial i çokollatës në Britani të Madhe, derisa në 1919 u bashkua me Cadbury’s.

Dhe kështu një filxhan çokollatë nuk ishte më vetëm në dorën e londinezëve të pasur – edhe pse përbërja e ëmbël qumështore e shërbyer tani ka pak ngjashmëri me pijen e njohur e aq të dashur nga klientela./UBTNews/

Lajmet

Yll Limani falënderon fansat pas dy netëve koncert në Tiranë

Published

on

Pas dy netëve të mbushura me emocione, muzikë dhe mijëra fansa, këngëtari Yll Limani ka reaguar me një mesazh falënderues në rrjetet sociale për publikun që e ka mbështetur në koncertet e mbajtura në Tiranë.

Artisti ka ndarë emocionet e përjetuara gjatë këtyre dy mbrëmjeve, duke i cilësuar si momente të paharrueshme.

“Hala jam tu i jetu emocionet e dy netëve n’Tirane. Shqipni, faleminderit për dashninë që ma dhatë. Janë dy net që s’kom me i harru kurrë. Faleminderit secilit që keni ardhë e keni knu bashkë me mu”, ka shkruar ai.

Limani ka shprehur mirënjohje për mbështetjen e vazhdueshme nga fansat, duke theksuar se dashuria dhe energjia e tyre janë motivi kryesor i karrierës së tij artistike.

“30.000 herë faleminderit. Për kohën, energjinë, besimin dhe dashninë që ma jepni vazhdimisht”, ka shtuar ai.

Në fund të mesazhit, këngëtari ka theksuar se shpesh emocionet e momentit nuk e lejojnë të kuptojë menjëherë shkallën e mbështetjes që merr nga publiku, duke përfunduar me një mesazh për fansat: “Deri herën tjetër! Ju du shuuuuume.”

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Arrestohet i dënuari me 10 muaj burg për narkotikë në Prizren

Published

on

Në Prizren është arrestuar një person i kërkuar nga autoritetet, i cili ishte i dënuar me 10 muaj burg efektiv për veprën penale “Shpërndarja e paautorizuar e narkotikëve”.

Sipas policisë, më 16 qershor 2026, njësiti për realizimin e urdhëresave i Stacionit Policor Prizren, pas veprimeve operative–hetimore, ka arritur ta lokalizojë dhe arrestojë të dyshuarin Xh.K., mashkull nga Prizreni.

I njëjti ishte në kërkim me vendim të plotfuqishëm të Gjykatës Themelore të Prizrenit.

Pas arrestimit, fillimisht është shoqëruar në Stacionin Policor në Prizren dhe më pas është dërguar në vuajtje të dënimit në burg.

Policia ka theksuar se mbetet e përkushtuar në zbatimin e ligjit dhe në arrestimin e personave të kërkuar, si dhe në parandalimin e veprave penale që cenojnë sigurinë dhe shëndetin e qytetarëve.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Çmimi i naftës në Kosovë bie për vetëm 1 cent, pavarësisht rënies në tregjet botërore

Published

on

Çmimi i naftës në Kosovë të martën ka shënuar një rënie të lehtë prej vetëm 1 cent krahasuar me ditën e hënë, pavarësisht zhvillimeve në tregjet ndërkombëtare pas marrëveshjes SHBA–Iran, e cila ndikoi në uljen e çmimit global të naftës me rreth 5 për qind.

Sipas çmimit tavan të vendosur nga Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, një litër naftë të martën kushton 1.49 euro, ndërsa një ditë më parë ishte 1.50 euro.

Ndërkohë, çmimet e benzinës dhe gazit kanë mbetur të pandryshuara. Një litër benzinë vazhdon të shitet për 1.39 euro, ndërsa një litër gaz për 0.67 euro.

Në tregjet ndërkombëtare, nafta Brent ka rënë me 4.3 për qind në 83.55 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane me 4.9 për qind në 80.74 dollarë për fuçi.

Rënia globale e çmimeve vjen pas njoftimeve për një marrëveshje kornizë që synon zbutjen e tensioneve dhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët kryesore të furnizimit me naftë në botë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 16 qershor 1993-1998?

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 

Foto: Ish-presidenti amerikan, Xhimi Karter

 

16 qershor 1993

Dr. Sali Berisha: Kosova duhet të vihet nën kontrollin e OKB-së

Presidenti i Shqipërisë, dr.Sali Berisha diskutoi dje në Konferencën Botërore për të Drejtat e Njeriut, që po mbahet në Vjenë. Diskutimin e tij e transmetuan të gjitha agjencitë e njohura të botës, radiostacionet dhe gazetat e shumta.

Agjencia Rojter, në një raport nga Vjena, thotë se Berisha “dje në konferencën për të drejtat e njeriut u angazhua që Kosova të vihet nën përkujdesjen e Kombeve të Bashkuara”.

Duke iu drejtuar pjesëmarrësve të kësaj Konference, Berisha “dënoi okupimin total të Kosovës” dhe koncentrimin e madh të ushtrisë serbe në një rajon, ku shqiptarët përbëjnë 95 për qind të popullsisë, shkruan Rojter.

“E konsiderojmë urgjente dhe tepër të rëndësishme vendosjen e Kosovës nën kontrollin e OKB-së dhe shpalljen e Kosovës si zonë neutrale”, theksoi Berisha.

Informatë për diskutimin e dr.Sali Berishës, transmetoi edhe stacioni televiziv “Franc 2”. Pasi përmend kërkesën e Berishës për vendosjen e Kosovës nën mbikqyrjen e OKB-së, ky stacion televiziv thekson se Berisha “tërhoqi vërejtjen për masakrin në Bosnjë dhe rrezikun që konflikti të zgjerohet në Maqedoni e Kosovë. Ai po ashtu tërhoqi vërejtjen kundër projektit për Serbinë e Madhe të presidentit Milosheviq”, transmeton ky stacion televiziv francez.

 

16 qershor 1994

Transformimi pronësor në Kosovë – plaçkitje kolonialiste

Në një artikull të gjatë me titull “Rezistencë plaçkitjes koloniale”, “Borba” e sotme trajton të ashtuquajturin transformim të ndërmarrjeve të ndryshme në Kosovë që në fakt është plaçkitje klasike koloniale. Politikanët dhe ekonomistët shqiptarë këtë e kishin konstatuar qëmoti.

Që në fillim të këtij teksti, thuhet se nën firmën e këtij transformimi disa padronë serbë nga viset e ndryshme të Serbisë i blenë më se 50 për qind të aksioneve dhe në këtë mënyrë i plaçkiten makinat dhe nga Kosova i dërguan në Serbinë qendrore. Duke parë se janë plaçkitur, shkruan kjo gazetë, tash po kërkojnë dezintegrimin nga firmat serbe. Bile, pushteti lokal, siç thuhet në këtë artikull, në disa komuna të Kosovës po kërkon që të vërë kontroìlin mbi ekonominë dhe të vendosë për ndërrimin e drejtorëve të ndërmarrjeve.

Mirëpo, ministri pa portofol në qeverinë e Serbisë, i angazhuar për Kosovën, të cilin tash e quajnë edhe një llojë guvernatori, Vjekosllav Shosheviq, u kërcënua se nuk guxon të ketë arbitraritet në shkëputjen e kontratave të lidhura dhe i akuzoi drejtorët për arbitraritet dhe mostolerancë.

Gazeta akuzon keqpërdorimet e këshillave drejtuese, të cilat në Kosovë u emëruan nga njëfarë Fondi për zhvillimin e Serbisë. Për këto këshilla drejtuese thuhet se kanë marrë vendime për dezintegrim. Si shembull përmendet “Malizhgani”, i cili është integruar me Kombinatin Bujqësor të Beogradit, e tash don të shkëputet nga kjo ndërmarrje beogradase.

Po ashtu në këtë artikull zihet në gojë “Koshtana” e Vranjes.Drejtori i Kombinatit të lëkurë-këpucëve të Pejës, Arsenije Izgareviq, thotë se “Koshtana” nga “varfëria jonë mori atë që nuk është dashur ta merrte, vetëm e vetëm pse nuk desha të jem iniciator i trasformimit të pasuksesshëm. Organizata jonë nuk pajtohet se transformimi ishte i suksesshëm. Atë duhet urgjentisht ta suprimojmë. Nëse ne duhet të jemi viktimë e dikujt, që ne të krijojmë bazën e lëndës së parë për ta, kurse ata ta marrin yndyrën, këtë me siguri nuk do ta lejojmë dhe të gjithë do të ngritemi kundër transformimit të tillë”, thotë Izgareviq.

Ai përmenmd faktin se si me blerjen e 51 për qind të vlerës së Kombinatit, Vranja udhëheq me pasurinë e këtij kombinati. Këtu nuk ka ekonomi, thotë ai.

Trasnformimi i këtillë menjëherë duhet të shkëputet, konstaton ky drejtor serb.

 

16 qershor 1995

Xhimi Karter: Në rast konflikti në Kosovë do të ishte e paevitueshme ndërhyrja ushtarake

Ish-presidenti amerikan, Xhimi Karter, theksoi pardje në një dëshmi para Komitetit të Shërbimeve të Armatosura të Senatit Amerikan se në rast të bartjes së konfliktit në Kosovë, intervenimi ushtarak do të ishte i domosdoshëm, njoftoi Ruder Finn nga Uashingtoni.

“Do të ishte e paevitueshme që si vend udhëheqës i NATO-s (fjala është për SHBA-të, QIK) të ndërhyjmë drejtpërsëdrejti ushtarakisht, po qe se konflikti përhapet në Kosovë dhe në Maqedoni”, theksoi ish-Presidenti amerikan.

Para të njëjtit Komitet, ish-komandanti suprem i forcave aleate në Evropë, gjenerali Xhon Galvin u deklarua kundër heqjes së embargos së armëve ndaj Bosnjës, sepse, në të kundërtën, “luftimet do të përhapeshin në rajone të tjera, si në Maqedoni e në Kosovë”.

Sekretari amerikan i mbrojtjes, Uilliem Peri, ka tërhequr vërejtjen dy herë gjatë javës së fundit për mundësinë e përhapjes së konfliktit në Kosovë dhe ka deklaruar se në një rast të tillë do të cenoheshin interesat vitale amerikane.

 

16 qershor 1997

Revista e specializuar e NATO-s “Bota atlantike” mbi problemin e Kosovës

Revista e specializuar e Aleancës Veriatlantike për trajtimin e temave strategjike e titulluar “Bota atlantike”, në dy numrat e saj të fundit i ka kushtuar problemit të Kosovës një dosje të plotë. Lidhur me këtë, seksioni i Dojçe-Veles në shqipe e solli përmbledhjen e tyre.

Megjithëse përgjithësisht në mjediset e Aleancës Verialantike, si quhet ndryshe NATO-ja, çështja e Kosovës shpeshherë është anashkaluar, ndoshta për të mos i krijuar vetes edhe një telashe më shumë. Analistët dhe ekspertët e NATO-s janë të vetëdijshëm mbi rrezikun potencial që paraqet ende problemi i pazgjidhur i Kosovës, rajon ky i populluar me mbi 2 milionë shqiptarë.

Në parathënien e numrit të shkurtit të titulluar “Kosova pas marrëveshjes së Dejtonit një ese e së ardhmes së saj politike’, autori Briner, drejtor i sektorit të informacionit dhe shtypit, si dhe zëvendësbotues i revistës “Bota atlantike”, pohon se Perëndimi nuk duhet ta lërë pas dore situatën e qëndrueshme, por gjithashtu edhe eksplozive të Kosovës. Jo vetëm se i duhet gjetur zgjidhje këtij problemi, por është e domosdoshme që të shmanget një luftë tjetër në Ballkan, këtë duhet zgjidhur sa më parë shkruan analisti belg.

Problemi i Kosovës i ka rrënjët në ndarjen e padrejtë që iu bë popullit shqiptar në Konferencën e Ambasadorëve, që i zhvilloi punimet më 13 maj të vitit 1913 në Londër, kur Shqipërisë iu mor me dhunë Kosova, Çamëria dhe Manastiri, pohon ai në revistën atlantike.

Qetësia e sipërfaqshme që po mbretëron sot në Kosovë nuk është një garanci e mjaftueshme për të ardhmen. Për qetësinë e sotme duhet t’i jemi mirënjohës politikës paqësore të dr. Ibrahim Rugovës. Por, politika e tij po gjen mbështetje në rryma të tjera, që kanë filluar të dalin në sipërfaqe. “Për mua”, shkruan analisti belg, “zgjidhja më e pranueshme e problemit të Kosovës duhet gjetur te shembujt analogë në Zvicër e në Belgjikë”.

Pra, në krijimin e Republikës së Kosovës me të njëjtin status si Serbia e Mali i Zi në një konfederatë jugosllave. Është e qartë se si serbët edhe shqiptarët diçka fitojnë dhe diçka humbasin nga pretendimet e tyre. Mirëpo, komuniteti ndërkombëtar duhet ta kuptojë se status-kuoja nuk mund të vazhdojë në pafundësi.

Kjo zgjidhje bëhet më e pranueshme kur dihet se, si amerikanët ashtu edhe evropianët kanë përsëritur disa herë me radhë se janë kundër pavarësisë së Kosovës dhe ndryshimit të kufijve.

Pothuajse, të njëjtën mendim e ka edhe përfaqësuesi i organizatës ndërkombëtare “Paks Kristi”, zoti Franklin Devrize, i cili në studimin e publikuar po në të njëjtën revistë gjatë muajit të kaluar të titulluar “Sa e komplikuar është çështja kosovare”, shkruan, ndër të tjera, se dalja në skenë vitin e kaluar e “ushtrisë çlirimtare të Kosovës” po i bën për vete ato shtresa që janë të pakënaqshme me politikën e gjertanishme të Rugovës dhe po kërkojnë rrugë të tjera për të dalë nga status-kuoja e tanishme.

Kosova shkruan, ndër të tjera, studiuesi Flaman, nuk mund të konsiderohet si çështje e brendshme e Serbisë, po ashtu si dhe ndryshimi i kufijve nuk mund të pranohet nga fuqitë e mëdha. Andaj, brenda këtyre dy limiteve duhet kërkuar zgjidhjen e problemit të Kosovës.

Të dy studimet rreth problemit të Kosovës janë të mbushura me informacione, referenca, fakte historike e kulturore, si dhe një material për të kuptuar edhe qëndrimin real të faktorit ndërkombëtar ndaj këtij problemi, që është me rëndësi jo vetëm për shqiptarët, por edhe për stabilitetin e mbarë Ballkanit, thuhet në shkrimin e transmetuar në gazetën e sotme “Bujku”.

Continue Reading

Të kërkuara