

Shëndeti
Si t’i ruani pemët dhe perimet?
Published
4 years agoon
By
Betim GashiUshqimet dhe gatimi sigurisht e kanë vendin në kuzhinë.
Në çdo shtëpi ka një mjedis të posaçëm për ruajtjen e tyre, në raftet e bufesë apo brenda në frigorifer. Konservimi i duhur i ushqimeve është pjesë e vlerave dhe shijes që ato i dhurojnë më pas trupit.
Ndonëse mund të keni njohuri të përgjithshme mbi këtë temë, ekspertët e sigurisë ushqimore tregojnë disa truke të vogla që ju ndihmojnë në ruajtjen më të mirë të ushqimeve.
Kur flasim për ushqimet, frutat dhe perimet janë gjithnjë më delikatet dhe ato që prishen më shpejt.
Sekreti qëndron që të mos t’i ruani ato kurrë bashkë me njëra tjetrën në një vend. Kjo pasi një gaz i veçantë që disa perime dhe fruta lëshojnë mund t’i prishë ato para kohe.
Çfarë i prish perimet
Etileni është një gaz që frutat dhe perimet lëshojnë zakonisht pasi janë këputur nga pema ose kërcelli ku rriten.
Megjithëse konsiderohet si gaz, etileni është tërësisht natyral dhe vetëprodhohet nga bimët.
Prandaj deri këtu nuk ka asgjë për t’u shqetësuar, pasi nuk shkakton asnjë efekt anësor në organizëm.
Ajo çfarë prek janë vetëm perimet apo frutat, të cilat fillojnë e humbasin shijen e tyre të freskët kur ky gaz lëshohet nga perime të tjera.
Jo të gjithë perimet apo frutat e përmbajnë me shumicë këtë gaz, por disa prej tyre janë shumë të pasura me të.
Në këtë artikull AgroWeb.org ju tregon se cilat janë këto ushqime në mënyrë që të mos t’i ruani asnjëherë afër.
Mollët
Ndër frutat më të pasura me këtë lloj gazi, mollët duhet të ruhen gjithnjë larg fruta perimeve të tjera.
Nëse nuk doni që ato të prishen dhe zbuten, mundohuni t’i ruani në një vend të veçantë.
Qoftë në frigorifer apo në një enë të bukur në qendër të tavolinës tuaj.
Bananet
Etileni tek bananet çlirohet nga bishti, pjesa kafe dhe e fortë ku bashkohen bananet.
Prandaj nëse keni vendosur që t’i ruani afër ushqimeve të tjera, sigurohuni që ta mbështillni me një letër këtë pjesë.
Pjepri jeshil
Tek pjepri i ëmbël jeshil gazi etilen lëshohet pasi e keni prerë atë ndaj sa herë që të jetë i hapur mbështilleni dhe ruajeni veçmas.
Pjeshkat dhe kumbullat
Tek këto dy fruta prodhimi i etilenit është shumë i pakët kur janë me lëkurë dhe mund t’i ruani kudo.
Ndërsa kur janë të qëruara bëni kujdes gjatë konservimit, pasi niveli i këtij gazi do të rritet duke prishur ushqimet.
Domatet
Domatet janë ndër më të pasurat me etilen, prandaj rekomandohet që të ruhen në një kosh veçmas në frigorifer që të mos ndikojnë perimet dhe frutat e tjera.
Qepët
Megjithëse zakonisht mbahen veç për shkak të aromës së fortë që kanë, qepët lëshojnë sasi gazi që mund të ndikojë shijen e perimeve apo frutave të tjera.
Kështu që gjithnjë sigurohuni t’i mbani në një vend të izoluar veçmas.
Këshillat e ekspertëve janë që edhe nëse do të përgatisni sallatë apo përzierje të ndryshme frutash të jenë gjithnjë sa më të freskëta.
Kështu shija nuk do t’ju zhgënjejë dhe vlerat e tyre do të ruhen të paprekura, gati për t’i futur në organizmin tuaj.
Shëndeti
Kur është koha e duhur për të përdorur vajin e peshkut
Published
8 hours agoon
April 4, 2025
Marrja e suplementëve të acideve yndyrore omega-3 është e dobishme për shëndetin e organizmit. Përfitimi i të gjitha vlerave është në varësi edhe të kohës se kur këto suplementë duhen marrë.
Me kohën nuk nënkuptojmë një orë të caktuar të ditës por rëndësinë e vakteve ushqimore në përthithjen më të mirë të këtyre acideve.
Yndyrnat e marra gjatë një vakti ndihmojnë në përthithjen sa më të mirë të suplementëve nga sistemi, përthithja e acideve yndyrore nga vaji i peshkut është tre herë më e lartë kur këto suplementë merren gjatë një vakti të mirë.
Gatë marrjes së tyre duhet të keni parasysh rekomandimet e mëposhtme:
Përfitimet e marrjes së Omega-3 në mëngjes – Mëngjesi është periudha më e mirë për organizmin e disa individëve, nëse keni një rutinë të caktuar, në të mund të përfshini edhe marrjen e suplementëve të omega-3. Nëse në fillim të ditës, hani ushqim të pasur me vezë, avokado dhe lëngje perimesh dhe frutash, atëherë në mëngjes organizmi do të përthithë më mirë acidet yndyrore.
Nëse ju në mëngjes hani vetëm fruta, acidet yndyrore është më mirë të mos i merrni në mëngjes.
Përfitimet e marrjes së suplementëve në drekë – Nëse vakti i drekës përbëhet nga mishi, peshku apo arrorët, kjo është periudha e duhur për acidet yndyrore. Për më tepër, në mbrëmje mund të ndiheni më të qetë dhe të vëmendshëm.
Suplementët e lëngshëm apo kapsula
Nëse nuk ju pëlqejnë suplementët e ngurtë, mund të zgjidhni të lëngshëm, që kanë pak yndyrë në përmbajtjen e tyre.
Një këshillë të fundit:
Përzgjedhja e kohës së marrjes së suplementëve ka rol të rëndësishëm në marrjen e përfitimeve, nëse merrni medikamente tjera në mbrëmje, atëherë në këtë kohë mund të merrni edhe vajin e peshkut.
Zgjidhni formatin që ju përshtatet e jini të rregullt në marrjen e suplementëve, shpesh keni dëgjuar që vaji i peshkut nuk rekomandohet të merret gjatë muajve të ngrohtë. Studimet tregojnë se kjo është e pavërtetë, e mbetur nga koha kur vaji i peshkut nuk ruhej në freski.
Vaji nëse nuk ruhet siç duhet oksidohet, nëse ruhet në frigorifer, rekomandohet të merret gjatë muajve të ngrohtë. Mbase në sasi pak më të reduktuara. Gjatë verës është e rekomandueshme të konsumohet edhe më shumë peshk, pasi organizmi e pranon dhe e përvetëson më mirë. /UBT News/
Shëndeti
Goditeni nga rryma sa herë që prekni diçka? Ekspertët zbulojnë pse ndodh kjo
Published
15 hours agoon
April 4, 2025
Ndoshta keni përjetuar një ndjesi djegieje kur prekni metalin për shkak se keni shumë elektricitet në trupin tuaj.
Ky fenomen irritues ndodh për shkak të akumulimit të elektricitetit statik, ose një çekuilibër të ngarkesave elektrike midis dy objekteve ose sipërfaqeve. Kur këto ngarkesa shkarkohen, shfaqet një ndjenjë tronditjeje.
Edhe pse goditjet e tilla nuk janë të rrezikshme, situatat e shpeshta janë irrituese e shumë pyesin pse kjo vazhdon të ndodhë.
Shkaku i elektricitetit statik
Elektriciteti i tepërt statik është gjithmonë një goditje për sistemin, por nëse përjetoni goditje shpesh, ai bëhet vërtet irritues.
Mund të jetë shpërqendruese dhe t’ju bëjë të dëshironi të dini arsyen. Edhe pse është një fenomen, ideja bazë është se dy gjëra me sasi të kundërta të energjisë elektrike shkaktojnë një shkarkesë që i ngjan një goditjeje ose krijon një “tingull” kur preket.
Ndoshta edhe flokët tuaj do të ngrihen.
Ajo që ndodh është se atomet nuk janë të balancuara me të njëjtin numër protonesh dhe elektronesh.
Kur elektronet dhe protonet janë të balancuara, ngarkesa është neutrale, kur ka çekuilibër të elektroneve dhe protoneve, elektronet shtesë do të shkarkohen për të përmbushur protonet në nivelin e tyre.
Humbja e shpejtë e këtyre elektroneve prodhon një goditje të prekshme, të njohur si elektricitet statik.
Simptomat e elektricitetit të tepërt në trup
Rryma elektrike kalon nëpër indet e trupit tonë, shpjegon Better Health Channel. Meqenëse trupat përçojnë rrymën elektrike dhe grumbullojnë tepricë gjatë motit më të ftohtë dhe më të thatë, ka disa simptoma që duhet kujdesur.
Nervat ndikohen negativisht nga një goditje elektrike prej 100 miliamperash dhe mund të pësojnë dëmtime afatgjatë.
Një goditje e tillë shkakton konfuzion, amnezi, kriza, arrest kardiak ose ndërprerje të frymëmarrjes, çrregullime psikologjike dhe/ose shenja në lëkurë. Sidoqoftë, goditjet elektrike statike janë zakonisht vetëm 0,25 mA, kështu që pasojat janë shumë më pak të rrezikshme.
Simptomat e elektricitetit të tepërt në trup mund të përfshijnë:
▪ goditje të shpeshta
▪ dhimbje
▪ mpirje në zonë
▪ ndjeshmëri prekjeje
▪ një ndjesi mpirjeje dhe therjesh
▪ ndjenjë e të ftohtit
▪ djegie, ndjesi shtrëngimi ose therjesh, veçanërisht në duar ose këmbë.
Si të largoni elektricitetin statik nga trupi?
Nëse jeni duke përjetuar ndonjë nga simptomat e mësipërme, duke përfshirë goditjet e shpeshta të energjisë elektrike statike, mos u shqetësoni – ka një mënyrë për ta trajtuar atë. Duke ndërmarrë disa hapa të thjeshtë, reduktoni elektricitetin e tepërt statik.
Në thelb, heqja e elektricitetit statik lejon që ngarkesa të ketë një dalje tjetër. Një zgjidhje është të mbathni këpucë që nuk janë izoluese.
E dyta është se ju shpesh prekni gjëra që do të çlirojnë ngarkesën tuaj në tokë.
Si të parandaloni goditjen statike kur prekni metalin?
Prekja e objekteve metalike si dorezat e dyerve, dyert e makinave ose kornizat e dritareve shpesh shkakton goditje statike.
Kjo ndodh se metali mban ngarkesë pozitive dhe kur prekni një objekt metalik, elektronet shtesë në trupin tuaj transferohen në objekt për t’u barazuar. Për të parandaluar goditjen statike nga prekja e metalit, mund të mbani me vete një objekt metalik.
Diçka si një çelës, kapëse letre, kunja sigurie apo edhe një monedhë neutralizon ngarkesën dhe parandalon goditjen.

Nevoja për të mbrojtur veten dhe të tjerët nga përgjimet e pavullnetshme ose jo të fqinjëve, bezdia nga dielli apo gjumi i thellë, na bën të mbyllim perdet në shtëpi edhe nëse është ditë.
Ndriçimi i diellit në shtëpi ka përfitime të forta për shëndetin, por një prej rreziqeve që na kanoset brenda mureve të shtëpisë është pluhuri.
Rreziku i fshehur i pluhurit në shtëpi
Shkencëtarët kanë zbuluar se disa pluhura të shtëpisë përmbajnë sasi të larta të një substance të njohur triklosan, prania e saj mund të shpërndajë infeksione që u rezistojnë antibiotikëve.
Zbulimi është bërë nga shkencëtarët e Universitetit të Çikagos dhe sipas tyre, pluhuri përbën vendpushimin final të gjithçkaje që ka qarkulluar në ajër. Triklosani është përbërës që gjendet me shumicë në produktet antibakteriale siç janë sapunët apo solucionet e pastrimit.
Sapunët dhe solucionet e lëngshme të pastrimit përbajnë edhe një substancë tjetër që njihet si benzalkonium chloride, të dyja kanë rol kontribues në nivelin në rritje të mikrobeve që u rezistojnë antibiotikëve.
Si shkatërrohen bakteret falë dritës së diellit?
Lejimi i dritës nga dritaret eliminon bakteret që jetojnë në pluhurat e shtëpisë dhe të pastrojë ajrin, drita e diellit ul rrezikun e sëmundjeve të rrugëve të frymëmarrjes. Studimi shpjegon se ekspozimi i baktereve ndaj dritës së diellit, ndihmon ndjeshëm në eliminimin e tyre.
Nëse shtëpia është në errësirë dhe jo e ndriçuar mirë, bakteret në ajër riprodhohen 12 përqind më shumë se zakonisht. Bakteret në ajër në një ambient të ndriçuar mirë riprodhohen në një ritëm më të ulët. Në këtë mënyrë, duke hapur perdet dhe grilat merrni përfitime të mëdha nga vitamina D që vjen nga dielli, por do të minimizoni gjasat e prekjes nga sëmundjet e rrugëve të frymëmarrjes.

Variantet e reja të virusit SARS-CoV-2, më shumë se pesë vjet pas shpalljes së pandemisë COVID-19, po shfaqen rregullisht në Australi.
Varianti më i fundit LP.8.1 është duke u përhapur me shpejtësi, duke përbërë afërsisht një në pesë raste me COVID-19 në New South Wales, sipas SBS News.
Ai është bërë varianti i tretë më dominues në shtetin e New South Wales, përcjell A2.
I zbuluar për herë të parë në korrik 2024, LP.8.1 është një pasardhës i Omikronit, konkretisht i KP.1.1.3, që është pasardhës i JN.1, një nën-variant që shkaktoi valë të mëdha infeksionesh me COVID në mbarë botën në fund të vitit 2023 dhe fillim të vitit 2024.
Organizata Botërore e Shëndetësisë e ka shpallur LP.8.1 si variant nën monitorim në janar, për shkak të rritjes së ndjeshme në mbarë botën.
Agjencia globale e shëndetësisë ka vlerësuar që rreziku shtesë për shëndetin publik që paraqet LP.8.1 në nivel global është i ulët.
Simptomat e LP.8.1 nuk duket të jenë më të rënda se ato të varianteve të tjera që qarkullojnë, duke sugjeruar se varianti nuk ka shumë mundësi të ndikojë në drejtimin e pandemisë.

E zbulon studimi i fundit, ja pse njerëzit me sy blu janë të veçantë

Pse autizmi diagnostikohet më rrallë te vajzat dhe gratë?

Vajza e Tom Hanks flet për fëmijërinë e saj: Vite plot konfuzion dhe dhunë

Një mundësi për të ndikuar në shëndetin dhe mirëqenien shoqërore me Fakultetin e Psikologjisë në UBT

Osmani në Sofje, takoi presidentin bullgar dhe mbretin e Jordanisë

Rivarrosen mbetjet mortore të 10 viktimave të luftës

Kur është koha e duhur për të përdorur vajin e peshkut

Kevin De Bruyne njofton largimin nga Manchester City në fund të sezonit

Shpërthejnë përleshjet në Sudanin e Jugut, 30 të vdekur
Të kërkuara
-
Bota2 months ago
Marrëveshja për pranimin e pakufizuar të emigrantëve, Shtëpia e Bardhë tërhiqet nga tarifat ndaj Kolumbisë
-
Bota2 months ago
Fluturimet e dëbimit kanë filluar, thotë Shtëpia e Bardhë
-
Bota2 months ago
Shtëpia e Bardhë: Armëpushimi në Liban do të zgjatet deri më 18 shkurt
-
Bota3 months ago
Trump zbulon listën e zezë të Shtëpisë së Bardhë