Bashkimi Evropian mund të bllokojë një pjesë të fondeve prej 1.6 miliardë eurosh (hua dhe grante) të dedikuara për Serbinë. Ky paralajmërim vjen pasi Beogradi miratoi disa ligje që, sipas Komisioneres për Zgjerim të BE-së, po “zbehin besimin” te përkushtimi i vendit ndaj shtetit të së drejtës.

Reformat për centralizimin e sistemit gjyqësor, të cilat hyrën në fuqi këtë javë, kanë nxitur kritika të ashpra nga gjyqtarët dhe prokurorët. Ata i shohin këto ndryshime si një mjet për të forcuar pushtetin e Presidentit Aleksandër Vuçiç, duke dobësuar luftën kundër krimit të organizuar dhe duke penguar rrugëtimin e Serbisë drejt anëtarësimit në BE, raporton Reuters.

Komisionerja për Zgjerim, Marta Kos, deklaroi për Reuters se këto amendamente po e bëjnë gjithnjë e më të vështirë punën e atyre në Bruksel që duan të ecin përpara me integrimin e Serbisë. Ajo konfirmoi se Komisioni po rishikon financimet në kuadër të Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, një program ky që lidhet drejtpërdrejt me kushtëzime për sundimin e ligjit.

Ndonëse Serbia i ka nisur negociatat për anëtarësim që në vitin 2014, korrupsioni i përhapur dhe institucionet e dobëta kanë frenuar progresin. Ligjet e reja parashikojnë kufizimin e mandatit të kryeprokurorëve dhe u japin më shumë pushtet kryetarëve të gjykatave mbi gjyqtarët e thjeshtë. Kritikët frikësohen se kjo do të asgjësojë pavarësinë e drejtësisë dhe do të rrezikojë hetimet e rëndësishme për korrupsionin e nivelit të lartë.

Ndërsa qeveria serbe ende nuk ka dhënë një reagim zyrtar, Ministria e Drejtësisë ka pretenduar se ligjet do ta bëjnë sistemin më efikas. Pas reagimeve negative, Serbia i është drejtuar Komisionit të Venecias për një opinion ekspertësh. Komisionerja Kos theksoi se BE-ja pret që, pas marrjes së këtij opinioni, ligjet të rishikohen në mënyrë gjithëpërfshirëse. /Reuters/

Kongresisti republikan Keith Self ka shprehur “besim jashtëzakonisht të fortë dhe bipartizan” të Kongresit amerikan në udhëheqjen e Presidentes së Kosovës, Vjosa Osmani.

Në një letër e tij mbështetëse, theksoi se “vizioni dhe përkushtimi juaj i palëkundur ndaj vlerave demokratike ofrojnë stabilitet, vazhdimësi dhe drejtim të qartë strategjik në një moment vendimtar për Kosovën dhe rajonin”.

Duke vlerësuar rolin e presidentes në forcimin e institucioneve dhe sundimit të ligjit, Self rikonfirmoi mbështetjen e Shtetet e Bashkuara të Amerikës për objektivat strategjike të Kosovës, përfshirë anëtarësimin në NATO dhe thellimin e partneritetit euroatlantik.

“Letra po ashtu thekson se Shtetet e Bashkuara mbeten të palëkundura në mbështetjen për objektivat strategjike dhe ekonomike afatgjata të Kosovës, me theks të veçantë në inkurajimin e anëtarësimit në NATO dhe forcimin e partneritetit euroatlantik si shtylla kyçe për stabilitet të qëndrueshëm dhe prosperitet në Ballkan, objektiva për të cilat Presidentja ka punuar përgjatë gjithë mandatit të saj”, thuhet në komunikatën e Zyrës së Presidencës së Kosovës.

Kjo deklaratë konsiderohet një konfirmim i fuqishëm i mbështetjes amerikane për lidershipin e Presidentes Osmani dhe për drejtimin euroatlantik të Republikës së Kosovës.

Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) ka reaguar përmes një komunikate lidhur me qëndrimin e saj ndaj Rezolutës së diskutuar në Kuvend, duke theksuar se institucionet e vendit kanë përgjegjësi historike dhe politike për të trajtuar drejtësinë në mënyrë të plotë dhe të paanshme.

Në komunikatë thuhet se partia konsideron se Kuvendi i Republikës së Kosovës duhet të mbajë një qëndrim të unifikuar dhe të përgjegjshëm për çështjet e drejtësisë, duke shmangur qasjet selektive.

Sipas LDK-së, “Kuvendi i Republikës së Kosovës ka detyrim historik dhe politik të flasë me një zë të përgjegjshëm, të plotë dhe të drejtë për drejtësinë, jo me rezoluta të pjesshme dhe selektive”.

LDK rithekson mbështetjen për parimin e gjykimit të drejtë dhe të paanshëm për çdo qytetar, në përputhje me standardet më të larta kushtetuese dhe ndërkombëtare. Në komunikatë theksohet se ky parim përbën një nga shtyllat kryesore të shtetit ligjor dhe orientimit euro-atlantik të vendit, duke nënvizuar se “LDK e mbështet fuqishëm parimin e gjykimit të drejtë, të paanshëm dhe në përputhje me standardet më të larta kushtetuese e ndërkombëtare për çdo qytetar të Kosovës”.

Megjithatë, partia vlerëson se drejtësia nuk mund të trajtohet në mënyrë të fragmentuar. Sipas saj, mungesa e përfshirjes së obligimit për zbardhjen e të gjitha vrasjeve të pazbardhura pas luftës, përfshirë ato politike, e ka bërë Rezolutën të paplotë.

“Drejtësia nuk mund të trajtohet si koncept i fragmentuar. Ajo ose vlen për të gjithë, ose rrezikon të humbasë legjitimitetin e saj”, thuhet në reagimin e LDK-së.

Deputetët e LDK-së kishin kërkuar që Rezoluta të përfshinte qartë obligimin institucional për trajtimin e të gjitha rasteve të pazbardhura, duke e cilësuar këtë si detyrim moral dhe shtetëror. “Ky është borxh ndaj viktimave, ndaj shoqërisë dhe ndaj vetë shtetit të Kosovës”, thekson komunikata.

Sipas partisë, refuzimi për ta përfshirë këtë kërkesë e ka lënë dokumentin me mangësi thelbësore, prandaj Grupi Parlamentar i saj nuk ka pranuar të mbështesë një qasje që e konsideron të njëanshme. Në këtë frymë, LDK thekson se qëndrimi i saj është parimor dhe aktiv: “LDK nuk shmanget nga përgjegjësia, por e ushtron atë. Nuk hesht për drejtësinë, por kërkon që ajo të jetë e plotë”.

Në përmbyllje, LDK shpreh zotimin se do të vazhdojë të angazhohet për drejtësi të barabartë dhe procese të drejta për të gjithë, duke kërkuar që institucionet të përballen me të vërtetën në tërësi dhe jo në mënyrë selektive.

“Lidhja Demokratike e Kosovës do të vazhdojë të kërkojë: drejtësi për të gjithë viktimat; procese të drejta dhe të paanshme; dhe një shtet që ka guximin të përballet me të vërtetën, jo ta përzgjedhë atë”, përfundon komunikata.

Kujtojmë, se LDK dje (12.02.2026) nuk ka votuar Rezolutën për Dhomat e Specializuar dhe Zyrën e Prokurorit Special.

Mirëpo, kjo rezolutë kaloi me mbështetjen e 90 deputetëve të legjislaturës së re të Kuvendit të Kosovës