Lajmet

Si mund të shmanget një krizë tjetër ushqimore globale?

Lufta në Ukrainë po shkakton vuajtje të jashtëzakonshme njerëzore.

Published

on

Ngozi Okonjo–Iweala nga “Project Syndicate”

Lufta në Ukrainë po shkakton vuajtje të jashtëzakonshme njerëzore. Ne në Organizatën Botërore të Tregtisë, një institucion i bazuar në sundimin e ligjit dhe i krijuar për të ndihmuar në krijimin e paqes, e shohim dhunën si diçka të urryer për parimet tona themelore.

Ndaj i bëjmë jehonë thirrjes së Sekretarit të Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara António Guterres për ndalimin sa më parë të gjakderdhjes, dhe dëshirojmë një zgjidhje të shpejtë dhe paqësore të konfliktit.

Por, edhe pse mbetemi të tronditur nga imazhet tronditëse dhe tragjike të qyteteve të Ukrainës që ndodhen nën sulm, dhe ndonëse angazhohemi të bëjmë gjithçka që mundemi individualisht dhe kolektivisht për të ndihmuar popullin e Ukrainës, po bëhet gjithashtu e qartë se pasojat ekonomike dhe humanitare të luftës do të ndihen shumë përtej Evropës. Dhe ne kemi përgjegjësinë për t’i zbutur këto pasoja në mënyrë pro–aktive.

Edhe para luftës, rritja e çmimeve të ushqimit dhe energjisë i kishte varfëruar shumë buxhetet e familjeve dhe të qeverive në shumë vende më të vogla dhe më të varfra, ekonomitë e të cilave kishin qenë gjithashtu ndër më të ngadaltat në rimëkëmbjen nga pasojat e shkaktuar nga pandemia e Covid-19.

Rritjet e reja të çmimeve të shkaktuara nga konflikti në Evropën Lindore, kërcënojnë tani të shkaktojnë një rritje të re të varfërisë dhe pasigurisë ushqimore. Në këto rrethana, roli i OBT-së dhe i tregtisë në përgjithësi, sidomos për vendet që janë importuese neto të ushqimeve, është i një rëndësie të madhe në parandalimin e urisë.

Ndërsa Ukraina dhe Rusia përbëjnë së bashku vetëm 2.2 për qind të tregtisë globale të mallrave, sipas vlerësimeve të OBT-së, kjo shifër nënvlerëson rëndësinë e tyre në tregjet e drithërave dhe energjisë, por edhe si furnizues të plehrave kimikë, mineraleve dhe lëndës së parë kritike për një gamë të madhe produktesh për të cilat kanë nevojë shumë sektorë prodhues.

Për shembull në vitin 2020, të dyja vendet furnizuan 24 për qind të grurit të tregtuar në nivel global dhe 73 për qind të vajit të lulediellit. Importet e këtyre mallrave janë thelbësore për sigurinë ushqimore bazë në shumë vende ku u mungojnë kushtet e ujit, tokës dhe motit për të kultivuar të gjithë ushqimin që u nevojitet.

Gjatë 30 viteve të fundit, Ukraina dhe Rusia janë bërë burime kryesore të drithit për shumë vende, përfshirë Mongolinë, Sri Lankën, Libanin, Egjiptin, Malavinë, Namibinë dhe Tanzaninë. Programi Botëror i Ushqimit, agjencia e OKB-së që ofron ndihma ushqimore për njerëzit e prekur nga konfliktet dhe fatkeqësitë në më shumë se 80 vende, e blen zakonisht më shumë se gjysmën e grurit të saj nga Ukraina.

Bllokimi i porteve të Ukrainës nga lufta dhe sanksionet ndërkombëtare të vendosura ndaj Rusisë, e kanë ulur ndjeshëm vëllimin global të grurit në dispozicion. Frika se fermerët ukrainas do të pengohen të kultivojnë këtë vit të korrat pranverore, kanë shtuar shqetësimet për furnizimin, duke bërë që çmimi i grurit të rritet deri në 40 për qind, dhe të arrijë nivele rekord që në javën e parë të këtij muaji.

Rritja e çmimeve të energjisë dhe ushqimeve, ka nisur që të nxisë përgjigje të njohura nëpërmjet politikave. Disa qeveri po i kufizojnë eksportet e drithërave dhe produkteve të tjera kryesore ushqimore, në një përpjekje për të ruajtur furnizimet e brendshme dhe për të kufizuar rritjen e çmimeve.

Numri në rritje i ankesave në OBT nga eksportuesit në disa vende dhe organizma, nënvizon qartë përmasat e këtij problemi. Kontrolle të tilla mbi eksportet, mund të shkaktojnë një spirale të rritjes së çmimeve dhe kufizime të reja.

Banka Botërore vlerëson se 40 për qind e rritjes së çmimeve globale të grurit gjatë krizës së fundit të çmimeve të ushqimit në vitet 2010-2011, u shkaktua nga përpjekjet e qeverive për të izoluar tregjet e brendshme. Por bota ka mundësi që t’i zbusë këto rreziqe.

Përvoja na tregon se bashkëpunimi ndërkombëtar, mund të ndihmojë në menaxhimin e efekteve të dëmshme të rritjes së çmimeve të ushqimeve. Gjatë dekadës së fundit, ndarja e informacionit rreth furnizimeve dhe rezervave ushqimore përmes Sistemit të Informacionit të Tregut Bujqësor u ka dhënë mundësi eksportuesve dhe importuesve kryesorë që të parandalojnë panikun dhe garantimin e funksionimit pa probleme të tregjeve.

Me sistemin global të tregtisë që tashmë e ka të vështirë të përballet me kostot e larta të transportit dhe portet e mbipopulluara, një koordinimi më i ngushtë midis vendeve, mund të ndihmojë në stabilizimin e tregjeve ndërkombëtare për ushqim, energji dhe mallra, dhe në minimizimin e ndërprerjeve shtesë në zinxhirët e furnizimit.

Më e rëndësishmja: funksioni i monitorimit dhe transparencës i OBT-së mund të ndihmojë në sigurimin që zinxhirët e furnizimit me ushqim dhe bujqësi të mos preken drejtpërdrejt nga sanksionet, duke mbetur të hapura dhe duke funksionuar me efikasitet.

Një vizibiliteti më i mirë në lidhje me ndërprerjen e tregut, do t’i jepte mundësi komunitetit ndërkombëtar që të identifikojë dhe mobilizojë ndihma financiare dhe të formave të tjera për vendet e varfra të prekura shumë rëndë nga rritja e çmimeve të ushqimeve.

Dhe kjo është veçanërisht emergjente, pasi edhe përpara luftës në Ukrainë, rimëkëmbja ekonomike pas pandemisë kishte lënë prapa të tjerëve një pjesë të madhe të botës. Rritja ekonomike në vendet më të varfra, ishte shumë larg prirjeve të para vitit 2020, duke reflektuar kapacitetin e tyre të dobët fiskal dhe qasjen e pabarabartë ndaj vaksinave kundër Covid-19.

Ndërsa bota po sheh tragjedinë që po ndodhë në Ukrainë, ne të gjithë duhet të përqendrohemi urgjentisht mbi mënyrat se si mund ta mbështesim popullin ukrainas. Dhe është e natyrshme dhe e përshtatshme që qeveritë të përqendrohen edhe në adresimin e problemeve në ekonomitë e tyre.

Por ne gjithashtu duhet të veprojmë që tani për t’u siguruar që disa nga njerëzit më të varfër dhe më të cënueshëm në botë – larg konfliktit dhe që nuk shfaqen në titujt kryesorë të lajmeve – të mos bëhen dëmi anësor i kësaj lufte.

Shënim: Ngozi Okonjo–Iweala, drejtore e përgjithshme e Organizatës Botërore të Tregtisë, ish-Ministre e Financave në Nigeri./bota.al

Continue Reading

Aktualitet

Regjistrohu tani në Gjuha Angleze në UBT dhe përfito bursë 20%

Published

on

UBT njofton se kanë mbetur edhe pak vende të lira për regjistrim në programin Bachelor Gjuha Angleze, një drejtim studimor që hap mundësi të shumta karriere në arsim, përkthim, diplomaci, media dhe organizata ndërkombëtare.

Përmes këtij programi, studentët përgatiten jo vetëm në aspektin gjuhësor dhe kulturor, por edhe në atë profesional, duke u bërë të aftë të kontribuojnë në tregun vendor dhe global.

UBT ofron bursë prej 20% për të gjithë ata që regjistrohen në këtë program, duke i dhënë mundësinë studentëve të sigurojnë arsimim cilësor dhe të përballueshëm financiarisht.

Studentët e interesuar mund të aplikojnë online përmes platformës: APLIKO TANI ONLINE!

Continue Reading

Aktualitet

Në zyrën e Ivica Daçiqit mbërrin një zarf me tre plumba

Published

on

Në Qeverinë e Serbisë ka mbërritur një zarf i adresuar për ministrin e Brendshëm, Ivica Daçiq, brenda të cilit janë gjetur tre plumba, njoftoi më 29 gusht Ministria e Punëve të Brendshme (MUP).

Sipas njoftimit, zarfi është vërejtur të enjten gjatë procesit të rregullt të ndarjes së postës.

“Gjatë kontrollit të sigurisë me pajisje me rreze X, në zarf u gjetën tre plumba”, thuhet në komunikatën e MUP-it.

Autoritetet shtuan se policia ka identifikuar dhe gjetur personin që më 26 gusht kishte dorëzuar dërgesën në një degë të Postës së Serbisë në Pozharevc.

Nuk është bërë i ditur identiteti i të dyshuarit.

Continue Reading

Aktualitet

U përurua çerdhja e re për 60 fëmijë në Fushë Kosovë

Published

on

Në Fushë Kosovë u përurua një çerdhe e fëmijëve në Fushë Kosovë, investim ky i Ministrisë së Arsimit , në vlerë prej rreth 415 mijë euro.

Kjo çerdhe për 60 fëmijë me një hapësirë prej 750 m² u tha është e pajisur me të gjitha mjetet e nevojshme për kujdesin dhe zhvillimin e fëmijëve tanë të gjithë hapësirat në këtë çerdhe të re.

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, tha se vetëm gjatë këtij mandati qeverisës në komunën e Fushë Kosovës, në fushën e arsimit janë bërë investime kapitale me vlerë prej 5.6 milionë euro, duke shtuar se treguan kështu përkushtimin për gjeneratat e reja, të cilat duhet të kenë arsim cilësor dhe mirëqenie të garantuar.

“Të investosh në çerdhe për fëmijë dhe edukim të hershëm, do të thotë të investosh në të ardhmen e shtetit. Pikërisht në vitet e para të jetës aty ku hidhen themelet për zhvillimin, lumturinë dhe suksesin e fëmijëve të Kosovës, nesër profesionistë e kuadro, që do të udhëheqin institucionet, ekonominë, shoqërinë, politikën e kështu me radhë”, tha Kurti.

Në përurim mori pjesë edhe ministrja në detyrë e Arsimit, Arbërie Nagavci.

Kurti njoftoi se për ndërtimin edhe të një çerdhe tjetër publike, me vlerë mbi 1.2 milionë euro, po në Fushë Kosovë.

Pas përurimit të Çerdhes së fëmijëvë, kryeministri në detyrë Kurti vizitën e tij e vazhdoi me vënien e gurthemelit të Shkollës Fillore dhe të Mesme të Ulët, po ashtu në Fushë Kosovë, investim i Ministrisë së Arsimit, me një sipërfaqe prej 8,000 metra katror, për 1500 nxënës, me vlerë të investimit prej 3.8 milionë euro.

Continue Reading

Aktualitet

Kurti për akuzat ndaj UÇK-së: Manipulohet një kapitull për të cilin Basha s’ka faj

Published

on

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, foli lidhur me zhurmën publike rreth artikullit ku bashkautor është kryetari i zgjedhur i Kuvendit të Kosovës, Dimal Basha kundër UÇK-së.

Ai kritikoi qeveritë e kaluara, duke thënë se janë vendimet e atyre qeverive i kanë shkaktuar probleme Kosovës dhe se të tilla s’po i shkakton artikulli me bashkautor Bashën.

“Unë besoj që problemet që i kemi sot në Kosovë nuk i kemi nga një deformim e keqinterpretim i një artikulli me bashkautorësi ku ky nuk është autor i atij kapitulli të para më shumë se një dekade. Problemet i kemi kur është nënshkruar ‘Zajednica’ në 2013-tën, problemet i kemi kur janë amnistuar kriminelët serbë në veri, po astu në 2013-tën, problemet i kemi kur është votuar Gjykata Speciale në 2015-n, problemet i kemi kur është themeluar Lista Serbe në bashkëpunim me Beogradin në vitin 2013, problemet i kemi politikanët e Kosovës kanë bërë qeveri duke u varur nga Lista Serbe, problemet i kemi kur kanë hyrë në pazare për ndarje të Kosovës – jo te ky farë artikulli ku manipulohet një kre, në të cilin ky s’ka fare autorësi”, tha Kurti .

Kryeministri në detyrë tha se buja që bëri ky shkrim është keqinterpretim dhe deformim.

“Dimal Basha e ka dhënë sqarimin për atë publikim që është bërë para më shumë se një dekade. Ai ka thënë se kapitulli që e ka shkruar nuk ka të bëjë me UÇK-në. Edhe në fjalimin e tij pas zgjedhjes si kryetar Kuvendi, ai shprehu vlerësimet më të larta për këtë vlerë të kombit shqiptar”, tha Kurti.

Kryeministri në detyrë këto deklarata i bëri në komunikim me gazetarë në Fushë Kosovë, ku mori pjesë në përurimin e një Çerdheje për fëmijë.

Continue Reading

Të kërkuara