Kulturë, Lifestyle

Shtëpia e Kulturës në Preshevë tashmë e ka edhe Teatrin e Qytetit

Publikuar

Aktorët preshevarë me shfaqje të ndryshme në teatrot e rajonit po e prezantojnë Shtëpinë e Kulturës si Teatër i Qytetit. Të përkushtuar në punën e tyre, ata po e gjallëzojnë edhe më shumë kulturën e shqiptarëve të Preshevës.

Lirigzona Nuredini

Preshevë, 11 maj – Teatri në Preshevë filloi punë në Shtëpinë e Kulturës ‘’Abdulla Krashnica’’ më 14 nëntor të vitit 2017, përkatësisht në 14 vjetorin e organizimit të aktivitetit kulturor të festivalit ‘’Ditët e Komedisë Shqiptare’’.

Në natën e parë të mbajtjes së aktivitetit kulturor të festivalit “Ditët e Komedisë Shqiptare’’, aktorët preshevarë Artan Ibishi, Valon Nuhiu e Gjelbrim Emini, të punësuar në Shtëpinë e Kulturës, prezantuan shfaqjen “Maratonisti’’, me regji të Kastriot Saqipit.

Shtëpia e Kulturës ka filluar punë në vitin 1981. Në fillim janë mbajtur shfaqje teatrale pa zë, të cilave u parapriu përgatitja e pjesës teatrale vetëm me mimikë.

“Vjedulla para gjyqit”, ishte shfaqja e parë teatrale me nismëtarët e artit dramatik në Preshevë, Hilmi Qerimi dhe Shenasi Hallaçi. Me iniciativë të intelektualëve të asaj kohe, në vitin 1960 ishte inskenuar drama “Halit Gashi” e Xhemil Dodës në regji të Adem Ahmetit.

Ndonëse themelimi i Teatrit ishte kërkesë e vazhdueshme e aktorëve preshevarë, ajo u hap me mbështetjen e organit të përkohshëm të Kuvendit Komunal të Preshevës, që ishte aprovuar me votat e këshilltarëve të Kuvendit Komunal, e kjo kishte ndodhur një vit pasi ishin mbajtur zgjedhjet për qeverisje Komunale. Në Shtëpinë e Kulturës për teatër janë të punësuar 4 aktorë.

Valon Nuhiu me profesion aktor, në Shtëpinë e Kulturës në Preshevë punon si drejtor. Ai për UBTNews mes të tjerash paraqet qëndrimet e tij për teatrin e qytetit, i cili funksionon në kuadër të Shtëpisë së Kulturës.

“Tani janë 4 aktorë rezident dhe 1 regjisore që momentalisht punojnë dhe veprojnë në Shtëpinë e Kulturës. Për qytetin e Preshevës ka qenë i domosdoshëm një Teatër, bile është vonuar themelimi i tij. Për shumë vite nuk kemi hezituar që të kërkojmë një Teatër me kolegët që kemi studiuar në Akademinë e Arteve në degën e Aktrimit”, tha ai.

Edhe pse Shtëpia e Kulturës në Preshevë, në statusin e saj të nxjerrë më 12 maj të vitit 1993, përcaktohet si institucion për plotësimin e nevojave kulturore të qytetarëve, bën sigurimin dhe realizimin e të drejtave të garantuara me ligj në lëmin e kulturës, themelimi i Teatrit ka qenë pengesë për shkak të buxhetit të pamjaftueshëm ndarë për Shtëpinë e Kulturës nga qeveria e Serbisë.

Mbështetja e aktorëve për themelimin e teatrit ishte edhe një nga premtimet parazgjedhore në vitit 2016 nga partia Alternativa për Ndryshim, e cila garonte për herë të parë në ato zgjedhje.

Gjelbrim Emini aktor i punësuar në Shtëpinë e Kulturës për Teatër, themelimin e Teatrit e sheh si mundësi e mirë për të rinjtë e qytetit të Preshevës, pasi thotë se teatri i largon nga punët jo të mira, por edhe emancipon e kulturon një vend.

“Nga kafeteritë, nga rruga e nga çdo e keqe shoqërore. Çdo shikues i një shfaqjeje e sheh veten në një rol të caktuar, qoftë i mirë apo i keq roli, dhe pastaj reflekton që ta ndreq gabimin që e ka bërë gjatë jetës’’, tha ai për UBTNews.

Veprimtaria teatrore skenike, veprimtaria muzikore dhe folklorike, veprimtaria për filmike, veprimtaria letrare, veprimtaria recituese, veprimtaria e grupeve të arteve figurative dhe Festivali “Ditët e komedisë shqiptare”, Festivali i Shoqërive Kulturore Artistike “ Presheva Jehonë”, si dhe Festivali i Recituesve nga mbarë trojet shqiptare, janë disa prej aktiviteteve kulturore që janë mbajtur e disa edhe vazhdojnë të mbahen që nga viti 1981 kur është themeluar Shtëpia e Kulturës.

Në aktivitetin e festivalit “Ditët e komedisë shqiptare”, të organizuar çdo vit, marrin pjesë teatrot nga Kosova, Shqipëria e Maqedonia Veriperëndimore. Organizimi garues zgjatë 5 netë e teatrot prezantojnë shfaqjet e tyre. Në natën finale vlerësohen nga juria e cila përcaktohet nga stafi punues në Shtëpinë e Kulturës.

Çmimet në natën finale të festivalit “Ditët e komedisë shqiptare’’, ndahen për shfaqjen më të mirë, regjinë më të mirë, aktorin më të mirë, aktorja më e mirë, aktori më i mirë joprotagonist, aktorja më e mirë joprotagoniste dhe çmimi special.

Afeida Boriçi – Mehmeti regjisore në Teatrin e Shtëpisë së Kulturës, e ka mirëpritur hapjen e Teatrit, që sipas saj “teatri është skena e të gjithëve”.

‘’Jeta kulturore në Preshevë ka filluar pas luftës së Dytë Botërore, gjegjësisht në vitin 1945. Ndoshta kanë kaluar shumë vite që kur edhe janë mbajtur edhe shfaqjet e para, mirëpo ka qenë një punë që ka dashur përkushtim për të forcuar kulturën e këtij vendi. Është më ndryshe tash edhe kur marrim pjesë nëpër festivale mbarëkombëtare, marrim pjesë si teatër profesionist”, thotë Boriçi – Mehmeti.

Ajo vlerëson se që nga hapja e Teatrit, gjërat, ndonëse me vështirësitë e veta, po ecin mbarë.

“Po marrim pjesë nëpër festivale dhe kemi shumë çmime të fituara. Shpresoj që të kemi edhe shumë aktorë, dramaturg, regjisor dhe familja jonë e vogël artistësh, të rritet edhe më shumë sepse teatri ka nevojë për shumë punëtorë profesionist, që e duan artin dhe që japin shumë për të, sepse ajo është skenë për ne e për të gjithë’’, u shpreh ajo për UBTNews.

Hapja e teatrit në Shtëpinë e Kulturës, aktorëve preshevarë u ka mundësuar që të përfaqësojnë Shtëpinë e Kulturës si teatër i qytetit të Preshevës, në vendet e rajonit me shfaqje të ndryshme e duke fituar çmime të shumta.

Xhemaledin Salihu kryetar për Trashëgimi dhe Krijimtari Kulturore në Preshevë për UBTNews thotë se teatrin e sheh si gjallesë të kulturës në këtë vend.

“Lugina e Preshevës ka nevojë për institucione kulturore. Në këtë rast po flas edhe për komunën e Bujanocit dhe të Medvegjës. Këto komuna janë me shumicë shqiptare, që gjendet në Republikën e Serbisë. Ajo që i bënë më të veçanta dhe specifike këto komuna është gjuha, simbolet dhe kultura e shqiptarëve. Hapja e teatrit si institucion kulturor, u ka mundësuar aktorëve dhe regjisorëve të vendit të zhvillojnë veprimtarinë teatrale e cila krijohet në Luginë të Preshevës’’, tha ai.

Ndërkaq pas më shumë se 3 vite punë që nga hapja e Teatrit të qytetit, Ministria e Kulturës së Serbisë ka aprovuar kërkesën nga drejtoria e Shtëpisë së Kulturës, për renovimin e skenës teatrale me vlerë 5 milion dinarë (43 mijë euro), kërkesë kjo e cila ishte parashtruar para 2 viteve, meqenëse skena që aktorët do të përformojnë para publikut është e vjetër, pasi ka shërbyer 40 vjet që nga koha kur ka filluar punën Shtëpia e Kulturës./UBTNews

Kulturë, Lifestyle

Spanja fillon mbylljen e fondacionit të simpatizantëve të Francos

Publikuar

nga

Ministri i Kulturës, Ernest Urtasun njoftoi se Qeveria e Spanjës ka filluar mbylljen e fondacionit Francisco Franco, një organizatë jofitimprurëse e krijuar nga simpatizantët e diktatorit të ndjerë.

Ligji i “kujtesës demokratike” i miratuar në vitin 2022 nga qeveria socialiste e Spanjës ndalon çdo organizatë, e cila regjimin e Frankos 1939-1975.

Ministria e Kulturës njoftoi se gjykata do ta marrë vendimin përfundimtar për mbylljen e Fondacionit Kombëtar të Franciso Francos.

Ligji synon të bëjë dëmshpërblime për viktimat e diktaturës dhe të luftës civile trevjeçare që i parapriu, në të cilën vdiqën më shumë se gjysmë milioni njerëz.

Historianët vlerësojnë se rreth 150 mijë e njerëz u vranë nga qeveria e Francos, ndërsa 450 mijë të tjerë u detyruan të largoheshin nga vendi./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Kulturë, Lifestyle

Retro magjia shkodrane: Makinat klasike rikthejnë lavdinë e viteve ‘60-80′

Publikuar

nga

Këtë fundjavë, Shkodra do të vishet me ngjyrat dhe magjinë e së kaluarës, duke u shndërruar në një qendër të vërtetë nostalgjie dhe elegance. Festivali i shumëpritur “Retro” do të rikthejë kujtimet e viteve ’60, ’70 dhe ’80, duke sjellë në skenë një koleksion të mrekullueshëm të makinave klasike, të zbukuruara me targa të personalizuara që rrëfejnë histori të lashta dhe të paharruara.

Kryeministri Edi Rama, i njohur për pasionin e tij për artin dhe kulturën, ndau entuziazmin e tij për këtë ngjarje të veçantë, duke theksuar se kjo e shtunë do të jetë një ditë magjike për Shkodrën. “Magjike pritet të jetë e shtuna Retro në Shkodër,” shkruan ai, duke shpërndarë pamje nga festivalet e mëparshme “Retro” në qytetin e Shkodrës, të cilat tregojnë një atmosferë të gjallë dhe të ngrohtë, shkruan Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Festivali “Retro” nuk është vetëm një ekspozitë e makinave klasike; është një festë e vërtetë për të gjitha shqisat. Për të apasionuarit pas makinave, ky festival ofron një mundësi të rrallë për të parë nga afër automjetet ikonike që kanë lënë gjurmë të pashlyeshme në historinë e automobilizmit. Çdo makinë, me linjat e saj elegante dhe detajet e veçanta, rrëfen një histori të veçantë, duke sjellë një ndjenjë nostalgjie dhe admirimi për të kaluarën.

Por festa nuk ndalet këtu. Gjatë orëve të mbrëmjes, Shkodra do të pulsojë nën tingujt e muzikës “Jazz”, duke krijuar një atmosferë të veçantë dhe romantike. Sheshet dhe rrugët e qytetit do të mbushen me tingujt e ëmbël të muzikës live, ndërsa vizitorët do të mund të shijojnë një shëtitje nën dritën e yjeve, të rrethuar nga eleganca e makinave klasike dhe gëzimi i festës.

Festivali “Retro” pritet të sjellë një numër të madh turistësh dhe vizitorësh, të cilët do të kenë mundësinë të eksplorojnë jo vetëm mrekullitë e automobilizmit klasik, por edhe bukuritë natyrore dhe kulturore të Shkodrës. Ky event jo vetëm që promovon kulturën dhe historinë e mjeteve klasike, por gjithashtu nxit turizmin lokal dhe ndërkombëtar, duke i dhënë një impuls të ri ekonomisë së qytetit.

Me një program të pasur aktivitetesh, nga parada e makinave klasike deri te koncertet e muzikës “Jazz”, Festivali “Retro” premton të jetë një ngjarje e paharrueshme për të gjithë pjesëmarrësit. Qyteti i Shkodrës, me historinë dhe kulturën e tij të pasur, do të shndërrohet në një skenë magjike, ku e kaluara dhe e tashmja bashkohen për të krijuar një përvojë unike dhe të veçantë.

Ndërsa Shkodra përgatitet për këtë festë të madhe, entuziazmi rritet dhe qyteti pulson me pritshmëri. Kjo e shtunë do të jetë vërtet magjike, duke sjellë gëzim dhe hare për të gjithë ata që do të jenë pjesë e kësaj ngjarjeje të veçantë./UBTNews/

 

 

Vazhdo të lexosh

Kulturë, Lifestyle

‘Festa e Grurit’ në Pojan të Fierit: Bashkimi i bujqësisë dhe kulturës

Publikuar

nga

Në Pojan të Fierit, një fshat i vogël i ngulitur thellë në bukurinë e maleve shqiptare, “Festa e Grurit” është shndërruar në një ngjarje të pazëvendësueshme, një shenjë e qartë e bashkimit të kulturës bujqësore dhe trashëgimisë së vjetër kulturore. Çdo vit, ky fshat i vogël ngrihet në festë për të nderuar korrjen e grurit, një nga momentet më të rëndësishme të vitit për fermerët vendas.

Dita e Grurit mbledh me vete qindra banorë të zonës, si dhe personalitete të larta shtetërore si Presidenti Bajram Begaj dhe ministrat e qeverisë, duke treguar rëndësinë që i jepet kësaj ngjarje në skenën kombëtare. Kjo festë nuk është vetëm një shfaqje bujqësore; ajo është një shfaqje e kulturës dhe identitetit kombëtar shqiptar, shkruan Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Ministria e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, në bashkëpunim me komunitetin vendas, ka krijuar një ambiente ku prodhimet vendase, përfshirë bukën e re dhe produkte “Made in Albania”, janë në qendër të vëmendjes. Politikat dhe inicativat e tyre për të mbështetur fermerët dhe njësitë agropërpunuese tregojnë një angazhim të vërtetë në zhvillimin dhe promovimin e bujqësisë së qëndrueshme në rajon.

Në këtë festë të bukur, bashkohen tradita e prodhimit të grurit me manifestimin e mekanizmave bujqësore, duke shtuar një përzierje harmonike të folklorit lokal, këngëve tradicionale, valleve dhe veshjeve autentike. Trashëgimia kulturore dhe gastronomike zënë një vend të rëndësishëm në këtë ngjarje, duke e bërë atë jo vetëm një festë bujqësore, por edhe një festë për të gjithë ata që e duan kulturën dhe traditën e vendit.

Pojani i Fierit, nëpërmjet “Festës së Grurit”, ka arritur të lidhë brezat dhe të ruajë trashëgiminë e tij në një mënyrë të gjallë dhe frymëzuese për të ardhmen. Ky fshat shqiptar jo vetëm që shquhet për bukurinë natyrore dhe gjelbërimin e tij, por tani edhe për ngjarjen e tij të madhe vjetore, ku tradita dhe moderniteti bashkohen në një përvojë të padëgjuar./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Kulturë, Lifestyle

Muzeu Historik i Shkodrës: Rikthimi i traditave me projektin ‘Të çelen arkapijat’

Publikuar

nga

Muzeu Historik i Shkodrës ka nisur një udhëtim të ri në projektin “Të çelen arkapijat”, duke rikthyer në vëmendje objekte të rëndësishme të trashëgimisë kulturore. Në qendër të qytetit, ky monument i shekullit XIX, i rikonceptuar si Muzeu Popullor në 1947 dhe më pas i plotësuar në 1949, është një vlerë e jashtëzakonshme e Shkodrës.

Pjesë e tij janë koleksionet e kuvendeve historike dhe artefakteve nga familjet shkodrane, të cilat tani shërbejnë si dritare në historinë dhe kulturën e qytetit.

Në vitin 1996, Muzeu u transferua në shtëpinë e njohur “Oso Kuka”, ku vazhdon të mbajë zemrën e tij kulturore me seksione të dedikuara për etnografi, arkeologji, art pamor dhe një bibliotekë të pasur. Si një bastion i trashëgimisë lokale, Muzeu Historik bashkohet me rrjetin e institucioneve kulturore të Bashkisë Shkodër, shkruan Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Projekti “Të çelen arkapijat” synon të rikthejë një traditë të vjetër, duke zbukuruar portat e qytetit me artefakte që ndihmonin në lidhjen e komunitetit dhe tregimin e historisë së vjetër. Nëpërmjet kësaj iniciative, muzeu dëshiron të rikthejë lidhjet shoqërore dhe të promovojë trashëgiminë e pasur kulturore që ka formuar identitetin e Shkodrës nëpër shekuj./UBTNews/

 

Vazhdo të lexosh

Të kërkuara