Shëndet
Shtatë shenja që tregojnë se po hani shumë sheqer
Published
2 years agoon
By
UBT newsMegjithëse konsumimi i moderuar i sheqerit është i mirë, konsumimi i tepërt i sheqerit mund të çojë në disa komplikime shëndetësore. Por çfarë ndodh saktësisht kur hani shumë sheqer?
Këtu janë disa shenja që tregojnë se mund të hani shumë sheqer.
1. Keni nevojë për sheqer gjatë gjithë kohës
Nëse e gjeni veten duke kërkuar vazhdimisht ushqime ose pije me sheqer, kjo mund të jetë një shenjë se po konsumoni shumë sheqer.
Kjo për shkak se marrja e lartë e sheqerit mund të çojë në një cikël të dëshirave dhe ngrënies së tepërt për shkak të pikave dhe rënies së sheqerit në gjak, shkruan Eat This, Not That.
Sheqeri juaj në gjak do të rritet dhe do të bjerë më shpejt kur konsumoni ushqime të pasura me sheqer pa lëndë ushqyese të tjera si fibra ose proteina.
Kjo është ajo që mund të ndihmojë në shpjegimin e indeksit glicemik. Nëse një ushqim ka një vlerësim të lartë glicemik, kjo do të thotë se trupi juaj e thith atë shpejt dhe do të shkaktojë rritjen e sheqerit në gjak, duke çuar në më shumë dëshira. Këto ushqime përfshijnë karamele, lëngje, krofna, kifle, etj.
Nëse një ushqim ka një indeks të ulët glicemik, do të thotë se ai përmban fibra që e ndihmojnë trupin tuaj ta përthithë atë më ngadalë dhe për këtë arsye do të krijojë një përgjigje më të ekuilibruar të sheqerit në gjak. Këto ushqime përfshijnë perimet, drithërat, bishtajoret, etj.
Ngrënia e ushqimeve të pasura me sheqer (të njohura edhe si ushqime me një indeks të lartë glicemik) mund të rrisë nivelet e sheqerit në gjak dhe t’ju lërë më shumë dëshirë.
2. Niveli juaj i energjisë luhatet
Duke folur për rëniet e sheqerit në gjak, një tjetër simptomë që mund të përjetoni pasi keni ngrënë shumë sheqer janë luhatjet në nivelet tuaja të energjisë që mund të shkaktohen nga rritjet e papritura të niveleve të sheqerit në gjak.
Një dietë e lartë me sheqer mund të çojë në rritje të energjisë dhe rënie, dhe nëse jeni duke përjetuar luhatje të shpeshta të energjisë, duke u ndjerë hiperaktivë dhe më pas papritmas i lodhur, mund të jetë rezultat i konsumit të tepërt të sheqerit.
Nëse kjo ju ndodh shpesh, ju mund të balanconi më mirë sheqerin në gjak duke bashkuar karbohidratet me fibra të larta (drithërat ose frutat) me disa proteina. Proteina ngadalëson tretjen dhe ndihmon në stabilizimin e sheqerit në gjak pas një vakti ose meze të lehtë.
3. Nëse keni probleme me shëndetin oral, fajtori mund të jetë sheqeri
Sheqeri është shkaktari kryesor i prishjes së dhëmbëve, kështu që nëse keni probleme të shpeshta dentare, mund të jetë shenjë e konsumit të tepërt të sheqerit.
Hulumtimi “Frontiers in Oral Health” thotë se konsumimi i tepërt i sheqerit është shkaktari kryesor i prishjes së dhëmbëve.
Organizata Botërore e Shëndetësisë thotë se prishja e dhëmbëve shkaktohet nga sheqeri dhe se zhvillohet kur bakteret në gojë marrin sheqerin dhe e metabolizojnë atë, duke krijuar acid që dobëson smaltin e dhëmbëve.
4. Nëse hani rregullisht shumë sheqer, mund ta gjeni veten duke fituar peshë
E keni vënë re numrin më të lartë në peshore? Kjo mund të jetë për shkak se po hani shumë sheqer.
Sheqeri i lartë mund të prishë metabolizmin dhe mund të dëmtojë ekosistemin e mikrobiomës sonë të zorrëve.
Një zorrë e shëndetshme ndihmon në rregullimin e niveleve të glukozës në gjak dhe insulinës, kështu që kur hani shumë sheqer, po e shtyni atë ekosistem në mbingarkesë dhe prisni më shumë sheqer për të mbajtur ato ekuilibra në kontroll.
Mësimi i historisë është se sa më shumë sheqer të hani, trupi juaj mendon se ka nevojë për më shumë, gjë që ju bën më të uritur dhe mund të çojë në shtim në peshë.
Është gjithashtu e rëndësishme të theksohet se ngrënia e ushqimeve të pasura me sheqer nuk do t’ju lërë të ndiheni të kënaqur ose nuk do t’ju japë lëndët ushqyese që i nevojiten trupit tuaj.
5. Mund të jeni duke përjetuar dhimbje kronike
Konsumimi i vazhdueshëm i shumë ushqimeve dhe pijeve me sheqer mund të çojë në dhimbje kronike.
Një raport i publikuar në “Journal of Clinical Medicine” tregon se shumë yndyrë dhe sheqer te pacientët me osteoartrit mund të çojnë në rritjen e dhimbjeve kronike, ndërsa një raport tjetër i publikuar në “Frontiers in Nutrition” thotë se sheqeri i shtuar është “pjesëmarrës në inflamacion” dhe për këtë arsye mund të kontribuojë në dhimbje kronike.
Dhimbja dhe ngurtësia juaj kronike mund të jenë rezultat i konsumimit të tepërt të sheqerit të shtuar. Kjo për shkak të inflamacionit që sheqeri shtesë shkakton në trup sepse është një përbërës shumë inflamator.
6. Mund të ndiheni të uritur dhe të pakënaqur gjatë gjithë kohës
Ushqimet e ëmbla dihet se ju lënë të ndiheni të uritur, kështu që është e rëndësishme të vini re dhimbje barku kur ndiheni të ngopur pas një vakti.
Sheqeri ka shumë kalori, kështu që kur e hani, trupi juaj mund të ndjehet i ngopur, por vetëm për një kohë të shkurtër.
Trupi djeg shpejt sheqerin sepse i mungojnë lëndët ushqyese të duhura si proteinat, fibrat dhe yndyrat e shëndetshme. Ndërsa trupi juaj djeg sheqerin, ai rrit urinë, duke shkaktuar ushqime të detyrueshme, ushqim të pamend dhe në fund më shumë sheqer.
Sasitë e larta të sheqerit mund të ndërhyjnë gjithashtu me një hormon në trupin tonë të quajtur leptin, i cili dihet se rregullon urinë. Një rënie në nivelet e leptinës zakonisht çon në uri më të madhe dhe rritje të oreksit.
Për ta luftuar këtë, zgjidhni karbohidratet me fibra të lartë për mëngjes si bollgur ose bukë të thekur me drithëra të plota dhe kombinojini ato me proteina si vezët ose kos grek. Fibrat dhe proteinat do t’ju ndihmojnë të qëndroni të ngopur më gjatë pas mëngjesit.
7. Mund të keni presion të lartë të gjakut
Ngrënia e shumë sheqerit mund të kontribuojë në rritjen e niveleve të presionit të gjakut tek disa njerëz. Për shembull, një studim i botuar në “Nutrients” zbuloi se ekzistonte një lidhje e fortë midis marrjes së shtuar të sheqerit dhe niveleve më të larta të presionit të gjakut te pjesëmarrësit midis moshës 65 dhe 80-vjeç.
Nëse keni vënë re një rritje të presionit të gjakut, mund të jeni duke konsumuar shumë sheqer të shtuar. Sheqeri i shtuar rrit acidin urik në trup, i cili nga ana tjetër pengon prodhimin e oksidit nitrik. Oksidi nitrik është i nevojshëm për të mbajtur enët e gjakut fleksibël dhe kur ka një ulje të oksidit nitrik në trup, presioni i gjakut do të rritet.
Shëndet
Ish-anesteziologu francez dënohet me burgim të përjetshëm për helmimin e 30 pacientëve
Published
3 weeks agoon
December 19, 2025By
UBTnews
Një ish-anesteziolog francez është dënuar me burgim të përjetshëm pasi u shpall fajtor për helmimin e qëllimshëm të 30 pacientëve, 12 prej të cilëve humbën jetën.
Frédéric Péchier, 53 vjeç, u dënua të premten pas përfundimit të një gjyqi katërmujor në qytetin lindor të Besançon, në një nga rastet më të rënda të keqpërdorimit mjekësor të regjistruara ndonjëherë në Francë.

Sipas hetimeve dhe aktakuzës, Péchier kishte futur substanca kimike si klorur kaliumi ose adrenalinë në qeset e infuzionit të pacientëve, duke shkaktuar arreste kardiake ose hemorragji të papritura gjatë ndërhyrjeve kirurgjikale.
Viktima më e re ishte një fëmijë katërvjeçar, i cili i mbijetoi dy arresteve kardiake gjatë një operacioni rutinë të bajameve në vitin 2016. Viktima më e moshuar ishte 89 vjeç.
“Ju jeni Doktor Vdekja. Një helmues, një vrasës. Ju turpëroni gjithë profesionin mjekësor”, deklaruan prokurorët gjatë seancave përmbyllëse, duke shtuar se ai “e kishte kthyer klinikën në një varrezë”.
Sipas prokurorisë, Péchier shpesh nuk ishte anestezisti kryesor në operacione. Ai dyshohet se mbërrinte herët në klinikë për të manipuluar qeset e infuzionit, ndërsa më pas, kur pacientët pësonin komplikacione, ndërhynte vetë për t’u paraqitur si “shpëtimtari”.
Në 12 raste, ndërhyrja erdhi shumë vonë ose nuk ndodhi fare, duke përfunduar me vdekjen e pacientëve.
Hetimi nisi në vitin 2017, kur në qesen e infuzionit të një pacienteje u gjet një tepricë e rrezikshme kloruri kaliumi. Autoritetet zbuluan një model alarmues “ngjarjesh serioze të padëshiruara” në klinikën private Saint-Vincent në Besançon.
Ndërsa mesatarja kombëtare për vdekje nga arresti kardiak nën anestezi ishte 1 në 100 mijë, në këtë klinikë shifra ishte më shumë se gjashtë herë më e lartë. Anomalia u zhduk kur Péchier u largua përkohësisht dhe u rikthye sapo ai u kthye në klinikë. Pas pezullimit të tij nga profesioni në vitin 2017, rastet u ndalën përfundimisht.
Gjatë gjyqit, Péchier mohoi vazhdimisht akuzat, duke deklaruar se kishte respektuar “betimin e Hipokratit”. Megjithatë, dëshmia e tij ndryshoi disa herë dhe ai pranoi se mund të ketë pasur “një helmues tjetër” në klinikë.
Psikologu i gjykatës e përshkroi atë si një person me personalitet të dyfishtë, i aftë të shfaqej i respektueshëm në publik, por edhe të shkaktonte dëme të mëdha.
Tani, Péchier pritet të kalojë të paktën 22 vite pas hekurave. Ai ka 10 ditë kohë për të apeluar vendimin.
“Është fundi i një makthi”, tha Sandra Simard, një nga pacientet që i mbijetoi helmimit. Një tjetër i mbijetuar, Jean-Claude Gandon, u shpreh: “Tani mund të kemi një Krishtlindje më të qetë”./BBC
Shëndet
Kur dieta dhe pesha nuk mjaftojnë, arsyeja e fshehur e kolesterolit të lartë
Published
3 weeks agoon
December 16, 2025By
UBT News
Studimet tregojnë se nivelet e kolesterolit në gjak ndikohen më shumë nga gjenet sesa nga ushqimi, pesha apo aktiviteti fizik.
Mëlçia prodhon shumicën e kolesterolit dhe kjo prodhimtari kontrollohet nga gjenet, ndaj disa persona ka kolesterol LDL të lartë edhe pse jetojnë shëndetshëm.
Edhe pse faktorët e stilit të jetesës si ushqimi i pashëndetshëm, mungesa e aktivitetit fizik, mbipesha dhe stresi janë shkaktarë të shpeshtë, forma e trashëguar – hiperkolesterolemia familjare (FH) – përbën rreth 5% të rasteve dhe është më e rrezikshme.
Ajo shfaqet herët dhe shpesh nuk përmirësohet vetëm me dietë.
FH shkaktohet nga mutacione gjenetike që pengojnë largimin e kolesterolit LDL nga gjaku, duke rritur ndjeshëm rrezikun për infarkt ose goditje në tru në moshë të re, shpesh pa simptoma.
Ekspertët theksojnë se pamja e jashtme nuk garanton shëndet të mirë.
Kontrolli i profilit lipidik të paktën një herë në vit, pasi kolesteroli i lartë nuk dhemb, por dëmton në heshtje zemrën dhe enët e gjakut. /A.Z/UBT News/
Shëndet
Si ta kuptoni nëse trupi juaj ka mungesë të vitaminës D?
Published
4 weeks agoon
December 15, 2025By
UBT News
Vitamina D është thelbësore për shëndetin e kockave, pasi ndihmon trupin të përthithë kalciumin dhe kontribuon në forcimin e tyre.
Ajo luan rol të rëndësishëm në rritjen dhe zhvillimin e qelizave, ul inflamacionin dhe mbështet funksionimin e sistemit imunitar.
Kur trupi ka mungesë të vitaminës D, mund të shfaqen disa shenja paralajmëruese.
Djersitje e tepruar
Djersitja e pazakontë, sidomos gjatë dimrit, lidhet me mungesën e vitaminës D, pasi trupi ka vështirësi në rregullimin e temperaturës.
Lodhje e vazhdueshme
Ndjenja e lodhjes, edhe pas gjumit të mjaftueshëm, si dhe marramendja, janë shenja të shpeshta të mungesës së kësaj vitamine.
Ndryshime në humor
Mungesa e saj lidhet me ndjenja trishtimi e depresioni, pasi ndikon në prodhimin e hormoneve të mirëqenies si serotonina dhe dopamina.
Dhimbje në kocka dhe muskuj
Dhimbjet në kyçe, kocka dhe muskuj janë shenjë e niveleve të ulëta të vitaminës D, veçanërisht te personat me probleme reumatike.
Si ta furnizoni trupin me vitaminë D?
Ekspozimi i moderuar në diell ndihmon prodhimin e vitaminës D, duke përdorur gjithmonë mbrojtje nga rrezet UV.
Përveç kësaj, vitamina D merret edhe nga ushqimi, si: peshqit e yndyrshëm (salmon, sardele, ton), vezët, qumështi dhe produktet e bulmetit, kërpudhat, drithërat dhe lëngu i portokallit. /A.Z/UBT News/
Shëndet
Çfarë të hani para gjumit për një natë më të qetë?
Published
4 weeks agoon
December 15, 2025By
UBT News
Nëse vetëm mendimi për gjumin të shqetëson, ajo që ha mund të ketë ndikim të madh. Gjumi cilësor ndihmon shëndetin e trurit, forcon sistemin imunitar dhe ul rrezikun për sëmundje kronike.
Edhe pse rekomandohen 7–8 orë gjumë çdo natë, shumë njerëz e kanë të vështirë ta arrijnë këtë.
Përveç zakoneve të mira të gjumit, edhe ushqimi luan rol kyç.
Ja 9 ushqime dhe pije që mund të ndihmojnë për gjumë më të mirë:
Bajamet – të pasura me magnez, vitamina B dhe melatoninë.
Gjeli i detit – përmban triptofan që nxit përgjumjen.
Çaji i kamomilit – ka efekt qetësues dhe ndihmon kundër pagjumësisë.
Kivi – përmban serotonin dhe antioksidantë.
Lëngu i qershisë së thartë – burim natyral i melatoninës.
Peshqit e yndyrshëm – të pasur me vitaminë D dhe omega-3.
Arrat – ndihmojnë rregullimin e ciklit të gjumit.
Çaji i lules së pasionit – ul stresin dhe nxit relaksimin.
Orizi i bardhë – karbohidratet mund të ndihmojnë rënien në gjumë kur konsumohet me masë. /A.Z/UBT News/
Super derbi në basketboll
Top dhjetë rangimet në sporte të ndryshme
Ndërroi jetë Ali Sadriu, ministri i parë i financave i Kosovës së pasluftës
The Guardian shkruan për përmbytjet në Kosovë
Vërshimet në veri: Mbyllet një urë shkaku i dëmtimeve, evakuohen katër familje që iu përmbytën shtëpitë
Këta janë 120 deputetët e legjislaturës së 10-të
Gjendja aktuale në pikat kufitare
Stabilizohet furnizimi me ujë nga KRU “Mitrovica”, megjithatë rekomandohet uji mos të përdoret për pije
Përfundon numërimi i të gjitha votave
Të kërkuara
-
Aktualitet3 months agoProfesoresha e UBT-së, Marigona Bekteshi-Ferati, fituese e bursës prestigjioze Fullbright Visiting Scholar, Profesor Vizitor dhe Post Doktoraturë
-
Aktualitet2 months agoU mbajt Mbledhje Komemorative në nder të Prof. Dr. Faton Kabashit në UBT Prizren
-
Rajoni2 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor mbi cilësinë e ujërave nëntokësore në Komunën e Suharekës
-
Lajmet3 months agoProfesoresha e UBT-së, Dr. Fatbardha Qehaja Osmani boton studim ndërkombëtar në revisten prestigjioze të Quartile-it 1- Reading Psychology, Taylor & Francis- Routledge
