Lajmet

Shqipëria, Kosova e Maqedonia e Veriut bashkojnë forcat për të shpëtuar rrëqebullin ballkanik nga zhdukja

Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia e Veriut kanë bashkuar forcat në kuadër të këtij programi.

Published

on

Në malet me pamje nga një liqen në Shqipërinë juglindore, ekspertët e jetës së egër po gjurmojnë rrëqebullin e Ballkanit si pjesë e përpjekjeve të fundit për të shpëtuar këtë specie nga zhdukja.

“Fantazma e pyllit” e cila jeton në malet e mbuluara me pemë që përshkojnë Shqipërinë, Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut, tani është ndër gjitarët më të rrezikuar në botë, paralajmërojnë shkencëtarët.

Tani ka më pak se 40 të tilla mace të egra të vetmuara në tre vendet e Ballkanit, tregoi analiza e vitit të kaluar.

Shqipëria është shtëpia e më pak se 10, duke rënë ndjeshëm nga më shumë se 200 në vitet 1980.

“Ne jemi shumë të shqetësuar se nëse nuk arrijmë të rrisim numrin dhe përhapjen e tij shumë shpejt, do ta humbasim përgjithmonë”, tha Manuela von Arx nga fondacioni zviceran Kora.

Gjatë 15 viteve të fundit, OJQ-ja Mbrojtja dhe Ruajtja e Mjedisit Natyror në Shqipëri (PPNEA) është përpjekur të shpëtojë kafshën e njohur në vend edhe si “tigri i Ballkanit”.

“I ndrojtur dhe i pakapshëm”

Në Malin e Thatë me pamje nga liqeni i Prespës, dy ekspertë që marrin pjesë në programin e rikuperimit të rrëqebullit të Ballkanit instalojnë me kujdes kamera të automatizuara në lartësinë e rrëqebullit nëpër lisa.

Ata shpresojnë të kapin imazhet e mishngrënësit të ndrojtur dhe të pakapshëm që fle ditën dhe gjatë natës gjuan drerë, lepur, dhi e egër dhe lepur.

“Është e vështirë të marrësh një imazh të mirë”, tha Ilir Shyti teksa bashkë me kolegun Melitjan Nezaj kontrollonin pozicionet e kamerave.

Kamera duhet të pozicionohet mirë për të mbuluar shtegun e përdorur nga rrëqebulli.

Në nëntor të vitit, kamerat në zonë kapën një rrëqebull që vinte nga Maqedonia e Veriut, të cilin ekspertët e përshëndetën si një shenjë të mirë për qëndrueshmërinë e specieve.

“Shpresojmë që të kalojë edhe këtë vit dhe nëse kemi fat do të mund të bëjmë një foto të një rrëqebulli tjetër”, tha Nezaj, biolog.

Dallimet delikate në shtresën me pika të kafshës dhe tufat e qimeve në majat e veshëve të saj u mundësojnë ekspertëve t’i identifikojnë ato individualisht.

Gjurmimi i përpiktë i rrëqebullit është një pjesë kyçe e mbrojtjes së tij, tha Blendi Hoxha, koordinator i projektit të rrëqebullit PPNEA.

“Duhet ta vëzhgoni atë dhe të kuptoni lëvizjet e tij”, i tha ai AFP.

“Çdo dëshmi e dokumentuar e pranisë së rrëqebullit është e vëzhguar pasi jep shpresë për mbijetesën e tij”.

Kjo kafshë është e kërcënuar nga degradimi i habitatit të saj dhe shpyllëzimi i konsiderueshëm, të cilat po shterojnë ushqimin dhe po copëtojnë popullsinë e saj.

Ndonëse është i mbrojtur rreptësisht, rrëqebulli ka qenë viktimë e gjuetisë pa leje, pavarësisht ndalimit të gjuetisë në Shqipëri që nga viti 2014.

Të paktën 14 rrëqebull janë vrarë në Shqipëri që nga viti 2006, sipas PPNEA.

Trofe të mbushura
Gjuetia e fundit, e xhiruar në vitin 2020, u mbush dhe u montua në një lokal në Elbasan, në jug të kryeqytetit Tiranë, i ekspozuar së bashku me lëkurat e mbushura të kafshëve të tjera të egra.

Tregtia e kafshëve pa leje dënohet deri në shtatë vjet burg, por sistemi i drejtësisë është krejtësisht i painteresuar për problemin, tha avokati i PPNEA, Gentian Rumano.

OJQ-ja paraqiti një ankesë kundër lokalit, por çështja u pushua për shkak të “mungesës së provave”, pavarësisht nga ajo që tha se ishte një raport që vërtetonte se ishte i njëjti rrëqebull ballkanik i vrarë në vitin 2020.

Por PPNEA ka vazhduar me luftën, duke bërë një kallëzim kundër prokurorëve në përpjekje për të rinisur hetimet.

Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia e Veriut kanë bashkuar forcat në kuadër të programit të rimëkëmbjes së rrëqebullit të Ballkanit, të financuar nga fondacione të huaja si Kora, Euronatur dhe Mava.

Të tre vendet krijuan “zona të reja mbrojtjeje ku rrëqebulli është i pranishëm dhe ku mund të shumohet”, tha shefi i PPNEA, Aleksander Trajce.

Ata gjithashtu përpiqen të edukojnë gjuetarët dhe popullatën e përgjithshme për kërcënimin e zhdukjes.

Një qendër informacioni, e cila shërben si shkollë verore për rajonin, u hap në vitin 2020 në Goricë.

Zvogëlimi i numrit dhe izolimi i tyre minon diversitetin gjenetik që çon në probleme shëndetësore dhe mbarështuese, paralajmëroi Hoxha nga projekti i rrëqebullit PPNEA.

Një mënyrë për të lehtësuar problemin mund të jetë sjellja e meshkujve nga popullatat e tjera të rrëqebullit për t’u shumuar në Ballkan, sipas Dime Melovski, nga Shoqëria Ekologjike Maqedonase./france24/UBTNews/

Artikullin origjinal mund ta lexoni këtu

Lajmet

Policia ndalon dy gara shpejtësie në Gjakovë, gjobiten pjesëmarrësit

Published

on

Sipas Policisë së Kosovës, zyrtarët policorë të Drejtorisë Rajonale në Gjakovë kanë ndërhyrë në dy raste të ndara për të ndaluar gara të shpejtësisë brenda qytetit.

Në rrugën “Martirët Qerkezi”, policia ka identifikuar dy motoçikleta duke zhvilluar garë shpejtësie, ndërsa në rrugën “Gaspër Karaqi” janë hasur dy automjete duke kryer veprime të ngjashme.

Falë intervenimit të menjëhershëm, policia ka ndaluar kundërvajtjet, ndërsa ndaj personave të përfshirë janë shqiptuar gjoba në përputhje me legjislacionin në fuqi.

Policia ka apeluar te të gjithë pjesëmarrësit në komunikacion që të shmangin garat e shpejtësisë dhe sjelljet e rrezikshme, duke theksuar se ato paraqesin rrezik të drejtpërdrejtë për jetën dhe sigurinë e qytetarëve.

Drejtoria Rajonale e Policisë në Gjakovë u ka bërë thirrje qytetarëve që të respektojnë rregullat e trafikut dhe të kontribuojnë në rritjen e sigurisë rrugore./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ka vdekur Eqrem Kryeziu, ish-kryetar i Prizrenit dhe ish-deputet i Kuvendit të Kosovës

Published

on

Ka ndërruar jetë Eqrem Kryeziu, ish-kryetar i Komunës së Prizrenit, ish-nënkryetar i Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe ish-deputet i Kuvendit të Kosovës.

Lajmin për vdekjen e tij e ka konfirmuar përmes një postimi në Facebook drejtori i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural në Komunën e Prizrenit, i cili ka shprehur dhimbjen për ndarjen nga jeta të Kryeziut.

Ai e ka vlerësuar Kryeziun si një prej figurave të rëndësishme të jetës politike dhe publike të Prizrenit dhe të LDK-së.

“Për vite me radhë, ai dha kontributin e tij në shërbim të qytetit, qytetarëve dhe vendit”, ka shkruar ai, duke theksuar se Kryeziu, përmes angazhimit të tij politik dhe institucional, ka lënë gjurmë në historinë e Prizrenit dhe të LDK-së.

Eqrem Kryeziu ka mbajtur disa poste politike dhe institucionale, ndërsa ka qenë deputet i Kuvendit të Kosovës në disa mandate.

Për vdekjen e tij janë shprehur ngushëllime për familjen, të afërmit, miqtë, bashkëpunëtorët dhe strukturat e LDK-së./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 25 gusht 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 25 gusht 1993

22 profesorë të shkollës së mesme “Jeta e re” në Suharekë u mbajtën 6 orë në polici

Dje, rreth orës 10, në shkollën e mesme “Jeta e re” në Suharekë, policia serbe ndërpreu mbajtjen e riprovimeve të nxënësve të kësaj shkolle, si dhe arrestoi 22 arsimtarë, sekretarin dhe një punëtor ndihmës të kësaj shkolle, të cilët u dërguan në stacionin e policisë ku u morën në pyetje dhe u keqtrajtuan.

Merret vesh se ata u liruan pasdite, rreth orës 16.

 

 25 gusht 1994

Në Bukosh të Vushtrrisë – një i vrarë dhe një i lënduar rëndë

Kundër M. Sh. (65) nga fshati Bukosh i Vushtrrisë në Gjyqin e qarkut serb të Mitrovicës po zhvillohen hetimet për shkak të vrasjes dhe tentimit për vrasje.

Ai më 20 gusht në orët e mbrëmjes në fshatin Bukosh, së pari në arë me disa të rëna me thikë lëndoi rëndë B. A. (72), e pastaj në oborrin e tij me revole, me disa plumba vrau të birin e B., Sh. (26).

Thuhet se motivi i kësaj vrasjeje është kontesti pazgjidhur pronësor.

 

25 gusht 1995

Ushtria serbe edhe dje gjuajti me trombllone afër shtëpive të shqiptarëve në Ferizaj

Pas incidentit që ndodhi në Ferizaj në rrugën e “Prizrenit”, ku në disa shtëpi ranë me dhjetëra trombllone nga pushkët gjysëmautomatike të ushtrisë serbe të kazermës “Millan Zeçar”, tek anëtarët e këtyre familjeve ende ndihej shqetësimi dhe pasiguria, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Ferizaj.

Dje, në familjen e Faik Rizanit ishte Ramë Buja, anëtar i Kryesisë së Lidhjes Demokratike të Kosovës, i cili u informua me situatën e krijuar nga provokimi i ushtrisë serbe.

Duke shpjeguar ngjarjen, Faik Rizani deklaroi se në momentin kur janë hedhur trombllonet, anëtarët e kësaj familjeje gjendeshin në punë të fushës. Kjo ishte arsyeja pse nuk pësoi askush nga ky provokim i rëndë, shpjegon ai.

Faik Rizani, i deklaroi QIK-ut se rastin në organet e policisë serbe e ka paraqitur po këtë ditë rreth orës 18:00. Inspektorët e sigurimit serb erdhën në vendin e ngjarjes në orën 21:00 dhe se ata u sollën në mënyrë cinike.

Në shtëpinë e Faik Rizanit kudo shiheshin gjurmët e tromblloneve, ndërsa njëra prej tyre`kishte shpuar derën e dhomës së pritjes. Nga trombllonet, që me gjasë ishin hedhur nga pushkët, ishin qëlluara edhe oborret dhe çatitë e shtëpive të tjera në këtë lagje, si ato të Shefki Ukëzmajlit, të vëllezërve Ilmi e Salih Ukëzmajlit, si dhe shtëpi të tjera. Inspektorët serbë, thonë pronarët e këtyre shtëpive, i mblodhën rreth 30 trombllonë.

Përfaqësuesit e Degës së LDK-së në Ferizaj dhe ata të Nënkëshillit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut, thonë se provokimet e këtilla të ushtarëve e rezervistëve serbë, janë shtuar veçanërisht nga rifillimi i luftës së fundit kroato-serbe. Ata po ashtu thonë se nuk kanë pasur njohuri se ditën kur janë gjuajtur trombllone në lagjen “Prizreni” ka patur stërvitje të ushtrisë serbe.

Dje sërish nga ora 11:00 deri në orën 13:00, ushtria serbe gjuajti me trombllon dore të pushkëve gjysmëautomatike në afërsi të lagjes “Prizreni” në Ferizaj, e cila ndodhet 100 deri 150 metra larg kazermës ushtarake së “Millan Zeçar”.

Ndryshe nga provokimi që u bë më 22 gusht, dje prapë pati gjuajtje afër disa shtëpive të tjera të ksaj lagjeje.

Ndonëse kaluan dy ditë pas incidentit të përmendur, përgjegjësit e ushtrisë e të policisë serbe nuk dhanë kurrfarë shpjegimi.

 

 

25 gusht 1998

Forca e ushtrisë dhe policisë serbe vazhdojnë t’i sulmojnë fshatrat e Suharekës

 Njoftohen emrat edhe të dy të vrarëve në Suharekë, Bahri Hajrush Gollopeni (20) nga Suhareka, dhe Mehmet Misin Bytyçi (20) nga Reshtani

Gjatë natës së mbrëmshme, por edhe sot në orët e mëngjesit, nga Qafa e Duhlës forcat e ushtrisë dhe të policisë serbe kanë sulmuar pandërprerë fshatrat Javor, Luzhnicë, Grejçevc, Bllacë, Reshtan, Peçan e Sllapuzhan të komunës së Suharekës, duke mos e kursyer as vetë qytezën e Suharekës.

KI i Degës së LDK-së në Suharekë njofton se sulmi i sotëm filloi në orën 8. 30 dhe po vazhdon me një intensitet shumë të madh.

Shumë shtëpive u vihet zjarri, sidomos në Reshtan e Sllapuzhan. Sllapuzhani është rrafshuar me tokë.

Në Suharekë dje është kallur me benzin shtëpia e veprimtarit të LDK-së, Shyqyri Kuçit, e cila ndodhet në lagjen e Gradinave. Janë shkatërruar edhe shtëpi të tjera. Nga granatimet në periferi të Suharekës, përveç dëmeve materiale, ka edhe të vrarë e të plagosur. Përveç dy emrave të njoftuar më parë, të vrarë janë edhe dy të rinj, Bahri Hajrush Gollopeni (20) nga Suhareka, i cili u varros në Dobërdolan, dhe Mehmet Misin Bytyçi (20) nga Reshtani. Druhet se numri i të vrarëve mund të jetë më i madh. Është i madhe dhe numri i të plagosurve, ndërsa vetëm në Suharekë dihet për gjashtë të plagosur.

Dje dhe sot në mëngjes, një numër i madh i popullatës së zhvendosur shqiptare nga fshatrat Krojmir e Pjetërshticë të Shtimes janë vendosur në objektin e shkollës fillore në Ngucat, ndërsa gjendja e tyre është shumë e rëndë.

Njoftohet se vetëm në katër fshatra të komunës së Suharekës janë vendosur më tepër se 15 mijë civilë shqiptarë.

Popullata e këtushme shqiptare kërkon nga shoqatat humanitare ndërkombëtare që të bëj më shumë për popullatën e zhvendosur shqiptare, pasi atyre po u mungojnë gjësendet elementare ushqimore dhe barnat.

 

Malishevë: Tre shqiptarë u vranë derisa po shpërndanin ndihmat humanitare

 Dje, nga ora 14. 30 deri në orën 17, forcat serbe të stacionuara në Malishevë, Carrallukë dhe në disa fshatra të tjera të komunës së Malishevës, granatuan fshatrat Lubizhdën, Drenocin, Carrallukën, Lladrocin, Tërpezën etj. , njofton KI i Degës së LDK-së në Malishevë.

Si pasojë e granatimeve, u vranë Hajriz Haxhi Morina (26) nga Drenoci, Adem Morina, mësues, nga i njëjti fshat, dhe një qytetar nga Vërmica e kësaj komune, emri i të cilit nuk është bërë i ditur. Me këtë rast është plagosur edhe një qytetar tjetër.

Ata u qëlluan nga granatat serbe derisa me traktor po shpërndanin ndihma për popullatën e rrezikuar.

I njëjti burim bën me dije se parmbrëmë, gjatë granatimeve të forcave serbe, në fshatin Balincë u plagos një i moshuar, ndërsa në Lubizhdë u plagosën fëmijët Astrit Xhevat Paçarizi (8), Neshat (11) dhe Bejtullah (14) Ferat Paçarizi, dhe axha i tyre Tafil Paçarizi (31).

Nga granatimet janë shkaktuar dëme të mëdha materiale. Ndërkohë po vazhdon edhe më tej lëvizja e njerëzve drejt fshatrave që tash për tash janë pak më të sigurta.

Continue Reading

Lajmet

Kuriozitetet e ditës

Published

on

Lexoni pesë kuriozitete. Mund të mos i keni ditur:

 

  1. Është çuditërisht e lehtë të shpëtosh nga rëra lëvizëse. Dendësia e rërës lëvizëse është më e lartë se ajo e trupit të njeriut, duke e bërë të pamundur fundosjen e plotë. Për t’i shpëtuar rërës lëvizëse, uluni ose shtrihuni, përpiquni t’i mbani krahët lart dhe jashtë rërës lëvizëse, dhe lëvizni ngadalë këmbët nga njëra anë në tjetrën ose para-mbrapa.

 

  1. Një pinguin mund të arrijë thellësi prej 550 metrash në një zhytje. Zakonisht, pinguinët perandorë (pinguinët që zhyten më thellë) zhyten në 100-200 metra, por zhytja më e thellë e pinguinëve e regjistruar ishte më shumë se 550 metra.

 

  1. Kafshët mund të jenë alergjike ndaj njerëzve. Kafshët mund të jenë alergjike ndaj qelizave të vdekura të lëkurës sonë – zbokthit. Këto reaksione alergjike mund të jenë njësoj si tonat, duke përfshirë vështirësi në frymëmarrje dhe acarim të lëkurës.

 

  1. Të qenit i mërzitur është në fakt një ‘gjendje e lartë eksitimi’ fiziologjikisht. Kjo ndodh sepse kur je i mërzitur, rrahjet e zemrës të rriten.

 

  1. Sistemet tona imunitare mund të dallojnë bakteret e këqija nga të mirat. Sistemi imunitar zbulon modelet e patogjenëve përmes receptorëve dhe do të nisë një sulm. Njëkohësisht, ai do të bashkëpunojë me mikrobet dhe bakteret e dobishme.

Continue Reading

Të kërkuara