Lajmet

Shoqëria Mbretërore në Angli: Katër objekte që bënë historinë e shkencës

Shoqëria Mbretërore një nga organizatat kryesore shkencore në botë ka mijëra objekte të tjera të mbledhura.

Published

on

Një nga gjetjet e para shkencore që u nënshkrua nga një grua është tashmë për herë të parë e qasshme në internet për publikun.

Përshkrimet e Martha Gerrish për yjet në vitin 1734 bashkohen me zbulimet nga Isaac Newton, gjuetarët e fosileve viktoriane dhe fotografët pionierë. Dokumentet janë digjitalizuar nga institucioni shkencor Royal Society në Londër.

Në rreth 250 mijë dokumente tani mund të keni qasje në internet duke mbuluar gjithçka nga vëzhgimet e klimës, historia e ngjyrave, mënyra e përcjelljes së energjisë elektrike dhe kafshët.

Letra e parë e nënshkruar nga një grua

Në vitin 1734, një grua që jetonte në New England e quajtur Martha Gerrish i shkroi Shoqërisë Mbretërore se kishte parë një pamje të rrallë astronomike të quajtur Parhelion, një fenomen optik që shfaqet në qiell si dy aureolë pranë diellit.

Kjo ishte dhe letra e parë në arkivin e revistës së Shoqatëse quajtur Transaksionet Filozofike, që dihet se është dërguar nga një grua në emrin e saj pasiqë shumica e grave në atë kohë kishin qasje të kufizuar në arsimin formal dhe nuk konsideroheshin intelektualisht të barabarta me burrat.

Një vizatim nga Martha Gerrish e cila nënshkroi letrën drejtuar Shoqërisë Mbretërore me emrin e saj. Zonja Gerrish e pranon se ka çekuilibër në letrën të cilën e shkroi: “Nëse kjo do të vinte nga një dorë mashkullore, besoj se do të ishte një dhuratë e pranueshme për Shoqërinë Mbretërore”.

Në letër thuhet se gratë kanë kontribuar në shkencë me shekuj të tërë edhe kur puna e tyre nuk ishte publike, shpjegon historiania e Shoqërisë Mbretërore, Louisiane Ferlier.

Dinozaurët viktorianë

Gjuetari i dinosaurëve, Gideon Mantell dërgoi vizatime të detajuara nga zbulimet që ai bëri në vitin 1849 1849 nga fosilet e dinosaurëve në bregun Jurasik, në Anglinë jugore. Në fakt, disa nga vizatimet u realizuan nga gruaja e tij, shpjegon bibliotekari i Shoqërisë Mbretërore, Keith Moore, dhe ato ishin thelbësore për t’u treguar shkencëtarëve të tjerë atë që ishte zbuluar para se të shpiket fotografia.

Vizatimet e fosileve të dinosaurëve ishin thelbësore si për koleksionistët ashtu edhe për anatomistët, të cilët u përpoqën të kuptojnë se si kockat përshtaten për të formuar një kafshë.

Zbulimi i Uranit

Hidhni një sy kësaj letre origjinale që u shkrua nga shkencëtari i cili zbuloi planetin Uran. Në vitin 1782, William Herschel i shkroi një letër Shoqërisë duke i thënë se ka zbuluar një planet të ri të rëndësishëm të sistemit diellor.

Herschel përdori një teleskop të ri të fuqishëm dhe “papritmas ai gjeti diçka të re, planetin e parë të zbuluar në historinë moderne”. Por nëse Herschel do të kishte të drejtë, ne do ta quanim planeti Uran, diçka krejtësisht ndryshe. Ideja ishte ta emëronte atë “Georgium Sidus”, sipas mbretit George III.

Eksperimentet e hershme të fotografisë

Shumë kohë para se telefonët inteligjentë dhe kamerat digjitale të shfaqeshin kudo, shpikësit në vitet 1830 dhe 1840 po eksperimentonin me ide të reja. Disa nga këto përpjekje për të realizuar imazhe të reja u dërguan në Shoqërinë Mbretërore.

Një novator, William Henry Fox Talbot, shkroi në vitin 1839 se ai mendoi se kishte zbuluar diçka që mund të kishte “shumë aplikime të dobishme dhe të rëndësishme”.

Gjithashtu, kjo është dëshmi se si shpikjet ndonjëherë mund të ndodhin përmes dështimit, shpjegon biblitekari Moore.

I frustruar nga aftësitë e tij të dobëta në vizatim, Talbot u përpoq të shpikte një mënyrë të re për të kapur fotografi. Krahas këtyre katër gjetjeve, Shoqëria Mbretërore një nga organizatat kryesore shkencore në botë ka mijëra objekte të tjera të mbledhura qëkur u themelua në vitin 1660./UBTNews/

Vendi

Policia bastis 50 lokacione, arreston 34 persona

Published

on

By

Policia e Kosovës ka arrestuar 34 persona gjatë një aksioni të gjerë të zhvilluar në rajonin e Mitrovicës, Vushtrrisë, Istogut dhe Skenderajt, në kuadër të luftimit të veprimtarive të kundërligjshme që lidhen me organizimin e skemave piramidale dhe bixhozit të paligjshëm.

Sipas një komunikate për media, gjatë operacionit janë kontrolluar rreth 50 lokacione të ndryshme, përfshirë lokale afariste dhe shtëpi private.

Gjatë aksionit janë sekuestruar rreth 170 mijë euro para të gatshme, pesë automjete, si dhe pajisje e materiale të tjera që dyshohet se janë përdorur për zhvillimin e aktiviteteve ilegale.

Me vendim të prokurorit, 29 të dyshuar janë dërguar në mbajtje, ndërsa të tjerët janë liruar në procedurë të rregullt.

Policia ka bërë të ditur se veprime të ngjashme janë ndërmarrë edhe nga njësitë rajonale të hetimeve dhe stacionet përkatëse policore, duke rezultuar në parandalim të rasteve dhe arrestim të personave të dyshuar për vepra të ndryshme penale.

Në kuadër të këtij operacioni janë përfshirë edhe veprime policore në Skenderaj, ku janë kontrolluar 15 lokacione, janë arrestuar tetë persona dhe katër prej tyre janë dërguar në mbajtje.

“Ky operacion përfaqëson një angazhim të fuqishëm dhe të koordinuar institucional në luftimin e krimeve të rënda, krimit ekonomik dhe aktiviteteve të paligjshme që cenojnë rendin juridik dhe sigurinë publike”, thuhet në njoftimin e Policisë.

Ndërkohë, ministri i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, kishte deklaruar më herët se në një aksion në Mitrovicë dhe Vushtrri janë arrestuar 26 persona.

Në një postim në Facebook, ai ka bërë të ditur se aksioni kishte në shënjestër veprimtaritë e dyshimta që lidhen me skemat piramidale dhe bixhozin e paligjshëm, ndërsa janë sekuestruar rreth 150 mijë euro që dyshohet se burojnë nga këto aktivitete.

“Me të njëjtin përkushtim në të gjithë territorin e Kosovës: luftimin e kriminalitetit pa kompromis. Përveç aksionit anti-drogë në Pejë, u zhvillua edhe një aksion tjetër i madh në dhjetëra lokacione në Mitrovicë dhe Vushtrri”, ka shkruar Sveçla.

Continue Reading

Lajmet

Eksperiencë nga praktika në UBT: Vlerësimi i pronave në procesin e shpronësimit

Published

on

By

Në kuadër të lëndës Real Estate Appraisal 1 me Prof. Dr. Visar Hoxha, studentët e UBT patën mundësinë të ndjekin një ligjëratë të veçantë nga eksperte e industrisë Albana Shala Bunjaku.

Aktualisht Drejtoreshë e Zyrës për Administrimin e Pronës Publike, ish-Drejtoreshë e Departamentit të Tatimit në Pronë dhe Kryesuese e Këshillit Mbikëqyrës për Licencimin e Vlerësuesve të Pasurive të Paluajtshme në Kosovë, ajo ndau përvojën e saj mbi metodologjitë e vlerësimit të pronave në rastet e shpronësimit.

Ligjërata solli perspektivë praktike mbi proceset reale të vlerësimit, sfidat institucionale dhe rëndësinë e një qasjeje profesionale dhe të standardizuar në vendimmarrje.

Ky bashkëpunim me ekspertë të industrisë fuqizon lidhjen mes teorisë dhe praktikës, duke përgatitur studentët për sfidat reale të tregut të pasurive të paluajtshme.

Continue Reading

Vendi

Profesori ndërkombëtar në UBT: Ligjëratë mbi ndërtesat me emetime zero

Published

on

By

UBT pati kënaqësinë të mirëpresë profesorin Luca Finocchiaro nga Norwegian University of Science and Technology (NTNU), i cili mbajti një ligjëratë të veçantë mbi konceptin e Zero Emission Buildings (ZEB) në kuadër të lëndës Sustainable Architecture të Prof. Dr. Visar Hoxha.

Me një profil ndërkombëtar që përfshin studime në Itali dhe Skoci, si dhe përvojë akademike e kërkimore në NTNU Norvegji, Prof. Dr. Finocchiaro ndau me studentët njohuritë më të fundit mbi dizajnin bioklimatik, analizat parametrike dhe integrimin e klimës në projektimin arkitektonik.

Ligjërata u fokusua në mënyrat se si ndërtesat mund të arrijnë performancë mjedisore përmes zgjidhjeve pasive, duke kontribuar drejt një të ardhmeje të qëndrueshme dhe me emetime zero.

Ky aktivitet dëshmon përkushtimin e UBT për të sjellë ekspertizë ndërkombëtare dhe për të ndërlidhur studentët me zhvillimet më të avancuara në arkitekturën e qëndrueshme.

Continue Reading

Lajmet

Inspektorati i Punës kryen 72 inspektime për 48 orë, ndalon 34 punime

Published

on

By

Inspektorati Qendror i Punës ka zhvilluar 72 inspektime brenda 48 orëve të fundit në vende pune, me fokus të veçantë në sektorët me rrezikshmëri të lartë.

Sipas njoftimit zyrtar, nga këto inspektime janë shqiptuar 34 masa për ndalim të punimeve, janë lëshuar dy leje për punë, ndërsa janë evidentuar 22 vërejtje dhe 16 raste pa parregullsi.

Inspektimet janë shpërndarë në disa komuna: 13 në Ferizaj dhe Mitrovicë, 12 në Prishtinë, Gjilan dhe Lipjan, si dhe 10 në Fushë-Kosovë.

Ky aksion i përbashkët i Ministrisë së Punës dhe Inspektoratit ka nisur të enjten, me synim rritjen e nivelit të sigurisë dhe shëndetit në vendet e punës. Fokus i veçantë i inspektimeve mbetet sektori i ndërtimtarisë.

Ndërmarrja e këtij aksioni vjen pas një serie aksidentesh në vendin e punës. Vetëm të mërkurën u raportua për vdekjen e një punëtori, duke e çuar në tetë numrin e viktimave në vendin e punës.

Ministri i Punës, Andin Hoti, ka bërë të ditur se inspektimet do të zhvillohen në dy ndërrime, me orar të zgjatur dhe edhe gjatë ditëve të festave.

Sipas vendimit të tij, aksioni i inspektimeve do të zgjasë për 15 ditë.

Continue Reading

Të kërkuara