Kulturë

Shkencat Kompjuterike, profesion që po thyen stereotipat gjinorë në Kosovë

Published

on

Shumë gra zgjedhin të mos ndjekin studimet në shkencat kompjuterike, shkaku i stereotipave të krijuara, perceptime që i sfidojnë dhe i ndalojnë ato në formimin e karrierës profesionale.

Por, kjo nuk ka penguar shumë gra tjera që të jetësojnë ëndrrën e tyre, teksa aftësitë në shkencë, teknologji, inxhinieri dhe matematikë, i shndërruan në rol që formësojnë shoqërinë.

Krahas rritjes së shpejtë të kësaj fushe, po rritet edhe interesimi dhe përzgjedhja si profesion për të studiuar në UBT, ku suksesshëm studentet po arrijnë të kenë edhe karrierë në sektorin e ICT-së.

Shumë të diplomuara në këto drejtime në UBT, tani më udhëheqin biznese inovative, punojnë në kompani të ndryshme botërore, janë angazhuar në pozita koordinuese, udhëheqëse dhe si staf akademik e administrativ, por edhe janë të angazhuara në shumë institucione shtetërore.

Vesa Morina ka mbaruar studimet në Fakultetin Shkenca Kompjuterike në UBT. Ajo tashmë është punësuar në UBT, në pozitën e asistentes, teksa ka qenë pjesë e programit Erasmus+ në Universitetin “Nova de Lisboa”, në Portugali.

Ajo theksoi se të studiosh në Shkenca Kompjuterike është një vendim i qëlluar, ngaqë mbi gjitha është fitimprurës. Sipas saj, në kohën moderne ky drejtim nuk duhet të klasifikohet si profesion i meshkujve, për siç tha, sepse edhe gratë kanë aftësi profesionale.

“Në institucionin ku ligjëroj ka numër të madh të studentëve të gjinisë mashkullore, por viti në vit po shkojmë drejt një kuptimi se nuk është profesion i gjinisë, por i aftësive që posedon personi në zgjidhjen e problemeve. Përderisa keni aftësitë e duhura për të përfunduar punën me sukses në vendet me ambient të punës, nuk duhet të këtë paragjykime, ose të paktën unë kam pas fatin të mos kem një përvojë të tillë në ambientet e punës të deri më tanishme”, potencoi ajo.

Tutje, Vesa tha se gratë duhet të kyçen në këtë drejtim, të realizojnë ëndërron e tyre dhe të sistemohen në vende pune brenda dhe jashtë vendit.

“Inkurajoj të gjithë, por sidomos vajzat të kyçen në këtë drejtim, i cili është një drejtim me shumë sfida por kënaqësia pas përfundimit të punës e tejkalon çdo lodhje që mundesh me has gjatë rrugës. Ndjehet nevoja për sa më shumë vajza në fushën e teknologjisë, dhe gjithçka që ju nevojitet është vendosmëria dhe vetëbesimi”, tha ajo.

Rrugëtim të suksesshëm profesional pati edhe ish-studentja Diellza Berisha. Ajo mbaroi studimet për Shkenca Kompjuterike në UBT, ndërkaq sot ajo në pozitën e ligjërueses së lëndëve të matematikës dikrete, hyrje në algoritme, inxhinieri e web-it, simulim dhe vizualizim, po i përcjell njohuritë tek studentët e rinj.

“Frymëzimi dhe ideja për të filluar studimet në fushën e Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinierisë, në nivelin BSc, e pastaj edhe në nivelin MSc, ka qenë se kjo fushë është bërë pjese e pandashme e jetesës individuale dhe shoqërore në tërësi. Të gjitha aktivitetet punuese, kreative dhe prodhuese tani janë të mbështetura direkt ose indirekt nga teknologjia informative dhe si e tillë ka nevojë të zhvillohet dhe avancohet në mënyrë të vazhdueshme”, tha ajo.

Diellza tha se UBT i ofroi gjitha mundësitë, si në pjesën akademike dhe në aspektin e infrastrukturës, që ajo të gëzojë sukseset e deritanishme. Ajo tregoi se ka injoruar paragjykimet e mundshme, teksa ishte fokusuar vetëm në profesionin që kishte zgjedhur, e që është ndër  profesionet më të kërkuara në botë.

“Fillimisht shkencat elektro-teknike janë konsideruar në një mënyrë si profesion më tepër ‘mashkullore’. Në kohën kur unë jam regjistruar në këtë institucion, në gjeneratën tonë numri  gjinisë femërore ka qenë pothuajse formal, teksa sot gjërat kanë ndryshuar. Numri është disa here me i lartë që tregon se ka filluar të kuptohet me drejt roli në ketë drejtim t edukimit dhe mundësive të tërësishme që ofron kjo fushë”, theksoi Diellza.

Fakulteti i Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinieri në UBT, është më i madhi i kësaj fushe në vend dhe rajon, pasuar nga Fakulteti Sistemet e Informacionit dhe Menaxhim i Mekatronikës, ku janë programe që çdo vit pranojnë qindra studente femra, numër që vazhdon të rritet nga viti në vit.

Deri më sot, mbi 2000 studente që kanë filluar ndërtimin profesional në fushën e teknologjisë në këtë institucion, të cilat konkretisht po zhvillojnë aftësitë e tyre në infrastrukturë moderne dhe në laboratorët më të sofistikuar të teknologjisë informative dhe robotikës.

Continue Reading

Lajmet

Premiera e Operës së Kosovës sjell me sukses kryeveprat e Puccinit

Published

on

Opera e Kosovës solli mbrëmjen e së martës premierën e suksesshme të dy kryeveprave të Giacomo Puccinit, “Suor Angelica” dhe “Gianni Schicchi”, duke i dhuruar publikut një mbrëmje artistike të nivelit të lartë.

Nën dirigjimin e maestro Jacopo Sipari di Pescasseroli dhe regjinë e Luca Ramacciottit, produksioni u interpretua nga solistët, Kori dhe Orkestra e Operës së Kosovës, duke u mirëpritur nga një sallë e mbushur dhe u shpërblye me duartrokitje të gjata.

Sipas organizatorëve, kjo premierë dëshmoi zhvillimin e vazhdueshëm të skenës operistike në Kosovë dhe përkushtimin për sjelljen e produksioneve me standarde të larta artistike.

Premiera u cilësua si një tjetër hap i rëndësishëm në pasurimin e jetës kulturore të vendit dhe në promovimin e artit operistik./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ekspozitë me dokumente arkivore në Ditën Ndërkombëtare të Gazetarëve Sportivë

Published

on

Me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Gazetarëve Sportivë, Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave ka hapur një ekspozitë me dokumente origjinale, duke sjellë në vëmendje historinë e gazetarisë sportive shqiptare dhe figurat më të njohura të saj ndër vite.

Ekspozita përfshin materiale arkivore të Arkivit Qendror Shtetëror (AQSH), dokumente origjinale dhe periodikë të viteve ’60–’90, të cilat pasqyrojnë ndeshjet më të rëndësishme të kombëtares shqiptare, si dhe zhvillimet kryesore të kampionateve vendase.

Në aktivitet morën pjesë Drejtori i Përgjithshëm i Arkivave, Auron Rrokaj, gazetari i parë sportiv profesionist në historinë e medias shqiptare, Ahmet Shqarri, si dhe emra të njohur të gazetarisë sportive, ndër ta Moisi Dalipi, Ylli Ago, Dëfrim Methasani, Ervin Baku, Vilma Masha, Glenti Nallbani, Pano Xhixho dhe anëtarja e Komitetit Ekzekutiv të Federatës Shqiptare të Futbollit, Anila Basha.

Drejtori i Arkivave, Auron Rrokaj, vlerësoi kontributin e gazetarëve dhe komentatorëve sportivë në ruajtjen e kujtesës historike kombëtare përmes punës së tyre.

Ndërkaq, Ahmet Shqarri përshëndeti organizimin e ekspozitës, duke theksuar rëndësinë e gazetarisë sportive dhe përkushtimin e gazetarëve ndër breza.

“Ju falënderoj dhe përgëzoj për nismën tuaj, për ekspozitën që nuk e kam parë gjëkundi tjetër. Unë kam punuar mbi 50 vite në gazetarinë sportive dhe ka qenë privilegj. Kam punuar që prej vitit 1969 deri në Kampionatin Botëror të Futbollit në Rusi, duke komentuar një plejadë sportistësh të jashtëzakonshëm”, u shpreh Shqarri.

Mes dokumenteve të ekspozuara ishin korrespondenca mbi organizimin e ndeshjeve mes skuadrave shqiptare dhe italiane në vitin 1940, qarkorja e vitit 1936 për emërimin e korrespondentëve të gazetës “Sporti Shqiptar”, numra të gazetës “Sporti” të ruajtura nga Asdreni, si dhe dokumente të Radiotelevizionit Shqiptar mbi transmetimet ndërkombëtare të ndeshjeve të futbollit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Në Prishtinë hapet ekspozita “Makth”, arti që rrëfen plagët e luftës në Kosovë

Published

on

Në galerinë e arteve “Art i Ngujuar – Artistët për Artistët” në Prishtinë po qëndron e hapur ekspozita “Makth”, e cila përmes artit figurativ dhe rrëfimeve personale trajton përvojat traumatike të luftës në Kosovë dhe pasojat e saj.

Ekspozita përmbledh 15 punime të realizuara në teknika të ndryshme figurative nga pjesëmarrësit e programit “Ballafaqimi me të kaluarën në Kosovë”, të organizuar nga organizata “Aksioni Kundër Dhunës dhe Ndërtimi i Paqes” (ANP).

Çdo vepër shoqërohet me një rrëfim të shkurtër që shpjegon ngjarjen ose përvojën që ka frymëzuar krijimin artistik. Punimet pasqyrojnë ngjarje traumatike të luftës së viteve 1998–1999, si dhe përjetimet që lidhen me pasojat e saj në vitet pasuese.

Në ceremoninë e hapjes, kuratorja e ekspozitës dhe përfaqësuesja e ANP-së, Emine Ismajli, tha se “Makth” sjell në pah dhimbjen dhe kujtesën e atyre që kanë përjetuar luftën.

Sipas saj, ekspozita përcjell një mesazh të fuqishëm për rëndësinë e dokumentimit të së vërtetës, reflektimit mbi të kaluarën dhe ruajtjes së kujtesës kolektive, duke promovuar një të ardhme të ndërtuar mbi vlerat njerëzore dhe kulturën e paqes.

“Makth” është ekspozita e dhjetë e organizuar nga ANP në kuadër të projektit “Ballafaqimi me të kaluarën në Kosovë”. Punimet janë realizuar nga pjesëmarrës nga komuna të ndryshme të Kosovës, të cilët gjatë viteve 2025 dhe 2026 kanë ndarë përmes artit historitë e tyre personale mbi përjetimet e luftës.

Ekspozita mund të vizitohet në galerinë “Art i Ngujuar – Artistët për Artistët”, në katin e tretë të hotelit “Grand” në Prishtinë, çdo ditë pune nga ora 11:00 deri në 17:00. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Zbulimi pranë Jerusalemit hedh dritë mbi jetën e njerëzve para 3 mijë vjetësh

Published

on

Një zbulim i rëndësishëm arkeologjik pranë Jerusalemit ka ofruar njohuri të reja mbi jetën e njerëzve që jetuan rreth 3.000 vjet më parë, gjatë periudhës së Tempullit të Parë.

Sipas “The Times”, edhe pse varri i lashtë ishte dëmtuar nga punimet ndërtimore dhe grabitjet, studiuesit arritën të nxirrnin informacione të vlefshme falë analizës së ADN-së së ruajtur në mbetjet njerëzore.

Vendi i varrimit u zbulua pranë Abu Ghosh, afër vendbanimit antik të Kiryat Yearim, ku arkeologët gjetën rreth 150 enë qeramike dhe mbetje skeletore të disa individëve, përfshirë edhe fëmijë.

Sipas ekspertëve, varri ishte përdorur për disa breza gjatë epokës së vonë të hekurit, në kohën e Mbretërisë së Judës.

Ruajtja e ADN-së në rajonin e Levantit është jashtëzakonisht e rrallë për shkak të temperaturave të larta dhe lagështisë, por studiuesit arritën të nxirrnin mostra nga kocka petrose e kafkës, një nga pjesët më rezistente të trupit të njeriut.

Analiza u realizua nga një ekip ndërkombëtar shkencëtarësh, ku bënin pjesë gjenetisti David Reich dhe arkeologu Israel Finkelstein.

ADN-ja u rikuperua pjesërisht nga dy individë, duke zbuluar të dhëna për linjat e tyre amtare dhe atërore, por jo një pamje të plotë të prejardhjes së tyre.

Shkencëtarët theksuan se nuk ka prova të drejtpërdrejta që personat e varrosur ishin izraelitë, pasi në varr nuk u gjetën mbishkrime apo shenja që do të përcaktonin identitetin e tyre etnik. Përfundimet mbështeten kryesisht në stilin e qeramikës, mënyrën e varrimit dhe afërsinë me qendrat e njohura të Mbretërisë së Judës.

Njëri prej individëve mbante kromozomin Y të haplogrupit J2, një linjë gjenetike e përhapur në Azinë Perëndimore dhe rajonin e Kaukazit, ndërsa të dy individët kishin linja të ndryshme mitokondriale, duke treguar prejardhje të ndryshme nga ana e nënës.

Sipas studiuesve, gjetjet nuk japin një përgjigje përfundimtare mbi identitetin etnik të banorëve të asaj kohe, por tregojnë se rajoni ishte një pikë takimi e popullsive të ndryshme./atsh/A.K/

Continue Reading

Të kërkuara