Shumë gra zgjedhin të mos ndjekin studimet në shkencat kompjuterike, shkaku i stereotipave të krijuara, perceptime që i sfidojnë dhe i ndalojnë ato në formimin e karrierës profesionale.
Por, kjo nuk ka penguar shumë gra tjera që të jetësojnë ëndrrën e tyre, teksa aftësitë në shkencë, teknologji, inxhinieri dhe matematikë, i shndërruan në rol që formësojnë shoqërinë.
Krahas rritjes së shpejtë të kësaj fushe, po rritet edhe interesimi dhe përzgjedhja si profesion për të studiuar në UBT, ku suksesshëm studentet po arrijnë të kenë edhe karrierë në sektorin e ICT-së.
Shumë të diplomuara në këto drejtime në UBT, tani më udhëheqin biznese inovative, punojnë në kompani të ndryshme botërore, janë angazhuar në pozita koordinuese, udhëheqëse dhe si staf akademik e administrativ, por edhe janë të angazhuara në shumë institucione shtetërore.
Vesa Morina ka mbaruar studimet në Fakultetin Shkenca Kompjuterike në UBT. Ajo tashmë është punësuar në UBT, në pozitën e asistentes, teksa ka qenë pjesë e programit Erasmus+ në Universitetin “Nova de Lisboa”, në Portugali.
Ajo theksoi se të studiosh në Shkenca Kompjuterike është një vendim i qëlluar, ngaqë mbi gjitha është fitimprurës. Sipas saj, në kohën moderne ky drejtim nuk duhet të klasifikohet si profesion i meshkujve, për siç tha, sepse edhe gratë kanë aftësi profesionale.
“Në institucionin ku ligjëroj ka numër të madh të studentëve të gjinisë mashkullore, por viti në vit po shkojmë drejt një kuptimi se nuk është profesion i gjinisë, por i aftësive që posedon personi në zgjidhjen e problemeve. Përderisa keni aftësitë e duhura për të përfunduar punën me sukses në vendet me ambient të punës, nuk duhet të këtë paragjykime, ose të paktën unë kam pas fatin të mos kem një përvojë të tillë në ambientet e punës të deri më tanishme”, potencoi ajo.
Tutje, Vesa tha se gratë duhet të kyçen në këtë drejtim, të realizojnë ëndërron e tyre dhe të sistemohen në vende pune brenda dhe jashtë vendit.
“Inkurajoj të gjithë, por sidomos vajzat të kyçen në këtë drejtim, i cili është një drejtim me shumë sfida por kënaqësia pas përfundimit të punës e tejkalon çdo lodhje që mundesh me has gjatë rrugës. Ndjehet nevoja për sa më shumë vajza në fushën e teknologjisë, dhe gjithçka që ju nevojitet është vendosmëria dhe vetëbesimi”, tha ajo.
Rrugëtim të suksesshëm profesional pati edhe ish-studentja Diellza Berisha. Ajo mbaroi studimet për Shkenca Kompjuterike në UBT, ndërkaq sot ajo në pozitën e ligjërueses së lëndëve të matematikës dikrete, hyrje në algoritme, inxhinieri e web-it, simulim dhe vizualizim, po i përcjell njohuritë tek studentët e rinj.
“Frymëzimi dhe ideja për të filluar studimet në fushën e Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinierisë, në nivelin BSc, e pastaj edhe në nivelin MSc, ka qenë se kjo fushë është bërë pjese e pandashme e jetesës individuale dhe shoqërore në tërësi. Të gjitha aktivitetet punuese, kreative dhe prodhuese tani janë të mbështetura direkt ose indirekt nga teknologjia informative dhe si e tillë ka nevojë të zhvillohet dhe avancohet në mënyrë të vazhdueshme”, tha ajo.
Diellza tha se UBT i ofroi gjitha mundësitë, si në pjesën akademike dhe në aspektin e infrastrukturës, që ajo të gëzojë sukseset e deritanishme. Ajo tregoi se ka injoruar paragjykimet e mundshme, teksa ishte fokusuar vetëm në profesionin që kishte zgjedhur, e që është ndër profesionet më të kërkuara në botë.
“Fillimisht shkencat elektro-teknike janë konsideruar në një mënyrë si profesion më tepër ‘mashkullore’. Në kohën kur unë jam regjistruar në këtë institucion, në gjeneratën tonë numri gjinisë femërore ka qenë pothuajse formal, teksa sot gjërat kanë ndryshuar. Numri është disa here me i lartë që tregon se ka filluar të kuptohet me drejt roli në ketë drejtim t edukimit dhe mundësive të tërësishme që ofron kjo fushë”, theksoi Diellza.
Fakulteti i Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinieri në UBT, është më i madhi i kësaj fushe në vend dhe rajon, pasuar nga Fakulteti Sistemet e Informacionit dhe Menaxhim i Mekatronikës, ku janë programe që çdo vit pranojnë qindra studente femra, numër që vazhdon të rritet nga viti në vit.
Deri më sot, mbi 2000 studente që kanë filluar ndërtimin profesional në fushën e teknologjisë në këtë institucion, të cilat konkretisht po zhvillojnë aftësitë e tyre në infrastrukturë moderne dhe në laboratorët më të sofistikuar të teknologjisë informative dhe robotikës.
Shtëpia e Përshpirtshme në Shtime i është rikthyer jetës dhe komunitetit pas përfundimit të restaurimit të plotë të objektit me vlera historike dhe kulturore, i ndërtuar në vitin 1923.
Pas renovimit, objekti është funksionalizuar dhe do të shërbejë si hapësirë për aktivitete kulturore, artistike, edukative dhe kreative, në shërbim të të rinjve dhe komunitetit lokal.
Në ceremoninë e përurimit morën pjesë Albin Kurti, ministrja e Kulturës Saranda Bogujevci, kryetari i Komunës së Shtimes Qemajl Aliu, si dhe përfaqësues të tjerë institucionalë.
Sipas autoriteteve, restaurimi i objektit synon ruajtjen e trashëgimisë kulturore dhe krijimin e një hapësire të re për zhvillimin e aktiviteteve që kontribuojnë në jetën kulturore dhe shoqërore të qytetit.
Në një atmosferë festive dhe të mbushur me entuziazëm fëmijësh, sheshi i Prishtinës u shndërrua në arenën kryesore të festimeve për Ditën Olimpike. Mbi njëmijë nxënës nga shkolla të ndryshme të kryeqytetit u mblodhën për të shënuar këtë datë të rëndësishme globale të sportit, e cila u festua më herët se data zyrtare e 23 qershorit, me qëllim që nxënësit të mund të merrnin pjesë para përfundimit të vitit shkollor.
Të pranishëm në këtë ngjarje masive ishin figura të larta të sportit, duke përfshirë Presidentin e Komitetit Olimpik të Kosovës Ismet Krasniqi dhe Drejtorin e Sportit në Komunën e Prishtinës, Granit Geci.
Gjatë fjalimit para të pranishmëve, Presidenti i Komitetit Olimpik kujtoi rëndësinë e lidhjes mes sportit dhe arsimit, duke garantuar se aktiviteti fizik ndihmon në rritjen e përqendrimit në mësime dhe në zhvillimin e një jete të shëndetshme.
“Unë ju thërras të gjithë juve fëmijëve të dashur, shfrytëzojeni sa më shumë jetën tuaj të mirë me sport dhe me mësim. Këto të dyja lidhen shumë ngushtë njëra me tjetrën. Sporti ju ndihmon të keni trurin më të përqendruar në mësimet e juaja. Merruni me sport! Sepse kur merreni me sport, jeni më të aftë edhe për të mësuar, ju premtoj këtë… Pra merruni me sport që të jeni më të shëndetshëm, jeni më të fokusuar, dhe jeni më të mirë për popullin tonë, për vendin tonë, për shtetin tonë”, deklaroi Krasniqi.
Nga ana tjetër, Drejtori i Sportit në Komunën e Prishtinës, Granit Geci, dha një mesazh të qartë dhe të fortë për gjeneratat e reja. Thirrja e tij për nxënësit ishte që të largohen nga ekranet e telefonave dhe t’i përkushtohen aktiviteteve sportive.
“Sot për juve kam vetëm një këshillë: merruni me aktivitete sportive, largohuni nga telefonat dhe rrituni të shëndetshëm ashtu siç tha edhe presidenti më parë. Andaj ju lus të jeni të mirë, të shëndetshëm, merruni me aktivitete sportive dhe e ardhmja juaj është e ndritshme. Faleminderit shumë të gjithëve”, theksoi Geci.
Rrjeti i Organizatave të Kulturës në Prizren ka reaguar ashpër ndaj vonesave në procesin e ndarjes së subvencioneve kulturore për vitin 2026, duke akuzuar Drejtorinë për Kulturë, Rini dhe Sport për neglizhencë dhe mungesë transparence.
Në reagimin e titulluar “Neglizhenca e Komunës së Prizrenit godet skenën e pavarur kulturore”, Rrjeti ka shprehur shqetësimin dhe pakënaqësinë e tij për zvarritjen e procesit të subvencionimit, duke vlerësuar se kjo situatë po dëmton organizatat që prej vitesh kontribuojnë në zhvillimin kulturor dhe turistik të qytetit.
“Kultura nuk është lëmoshë, por identiteti i Prizrenit! Mjaft më me injorim administrativ”, thuhet në reagimin e publikuar të mërkurën.
Sipas Rrjetit, organizata me kontribut të dëshmuar në promovimin e trashëgimisë kulturore dhe diversitetit të qytetit janë lënë jashtë mbështetjes institucionale pa kritere të qarta dhe transparente.
“Zbehja e qëllimshme e mbështetjes në vitin 2026 nuk është thjesht një dështim administrativ. Kjo është një goditje direkte ndaj skenës së pavarur kulturore, autonomisë sonë operative dhe zërit kritik të organizatave që kanë ndërtuar dhe mbajtur gjallë frymën e këtij qyteti”, thuhet më tej në reagim.
Rrjeti ka kërkuar publikimin e menjëhershëm të listës përfundimtare të përfituesve, shqyrtim transparent dhe profesional të ankesave të paraqitura, si dhe rishikim të buxheteve të ndara për organizatat kulturore.
“Nuk ka më vend për vonesa dhe premtime boshe. Presim zgjidhje të drejtë dhe institucionale tash”, theksohet në reagim.
Komuna e Prizrenit më 25 maj kishte publikuar listën preliminare të organizatave dhe individëve që kanë aplikuar për subvencione kulturore, ku figurojnë 63 përfitues. Megjithatë, shumat e ndara nuk janë bërë publike, ndërsa lista përfundimtare pas shqyrtimit të ankesave ende nuk është publikuar.
Për këtë çështje, kryetari i Komunës së Prizrenit, Shaqir Totaj, nuk ka dhënë ende një qëndrim publik.
Pakënaqësitë e sektorit kulturor ndaj politikave komunale nuk janë të reja. Edhe festivali ndërkombëtar i filmit dokumentar dhe të shkurtër DokuFest kishte kritikuar vitin e kaluar Komunën për uljen e mbështetjes financiare, duke e cilësuar atë si një goditje ndaj themeleve kulturore të qytetit.
Sipas organizatorëve, mbështetja komunale për “DokuFest” ishte zvogëluar për afro 30 për qind krahasuar me vitin paraprak, pavarësisht rritjes së buxhetit të përgjithshëm për kulturë. Në vitin 2025 festivali ishte subvencionuar me 51 mijë euro, ndërsa ngjarje të tjera kulturore kishin përfituar shuma dukshëm më të larta nga buxheti komunal.
Reagimi i fundit i Rrjetit të Organizatave të Kulturës konsiderohet ndër më të ashprit e viteve të fundit dhe reflekton tensionet e vazhdueshme mes skenës së pavarur kulturore dhe institucioneve komunale në Prizren.
Në qytetin e bukur dhe historik të Prizrenit, në ambientet e Kampusit të UBT-së, u hap ekspozita e studentëve të vitit të parë të programit të Dizajnit, në kuadër të aktiviteteve të organizuara për Ditët e Artit dhe Dizajnit në UBT.
Ekspozita “Nga Forma te Eksperimenti” solli para vizitorëve një koleksion punimesh që pasqyrojnë kreativitetin, përkushtimin dhe zhvillimin artistik të studentëve gjatë vitit të tyre të parë të studimeve.
Përmes vizatimit, pikturës dhe eksplorimeve konceptuale, studentët prezantuan procesin e tyre krijues, duke kaluar nga studimi i formës dhe kompozimit drejt qasjeve më eksperimentale dhe interpretimeve personale. Punimet dëshmojnë jo vetëm për aftësitë teknike të fituara, por edhe për hapat e parë në ndërtimin e identitetit të tyre artistik.
Ekspozita u realizua në kuadër të lëndëve Artet e Bukura I dhe Artet e Bukura II, nën mentorimin e profesorëve Laura Ymeri dhe Vehbi Murati, të cilët kanë udhëhequr studentët në rrugëtimin e tyre drejt shprehjes artistike dhe mendimit krijues.