Ekskavatorë, nën asistimin e Policisë së Kosovës, nisën më 21 korrik rrënimin e njëmbëdhjetë shtëpive në bregun e Liqenit të Ujmanit, në komunën e Zubin Potokut.

Aksioni rihapi debatin për të drejtat pronësore dhe kompetencat e institucioneve.

Autoritetet e Kosovës thonë se objektet janë ndërtuar pa leje në tokën që administrohet nga Ndërmarrja Publike Hidroekonomike “Ibër-Lepenci”, ndërsa pronarët pretendojnë se prona është subjekt i një procesi gjyqësor dhe se rrënimi i objekteve nuk është dashur të nisë para përfundimit të procedurave.

Rrënohen shtëpi buzë Liqenit të Ujmanit

Rrënimi i shtëpive të para, të cilat Kosova i konsideron të paligjshme, nisi në fund të qershorit.

Ndërkohë, organizata joqeveritare Aktiv, me seli në Mitrovicë të Veriut, organizoi një diskutim publik për të nxitur dialogun dhe për të gjetur një zgjidhje për këtë çështje.

Në diskutim morën pjesë përfaqësues të institucioneve lokale, të ndërmarrjes publike “Ibër-Lepenci”, ekspertë ligjorë, përfaqësues të bashkësisë ndërkombëtare dhe qytetarë të prekur drejtpërdrejt nga çështja e pronësisë, por jo edhe përfaqësues të Ministrisë së Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës.

Sipas organizatës Aktiv, pjesëmarrësit vlerësuan se çështjet pronësore në zonën e Liqenit të Ujmanit kërkojnë “një qasje institucionale transparente dhe gjithëpërfshirëse, zbatim të qëndrueshëm të ligjit dhe dialog të vazhdueshëm mes të gjithë aktorëve përkatës”.

Çfarë thotë “Ibër-Lepenci”?

Drejtori i ndërmarrjes publike “Ibër-Lepenci”, Faruk Mujka, tha për Radion Evropa e Lirë se pronarëve u ishte kërkuar më 3 korrik që t’i lironin objektet, dhe pas skadimit të afatit, Inspektorati i Ministrisë së Mjedisit, në bashkëpunim me Policinë e Kosovës, urdhëroi rrënimin e tyre.

“Ne po e kthejmë pronën tonë. Po rrënohen 11 shtëpitë e ndërtuara ilegalisht në pronën e ndërmarrjes”, tha Mujka.

Ai shtoi se, sipas të dhënave të mbledhura, shumica e këtyre shtëpive janë ndërtuar gjatë viteve 2019-2020.

Në mes të korrikut, gjatë diskutimit publik, Mujka deklaroi se “Ibër-Lepenci” e ka detyrim ligjor të mbrojë pronën që administron dhe që është me interes publik.

Ai theksoi se ndërmarrja nuk merr vendime për rrënimin e objekteve, por vetëm njofton institucionet kompetente për shkeljet që konstaton, ndërsa ato veprojnë sipas kompetencave të tyre ligjore.

Më herët, “Ibër-Lepenci” mori nën kontroll kampin Rezalla, një nga pronarët e të cilit është aktivisti serb i shoqërisë civile, Dragisha Mijaçiq.

Sipas Mujkës, edhe ky kamp ishte ndërtuar pa lejet e nevojshme dhe u mor në administrim për t’u sistemuar.

Ai rikujtoi, gjithashtu, rëndësinë strategjike të Liqenit të Ujmanit për furnizimin me ujë, prodhimin e energjisë elektrike dhe nevoja të tjera publike në Kosovë.

Në vitin 2025, Qeveria e Kosovës shpalli zonën e Liqenit të Ujmanit dhe Malin Mokna, pranë Zubin Potokut, si “zona të pasurisë natyrore me rëndësi të veçantë”.

Çfarë thonë pronarët?

Branimir Mihajlloviq, banor i Mitrovicës së Veriut dhe pronar i një shtëpie në Ujman, thotë për Radion Evropa e Lirë se tokën e kishte marrë në shfrytëzim për 99 vjet në vitin 2006 nga ndërmarrja serbe “Srbija Shume”, së cilës i kishte paguar qira.

Objekti i tij ishte planifikuar të rrënohej më 21 korrik.

Ai thotë se, zakonisht, qëndron në atë shtëpi nga marsi deri në nëntor dhe se mëngjesin e 21 korrikut u zgjua nga policia, e cila i kërkoi të largohej nga objekti.

Më pas, sipas tij, nuk iu lejua më t’i afrohej.

Ai thotë se, vitin e kaluar, kishte paraqitur kërkesë për legalizimin e pronës në sistemin e Kosovës dhe ishte i gatshëm të paguante qiranë ndaj institucioneve të Kosovës.

Kosova, përndryshe, që nga viti 2024 ka nisur mbylljen e institucioneve serbe, duke i cilësuar ato si paralele dhe të paligjshme.

“Unë i kam të gjitha dokumentet. Papritur si pronar u paraqit ‘Ibër-Lepenci’. Ne nuk ndodhemi fare në brezin ujor. Edhe nëse do të ishim, do të paguaja qira dhe tatime. Kam paguar edhe energjinë elektrike. Sipas ligjit, toka mund të jepet me qira dhe pikërisht këtë kemi kërkuar”, thotë Mihajlloviq.

Ai tregon se, së bashku me pronarët e tjerë të shtëpive, kryesisht serbë nga veriu i Kosovës, kanë paraqitur ankesë tek Avokati i Popullit dhe në Gjykatën Themelore në Mitrovicë.

“S’është mbajtur asnjë seancë. Kërkuam pezullim të përkohshëm të rrënimit, por ende nuk ka vendim”, thotë Mihajlloviq.

A ka vendim gjykate?

Avokati i pronarëve, Predrag Millkoviq, thotë se nuk ekziston bazë ligjore për rrënimin e shtëpive, pasi çështja e pronësisë ende nuk është zgjidhur nga gjykata.

Radio Evropa e Lirë iu drejtua Gjykatës Themelore në Mitrovicë për ta pyetur nëse ka lëshuar urdhër për rrënimin e objekteve, por, deri në publikimin e këtij artikulli, nuk mori përgjigje.

Kryetari i Komunës së Zubin Potokut, Millosh Peroviq, deklaroi gjatë diskutimit të organizuar nga Aktiv se autoritetet lokale nuk kanë dhënë pëlqim për rrënimin e shtëpive në zonën e Ujmanit dhe bëri thirrje për një zgjidhje kompromisi.

Drejtori i “Ibër-Lepencit”, Faruk Mujka, këmbënguli se urdhri për rrënim është dhënë nga Inspektorati i Ministrisë së Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës.

Reagimi i Serbisë

Zyra për Kosovën në Qeverinë e Serbisë e cilësoi rrënimin e objekteve, në një reagim më 21 korrik, si “akt të paligjshëm dhe terrori nga [kryeministri në detyrë i Kosovës] Albin Kurti”, duke pretenduar se ai është duke u zhvilluar “pa asnjë vendim gjyqësor” dhe “me qëllim hakmarrjen ndaj serbëve”.

Sipas saj, pronarët e shtëpive kishin mësuar për rrënimin e objekteve vetëm përmes njoftimeve të vendosura në to.

Pse është i rëndësishëm Liqeni i Ujmanit?

Liqeni i Ujmanit ndodhet në komunën e Zubin Potokut, në veri të Kosovës – e banuar me shumicë serbe – ndërsa një pjesë më e vogël shtrihet në territorin e komunës së Tutinit në Serbi.

Ai konsiderohet infrastrukturë strategjike për Kosovën, pasi shërben për furnizimin me ujë, prodhimin e energjisë elektrike dhe ujitjen.

Nga Ujmani furnizohet edhe kanali Ibër-Lepenc, i cili u hodh në erë në vitin 2024.

Për këtë rast, para organeve të drejtësisë në Kosovë janë ngritur akuza ndaj Dragisha dhe Jovan Viqentijeviqit, si dhe Igor Dimoviqit, nën dyshimin se “kanë rrezikuar rendin kushtetues, duke shkatërruar ose dëmtuar instalime dhe pajisje publike”.

Kanali Ibër-Lepenc furnizon me ujë disa qytete të Kosovës, si dhe Korporatën Energjetike të Kosovës për ftohjen e termocentraleve.

Menaxhimi i Liqenit të Ujmanit është gjithashtu pjesë e Marrëveshjes së Uashingtonit, të nënshkruar nga Kosova dhe Serbia në shtator të vitit 2020, në Shtëpinë e Bardhë, gjatë mandatit të parë të presidentit amerikan, Donald Trump.

Në qershor të vitit 2021, Shtetet e Bashkuara hartuan një studim fizibiliteti, në të cilin propozohej menaxhimi i përbashkët i liqenit sipas të ashtuquajturit “model kolumbian”, me synim zgjidhjen e mosmarrëveshjeve lidhur me furnizimin me ujë, energjinë dhe mbrojtjen nga përmbytjet. /REL/

Sot, realiteti global tregon se turizmi është kthyer në një nga industritë më dinamike dhe më fitimprurëse në botë, ku ndërthuren teknologjia, menaxhimi strategjik dhe inovacioni.

Sipas Këshillit Botëror të Udhëtimit dhe Turizmit (WTTC), kontributi i këtij sektori ka arritur në 11.6 trilionë dollarë, duke përbërë pothuajse 10% të GDP-së globale. Me mbi 366 milionë vende pune në mbarë botën, shifra më mbresëlënëse për studentët e ardhshëm është se një në çdo tre punë të reja që krijohen sot në glob vjen pikërisht nga turizmi. Për më tepër, me mbi 50% të fuqisë punëtore nën moshën 35 vjeç, kjo është industria më e re dhe më premtuese për rinjtë me vizion.

Ky trend po rritet edhe në rajonin tonë. Shqipëria po shënon rritje rekord prej +39% në netë-qëndrimet e vizitorëve të huaj, ndërsa Kosova po konsolidon profilin e saj të turizmit kulturor me mbi 900 mijë netë-qëndrime ndërkombëtare. Megjithatë, përderisa investimet private në resorte me 5 yje dhe agjenci të mëdha po shtohen, tregut i mungojnë drejtuesit e kualifikuar. Sot, nevoja kritike e rajonit nuk është vetëm për krah pune sezonale, por për menaxherë hotelesh, dizajnerë të eksperiencave turistike (Experience Designers) e strategë të marketingut digjital.

Për t’ju përgjigjur kësaj kërkese aktuale të tregut, Programi Bachelor në Turizëm në UBT është konceptuar për të formuar liderët e rinj që do të drejtojnë këtë industri globale. Me një qasje bashkëkohore ku studenti është në qendër, UBT thyen konceptet tradicionale duke i përputhur studimet me praktikat më të reja teknologjike – nga Inteligjenca Artificiale në menaxhimin e hotelerisë e deri te Data Analytics për destinacionet turistike.

Përmes këtij programi, studentët nuk marrin vetëm diplomë akademike, por pëfitojnë:

• Gërshetim të teorisë me praktikën: Mësimdhënie e orientuar drejt zgjidhjes së sfidave reale të biznesit dhe ekoturizmit të qëndrueshëm.
• Aftësim profesional dhe certifikime: Trajnime të vazhdueshme në bashkëpunim të ngushtë me industrinë dhe komunitetin e biznesit.
• Standarde ndërkombëtare: Përgatitje për të qenë konkurrues si në tregun vendor, ashtu edhe në atë global.

Më e rëndësishmja është që UBT përmes bashkëpunimit me IMC Krems – University of Applied Sciences në Austri, sjell diplomë të dyfishtë në këtë program inovativ, me një nga modelet më të suksesshme evropiane në arsimin për turizëm.

Turizmi nuk është thjesht një diplomë; është një biletë e sigurt drejt një karriere globale, vetëpunësimit dhe ndërmarrësisë. Zgjidhni të jeni ata që menaxhojnë dhe udhëheqin industrinë me rritjen më të shpejtë në botë.

Bëhu pjesë e gjeneratës së re të liderëve në turizëm.

Linkun për aplikim e gjeni këtu.

Zgjedhja e shkollës së mesme është një nga hapat më përcaktues për të ardhmen e çdo të riu. Sot, kur tregu i punës kërkon ekspertë me aftësi konkrete, profilizimi i hershëm mbetet rruga më e sigurt drejt suksesit. Për të gjithë nxënësit që kërkojnë më shumë se një arsimim klasik, UBT International Smart Schools ofron pikërisht këtë mundësi: përgatitje praktike, teknologji të avancuar dhe një drejtim të qartë profesional.

Në kuadër të këtij vizioni, regjistrimet po vazhdojnë për programin Teknik i Optikës. Ky drejtim është i konceptuar posaçërisht për ata që duan të ndërthurin shëndetësinë, teknologjinë dhe përkujdesjen ndaj shikimit.

Kujdesi për shëndetin e syve është një nevojë gjithmonë e në rritje, çka e bën optikën një nga profesionet më të kërkuara dhe më të qëndrueshme. Në vend që të presin studimet universitare për të prekur profesionin, nxënësit e UBT International Smart Schools e nisin këtë rrugëtim praktik që në bankat e shkollës së mesme.

Gjatë këtij programi, nxënësit fitojnë njohuri të thella dhe zhvillojnë aftësi praktike për:

• Matjen e saktë dhe përshtatjen e syzeve sipas nevojave të secilit pacient;
• Përdorimin e pajisjeve më të reja optike dhe teknologjisë diagnostikuese;
• Përgatitjen, montimin dhe mirëmbajtjen e lenteve e kornizave;
• Këshillimin profesional mbi standardet më të larta të kujdesit për shikimin.

Mësimdhënie moderne me standarde ndërkombëtare

Në UBT International Smart Schools, procesi mësimor zhvillohet në klasa inovative dhe laboratorë modernë, ku pjesë e përditshmërisë është edhe integrimi i Inteligjencës Artificiale. Ky ambient ndihmon nxënësit të punojnë me pajisje reale dhe të jenë plotësisht të gatshëm për tregun e punës që në ditën e diplomimit.

Për më tepër, UBT Inernational Smart Schools mban vulën e cilësisë globale, duke qenë plotësisht e akredituar nga Cambridge International Education. Kjo do të thotë se diploma dhe përgatitja e marrë këtu vlerësohen me standardet më të larta ndërkombëtare.

Nëse keni ndarë mendjen për të zotëruar një profesion të sigurt e me perspektivë, profilizimi i hershëm në UBT International Smart Schools është hapi i duhur. Zgjidhni një rrugë që ju garanton sukses profesional që nga shkolla e mesme.

Linkun për aplikim e gjeni këtu.

Përfunduan me sukses punimet e Akademive Verore të Fakultetit Menaxhment, Biznes dhe Ekonomi në UBT, të organizuara në dy module: “Ekonomi, Financë, Banka dhe Sigurime” dhe “Ndërmarrësi dhe Inovacion”.

Gjatë këtyre akademive, studentët patën mundësinë të ndjekin ligjërata dhe trajnime me rëndësi të veçantë në fushën e biznesit dhe ekonomisë, duke përfituar njohuri teorike dhe praktike nga ekspertë të fushës.

Në kuadër të Akademisë Verore për Ekonomi, Financë, Banka dhe Sigurime, u organizua trajnimi “Savings Game – Të kursejmë duke luajtur”, i realizuar nga Prof. Hamez Rama dhe Prof. Fisnik Bytyqi. Përmes aktiviteteve praktike dhe diskutimeve interaktive, trajnimi trajtoi rëndësinë e kursimit dhe menaxhimit të financave personale.

Studentët u përfshinë në simulime dhe ushtrime të ndryshme, duke marrë vendime financiare të ngjashme me ato që hasen në jetën e përditshme. Përmes lojës edukative “Savings Game”, ata kuptuan më mirë ndikimin që zgjedhjet financiare kanë në kursime dhe në planifikimin afatgjatë.

Aktiviteti u zhvillua në një atmosferë bashkëpunuese dhe dinamike, ku pjesëmarrësit ndanë përvoja dhe reflektime mbi menaxhimin e financave personale. Ky trajnim kombinoi me sukses të nxënit aktiv me elemente praktike dhe argëtuese, duke nxitur ndërgjegjësimin për rëndësinë e edukimit financiar.

Në përfundim, pjesëmarrësit vlerësuan veçanërisht qasjen praktike të përdorur gjatë trajnimit, e cila e bëri procesin e të nxënit më të qartë dhe më të kuptueshëm.

Ndërkaq, në ditën e fundit të Akademisë Verore për Ndërmarrësi dhe Inovacion, u zhvillua trajnimi interaktiv “Micro Business Game”, një simulim praktik i menaxhimit të biznesit që u ofroi studentëve mundësinë të përjetojnë në mënyrë reale procesin e drejtimit të një ndërmarrjeje.

Përmes këtij simulimi, pjesëmarrësit morën vendime strategjike në fusha të ndryshme, përfshirë prodhimin, marketingun, financat, investimet dhe menaxhimin e burimeve, duke analizuar ndikimin e secilit vendim në performancën e biznesit.

Gjatë aktivitetit, studentët punuan në ekipe, zhvilluan aftësi të rëndësishme analitike dhe vendimmarrëse, si dhe forcuan bashkëpunimin dhe komunikimin në grup.

Trajnimi u udhëhoq nga Prof. Kujtim Zylfijaj dhe Prof. Mentor Shaqiri, të cilët kombinuan njohuritë teorike me përvojën praktike përmes metodave bashkëkohore të mësimdhënies.

Ky aktivitet dëshmoi edhe një herë përkushtimin e UBT-së dhe Fakultetit Menaxhment, Biznes dhe Ekonomi për ofrimin e përvojave inovative të të nxënit, duke kontribuar në përgatitjen e studentëve për sfidat reale të mjedisit bashkëkohor të biznesit dhe në zhvillimin e kompetencave të tyre sipërmarrëse dhe menaxheriale.

Akademitë Verore të Fakultetit Menaxhment, Biznes dhe Ekonomi vazhdojnë të shërbejnë si një platformë e rëndësishme për avancimin e njohurive, zhvillimin e aftësive praktike dhe fuqizimin e lidhjes ndërmjet teorisë akademike dhe praktikës profesionale.