Shëndeti

Shenjat e para të sëmundjes Alzheimer shfaqen në sy

Hulumtimi u publia në Acta Neuropathologica.

Publikuar

Sytë përveç se janë një dritare për shpirtin, siç thuhet, janë edhe pasqyrë e shëndetit mendor.

“Sytë janë dritarja e trurit. Ju mund të shihni drejtpërdrejt në sistemin nervor duke parë në pjesën e prapme të syrit, drejt nervit optik dhe retinës”, thotë okulisti Dr. Christine Greer, drejtore e edukimit mjekësor në Institutin e Sëmundjeve Neurodegjenerative në Boca Raton, Florida.

Tani, kërkimet shkencore po shqyrtojnë nëse sytë dhe ekzaminimi i tyre mund të ndihmojnë në diagnostikimin e Alzheimerit përpara se të shfaqen simptomat e para.

“Sëmundja e Alzheimerit fillon në tru disa dekada përpara simptomave të para të humbjes së kujtesës”, shpjegon neurologu Dr. Richard Isaacson.

Por sa herët mund të shfaqen shenjat e sëmundjes? Për të zbuluar këtë, shkencëtarët ekzaminuan indet e retinës dhe trurin e 86 njerëzve me shkallë të ndryshme të prapambetjes mendore.

“Kërkimi ynë është i pari që ofron analiza të detajuara të profileve të proteinave dhe efekteve molekulare, qelizore dhe strukturore të sëmundjes së Alzheimerit në retinën e njeriut dhe dëshmi se si këto reagojnë ndaj ndryshimeve në tru dhe funksionin kognitiv”, thekson kreu i hulumtimit Maya Coronio-Hamaoui, profesoreshë e neurokirurgjisë në Cedars-Sinai në Los Angeles.

“Këto ndryshime në retinë u shoqëruan me ndryshime në pjesë të trurit, në korteksin entorhinal dhe temporal”, shton ajo.

Shkencëtarët mblodhën mostra të retinës dhe indeve të trurit gjatë 14 viteve nga 86 donatorë me sëmundjen e Alzheimerit, numri më i madh i mostrave të retinës të studiuara ndonjëherë.

Hulumtimi, i publikuar në shkurt në Acta Neuropathologica, zbuloi rritje të mëdha në proteinat “beta-amiloide”, një shënues kyç i sëmundjes, te njerëzit me Alzheimer dhe rënie të hershme njohëse.

Sipas studimit, qelizat mikrogliale u reduktuan me 80% te njerëzit me dëmtim njohës. Këto qeliza janë përgjegjëse për mbrojtjen, restaurimin dhe mirëmbajtjen e qelizave të tjera, por edhe heqjen e β-amiloidit nga truri dhe retina.

“Janë konstatuar edhe tregues të inflamacionit, të cilët mund të jenë një tregues po aq i rëndësishëm për ecurinë e sëmundjes”, vë në dukje neurologja dr. Richard Isaacson.

“Gjetjet ishin gjithashtu të dukshme te njerëzit pa simptoma ose me simptoma minimale njohëse, duke sugjeruar që këto teste të reja të syve mund të ndihmojnë me diagnozën e hershme” shton ai.

Atrofia e indeve dhe inflamacioni në qelizat në periferi të retinës ishin treguesit më të qartë të sëmundjes, sipas studimit.

“Këto gjetje mund të çojnë përfundimisht në zhvillimin e teknikave imazherike që do të na lejojnë të diagnostikojmë sëmundjen e Alzheimerit më herët dhe më saktë, por edhe të monitorojmë përparimin e saj në mënyrë jo invazive duke ekzaminuar sytë”, përfundoi Isaacson.

Shëndeti

Shenjat që tregojnë se nuk konsumoni mjaftueshëm ujë

Dehidrimi mund të ndodh në nivel të ulët, mesatar si dhe në nivel të lartë, në bazë të niveleve që trupi ndodhet ne dehidrim edhe shenjat ndryshojnë.

Publikuar

nga

Më shumë se gjysma e popullsisë vuajnë nga dehidrimi, mirëpo shumica nuk e vërejnë këtë proces i cili ndodh në trupin e tyre.

Dehidrimi mund të ndodh në nivel të ulët, mesatar si dhe në nivel të lartë, në bazë të niveleve që trupi ndodhet ne dehidrim edhe shenjat ndryshojnë.

Shenjat e dehidrimit të nivelit të ulët dhe mesatarë janë si dëshira e shpeshtë për të pirë ujë, goja jonë zakonisht ndodhet në gjendje të thatë, lodhja, merakosja dhe hutimet e tepërta gjatë ditës, ngjyra e urinës është e verdhë e mbylltë, kokëdhimbja, marramendja, aroma e pakëndshme e gojës, dhimbje të muskujve etj.

Ndërsa shenjat e dehidrimit të nivelit të lartë janë si etja e tepërt për ujë, lëkura e thatë, marramendja e tepërt, nëse nuk djersiteni në temperaturë të lartë apo pas një aktiviteti etj.

Vazhdo të lexosh

Lajmet

Zakonet e shëndetshme që mbrojnë sistemin imunitar

Disa ushqime shërbejnë dhe punojnë për të forcuar mbrojtjen natyrore të trupit, ndërsa të tjerat funksionojnë anasjelltas.

Publikuar

nga

Zakonet e shëndetshme gjatë stinës së dimrit janë thelbësore për ruajtjen e shëndetit dhe mirëqenies. Aq shumë saqë mund të mbrojnë edhe nga ftohjet, gripi dhe ethet gjatë ndryshimit të stinëve. Disa ushqime shërbejnë dhe punojnë për të forcuar mbrojtjen natyrore të trupit, ndërsa të tjerat funksionojnë anasjelltas.

Përveç ushqimeve që hamë, ka edhe disa pengesa të tjera natyrore që i mbrojnë njerëzit. Ato përfshijnë barrierat fizike, si lëkura dhe trakti respirator, si dhe linja e dytë që janë enzima brenda traktit tretës.

Disa mënyra se si mund ta ndihmojmë sistemin imunitar përfshijnë;

Gjumi i mjaftueshëm

Gjumi është një shtyllë e dytë e shëndetit dhe shpesh neglizhohet në shoqërinë e sotme që ecën me ritme të shpejta. Shumë nuk gjejnë kohë për këto shtatë deri në tetë orë dhe përfundojnë duke ulur qelizat e tyre Vrasëse Natyrore (NK) që luftojnë citokinat inflamatore. Për ata që nuk kanë njohuri, këto citokina inflamatore nxisin disa probleme shëndetësore si artriti reumatoid si dhe sëmundja e Cohn.

Ngrënia e zarzavateve me gjethe

Zgjidhni zarzavatet me gjethe pasi janë të rëndësishme për ruajtjen e një ekuilibri të shëndetshëm të vitaminave dhe mineraleve të nevojshme për sistemin imunitar. Disa nga vitaminat më të rëndësishme për funksionimin e përditshëm përfshijnë vitaminën B12, si dhe kalciumin, hekurin, zinkun dhe madje edhe jodin.

Djersitni më shumë

Ushtrimi është po aq i rëndësishëm në ruajtjen e shëndetit të mirë të sistemit imunitar, sepse qelizat T vrasëse përmirësohen me çdo rutinë ushtrimesh sipas gjetjeve të reja. Megjithatë, është e rëndësishme që të përfshihen vetëm nivele të moderuara të stërvitjes, dhe çdo gjë më shumë se 90 minuta, mund të ndikojë në mënyrë të kundërt tek imuniteti.

Mbani një peshë të shëndetshme

Është e rëndësishme të ruani një peshë të shëndetshme që është optimale për gjatësinë e çdo personi. Në rastet kur pesha luhatet në ekstrem, funksioni imunitar gjithashtu mund të ulet.

Mospirja e duhanit

Pirja e duhanit është një nga vrasësit më të heshtur, ndërton mukozë brenda rrugëve të frymëmarrjes dhe madje u ofron baktereve një terren të favorshëm për infeksionet e sipërme të frymëmarrjes.

Vazhdo të lexosh

Lajmet

Sipas të dhënave të SHBA-së, vaksinat më të reja për COVID janë 54% efektive në parandalimin e simptomave te të rriturit

Vaksinat e fundit, të cilat janë të disponueshme që nga viti i kaluar, u krijuan për të mbrojtur më mirë njerëzit kundër varianteve më të fundit të virusit.

Publikuar

nga

Vaksina më e re e COVID-19 është 54 për qind efektive në parandalimin e infeksioneve simptomatike te të rriturit, sipas një studimi të fundit nga Qendrat e SHBA për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC).

Vaksinat e fundit, të cilat janë të disponueshme që nga viti i kaluar, u krijuan për të mbrojtur më mirë njerëzit kundër varianteve më të fundit të virusit.

Studimi i cili u publikua të enjten dhe përfshiu 9 mijë njerëz që u testuan për COVID-19 në farmacitë CVS dhe Walgreens në të gjithë SHBA-në, arriti në përfundimin se në 54 për qind të rasteve, injeksionet e reja parandaluan të rriturit e infektuar me virusin COVID-19 nga shfaqja e simptomave. ​

Gjetjet e studimit janë të ngjashme me ato të vëzhguara në vendet e tjera dhe të ngjashme me rezultatet e arritura nga vaksinat e mëparshme./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Lajmet

Rreziqet për shëndetin nga i ftohti, nga sulmi në zemër tek astma

Por ekzistojnë sëmundje si astma dhe sulmet në zemër, të cilat lidhen me të ftohtin, por pjesa më e madhe e njerëzve nuk e dinë.

Publikuar

nga

Temperaturat e ulëta në dimër arrijnë të zhvillojnë viruse të ndryshme që përhapen me shpejtësi në shkolla dhe zyra. Disa prej tyre, si gripi dhe i ftohti largohen me stinën dhe nuk përbëjnë rrezik të madh pasi dihen masat parandaluese.

Por ekzistojnë sëmundje si astma dhe sulmet në zemër, të cilat lidhen me të ftohtin, por pjesa më e madhe e njerëzve nuk e dinë.

Këto janë sëmundjet më të shpeshta në dimër dhe simptomat që t’i dalloni.

1-I ftohti

Të marrësh një të ftohtë në dimër është diçka normale që shkakton një infeksion në hundë, fyt dhe sinuse. Mund të shkaktojë dhe dhimbje të fytit, bllokime të hundës, tështimë, kollë dhe dhimbje koke. Ndodh që të keni dhe ethe. Paracetamoli dhe ibuprofeni mund të “mbysin” këtë lloj virusi.

2-Gripi

Gripi është më i rrezikshëm dhe nëse nuk kurohet mund të shkaktojë vdekje. Shkakton lodhje, dobësi, dhimbje koke, kollë dhe bllokime të hundës. Sëmundja zakonisht largohet për një javë. Mënyra më e mirë për të mbrojtur veten është duke u vaksinuar.

3-Astma

Astma është një sëmundje që vihet re më parë, por temperaturat e ulëta mund të shkaktojnë sulme vdekjeprurëse. Frymëmarrja në ajër të ftohtë është shumë e vështirë pasi është periudha që rritet rreziku për një sulm. Nëse vishni një shall që mbulon gojën dhe hundën, mund të keni ngrohje të ajrit dhe të parandaloni sulmin.

4-Dhimbje të fytit

Nuk është çudi që kur merrni frymë në ajër të ftohtë gjatë dimrit, ndjeni një dhimbje të fytit.

Ata janë pothuajse gjithmonë të shkaktuara nga një infeksion viral, por zakonisht nuk kanë asgjë për t’u shqetësuar. Mund të lehtësoni dhimbjen duke marrë ibuprofen ose paracetamol, duke pirë shumë lëngje të ngrohta, duke ngrënë ushqime të buta për të shmangur irritimin e fytit tuaj dhe gëlltitjen e ujit të kripur ose gargarë.

5-Sulm në zemër

Dimri ushtron presion në zemër dhe konsiderohet si një prej sëmundjeve më të rrezikshme për jetën. Në temperaturat e ulëta, zemra e ka më të vështirë që të pompojë gjakun rreth trupit dhe kur një arterie koronare bllokohet, ndodh sulmi në zemër. Ju mund të parandaloni këtë sulm duke mbajtur kapele, shall e doreza sa herë dilni nga shtëpia.

Vazhdo të lexosh

Të kërkuara