Kuzhinieri i famshëm shqiptarë, Rene Rexhepi, shefi dhe bashkëthemeluesi i restorantit Noma, një nga restorantet më të vlerësuara në botë, ka dhënë dorëheqjen pas akuzave për abuzim verbal dhe fizik nga ish-punonjësit.

Rexhepi e njoftoi largimin përmes rrjeteve sociale: “Pas më shumë se dy dekadash duke ndërtuar dhe udhëhequr këtë restorant, kam vendosur të tërhiqem dhe t’u lë hapësirë drejtuesve tanë të jashtëzakonshëm që ta udhëheqin restorantin në kapitullin e tij të ardhshëm.”

Ish-punonjës të Noma-s kishin denoncuar një ambient toksik pune, duke përfshirë abuzime verbale dhe fizike, sipas raportimeve të mediave. Rexhepi ka pranuar përgjegjësinë për veprimet e tij dhe ka deklaruar se ka ndjekur terapi për të menaxhuar më mirë zemërimin: “Atyre që kanë vuajtur nën drejtimin tim, gabimet e mia apo zemërimin tim, kërkoj falje të thellë dhe kam punuar për t’u përmirësuar. Kam bërtitur dhe shtyrë njerëz, duke vepruar në mënyra që janë të papranueshme.”

Ai shtoi se ekipi i restorantit është më i fortë se kurrë: “Ekipi i Nomas sot është më i fortë dhe më frymëzues se kurrë. Jemi të hapur për të vazhduar kreativitetin dhe drejtimin e restorantit në këtë kapitull të ri.”

Rexhepi dha dorëheqje edhe nga bordi i organizatës jofitimprurëse MAD, të cilën e themeloi në vitin 2011 për të ndihmuar të rinjtë që hyjnë në industrinë e restoranteve.

Protestat u zhvilluan jashtë lokacionit të Noma-s në Silver Lake, Los Angeles, dhe disa sponsorë, përfshirë American Express, tërhoqën mbështetjen për serinë e darkave me çmim 1,500 dollarë për person. Megjithatë, restoranti do të vazhdojë aktivitetin në Los Angeles pa praninë e Rexhepit, duke u mbështetur te ekipi që ai e përshkruan si “të jashtëzakonshëm”.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Shteti italian ka blerë një pikturë të mjeshtrit barok të shekujve 16-17, Caravaggio, për 30 milionë euro, një nga shumat më të mëdha që vendi ka paguar ndonjëherë për një vepër arti.

Ministri i Kulturës i Italis tha se vepra, një portret i klerikut Maffeo Barberini  i cili më vonë u bë papa Pope Urban VIII , është e një “rëndësie të jashtëzakonshme”. Ai shtoi se blerja është pjesë e një plani më të gjerë për të parandaluar që veprat e mëdha të artit të përfundojnë në koleksione private.Piktura ishte ruajtur në një koleksion privat në Florence dhe u shfaq për herë të parë publikisht në Rome në vitin 2024.

Caravaggio, i njohur si mjeshtër i teknikës së ndriçimit që i bënte subjektet e tij të dukeshin sikur merrnin jetë, ka rreth 65 vepra të njohura të mbijetuara në mbarë botën, nga të cilat vetëm tre janë portrete.

Piktura është transferuar në koleksionin e përhershëm të Palazzo Barberini, shtëpia historike e familjes së subjektit të portretit në Romë ku u ekspozua për herë të parë. Ajo do të shfaqet krahas veprave të tjera të artistit.E pikturuar rreth vitit 1598, vepra e paraqet Barberinin si një klerik me mjekër, i cili duket sikur po jep udhëzime me dorën e djathtë të shtrirë.

Maffeo Barberini u zgjodh papë në vitin 1623 dhe shërbeu deri në vdekjen e tij në 1644. Ai njihej si një mbështetës i rëndësishëm i arteve.

Ministri i Kulturës, Alessandro Giuli, tha në një deklaratë se blerja është “pjesë e një projekti më të gjerë për të forcuar trashëgiminë kulturore kombëtare që Ministria e Kulturës do të vazhdojë ta ndjekë në muajt e ardhshëm, me qëllim që disa kryevepra të historisë së artit të bëhen të qasshme për studiuesit dhe dashamirët e artit, të cilat përndryshe do të përfundonin në tregun privat”.

“Dua të falënderoj të gjitha institucionet, zyrtarët dhe teknikët që kanë punuar me shumë aftësi dhe përkushtim për të arritur një rezultat kaq të rëndësishëm,” shtoi ai.

Caravaggio, emri i vërtetë i të cilit ishte Michelangelo Merisi, vdiq në vitin 1610 në moshën 38-vjeçare.Ai ishte i njohur për teknikën e tij të quajtur Chiaroscuro, përdorimi dramatik i dritës dhe hijes për të sjellë një realizëm të thellë psikologjik në skenat shpesh të dhunshme që ai pikturonte.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Një nga favoritët në Oscars këtë fundjavë, filmi “Hamnet” ka sjellë në qendër të vëmendjes arkitekturën dhe interierët Tudor. Dhe në Mbretërinë e Bashkuar ende ekzistojnë shumë shtëpi që tregojnë jetesën e shekullit të 16-të.

Një lloj “farmacie shtëpiake” me barishte të thata – rozmarinë, sherebelë, pelin i egër, livando dhe trumzë – varet bukur nga trarët e errët prej druri të një kuzhine Tudor; bar i freskët është shpërndarë në dysheme, ndërsa një tavolinë druri e vjetër dhe e gërvishtur mban mbi vete një koleksion tasash prej balte. Kjo kuzhinë nuk është e vërtetë, por një skenografi e ndërtuar për filmin “Hamnet”, dramën e shekullit të 16-të nga regjisorja Chloe Zhao – e frymëzuar nga jeta familjare e Shakespeare-it në Anglinë Tudor dhe e bazuar në romanin e Maggie O’Farrell – që është një nga pretendentët kryesorë në Oscars këtë fundjavë, me disa nominime, përfshirë filmin më të mirë, regjinë më të mirë dhe aktoren më të mirë.

Të hyje në një shtëpi Tudor do të thoshte të hyje në një botë njëkohësisht praktike dhe simbolike.

Interierët e thjeshtë dhe atmosfera modeste familjare të filmit kanë prekur audiencën. Estetika e thjeshtë e kësaj periudhe në interierët anglezë – kur mobiljet, tekstilet dhe arkitektura prodhoheshin me dorë, me materiale lokale dhe për qëllime praktike – zbulon një mënyrë jetese krejt ndryshe nga realiteti i prodhimit masiv të shekullit të 21-të.

“Njerëzit kishin shumë më pak gjëra se sot, dhe ato ishin bërë për të zgjatur,” thotë për BBC Lucy Armstrong-Blair, kuratore e trashëgimisë kulturore në National Trust.

Ndërkohë, një libër i ri, “The House Rules”, prezanton shtëpi historike britanike – mes tyre edhe të periudhës Tudor dhe Jacobean – që janë restauruar me kujdes dhe janë rikthyer në jetë nga pronarët ose dizajnerët e interierit. Mbretëria e Bashkuar ka një nga fondet më të vjetra të banesave në Evropë dhe ndërtesat e saj historike përfshijnë jo vetëm rezidenca madhështore të aristokracisë tokësore, por edhe shtëpi modeste prej guri, kasolle me çati kashte dhe shtëpi me korniza druri.

Edhe në SHBA ka disa shembuj interesantë të shtëpive të epokës Jacobean. Midis tyre janë Fairbanks House, e ndërtuar në vitin 1637 në Dedham, Massachusetts, dhe Gedney House, e ndërtuar në vitin 1665 në Salem. Ndërkohë, në South Orange, New Jersey, ndodhet The Stone House, e ndërtuar në vitin 1680 dhe ndërtesa më e vjetër që ka mbijetuar në atë qytet. Interesant është fakti se në fund të shekullit të 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të pati një valë ndërtimesh të shtëpive të stilit Tudor Revival në këtë qytet dhe zonat përreth.

Në Angli, shtëpitë e epokës Tudor dhe Elizabethane pasqyronin edhe besëtytnitë e kohës. Periudha Jacobean që pasoi u shoqërua me një rritje të gjuetisë së shtrigave, e nxitur nga paranoja dhe obsesionet e Mbretit James. Shumë shtëpi të këtyre periudhave kishin shenja të gdhendura në oxhaqe dhe hyrje, të cilat besohej se mbronin nga shtrigat.Të hyje në një shtëpi Tudor do të thoshte të hyje në një botë praktike, por edhe plot simbolikë. Ndërtesat formësoheshin nga druri i pyjeve lokale – shpesh lis ose elm – që përdorej për të krijuar korniza të forta druri, ose nga guri i nxjerrë në zonën përreth. Muret bëheshin nga suva gëlqereje e përzier me qime kali, e vendosur mbi rrasa të holla druri, dhe nganjëherë zbukuroheshin me tekstile të pikturuara ose shenja dekorative, pasi tapiceritë ishin shumë të shtrenjta për shumicën e familjeve Tudor.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Shkencëtarët kanë krijuar hartën më të plotë dhe me rezolucion të lartë të gazit të ftohtë në qendër te Rruga e Qumështit, e cila përmban materialin bazë nga i cili formohen yjet dhe planetët. Informacioni nga kjo hartë mund të ndihmojë astronomët të kuptojnë origjinën e sistemit tonë diellor.

Imazhi është rezultat i një përpjekjeje ndërkombëtare katërvjeçare, duke përdorur një nga teleskopët më të fuqishëm në tokë, Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA), një koleksion mbi 50 antenash radio të vendosura në një plato të lartë në Malet Andeane të Kilit.

“Ne kurrë nuk kemi pasur më parë një imazh të asaj që po ndodh në vetë qendrën e galaktikës sonë,” tha Steven Longmore, profesor i astrofizikës në Liverpool John Moores University, i cili udhëhoqi projektin ACES(Atacama Large Millimeter Array Central Molecular Zone Exploration Survey). “Kemi pasur shumë studime të detajuara për zona të vogla, por kjo është hera e parë që kemi një hartë të tërë të gazit të ftohtë në qendrën e galaktikës sonë.”

Observimet e mëparshme të Rrugës së Qumështit ishin si fotografi të bëra në pika të ndryshme të të njëjtës qytet, shpjegoi Longmore. Ky imazh, megjithatë, është si një pamje nga lart e tërë qytetit. “Nuk merrni historinë e plotë të një qyteti pa një hartë totale të tij,” shtoi ai.

Burimi: CNN