Kulturë

Seriali Friends dhe iluzioni i miqësisë së përsosur

Published

on

Miqësitë që shohim tek seriali “Friends” janë të mrekullueshme. Gjashtë njerëz shumë të ndryshëm nga njëri-tjetri në moshën e pjekurisë së tyre, me dëshira, qëllime, profesione dhe marrëdhënie të ndryshme, jetojnë me njëri-tjetrin.

Monica, Rachel, Chandler, Ross, Phoebe dhe Joey jetojnë së bashku, e duan njëri-tjetrin, dhe në fund e gjejnë lumturinë e tyre tek njëri-tjetri. Por gënjeshtra mizore e “Friends”, që u shfaq sërish në“HBO Max” më 27 maj për një ribashkim special, dhe shumë seriale të ngjashëm, tregojnë sesa larg këtij modeli janë shpesh miqësitë reale.

Televizioni dhe filmat na kanë ofruar prej kohësh pritje jorealiste mbi marrëdhëniet romantike. Në aeroport ndodh rrallë ndonjë takim apo ribashkim çiftesh, dhe shanset që një keqkuptim ironik të çojë drejt gjetjes së dashurisë së jetës tënde janë shumë të pakta.

Por më pak vëmendje i është kushtuar mënyrës sesi televizioni dhe filmat po diktojnë perceptimin tonë mbi miqësinë, në mënyra që nuk pasqyrojnë gjithnjë realitetin.

Miqësitë moderne tek të rriturit nuk janë vetëm sfiduese për t’u ndërtuar dhe mbajtur.

Por disa prova sugjerojnë se ato janë në rënie. 22% e brezit të mijëvjeçarit, deklaroi në një sondazh të vitit 2019 nga YouGov se nuk kishin “miq”, krahasuar me 16% të gjeneratës XX të fundit të shekullit të kaluar dhe 9 për qind të fëmijëve të vegjël.

Arsyet mund të mbështeten tek një larmi faktorësh: amerikanët bëjnë sot një jetë gjithnjë e më shumë të ngarkuar, dhe ndërsa miqtë tanë fokusohen tek karriera dhe marrëdhëniet, të ardhurat dhe oraret e tyre nisin të ndryshojnë.

Njerëzit largohen diku tjetër për punë të reja, ose për të qenë më pranë familjes. Distanca dhe koha bëhen barriera në një mënyrë që nuk ishin të tilla kur ishin të rinj, beqarë dhe të përkushtuar ndaj grupi të tyre të miqve. Por këtë nuk do ta mësoni kurrë duke parë televizior.

Nga “Friends” tek “Living Single”, nga “Grey’s Anatomy” tek “New Girl”, televizioni priret të ushqejë fantazinë se miqësitë e vërteta janë dhe duhet të jenë thellësisht të ngushta, por ato nuk kërkojnë ndonjë përpjekje reale për t’u ruajtur.

Por kjo qasje përbën një ndryshim i madh nga mënyra se si ne e dimë se si funksionojnë miqësitë në jetën tonë: si marrëdhënie kuptimplota, por ndonjëherë kalimtare që përfundimisht mund të shpërbëhen.

Miqësitë e vërteta janë plot me konflikte, ndarje, xhelozi dhe pajtime. Ato janë marrëdhënie si çdo lloj raporti tjetër, që kalon nëpër momente të dhimbshme në rritje, dhe nganjëherë ftohen për shkak të stresit të vazhdueshëm. Por asgjë nga këto gjëra, nuk duket se përshkruhet ndonjëherë në një ekran televiziv.

Për pasojë, ne kemi mbetur duke idealizuar marrëdhëniet që nuk do të ndodhnin jashtë kontekstit të televizionit. Për shembull, miqësitë televizive përshkruajnë rrallë miqësi që i mbijetojnë ndryshimeve të mëdha të jetës. Në këtë lloj bote virtuale, vendeve të punës, familjeve dhe fëmijëve, u jepet gjithnjë më shumë vlerë sesa miqësive.

Ndoshta ajo që shikuesit vërtet duan, nëse jemi të sinqertë, është që dinamika e miqësisë së personazheve tanë të preferuar televizivë të mos ndryshojë ose evoluojë, siç bëhet në jetën reale.

Continue Reading

Kulturë

“Kontrabasi” premierë sot në Teatrin Dodona

Published

on

By

Më 19 maj 2026 do të jepet premiera e shfaqjes “Kontrabasi”, bazuar në veprën e autorit gjerman Patrick Süskind. Shfaqja vjen me regji dhe skenografi nga Ben Apolloni, ndërsa rolin kryesor e interpreton aktori Alban Goranci.

Përkthimi i veprës është realizuar nga Alba Blakaj, ndërsa kostumografia mban vulën e Dardana Goranci Iliyaz. Trajnuese të aktorit për kontrabas janë Rona Maloku dhe Olta Beqa.

Në realizimin teknik të shfaqjes kanë kontribuar edhe Skender Latifi si mjeshtër i dritave, si dhe mjeshtrit e skenës Bedri Maloku, Fadil Bekteshi dhe Albert Gashi. Formulimi muzikor është bërë po ashtu nga Ben Apolloni.

“Kontrabasi” është produksion i Teatri i Qytetit të Prishtinës Dodona dhe Alban Goranci, me mbështetje financiare nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Kosovës.

Continue Reading

Kulturë

Gjykata spanjolle i kthen Shakirës 55 milionë euro pas tetë vitesh akuza për mashtrim fiskal

Published

on

By

Një gjykatë spanjolle ka urdhëruar autoritetin tatimor të vendit t’i kthejë 55 milionë euro këngëtares Shakira, pasi vendosi se paratë ishin mbledhur në mënyrë të parregullt në një mosmarrëveshje për taksat e saj.

Gjykata e lartë kombëtare e ka shpallur të pafajshme këngëtaren kolumbiane për mashtrim fiskal dhe ka urdhëruar Thesarin t’i kthejë asaj paratë plus interesat.

Ajo tha se autoritetet tatimore kishin dështuar të vërtetonin se ajo kishte kaluar 183 ditë në Spanjë në vitin 2011 – minimumi i kërkuar që rezidentët të paguajnë tatimin mbi të ardhurat personale atje.

Shakira tha se gjykata “vendosi të vërtetën në vend” pasi ajo kishte kaluar tetë vjet “duke duruar një shënjestrim brutal publik, fushata të orkestruara për të shkatërruar reputacionin tim dhe net pa gjumë që në fund ndikuan në shëndetin tim dhe mirëqenien e familjes sime”.

Rimbursimi përfshin rreth 24 milionë euro në tatimin mbi të ardhurat dhe pothuajse 25 milionë euro gjoba për atë që autoritetet e kishin përshkruar si një shkelje “shumë të rëndë”.

Agjencia tatimore tha se do të apelonte në Gjykatën e Lartë dhe se asnjë pagesë nuk do të bëhej deri në vendimin përfundimtar.

Ylli 49-vjeçar jetoi me ish-futbollistin e Barcelonës dhe Spanjës, Gerard Pique, për më shumë serialization se një dekadë, pasi raportohet se u takuan në vitin 2010 gjatë xhirimeve të videoklipit të “Waka Waka (This Time for Africa)”, kënga zyrtare e Botërorit në Afrikën e Jugut.

Gjykata e Lartë tha se gjobat ishin të paligjshme sepse ato bazoheshin në supozimin se Spanja ishte rezidenca e saj tatimore për vitin fiskal 2011, “një fakt i cili nuk është vërtetuar”.

 

Continue Reading

Lajmet

Ka nisur Java e 17-të e Albanologjisë në Prishtinë

Published

on

Instituti Albanologjik ka hapur sot edicionin e 17-të të Javës së Albanologjisë, një nga ngjarjet më të rëndësishme shkencore në fushën e studimeve shqiptare, e cila do të zgjasë deri më 22 maj.

Përgjatë katër ditëve, studiues nga Kosova, rajoni dhe më gjerë do të prezantojnë tema që lidhen me gjuhën, letërsinë, historinë, folklorin dhe etnologjinë shqiptare, duke trajtuar edhe zhvillime bashkëkohore si inteligjenca artificiale, digjitalizimi i shqipes dhe ndikimi i komunikimit virtual në gjuhë.

Programi përfshin sesione të veçanta për letërsinë shqipe, historiografinë, trashëgiminë kulturore dhe antropologjinë e ushqimit, me fokus në identitetin kulturor dhe zhvillimet moderne të shoqërisë shqiptare.

Organizatorët theksojnë se konferenca synon të promovojë kërkimin shkencor dhe të krijojë hapësirë për shkëmbim akademik mbi gjuhën, kulturën dhe historinë shqiptare.

Continue Reading

Lajmet

Java e Muzeve 2026 shënohet me hyrje falas dhe aktivitete në të gjithë Shqipërinë

Published

on

Komuniteti i muzeve në mbarë botën shënon sot Ditën Ndërkombëtare të Muzeve, një datë që i kushtohet rolit të institucioneve muzeore në edukim, kulturë dhe zhvillim shoqëror.

Në Shqipëri, në kuadër të kësaj jave, hyrja në muze do të jetë falas më 18 maj, në Ditën Ndërkombëtare të Muzeve, si edhe më 21 maj, në Ditën Botërore për Diversitetin Kulturor për Dialog dhe Zhvillim.

Gjatë gjithë javës nga 18 deri më 24 maj, muzetë, parqet arkeologjike dhe hapësirat e trashëgimisë kulturore në mbarë vendin do të organizojnë një program të gjerë aktivitetesh, përfshirë ekspozita, guida, performanca artistike dhe aktivitete edukative që synojnë afrimin e publikut me historinë dhe identitetin kulturor.

Dita Ndërkombëtare e Muzeve u jep gjithashtu mundësi profesionistëve të muzeve të takohen me publikun dhe të ngrenë vetëdijen për sfidat me të cilat përballen këto institucione.

Këshilli Ndërkombëtar i Muzeve e ka themeluar këtë ditë në vitin 1977 me qëllim rritjen e ndërgjegjësimit për rolin e muzeve në zhvillimin e shoqërisë dhe promovimin e kulturës në nivel global.

Continue Reading

Të kërkuara