Lajmet

Samiti i Klimës, SHBA dhe vende të tjera rritin objektivat

Published

on

Shtetet e Bashkuara dhe vendet e tjera i rritën objektivat e tyre për uljen e emetimeve të gazrave serë gjatë një samiti global për klimën të organizuar nga Presidenti Joe Biden, një ngjarje që synon të ringjallë rolin udhëheqës të SHBA në luftën kundër ngrohjes globale.

Në hapje të samitit dyditor, Presidenti Biden shpalli synimin për të ulur emetimet me 50% – 52% krahasuar me nivelet e vitit 2005. Samiti filloi në Ditën e Tokës dhe në të marrin pjesë në mënyrë virtuale udhëheqësit e 40 vendeve, duke përfshirë emetuesit e mëdhenj të gazeve si Kina, India dhe Rusia. Shtetet e Bashkuara, emetuesi i dytë në botë pas Kinës, kërkon të rimarrë udhëheqjen botërore në luftën kundër ngrohjes globale pasi ish Presidenti Donald Trump e tërhoqi vendin nga përpjekjet ndërkombëtare për të ulur emetimet.

“Kjo është dekada në të cilën ne duhet të marrim vendime që do të shmangin pasojat më të këqija të krizës së klimës,” tha Presidenti Biden në Shtëpinë e Bardhë. “Nuk bëhet fjalë vetëm për ruajtjen e planetit. Bëhet fjalë për të siguruar një të ardhme më të mirë për të gjithë ne,” tha ai. “Të dhënat shkencore janë të qarta dhe të pakundërshtueshme. Kostoja e mosveprimit vazhdon të rritet,” Presidenti i SHBA. Kryeministri britanik Boris Johnson e quajti objektivin e ri amerikan një faktor të rëndësishëm ndryshimi, ndërsa dy vende të tjera bënë premtime të reja.

Kryeministri Yoshihide Suga, i cili vizitoi zotin Biden në Shtëpinë e Bardhë këtë muaj, ngriti objektivin e Japonisë për uljen e emetimeve në 46% deri në vitin 2030, nga 26% që ishte më parë. Ambientalistët donin një premtim prej të paktën 50% ndërsa lobi i fuqishëm i biznesit të Japonisë ka nxitur politika që favorizojnë qymyrgurin. Kryeministri i Kanadasë Justin Trudeau, ndërkohë, ngriti objektivin e vendit të tij me një ulje gazrash prej 40% – 45% deri në vitin 2030, nga 30% që ishte më parë.

Presidenti i Brazilit Jair Bolsonaro shpalli objektivin më ambicioz deri tani, duke thënë se vendi do të arrinte neutralitetin e shkarkimeve të gazeve deri në vitin 2050, ose 10 vjet më herët se objektivi i mëparshëm. Shumica e vendeve nuk ofruan objektiva të reja. Presidenti kinez Xi Jinping tha se Kina pret që emetimet e saj të karbonit të arrijnë pikën kulmore para vitit 2030 dhe se vendi do të arrijë zero emetime deri në vitin 2060.

Ai tha se Kina do të zvogëlojë gradualisht përdorimin e qymyrit nga viti 2025 në 2030. Presidenti rus Vladimir Putin propozoi dhënien e një trajtimi preferencial për investimet e huaja në projekte të energjisë së pastër, por gjithashtu bëri një referencë të dukshme për Shtetet e Bashkuara, si ndotësi kryesor me gazin serrë në botë. “Nuk është sekret se rrethanat që lehtësuan ngrohjen globale dhe problemet e lidhura me të e kanë burimin shumë prapa në kohë,” tha ai.

Objektivi i ri i shpallur nga SHBA për klimën shënon një moment historik në planin më të gjerë të Presidentit Biden për të dekarbonizuar ekonominë tërësisht deri në vitin 2050, një program që sipas tij mund të krijojë miliona vende pune me pagë të mirë, por që shumë republikanë thonë se do të dëmtojë ekonominë. Shkurtimet e emetimeve në SHBA pritet të vijnë nga termocentralet, automobilët dhe sektorë të tjerë në të gjithë ekonominë. Objektivat specifike të secilit sektor do të përcaktohen më vonë këtë vit.

Mënyra se si Uashingtoni synon të arrijë objektivat e tij për klimën do të jetë me rëndësi thelbësore për çimentimin e besueshmërisë së SHBA në aspektin e ngrohjes globale, mes shqetësimeve ndërkombëtare se angazhimi i Amerikës për një ekonomi të energjisë së pastër mund të ndryshojë në mënyrë drastike nga një administratë në tjetrën. Plani i infrastrukturës së Presidentit Biden prej 2.3 trilionë dollarësh, i paraqitur kohët e fundit, përmban masa të shumta që mund të çojnë në disa prej uljeve më të nevojshme për shkarkimin e gazit serrë këtë dekadë.

Por masat duhet të marrin miratimin e Kongresit para se të bëhen realitet. Instituti Amerikan i Naftës, grupi kryesor i lobimit për naftën dhe gazin, e mirëpriti por me tone të moderuara premtimin e zotit Biden. Instituti tha se premtimi duhet të shoqërohet me politika të caktuara, duke përfshirë çmimin që do të paguhet për eliminimin e gazeve serrë. Politika të tilla është e vështirë të marrin miratimin e disa ligjvënësve.

Mesatarisht në të gjithë globin, temperaturat janë rritur më shumë se 1.1 gradë Celsius që nga viti 1980. Shkencëtarët e lidhin këtë rritje me valë nxehtësie, thatësira, zjarre, stuhi dhe të tjera. Ata vënë në dukje se shkalla e rritjes së temperaturës është përshpejtuar që nga vitet 1980. Udhëheqësit botërorë ranë dakord të kufizojnë ngrohjen globale në nën 2 gradë në marrëveshjen e klimës së Parisit 2015, dhe të kishin si objektiv uljen në 1.5 gradë.TCH

Continue Reading

Lajmet

United Hospital avancon shërbimet e kirurgjisë kardiovaskulare, bypass-i koronar ndër ndërhyrjet kryesore për trajtimin e sëmundjeve të zemrës

Published

on

By

Prishtinë – United Hospital po promovon shërbimet e specializuara në fushën e kirurgjisë kardiovaskulare, duke vënë në pah rëndësinë e ekspertizës mjekësore, teknologjisë bashkëkohore dhe bashkëpunimit multidisiplinar në trajtimin e pacientëve me sëmundje të zemrës.

Në kuadër të këtyre shërbimeve, kirurgu kardiovaskular, PhDc. Dr. Raif Çavolli, prezanton mundësitë e trajtimit që ofrohen në këtë institucion shëndetësor, përfshirë bypass-in koronar (CABG), kirurgjinë e valvulave të zemrës, kirurgjinë e aortës dhe operacionet e kombinuara kardiake.

Bypass-i koronar, ndërhyrje për përmirësimin e qarkullimit të gjakut në zemër

Një ndër procedurat kryesore të kirurgjisë kardiovaskulare është bypass-i koronar, i cili realizohet për të krijuar rrugë alternative për qarkullimin e gjakut, duke anashkaluar arteriet koronare të ngushtuara ose të bllokuara.

Kjo ndërhyrje synon të përmirësojë furnizimin e muskulit të zemrës me gjak dhe oksigjen. Te pacientët e përzgjedhur sipas vlerësimit mjekësor, bypass-i koronar mund të ndihmojë në lehtësimin e dhimbjeve të gjoksit, përmirësimin e tolerancës ndaj aktivitetit fizik dhe rritjen e cilësisë së jetës.

Sipas materialeve informuese të publikuara nga United Hospital, procedurat CABG mbështeten edhe nga përdorimi i ekokardiografisë transesofageale (TEE), një metodë diagnostikuese që mundëson vlerësimin e strukturave dhe funksionit të zemrës gjatë ndërhyrjes kirurgjikale.

Përdorimi i kësaj teknologjie i ndihmon specialistët të monitorojnë gjendjen e zemrës në kohë reale dhe të marrin informacione të rëndësishme gjatë operacionit. Zgjedhja e metodës së trajtimit dhe e teknikave të monitorimit përcaktohet në bazë të gjendjes klinike dhe nevojave individuale të pacientit.

Ekipi multidisiplinar në qendër të trajtimit

Përveç ndërhyrjeve kirurgjikale, United Hospital thekson rëndësinë e bashkëpunimit ndërmjet specialistëve për planifikimin dhe realizimin e trajtimit.

Në këtë proces, rol të rëndësishëm ka Heart Team (Ekipi i Zemrës), i cili përfshin kardiokirurgë, kirurgë vaskularë, kardiologë, radiologë, anesteziologë dhe profesionistë të tjerë shëndetësorë, sipas nevojës së rastit.

Përmes këtij bashkëpunimi, synohet që secili pacient të vlerësohet në mënyrë gjithëpërfshirëse dhe të përcaktohet qasja më e përshtatshme e trajtimit, duke marrë parasysh diagnozën, gjendjen e përgjithshme shëndetësore dhe përfitimet e mundshme të ndërhyrjes.

Kujdesi për zemrën kërkon vlerësim të hershëm dhe trajtim të përshtatshëm

United Hospital u bën thirrje qytetarëve që të mos i neglizhojnë shqetësimet që lidhen me shëndetin e zemrës dhe të kërkojnë këshilla profesionale kur paraqiten simptoma apo faktorë rreziku për sëmundje kardiovaskulare.

Vlerësimi nga specialistët është i rëndësishëm për identifikimin e problemit dhe përcaktimin e trajtimit të nevojshëm. Jo çdo pacient me sëmundje të arterieve koronare ka nevojë për bypass, ndaj vendimi për ndërhyrje kirurgjikale merret pas ekzaminimeve përkatëse dhe vlerësimit të ekipit mjekësor.

Për konsultime kardio-kirurgjikale dhe informata rreth shërbimeve, të interesuarit mund të kontaktojnë United Hospital në numrat 038 60 70 70 dhe 046 60 70 70.

Spitali ndodhet në magjistralen M2 Prishtinë–Ferizaj, në kilometrin e shtatë, në Prishtinë.

Për konsultime kardio-kirurgjikale dhe informata shtesë, të interesuarit mund të kontaktojnë spitalin në numrat 038 60 70 70 dhe 046 60 70 70, ose ta vizitojnë në adresën M2, Prishtinë–Ferizaj, kilometri i 7-të, Prishtinë, Kosovë./rajonipress/

Continue Reading

lajme

Elita nga Kosova përzgjidhet ndër 10 mentorët më të mirë në botë në FIRST Global Challenge 2026

Published

on

By

Elita Hajrizi, mentore e ekipit First Kosova, është përzgjedhur ndër 10 mentorët më të mirë në botë në garën e mbajtur në Incheon të Koresë së Jugut, duke vënë në pah rëndësinë e mentorimit dhe përkushtimit në zhvillimin e talenteve të reja.

Ky vlerësim vjen pas një procesi përzgjedhës, në të cilin mentorët pjesëmarrës në garë u ftuan për intervista, ndërsa një juri përzgjodhi dhjetë mentorët që u dalluan për kontributin e tyre. Përzgjedhja e Elita Hajrizit në mesin e tyre përbën një mirënjohje për angazhimin e saj në mbështetjen dhe zhvillimin e të rinjve në fushën e shkencës, teknologjisë dhe robotikës.

Roli i mentorëve në FIRST Global Challenge shkon përtej përgatitjes teknike. Ata i udhëheqin të rinjtë në procesin e të nxënit, i mbështesin në zgjidhjen e problemeve dhe i motivojnë të punojnë si ekip, duke zhvilluar aftësi që u shërbejnë edhe përtej garës.

Përzgjedhja e Elita Hajrizit ndër dhjetë mentorët më të mirë vjen në një edicion ku ekipi First Kosova arriti një tjetër sukses të rëndësishëm, duke u renditur në vendin e katërt në botë bashkë me grupin me Greqinë, Poloninë dhe Meksikën.

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Kosova e katërta në botë në FIRST Global Challenge 2026, përmes ekipit të përfaqësuar nga UBT

Published

on

By

Kosova renditet e katërta në botë në FIRST Global Challenge 2026, garën ndërkombëtare të robotikës që u mbajt në Incheon të Koresë së Jugut, ku ekipi First Kosova, i përfaqësuar nga UBT, arriti këtë sukses bashkë me grupin me Greqinë, Poloninë dhe Meksikën, në mesin e 191 shteteve pjesëmarrëse nga e gjithë bota.

Ekipi përfaqësues i Kosovës ka dëshmuar përgatitje të lartë teknologjike, aftësi në robotikë dhe programim, si dhe bashkëpunim të suksesshëm ndërkombëtar, duke arritur deri në fazën e play-off-it dhe duke konkurruar për pozitat më të larta të garës.

Gara e këtij viti kishte në fokus zhvillimin e zgjidhjeve teknologjike për parandalimin dhe menaxhimin e zjarreve të egra. Përmes robotëve dhe sfidave inxhinierike, ekipet pjesëmarrëse u angazhuan në zgjidhjen kreative të problemeve dhe aplikimin praktik të njohurive shkencore.

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ka vlerësuar lart këtë sukses, duke theksuar rëndësinë e investimit në edukimin teknologjik dhe në zhvillimin e talenteve të reja.

“Renditja e ekipit të Kosovës në vendin e katërt në botë është dëshmi e fuqishme e talentit, dijes dhe potencialit inovativ të të rinjve tanë. Ky sukses dëshmon se, kur të rinjtë kanë mundësi, mbështetje dhe qasje në teknologji e inovacion, ata mund të konkurrojnë denjësisht me ekipet më të mira në botë. UBT do të vazhdojë të investojë në zhvillimin e gjeneratave të reja, duke i përgatitur për sfidat e së ardhmes dhe duke e përfaqësuar Kosovën me dinjitet në arenën ndërkombëtare”, ka thënë Rektori Hajrizi.

Continue Reading

Lajmet nga UBT

UBT dhe Instituti Yunus Emre bashkojnë artin dhe komunikimin përmes filmit “The Colors of Nazar”

Published

on

By

Në bashkëpunim me Institutin Yunus Emre në Prishtinë, Fakulteti Media dhe Komunikim në UBT organizoi shfaqjen e filmit “The Colors of Nazar” (“Ngjyrat e Mësyshit”), në Bibliotekën e Kampusit Inovativ të UBT-së. Në aktivitet mori pjesë edhe drejtori i Institutit Yunus Emre në Prishtinë, z. Ramadan Yilmaz.

Pas shfaqjes së filmit, aktiviteti vazhdoi me një panel diskutimi, ku ekipi realizues ndau me të pranishmit përvojat nga procesi i krijimit të dokumentarit, duke trajtuar aspektet artistike dhe teknike të produksionit. Panelistë ishin regjisori Dr. Fatih Diren, drejtori i fotografisë Evrim Inci, protagonistja kryesore Gizem Ozdemir dhe profesori Berk Kyqyk.

 

Në këtë aktivitet morën pjesë dekani dhe prodekani i Fakultetit Media dhe Komunikim, profesorë dhe studentë të UBT-së, të cilët patën mundësi të bashkëbisedojnë me ekipin realizues dhe të njihen më nga afër me përvojën e tyre profesionale në fushën e filmit dokumentar.

Ky aktivitet shënon një tjetër mundësi për bashkëpunim kulturor dhe akademik ndërmjet UBT-së dhe Institutit Yunus Emre, duke krijuar hapësirë për shkëmbim përvojash dhe përfshirjen e studentëve në diskutime me profesionistë të industrisë audiovizuale.

Continue Reading

Të kërkuara