Lajmet

​Rritet fluksi i pacientëve si pasojë e temperaturave të larta

Published

on

Alivanosja, dhimbjet muskulare, kokëdhimbja, marramendja, diarrea e të vjellurat janë disa nga simptomat që mund të shkaktoi ekspozimi në temperatura të larta.

E me ngritjen e temperaturave në vendin tonë, është rritur edhe kërkesa e pacientëve për të marrë shërbime mjekësore në institucionet shëndetësore.

Kryeshefi i Qendrës së Mjekësisë Familjare në Prishtinë, Valdet Hashani thotë se fluksi i pacientëve që kanë kërkuar trajtim ditëve të fundit për shkak të ndryshimit të motit, është rritur për 20 për qind. Ai tregon se të moshuarit, pacientët me sëmundje kronike dhe fëmijët janë rastet më të shpeshta që kërkojnë trajtim mjekësore si pasojë e të nxehtit.

“Me rritjen e temperaturave të cilat kanë qenë enorme në krahasim me një javë më herët. Nga 23-25 gradë sa kanë qenë normalisht u rritën temperaturat në 38 deri në 40 gradë celsius…Me ngritjen e këtyre temperaturave patëm edhe një fluks të pacientëve dhe mund të themi që mbi 20 për qind të pacientëve është rritur numri i tyre. Jo vetëm në QKMF por në të gjitha njësitë që i kemi në kuadër të QKMF-së, qofshin ato të Mjekësisë Familjare apo edhe ambulanta në fshat. Zakonisht më të shpeshtë kanë qenë pacientë më të moshuar, që kanë sëmundje kronike, qofshin ato kardiovaskulare, të shëndetit mendor ose edhe pacientë të cilët marrin barna, substanca apo barna të ndryshe. Edhe numri i pacientëve të cilët janë fëmijë ose vegjël është rritur numri i tyre, sidomos edhe i gastroenteriteve për shkak të infeksioneve të mundshme, për shkak të rënies së imunitetit”, thotë Hashani.

Derisa tregon simptomat me të ciklat mund të përballen pacientët si shkak i ekspozimit të gjatë në diell, Hashani thotë se kur temperaturat janë të larta duhen shmangur ushqimet e shpejta, pijet energjike dhe ato të gazuara. Ai potencoi se përveç ujit, për të shmangur rrezikun nga infeksionet bakteriale apo virale, pacientët duhen konsumuar më shumë pemë, perime dhe sallata.

“Fillimisht, pacientët ndjejnë dhimbje muskulare, kokëdhimbje. Mund të kenë edhe marramendje, të vjella e kështu me radhë. Por, nëse simptomat manifestohen me ndonjë infeksion qoftë viral ose bakterial, atëherë manifestohen edhe me vjellje, por edhe me barkqitje, që pastaj e komplikojnë gjendjen edhe më shumë…Ushqimet të cilat duhet të merren gjatë kësaj periudhe kohore është mirë që tu iket ushqimeve të cilat janë të ngrohta, të cilat kanë shumë kalori. Të merren sasi të mëdha të pemëve dhe perimeve, sallatave. Por, gjithmonë të kombinuara me lëngje. Por, jo lëngje të cilat janë për shembull pije energjike, që kanë sasi të mëdha të sheqerit, pije alkoolike…Duhet të konsumojnë ujë të pastër…Në rast se kanë nevojë për rehidrim mos të kërkohet menjëherë që të merren në formë të infuzioneve. Meqë ka preparate që janë edhe të lira edhe të mira, që janë nelit ose Ors i quan populli, ato janë për rehidrimin e organizmit”, potencon Hashani.

Ndër të tjera kryeshefi i QKMF-së në Prishtinë, Valdet Hashani tregon se si pasojë e temperaturave të larta, organizmi i njeriut dehidrohet, duke ndikuar në zvogëlimin e imunitetin, trashjen e gjakut dhe pompimin më të shpeshtë të zemrës.

“Meqë organizmi i njeriut kur është i dehidruar edhe imuniteti zvogëlohet, në këtë arsye qëllimi i organizmit përpos shumë funksioneve që i ka e ka edhe termorregullacionin dhe e rregullon temperaturën trupore në atë të ambientit. Nëse temperatura e trupit është 36 gradë, ndërsa jashtë ka qenë më e madhe, çfarë lufte apo mekanizmi i nevojitet për ta luftuar ose balancuar këtë temperaturë me atë të jashtme. Për shkak të kësaj organizmi shton nevojën për marrjen e lëngjeve, meqë bëhet dehidrimi ose nëpërmjet djersitjes, por edhe mushkërive lirohet një sasi e madhe e lëngjeve. Organizmi mbetet pa lëngje, zemra ose sistemi kardiovaskular, gjaku fillon të trashet të jetë më viskoz. Zemra pompon më shumë”, tregon Hashani.

Përveç këtyre, Hashani thekson se gjatë verës, duhen veshur rroba me ngjyra më të hapura, për të reflektuar rrezet e diellit si dhe rekomandon që pacientët të bartin ombrella.

Gjatë këtyre ditëve, Ministria e Shëndetësisë, Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike (IKSHPK) dhe Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës (IHK) kanë dhënë rekomandime për qytetarët. Ata këshillojnë që në intervalin kohor nga ora 10:00 deri në 16:00 të mos ekspozohen në rreze të drejtpërdrejta të diellit dhe të marrin masa mbrojtëse për të parandaluar ndikimin e nxehtësisë.

Opinione

3 Maji nuk është ceremoni, por provë: Gazetaria mes përgjegjësisë ndaj publikut dhe tundimit të pushtetit

Published

on

By

Shkruan: Musa Sabedini

3 Maji – Dita Botërore e Lirisë së Medias, nuk duhet të reduktohet në një shënim simbolik kalendarik, por të shërbejë si moment reflektimi profesional dhe etik për rolin thelbësor të gazetarisë në shoqëritë demokratike. 

Kjo ditë rikujton se liria e medias është e pandashme nga përgjegjësia për saktësi, paanësi dhe integritet, duke kërkuar nga gazetarët një angazhim të vazhdueshëm për profesionalizim dhe respektim të standardeve më të larta të raportimit. 

Gazetaria, si shërbim ndaj interesit publik, mbetet një mekanizëm i domosdoshëm për llogaridhënie dhe transparencë, sidomos përballë tendencave që cenojnë vlerat demokratike. Në këtë kontekst, një urim i veçantë u takon të gjithë gazetarëve që qëndrojnë në vijën e parë të mbrojtjes së vërtetës, shpesh përballë presioneve dhe rreziqeve. 

Sulmet ndaj gazetarëve janë të papranueshme dhe përbëjnë cenim të drejtpërdrejtë të lirisë së shprehjes; përkundrazi, ata duhet të mbrohen dhe të mbështeten në misionin e tyre për të nxjerrë në dritë të vërtetat dhe për të kontribuar në një shoqëri më të drejtë e më të informuar.

Nuk zgjidhet problemi duke etiketuar apo përjashtuar, por duke ngritur standardin profesional që i detyron të gjithë të reflektojnë. 

Këshilla ime për çdo gazetar është e thjeshtë dhe e panegociueshme, besnikëria juaj duhet të jetë ndaj publikut dhe së vërtetës, jo ndaj pushtetit. Gazetaria humb kuptimin në momentin që zëvendëson rolin mbikëqyrës me rolin mbrojtës të institucioneve. Solidariteti profesional nuk është luks, por detyrim, mbrojtja e kolegëve kur cenohen është mbrojtje e vetë lirisë së medias. 

Prandaj, çdo gazetar duhet të rikthehet te parimet themelore: pavarësi editoriale, integritet, verifikim faktesh dhe guxim për të kërkuar llogari.

Vetëm kështu mund të ndërtohet një kulturë mediatike që nuk i shërben pushtetit, por qytetarit.

Continue Reading

Lajmet

Gjermania: Tërheqja e trupave amerikane ishte e parashikueshme, NATO kërkon sqarime

Published

on

By

Gjermania e ka cilësuar si të “parashikueshëm” vendimin e Donald Trump për të tërhequr rreth 5.000 trupa amerikane nga territori i saj, ndërsa NATO ka kërkuar sqarime shtesë nga Washingtoni lidhur me këtë veprim.

Në një deklaratë për agjencinë DPA, ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, theksoi se prania e forcave amerikane në Evropë – veçanërisht në Gjermani – mbetet në interes të ndërsjellë si për Berlinin ashtu edhe për Shtetet e Bashkuara.

Nga ana tjetër, zëdhënësja e NATO-s, Allison Hart, bëri të ditur se aleanca është duke punuar me SHBA-në për të kuptuar më mirë detajet e vendimit.

I pyetur për këtë çështje, Trump deklaroi se reduktimi i trupave do të jetë edhe më i thellë se sa 5.000, pa dhënë detaje të mëtejshme.

Vendimi i Washingtonit vjen pas kritikave të Trump ndaj kancelarit gjerman, Friedrich Merz, lidhur me deklaratat e tij për rolin e SHBA-së në raport me Iranin.

Aktualisht, SHBA-ja ka mbi 36.000 trupa të stacionuara në Gjermani – prania më e madhe në Evropë – krahasuar me rreth 12.000 në Itali dhe 10.000 në Mbretërinë e Bashkuar. Trump ka sugjeruar gjithashtu mundësinë e tërheqjes së trupave edhe nga këto vende.

Ky veprim është pjesë e një strategjie më të gjerë për të zhvendosur fokusin ushtarak amerikan nga Evropa drejt rajonit Indo-Paqësor. Megjithatë, zhvillimet e fundit kanë rritur shqetësimet brenda aleancës 32-anëtare të NATO-s se një reduktim i tillë mund të ndikojë në forcën dhe kohezionin e saj.

Continue Reading

Vendi

Dekani i Shkencave të Sportit në UBT, Agron Thaqi, pjesë e konferencës shkencore në Universitetin “Aleksandër Xhuvani” në Elbasan

Published

on

By

Dekani i Fakultetit të Shkencave të Sportit në UBT, Assoc. Prof. Dr. Agron Thaqi, po merr pjesë në konferencën shkencore të organizuar nga Universiteti “Aleksandër Xhuvani” në Elbasan.

Gjatë kësaj vizite, ai zhvilloi një takim me rektoren e universitetit, ku u diskutuan mundësitë e zgjerimit të bashkëpunimit ndërinstitucional në të ardhmen, me fokus në projekte të përbashkëta, shkëmbime akademike dhe organizimin e aktiviteteve shkencore.

Me këtë rast, u bë edhe një ftesë zyrtare për pjesëmarrje në konferencën vjetore të UBT-së, ndërsa u theksua bashkëpunimi ekzistues në kuadër të projektit ndërkombëtar SHAPE, ku të dy institucionet janë partnere.

Ky angazhim përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt forcimit të lidhjeve akademike dhe avancimit të arsimit të lartë në nivel rajonal.

Continue Reading

Lajmet

Koalicionet parazgjedhore: afati deri më 7 maj

Published

on

By

Partitë politike në Kosovë duhet të deklarohen deri më 7 maj nëse do të marrin pjesë në zgjedhjet e 7 qershorit, si dhe nëse do të hyjnë në koalicione parazgjedhore.

Sipas planit të aktiviteteve të miratuar nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, më 2 maj ka nisur edhe periudha për aplikimin për certifikimin e partive të reja, si dhe për dorëzimin e listave të kandidatëve për deputetë. Afati për regjistrimin e partive të reja përfundon më 10 maj, ndërsa dorëzimi i listave të kandidatëve mund të bëhet deri më 12 maj.

Deri tani, nuk ka indikacione se partitë e mëdha politike do të formojnë koalicione para zgjedhjeve. Në zgjedhjet e fundit të mbajtura më 28 dhjetor, nga subjektet kryesore shqiptare vetëm Lëvizja Vetëvendosje kishte garuar në koalicion me parti më të vogla, përfshirë Guxo, Alternativën dhe PSHDK-në.

Një ditë më parë, KQZ-ja miratoi si planin e aktiviteteve ashtu edhe buxhetin për organizimin e zgjedhjeve të parakohshme, i cili arrin në 10 milionë e 887 mijë euro.

Sipas këtij plani, fushata zgjedhore do të zgjasë 10 ditë, duke filluar më 28 maj dhe duke përfunduar më 7 qershor në orën 07:00, kur edhe hapen vendvotimet.

Vendimi për kufizimin e shpenzimeve të fushatës pritet të merret më 5 maj, ndërsa më 16 maj do të hidhet shorti për renditjen e subjekteve politike në fletëvotim.

Procesi i votimit përmes postës do të zhvillohet nga 25 maji deri më 6 qershor. Një ditë para zgjedhjeve do të organizohet edhe votimi në përfaqësitë diplomatike të Kosovës. Ndërkohë, periudha për regjistrimin e votuesve nga diaspora është caktuar nga 6 deri më 17 maj.

Më 21 maj, KQZ-ja do të bëjë certifikimin e listës së votuesve, si për ata brenda vendit ashtu edhe për votuesit jashtë Kosovës.

Continue Reading

Të kërkuara