Lajmet

Rreziku i tensioneve në Mal të Zi

Published

on

Tensionet e muajve të fundit në Mal të Zi mund të jenë jashtëzakonisht të rrezikshme, ndërsa incidentet me motive politike dhe nacionaliste janë thellësisht shqetësuese, thotë Kurt Bassuener, nga organizata ndërkombëtare Këshilli për Politikën e Demokratizimit.

Judy Dempsey, nga Qendra Carnegie Europe, thotë se tensionet dhe incidentet aktuale në Mal të Zi mund ta kthejnë këtë vend prapa në rrugën kah Bashkimi Evropian, gjë të cilën Rusia, “përmes strukturës qeverisëse në Mal të Zi, do ta shfrytëzojë”.

Tensionet në Mal të Zi janë intensifikuar qysh nga koha e zgjedhjeve parlamentare të gushtit, me të cilat, pas tri dekadash, është ndërruar edhe pushteti.

Partinë Demokratike të Socialistëve (DPS) dhe partitë pro-malazeze i ka zëvendësuar një koalicion i udhëhequr nga Fronti Demokratik pro-serb, në përbërje të të cilit janë edhe Demokratët dhe lëvizja qytetare URA.

Pakicat kanë qenë dhe mbeten me DPS-në për vite me radhë.

Tani, problemi ekziston edhe midis shumicës që kontrollon qeverinë e parlamentin dhe presidentit të shtetit, Millo Gjukanoviq, i cili është edhe udhëheqës i DPS-së.

Tensionet e rritura midis mbështetësve të opozitës pro-malazeze, të udhëhequr nga DPS-ja, dhe mbështetësve të Frontit Demokratik pro-serb kanë rezultuar vazhdimisht me konflikte, sulme ndaj ndërtesave fetare, mesazhe kërcënuese për pakicat, protesta dhe sulme ndaj gazetarëve.

Dempsey thotë për Radion Evropa e Lirë se bashkësia ndërkombëtare, sidomos NATO-ja, duhet të jetë më aktive me apelet, duke vënë në dukje se sa i nevojshëm është stabiliteti në Mal të Zi.

“Nuk ka kohë për indiferencën e NATO-s ose të Bashkimit Evropian. Duhet të përfshihen në mënyrë aktive. Ajo që po ndodh në Mal të Zi, mund të përhapet edhe në pjesën tjetër të rajonit. Rusia dhe Kina do të përfitonin dhe do ta inkurajonin këtë zhvillim”.

“Duke pasur parasysh historinë e ndërhyrjes ruse në rajon, një nga qëllimet e saj është të krijojë tensione etnike dhe fetare. Kur ato të përshkallëzohen, është vështirë të frenohen. Ky është një rrezik i madh”, thotë Dempsey.

Sipas saj, kjo do të nënkuptonte rrëfime të hapura për situata potencialisht të rrezikshme.

Dempsey thotë se të dyja organizatat, NATO-ja dhe BE-ja, duhet të emërojnë të dërguar të posaçëm në Mal të Zi, të cilët do të ndërmjetësonin.

Bassuener konsideron se Bashkimi Evropian, Shtetet e Bashkuara dhe NATO-ja kanë përgjegjësi për të ndihmuar në zgjidhjen e tensioneve dhe incidenteve në Mal të Zi.

Ai thotë se askujt nuk i duhen më konflikte në Ballkanin Perëndimor.

Sipas Dempseyt, BE-ja nuk është veçanërisht e mirë në menaxhimin e krizave.

“BE, nëse është serioze në lidhje me integrimin e Malit të Zi, duhet të jetë më e zëshme dhe më praktike. Duhet të investojë në infrastrukturë, në arsim, në media. Mbi të gjitha, duhet të inkurajohet shoqëria civile në nivel lokal”.

“Rusia do të vazhdojë t’i përdorë strukturat aktuale politike për të devijuar rrugën e Malit të Zi drejt BE-së. Sa i përket NATO-s, ajo duhet të jetë më aktive në terren, përmes stërvitjeve, komunikimit dhe përfshirjes më të afërt në institucione dhe shoqëri civile”, thotë Dempsey.

Cilat janë shkaqet e ndryshimeve që kanë rezultuar në tensione?

Bassuener thotë se pakënaqësia e qytetarëve malazezë me ndjenjën e padrejtësisë shoqërore dhe me korrupsionin e përhapur ka rezultuar me humbjen zgjedhore të koalicionit pro-perëndimor, të udhëhequr nga DPS-ja e Gjukanoviqit, në gusht të vitit 2020.

Ai thotë se Qeveria malazeze, e udhëhequr nga DPS-ja, ka ngecur politikisht për vite me radhë.

“Qytetarët e pakënaqur kanë protestuar, kanë tërhequr vëmendjen për mangësitë e sistemit, që, në një anë, kanë çuar edhe në ndryshimin e pushtetit. Në anën tjetër, mendoj se ata që kanë dashur ndryshimin e pushtetit, kanë nënvlerësuar anën e mundshme negative, përkatësisht sa shpejt mund të zhvendoset fokusi politik, dhe gjërat kanë shkuar në një drejtim të papritur dhe të padëshirueshëm”, thotë Bassuener.

Sipas tij, edhe pse është dukur se shumica e qytetarëve në Mal të Zi e mbështesin shtetësinë malazeze, identitetin dhe multietnicitetin, gjërat e tilla nuk janë ende të rrënjosura ashtu siç kanë besuar vëzhguesit vendas dhe të huaj.

“Gjithë kësaj mund t’i shtohet edhe konteksti rajonal – ndjenja sikur nuk ka rregulla, pastaj sfidat gjeopolitike, joefikasiteti dhe pasiviteti i vendeve perëndimore, rishfaqja e programeve nga vitet 1990 dhe ndërhyrja e Serbisë. Situata aktuale në Mal të Zi futet në këtë kornizë”, thotë Bassuener.

Mali i Zi i ka nisur negociatat për anëtarësim në BE në vitin 2012, ndërsa është bërë vend anëtar i NATO-s më 2017.

Një pjesë të përgjegjësisë për situatën në Mal të Zi e bart politika aktuale e BE-së dhe NATO-s

Bassuener thotë se nuk është i befasuar që një vend anëtar i NATO-s, që është edhe në rrugë drejt BE-së, përballet me tensione nacionaliste në shoqëri.

“Ngecja në rrugën drejt BE-së nuk është precedent. Një pjesë e problemit është se edhe BE-ja, edhe NATO-ja u kanë dhënë përparësi marrëdhënieve me krerët e mëparshëm të shteteve, përballë asaj që duhet vlerësuar me të vërtetë, kur bëhet fjalë për përparimin kah integrimet. Udhëheqësit e të gjitha shteteve të Ballkanit Perëndimor, duke përfshirë natyrisht edhe Malin e Zi, e kanë shfrytëzuar këtë lëshim. Zhvillimet në Mal të Zi tregojnë se asgjë nuk mund të ndodhë automatikisht kur bëhet fjalë për përparimin”, thotë Bassuener.

Sipas tij, konsolidimit demokratik në Ballkanin Perëndimor i është kushtuar pak vëmendje.

Bassuener thotë se bashkësia ndërkombëtare i ka lejuar qeveritë e rajonit të udhëheqin politikën siç duan vetë, pa u bërë me dije se NATO-ja dhe BE-ja kanë përgjegjësi ligjore, por edhe morale, për të siguruar që të mos ketë konflikte të dhunshme ose aspirata për ndryshimin e kufijve.

“Non-paperi slloven, pavarësisht se nga vjen, tregon se ka ende dyshime për kufijtë aktualë dhe sovranitetin shtetëror. Programet e njëjta kanë qenë atje edhe para 15 vjetësh. Ato janë si infektimet me herpes – shfaqen kur imuniteti është i dobët”, thotë Bassuener.

I pyetur se si mund të ndihmojë bashkësia ndërkombëtare në parandalimin e konflikteve dhe uljen e tensioneve, Bassuener thotë se ajo duhet ta bëjë me dije se konfliktet, dhuna ose përpjekjet për ndryshim kufijsh, nuk do të lejohen.

“Kjo, më herët, është marrë si e mirëqenë. Kina dhe Rusia nuk kanë lidhje me zhvillimet aktuale (edhe pse përfitojnë nga to). Por, fakti që i kemi lënë këto çështje të hapura për kohë shumë të gjatë, më shumë se një dekadë, tregon joseriozitet”, thotë Bassuener.

Sipas tij, BE-ja, SHBA-ja, Mbretëria e Bashkuar dhe aleatët e tjerë duhet të angazhohen në një rishikim të thellë strategjik të mënyrës se si i janë qasur Ballkanit Perëndimor, marrë parasysh se politika që ata kanë ndjekur, ka dështuar.

“Edhe pse dua t’i shoh të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor në BE, unë dua që ato të nisin të punojnë si demokraci funksionale liberale. Fakti se (kryeministri hungarez, Viktor) Orban brohorit për zgjerimin (nisur me Serbinë si udhëheqëse), është një tregues mjaft i qartë se ky proces e ka humbur rrugën”, thotë Bassuener.(RFE)

Lajmet

Operacioni “Heshtja”: Goditet grupi kriminal i kokainës në Prishtinë, arrestohen 6 persona dhe sekuestrohen mbi 300 mijë euro drogë e asete

Published

on

By

Policia e Kosovës, përkatësisht Drejtoria për Hetimin e Trafikimit me Narkotikë (DHTN) – Sektori Qendror, në bashkëpunim të ngushtë me Agjencinë e Kosovës për Inteligjencë (AKI), ka goditur një grup të organizuar kriminal që dyshohet për trafikim dhe shpërndarje të kokainës. Operacioni i gjerë policor, i koduar “Heshtja”, është realizuar më 14 nëntor në rajonin e Prishtinës, pas një hetimi të gjatë të zhvilluar përmes masave të veçanta hetimore.

Sipas Policisë, hetimet kanë zbardhur funksionimin e këtij grupi me strukturë të organizuar dhe nivele të qarta hierarkike, duke nisur nga personat e dyshuar në nivel drejtues e deri te shpërndarësit e narkotikëve në rrugë. Gjatë aksionit antidrogë – të asistuar nga Njësia e Reagimit të Shpejtë, patrullat policore të kryeqytetit, Njësia e Forenzikës dhe Njësia K9 – janë bastisur disa lokacione, me ç’rast janë arrestuar gjashtë persona të dyshuar, ndërsa një tjetër është liruar në procedurë të rregullt.

Në cilësi të provave materiale, gjatë operacionit janë gjetur dhe sekuestruar: Rreth 1.6 kilogramë kokainë, sasi të tjera të dyshuara të marihuanës, një substancë e panjohur dhe tableta të dyshuara të ekstazisë; Rreth 16 mijë euro para të gatshme në valuta të ndryshme (euro, franga zvicerane, funta britanike, dollarë kanadezë dhe lekë shqiptarë); Gjashtë vetura të markave luksoze dhe të ndryshme, përfshirë Mercedes-Maybach, Mercedes GLE, Porsche, Audi dhe VW Tiguan; Ora luksoze të markave Rolex dhe Franck Muller, si dhe stoli të çmuara; Një armë zjarri, municion, thika, peshore digjitale dhe pajisje për paketimin e narkotikëve; Telefona mobilë, pajisje elektronike, të komunikimit dhe të vëzhgimit, si dhe dokumente e shënime të ndryshme.

Bazuar në çmimin e tregut të rrugës, vetëm sasia e kokainës së sekuestruar vlerësohet rreth 111 mijë euro, ndërsa vlera e përgjithshme e drogës dhe aseteve të sekuestruara arrin në rreth 301 mijë euro.

Të gjitha veprimet janë ndërmarrë në koordinim me Prokurorinë Themelore në Prishtinë – Departamenti për Krime të Rënda. Me vendim të Prokurorit të Shtetit, gjashtë të dyshuarit janë dërguar në ndalim policor për 48 orë, ndërsa hetimet po vazhdojnë. Policia e Kosovës ka rikonfirmuar përkushtimin e saj për luftimin e trafikimit të narkotikëve dhe goditjen e grupeve kriminale në të gjitha nivelet, me qëllim ruajtjen e rendit dhe sigurisë publike. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Rita Ora bëhet pjesë e filmit të ri fantastiko-shkencor “The Signalers”

Published

on

By

Artistja shqiptare me famë botërore, Rita Ora, do të jetë pjesë e kastit të filmit të ri fantastiko-shkencor dhe thrillerit aventuresk “The Signalers”. Sipas revistës Variety, ajo do të ndajë ekranin me aktorin Tom Hopper, i njohur për rolet në serialet “The Umbrella Academy” dhe “The Terminal List”, si dhe me aktoren e re Mila Harris, e cila po shënon ngritje në Hollywood përmes projekteve “No Exit” dhe “Mary”.

Në kastin e këtij projekti janë përfshirë gjithashtu Missi Pyle (“Galaxy Quest”) dhe Nolan North (“Uncharted”), ndërsa në role mbështetëse do të paraqiten edhe Paulina Alvarez, David Silverman dhe Wolfgang Fiegl. Filmi, i cili është projekt i kompanisë Gramercy Park Media, tashmë ka nisur xhirimet. Skenarin e ka shkruar Cate Carson, e cila ka një të kaluar si detektive dhe specialiste e inteligjencës ushtarake, ndërsa regjinë e mban Gille Klabin, i njohur për filmin “The Wave”.

Ngjarja e filmit përqendrohet te një kontrollor i trafikut ajror (Tom Hopper), i cili punon në një zonë të izoluar, dhe mbesa e tij (Mila Harris), me të cilën ka një marrëdhënie të shkëputur. Jeta e tyre merr një kthesë të pazakontë kur zbulojnë një sinjal të pashpjegueshëm në thellësi të një zone të egër në Kanada, i cili shkakton fenomene të çuditshme e të rrezikshme dhe i shtyn të nisin një udhëtim për të zbuluar origjinën e tij.

Gjatë kërkimeve, ata hasin në një grup shkencëtarësh hulumtues, rolet e të cilëve luhen nga Rita Ora dhe Missi Pyle, që po ashtu janë në gjurmët e këtij fenomeni. Megjithatë, përpjekjet e tyre i çojnë pa dashje drejt zbulimit të një force të jashtëtokësore të varrosur prej kohësh, e cila nis të zgjohet rreth tyre. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Marta Kos shpreh keqardhje për këngën nacionaliste serbe në Bruksel, fajëson muzikantët

Published

on

By

Komisionerja për Zgjerim, Marta Kos, ka shprehur keqardhjen për lëshimin e muzikës së këngës nacionaliste serbe gjatë koncertit të organizuar në prag të “Forumit të Zgjerimit” në Bruksel, duke ua lënë fajin muzikantëve për përzgjedhjen e melodisë.

Kos ka theksuar se kjo këngë nuk pasqyron në asnjë mënyrë qëndrimet e Komisionit Evropian dhe se institucionet evropiane janë të vetëdijshme për sakrificat e njerëzve në atë rajon në të kaluarën.

“Shpreh keqardhje për përzgjedhjen e këngës nga ana e muzikantëve. Kjo këngë në asnjë mënyrë nuk paraqet qëndrimet e Komisionit Evropian”, ka deklaruar Kos.

Duke folur më tej për nevojën e pajtimit rajonal pa e harruar të kaluarën, komisionerja shtoi se synohet ndërtimi i një Evrope ku dallimet nuk e pengojnë zhvillimin.

“Nuk po kërkojmë të harrohen dallimet, por po ndërtojmë një Evropë ku dallimet nuk do të jenë arsye për të penguar të ardhmen”, ka thënë ajo.

Ndërkohë, lidhur me vërejtjen e KOHËS se pse për të dytën herë me radhë askush nga Kosova nuk është ftuar në këtë ngjarje të rëndësishme, Kos e ka kundërshtuar këtë, duke thënë se “ky konstatim nuk është i vërtetë” dhe ka përmendur se si pjesëmarrëse është ftuar Donika Emini nga shoqëria civile. /KOHA/

Continue Reading

Lajmet

Qeveria e Kosovës ndalon tregtimin e energjisë elektrike me kompanitë serbe

Published

on

By

Qeveria e Kosovës ka vendosur të ndalojë tregtimin e energjisë elektrike me kompanitë serbe. Në mbledhjen e mbajtur të hënën, kryeministri Albin Kurti ka deklaruar se ky vendim vjen si kundërmasë ndaj Serbisë, e cila prej gjashtë vjetësh po bllokon linjat ndërkufitare për tregtim.

Ndalimi përfshin blerjen, shitjen, importin dhe eksportin e energjisë elektrike, qoftë drejtpërdrejt, qoftë përmes transitit ose rishitjes në një apo më shumë shtete të treta.

“Së pari do të ndalojmë tregtimin e energjisë elektrike me kompanitë serbe si masë e parë ndaj Serbisë për bllokimin e linjave ndërkufitare për tregtim, e cila mund të përshkallëzohet në të ardhmen nëse nuk ka reflektim”, ka theksuar Kurti.

Për t’u përballur me vështirësitë e krijuara si pasojë e veprimeve të Serbisë, ai ka bërë të ditur se do të obligohet Korporata Energjetike e Kosovës (KEK) që të sigurojë një sasi të kapaciteteve ndërkufitare për muajin dhjetor, ndërsa do të vendosen edhe masa emergjente në sektorin e energjisë, të cilat përfshijnë obligimin e ndërmarrjes “Ibër-Lepenci” për ta shitur energjinë e shërbimit publik.

Sipas kryeministrit, në muajin dhjetor bëhen gjashtë vjet prej kur Kosova ka fituar pavarësinë energjetike, dhe që nga ajo kohë Serbia po bllokon alokimin komercial dhe tregtimin në linjat ndërkufitare me Kosovën, duke shkaktuar dëme financiare dhe duke rrezikuar furnizimin me energji.

“Bllokimi i linjave nga ana e Serbisë nuk na pengon sepse duam të blejmë energji nga Serbia, por ajo pamundëson shfrytëzimin e kësaj infrastrukture kritike për të sjellë energjinë transit nga Serbia”, është shprehur Kurti. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara