Kulturë

Reuters shkruan për filmin “Zgjoi”: Historia frymëzuese e vejushës së luftës së Kosovës

“Hive” fitoi tre çmime kur u shfaq premierë në Festivalin e Filmit Sundance 2021.

Published

on

Reuters shkruan, – Historia e vërtetë e një vejushe të luftës në Kosovë, e cila sfidoi traditën për të nisur një sipërmarrje të suksesshme biznesi, tregohet në “Hive”, një film që regjisorja e tij shpreson të edukojë shikuesit për tejkalimin e pasojave traumatike të konfliktit.

Fahrije Hoti ishte 28 vjeç kur humbi burrin e saj, së bashku me pothuajse të gjithë popullsinë mashkullore të fshatit të saj, në kryengritjen e shumicës etnike shqiptare të Kosovës në vitet 1998-99 kundër sundimit represiv serb.

Duke pasur nevojë të siguronte familjen e saj, nëna e dy fëmijëve themeloi kooperativën e parë bujqësore në Kosovë vetëm për femra e veja të tjera të luftës.

Historia e saj është sjellë në ekranin e madh nga Blerta Basholli, 39 vjeç, duke debutuar si regjisore e filmit artistik me çmimin “Hive”. Basholli ishte 16 vjeç dhe u detyrua të largohej nga kryeqyteti i Kosovës, Prishtina kur filloi konflikti.

Plagët e luftës u rishfaqën kur ajo mblodhi ekipin e saj për të xhiruar filmin, i cili do të ketë shfaqje speciale në të gjithë Britaninë, e ndjekur nga një shfaqje më e gjerë kinematografike në Mbretërinë e Bashkuar më 18 Mars.

“Mendova se do të merreshim me të. Mendova se folëm për të dhe e tejkaluam atë. Por nuk mendoj se e bëmë,” tha ajo për Reuters.

“Kur kishte një skenë të vështirë në xhirime, i gjithë ekuipazhi ishte shumë i qetë dhe shumë njerëz po qanin. Ishte vërtet e vështirë, por në një farë mënyre na ndihmoi të flisnim për të dhe të shpresojmë të shërohemi nga ajo duke e diskutuar më shumë”.

Mbi 13,000 njerëz besohet se kanë vdekur gjatë luftës në Kosovë, me qindra ende të pagjetur. Luftimet përfunduan pasi sulmet ajrore të NATO-s hynë në Kosovë, e cila fitoi pavarësinë në vitin 2008.
Në film, Hoti, i luajtur nga Yllka Gashi, jeton në një komunitet patriarkal që nuk i miraton gratë që punojnë në tregti dhe nuk ka arsim formal për biznes.

Më pas, ajo i merr gjërat në duart e saj, duke mësuar të drejtojë makinën dhe duke frymëzuar gratë përreth saj që të fillojnë të prodhojnë “ajvar”, një shije popullore lokale që ata e shesin në një supermarket lokal.

“(Hoti) më frymëzoi shumë. Ajo me të vërtetë më inkurajon që të mos ndalem kurrë. Kështu që dua të jetë linja kryesore e filmit”, tha Basholli. Dhe pastaj, përmes saj, duke treguar pasojat e luftës, vetëm për të thënë se si ajo luftë nuk i sjell dobi askujt; në Ukrainë, në Kosovë, askund.

“Hive” fitoi tre çmime kur u shfaq premierë në Festivalin e Filmit Sundance 2021.

Ishte një festë e vërtetë për mbarë Kosovën”, tha Basholli. “Historia e Fahrijes, por edhe udhëtimi i Hive, u dha njerëzve shpresë se nëse punoni shumë, mund të bëni diçka”.

Continue Reading

Lajmet

Galeria Kombëtare e Kosovës hap thirrjen për Programin Vjetor 2027

Published

on

Galeria Kombëtare e Kosovës (GKK) ka hapur thirrjen për propozime për Programin Vjetor 2027, duke ftuar artistë, kuratorë, hulumtues dhe profesionistë të tjerë të arteve pamore të aplikojnë me projektet e tyre.

Thirrja përfshin propozime për ekspozita ndërdisiplinare në fusha si piktura, skulptura, grafika, instalacioni, fotografia, videoja dhe performanca. Gjithashtu, pranohen projekte edukativo-arsimore, hulumtuese, botuese dhe multimediale.

Projektet mund të realizohen brenda ose jashtë hapësirave të Galerisë, në bashkëpunim me stafin e saj. Për aplikim janë të ftuara edhe kolektivet, organizatat dhe komunitetet kulturore, ndërsa kontratat do të lidhen me individë.

Programi do të zhvillohet në dy hapësirat e Galerisë Kombëtare të Kosovës: GKK Qendrore dhe GKK QAFA.

Afati i fundit për aplikim është 30 dhjetor 2026. Informacionet e hollësishme për thirrjen dhe mënyrën e aplikimit mund të gjenden përmes kanaleve zyrtare të Galerisë Kombëtare të Kosovës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Restaurohet Mulliri i Cermjanit në Gjakovë, rikthehet një pjesë e trashëgimisë kulturore

Published

on

Mulliri i Cermjanit në Gjakovë është restauruar, duke rikthyer në jetë një pjesë të trashëgimisë kulturore që dëshmon traditën dhe mënyrën e jetesës së brezave të kaluar.

Përmes këtij restaurimi synohet ruajtja e vlerave historike dhe kulturore, si dhe përcjellja e tyre te brezat e ardhshëm.

Puna për mbrojtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore vazhdon, me qëllim që monumentet dhe traditat që përbëjnë identitetin tonë të ruhen edhe në të ardhmen./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“WALL NOT I”, projekt artistik në Muzeun e Burgut të Prishtinës

Published

on

Një ligjëratë performative dhe videoinstalacion i frymëzuar nga vepra e shkrimtarit Samuel Beckett do të prezantohet më 16 tetor në Muzeun e Burgut të Prishtinës – Burgu i Idealit.

Projekti “WALL NOT I”, i realizuar nga autori dhe përkthyesi Idlir Azizaj dhe artisti Mentor Berisha, nis në orën 19:00 dhe ndërthur ligjëratën, imazhin dhe videoinstalacionin për të eksploruar raportin mes trupit, hapësirës, kujtesës dhe rrëfimit.

Përmes dialogut mes veprës së Beckettit dhe historisë së Burgut të Idealit, projekti trajton temat e mbylljes, mungesës së lirisë dhe rezistencës njerëzore.

Aktiviteti do të mbahet më 16 tetor 2026, duke filluar nga ora 19:00, në Muzeun e Burgut të Prishtinës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ekspozita “Venetiku: Gjurmëve të një fondi fotografik” hapet në Muzeun “Marubi”

Published

on

Historia e studios fotografike Venetiku në Korçë dhe gjurmët e saj në trashëgiminë fotografike shqiptare do të prezantohen përmes ekspozitës “Venetiku: Gjurmëve të një fondi fotografik”, e cila hapet të premten, më 16 tetor, në Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi” në Shkodër.

E kuruar nga Mikaela Minga, ekspozita sjell historinë e studios, njerëzve që e krijuan dhe e trashëguan atë, si dhe lidhjen e tyre me qytetin dhe zhvillimet historike e shoqërore të kohës.

Përmes kërkimeve arkivore dhe dokumenteve historike, ekspozita synon të rindërtojë historinë e fondit fotografik dhe të familjes Venetiku, duke u përqendruar veçanërisht te Krisanthi Venetiku, përfaqësuesja e fundit e studios.

Përveç vlerave fotografike dhe dokumentare, ekspozita trajton lidhjen mes fotografisë, kujtesës dhe historisë, duke përfshirë dokumente që dëshmojnë përndjekjen politike të pjesëtarëve të familjes Venetiku gjatë regjimit komunist.

Materialet arkivore tregojnë se si rrethanat historike ndikuan në jetën e fotografëve dhe në fatin e trashëgimisë që lanë pas.

Ekspozita organizohet në bashkëpunim me Institutin e Antropologjisë pranë Akademisë së Shkencave të Shqipërisë dhe Autoritetin për Informimin mbi Dokumentet e Ish-Sigurimit të Shtetit, me mbështetjen financiare të Ministrisë së Turizmit, Kulturës dhe Sportit.

Hapja do të bëhet më 16 tetor, në orën 18:00, në Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi” në Shkodër./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara