Kulturë

Reuters shkruan për filmin “Zgjoi”: Historia frymëzuese e vejushës së luftës së Kosovës

“Hive” fitoi tre çmime kur u shfaq premierë në Festivalin e Filmit Sundance 2021.

Published

on

Reuters shkruan, – Historia e vërtetë e një vejushe të luftës në Kosovë, e cila sfidoi traditën për të nisur një sipërmarrje të suksesshme biznesi, tregohet në “Hive”, një film që regjisorja e tij shpreson të edukojë shikuesit për tejkalimin e pasojave traumatike të konfliktit.

Fahrije Hoti ishte 28 vjeç kur humbi burrin e saj, së bashku me pothuajse të gjithë popullsinë mashkullore të fshatit të saj, në kryengritjen e shumicës etnike shqiptare të Kosovës në vitet 1998-99 kundër sundimit represiv serb.

Duke pasur nevojë të siguronte familjen e saj, nëna e dy fëmijëve themeloi kooperativën e parë bujqësore në Kosovë vetëm për femra e veja të tjera të luftës.

Historia e saj është sjellë në ekranin e madh nga Blerta Basholli, 39 vjeç, duke debutuar si regjisore e filmit artistik me çmimin “Hive”. Basholli ishte 16 vjeç dhe u detyrua të largohej nga kryeqyteti i Kosovës, Prishtina kur filloi konflikti.

Plagët e luftës u rishfaqën kur ajo mblodhi ekipin e saj për të xhiruar filmin, i cili do të ketë shfaqje speciale në të gjithë Britaninë, e ndjekur nga një shfaqje më e gjerë kinematografike në Mbretërinë e Bashkuar më 18 Mars.

“Mendova se do të merreshim me të. Mendova se folëm për të dhe e tejkaluam atë. Por nuk mendoj se e bëmë,” tha ajo për Reuters.

“Kur kishte një skenë të vështirë në xhirime, i gjithë ekuipazhi ishte shumë i qetë dhe shumë njerëz po qanin. Ishte vërtet e vështirë, por në një farë mënyre na ndihmoi të flisnim për të dhe të shpresojmë të shërohemi nga ajo duke e diskutuar më shumë”.

Mbi 13,000 njerëz besohet se kanë vdekur gjatë luftës në Kosovë, me qindra ende të pagjetur. Luftimet përfunduan pasi sulmet ajrore të NATO-s hynë në Kosovë, e cila fitoi pavarësinë në vitin 2008.
Në film, Hoti, i luajtur nga Yllka Gashi, jeton në një komunitet patriarkal që nuk i miraton gratë që punojnë në tregti dhe nuk ka arsim formal për biznes.

Më pas, ajo i merr gjërat në duart e saj, duke mësuar të drejtojë makinën dhe duke frymëzuar gratë përreth saj që të fillojnë të prodhojnë “ajvar”, një shije popullore lokale që ata e shesin në një supermarket lokal.

“(Hoti) më frymëzoi shumë. Ajo me të vërtetë më inkurajon që të mos ndalem kurrë. Kështu që dua të jetë linja kryesore e filmit”, tha Basholli. Dhe pastaj, përmes saj, duke treguar pasojat e luftës, vetëm për të thënë se si ajo luftë nuk i sjell dobi askujt; në Ukrainë, në Kosovë, askund.

“Hive” fitoi tre çmime kur u shfaq premierë në Festivalin e Filmit Sundance 2021.

Ishte një festë e vërtetë për mbarë Kosovën”, tha Basholli. “Historia e Fahrijes, por edhe udhëtimi i Hive, u dha njerëzve shpresë se nëse punoni shumë, mund të bëni diçka”.

Continue Reading

Kulturë

Dokumentari për dhomat bosh të fëmijëve të vrarë në shkolla nominohet për Oscar

Published

on

By

Një dokumentar i shkurtër, i nominuar për Çmimin Oscar, po prek publikun me një qasje të pazakontë dhe thellësisht emocionale ndaj një prej plagëve më të mëdha të shoqërisë amerikane  të shtënave në shkolla. All the Empty Rooms sjell në qendër jo skenat e krimit apo debatet politike, por dhomat e gjumit të fëmijëve që nuk janë më.

Filmi ndjek gazetarin e njohur të CBS, Steve Hartman, dhe fotografin Lou Bopp, teksa vizitojnë dhe fotografojnë dhomat e katër fëmijëve të vrarë në sulme me armë në shkolla amerikane. Për 34 minuta, kamera ndalet te detajet e vogla: arushë lodrash, byzylykë miqësie, shënime me dorë në pasqyra, libra shkollorë, rroba të palara në shportë. Prania e mungesës është e padurueshme.

Hartman, i njohur për reportazhe me tone shprese dhe humanizmi, thotë se me kalimin e viteve e ndjeu se publiku po bëhej gjithnjë e më i mpirë ndaj lajmeve për të shtëna në shkolla. “Amerika po kalonte nga një tragjedi te tjetra gjithnjë e më shpejt,” shprehet ai në film. Kjo e shtyu të kërkonte një formë tjetër rrëfimi, një që i detyron njerëzit të ndalen.

Regjisori Joshua Seftel thekson se filmi është ndërtuar me kujdes për të shmangur polarizimin politik. Madje, fjala “armë” nuk përdoret asnjëherë. “Dërgimi i fëmijëve në shkollë pa frikë nuk është çështje politike,” thotë ai. “Është një ndjenjë universale.”

Pjesëmarrja e familjeve është zemra e dokumentarit. Jada Scruggs, nëna e 9-vjeçares Hallie, tregon se projekti u dha mundësinë të flasin për vajzën e tyre jo vetëm si viktimë, por si fëmijë plot jetë, energji dhe ëndrra. Fotografitë e realizuara nga Bopp u botuan në libra dhe iu dhuruan familjeve si kujtim i përhershëm.

Në një kohë kur lajmet për dhunën shpesh kalojnë si tituj të shpejtë, All the Empty Rooms zgjedh heshtjen dhe intimitetin. Ai nuk kërkon sensacion, por reflektim. Nuk ofron përgjigje politike, por një përballje emocionale me boshllëkun që lë pas humbja.

I nominuar për Oscar në kategorinë e dokumentarit të shkurtër, filmi po konsiderohet si një nga veprat më prekëse të vitit, një dëshmi se arti dhe kinemaja mund të krijojnë hapësirë për empati atje ku shoqëria rrezikon të bëhet e pandjeshme./Theguardian/

Continue Reading

Kulturë

Luvri me drejtues të ri pas grabitjes së stolive mbretërore

Published

on

By

Muzeu i Luvrit ka emëruar një drejtor të ri pas krizës së shkaktuar nga grabitja e stolive të kurorës franceze në tetor.

Historiani i artit Christophe Leribault do të marrë drejtimin e muzeut më të madh në botë, duke zëvendësuar Laurence des Cars, e cila dha dorëheqjen pas ngjarjes. Emërimi u konfirmua nga qeveria franceze.

Grabitja, e kryer brenda pak minutash, çoi në vjedhjen e stolive me vlerë rreth 88 milionë euro dhe nxori në pah mangësi serioze në siguri. Edhe pse disa të dyshuar janë arrestuar, objektet e vjedhura ende nuk janë rikuperuar.

Continue Reading

Kulturë

Filharmonia e Kosovës shënon debutimin e saj në Vjenë

Published

on

By

Dje në qytetin e muzikës, Vjenë, Orkestra Harkore e Filharmonisë së Kosovës u prezantua me sukses, nën drejtimin e dirigjentit Edon Ramadani.

Koncerti, i organizuar në bashkëpunim me Ambasadën e Republikës së Kosovës në Austri, u mbajt në Sallën e Madhe të Haus der Industrie, duke shënuar një moment historik – prezantimin e parë të Filharmonisë së Kosovës në kryeqytetin austriak.

Programi i mbrëmjes përfshiu vepra nga Felix Mendelssohn, Drinor Zymberi dhe Valton Beqiri, si dhe interpretimet mbresëlënëse të sopranove Arta Jashari dhe Zana Abazi – Ramadani.

Publiku e priti me entuziazëm këtë mbrëmje të veçantë, e cila u realizua në kuadër të 18-vjetorit të Pavarësisë së Republikës së Kosovës, duke dëshmuar fuqinë e kulturës si urë lidhëse mes dy vendeve.

Continue Reading

Kulturë

Komedia “Thashethemet” vjen së shpejti në Teatrin e Qytetit “Hadi Shehu”

Published

on

By

Së shpejti, Teatri i Qytetit “Hadi Shehu” do të ngrejë siparin për shfaqjen e re “Thashethemet”, një komedi e bazuar në veprën e njohur të Neil Simon.

Shfaqja sjell në skenë situata që të gjithë i njohim, pasi të gjithë jemi hasur me thashetheme të paktën një herë në jetë. Me humor dhe ritëm të shpejtë, aktorët eksplorojnë fuqinë dhe pasojat e fjalëve që qarkullojnë nga njëri tek tjetri, duke krijuar momente qesharake, por edhe reflektuese për audiencën.

Në rolet kryesore do të shohim Arbies Komoni, Altina Kusari, Besfort Berberi, Edmund Hafizademi, Edi Gjakova, Elida Shasivari, Ulera Pylla, Vlora Dervishi dhe Ylber Mehmeti, të cilët premtojnë të sjellin energji, dinamizëm dhe situata të papritura në skenë.

Premiera e “Thashethemeve” pritet të mbahet shumë shpejt, dhe publiku ftohet të bëhet pjesë e një komedie që premton të sjellë të qeshura, emocione dhe argëtim pa fund.

Mos i besoni çdo fjale… por merrni pjesë dhe shihni si shpalosen thashethemet në skenë!

Continue Reading

Të kërkuara