Lajmet

Reperi iranian akuzohet për kritika ndaj regjimit islamik

Salehi ka fituar vëmendje për tekstet që përfshijnë tema kundër korrupsionit, varfërisë, ekzekutimeve shtetërore.

Published

on

Me tekste që kritikojnë udhëheqësin islamik të Iranit – duke kundërshtuar shtypjen e shtetit dhe mungesën e drejtësisë – reperi, Toomaj Salehi, ka fituar mbështetje në mesin e iranianëve që janë të zemëruar në udhëheqësit e shtetit.

Tekstet e tij kanë shqetësuar autoritetet iraniane, të cilat kanë urdhëruar arrestimin e tij më herët gjatë këtij muaji.

Salehi ka qenë i vetëdijshëm se mund të shënjestrohej nga regjimi iranian për tekstet e tij. Disa ditë para arrestimit, ai ka shkruar në Twitter se ka qenë duke u monitoruar dhe mund të ketë shkaktuar zemërim te agjentët iranianë të sigurisë.

Më 13 shtator, disa agjentë të sigurisë kanë arritur në shtëpinë e Salehit në qytetin iranian, Isfahan, dhe e kanë çuar atë në një lokacion të panjohur, kanë treguar të familjarët e tij.

Reperi është liruar me kusht më 21 shtator, ndërkohë që arrestimi i tij është kundërshtuar ashpër nga mbështetësit dhe grupet për të drejta të njeriut.

Organizata ndërkombëtare për të drejtat e njeriut, Amnesty International, ka thënë se Salehi është shënjestruar “vetëm pse ka ushtruar të drejtën e tij për liri të shprehjes”.

Në një video të publikuar pas lirimit të tij, Salehi ka thënë se është habitur nga mbështetja që ka marrë sa ka qenë në mbajtje.

“Unë vetëm dua ta falënderoj secilin prej jush që keni qenë zëri im. Kur kam qenë në mbajtje, unë kam menduar nëse dikujt po i bie në mend për mua. Mirëpo kur jam liruar, e kam kuptuar se kam gabuar”.

Duke falënderuar mbështetësit e tij, Salehi ka premtuar se do të flasë më shumë në të ardhmen me ata që e pëlqejnë.

“E kam thyer telefonin gjatë arrestimit. Do të flasim kur ta kem një të ri më vonë”, ka thënë ai në një video.

Salehi nuk ka ofruar të dhëna për arrestimin e tij apo me akuzat që përballet.

Më herët gjatë javës, avokati i Salehit ka thënë se reperi është akuzuar për “shpërndarje të propagandës kundër shtetit”.

Këto akuza zakonisht drejtohen kundër aktivistëve, intelektualëve dhe personave që udhëheqësia iraniane dëshiron t’i heshtë.

Avokati, Amir Raeisian ka thënë për faqen e lajmeve, Rouydad24, më 20 shtator, se akuza i është prezantuar “jozyrtarisht’ babait të Salehit.

Salehi ka fituar vëmendje për tekstet që përfshijnë tema kundër korrupsionit, varfërisë, ekzekutimeve shtetërore dhe vrasjeve të protestueve në Iran.

Këngët e tij po ashtu vënë në pah hapësirën e madhe në mes të iranianëve të zakonshëm dhe udhëheqësisë iraniane, duke akuzuar autoritetet për “ngufatje” të njerëzve, duke mos marrë parasysh mirëqenien e tyre.

Tekstet e tij me zemërim janë reflektim i shumë iranianëve që janë të pakënaqur nga udhëheqësia e klerikëve dhe nga politikanët që nuk përmbushin premtimet e tyre për ndryshim.

Salehi ka shpërndarë këngët e tij në llogaritë që ka në Instagram dhe Twitter. Mirëpo këto llogari janë bërë të paqasshme derisa ai ka qenë në mbajtje.

Në njërën këngë, të quajtur Normal, ai i referohet ekonomisë së Iranit – e cila është dëmtuar rëndë nga sanksionet amerikane dhe disa vjet të keqmenaxhimit.

Duke kënduar në gjuhën farsi, ai ka thënë: “Këtu njerëzit janë vetëm të gjallë. Ata nuk kanë jetë. Fëmijët tanë flenë të uritur natën. Më falni, por si fle ndërgjegja juaj natën?”.

Shumë iranianë kanë fajësuar udhëheqësinë iraniane për dëme ekonomike që përfshijnë inflacion të lartë dhe rritje të çmimeve të ushqimit.

Shumë persona janë të zemëruar për mungesën e llogaridhënies për shtypjen që u është bërë protestuesve kundër pushtetit në nëntor të vitit 2019.

Qindra persona janë vrarë në atë shtypje, përfshirë fëmijë.

Iranianët janë të zemëruar edhe për rrëzimin e një aeroplani ukrainas të pasagjerëve më 2020 nga ushtria iraniane, duke lënë të vdekur 176 persona.

Salehi këndon: “Po, po zotëri. Jeta është normale. Ne nuk duam të drejtat tona, le të bëhet kjo gjë krim. Zotëri, a i keni parë të nënshtruarit? Tavolinat e zbrazta? Ju keni kaq shumë dritë. A e keni parë qytetin e errësuar? Ne jemi të vdeur që nuk mund të mendojmë për vdekjen, sepse nuk kemi para për ceremoni varrimi dhe gurë mbi varr”.

https://youtube.com/watch?v=p6LzsYdU81o%3F%26%26%26fs%3D1%26enablejsapi%3D1%26rel%3D0

Në këngën e tij të fundit, të titulluar, Vrima e miut, Salehi ka kritikuar gazetarët iranianë, artistët, dhe të tjerë – si brenda, ashtu edhe jashtë shtetit.

Ai ka sugjeruar se ata janë bashkëfajtorë dhe i mundësojnë regjimit iranian këtë qasje, kur mbyllin njërin sy ndaj abuzimeve të të drejtave të njeriut.

Ai u ka thënë atyre që të “fshihen në një vrimë miu”.

“Nëse keni parë dhimbjen e njerëzve dhe keni mbyllur sytë, nëse keni parë shtypje të personave të pafajshëm dhe vetëm jeni larguar, nëse e keni bërë këtë gjë nga frika, apo për fitoret tuaja personale, ju jeni aleatë të tiranit, kriminelë të njëjtë”, ka kënduar ai.

“Pa fshehjet tuaja, sistemi është i pakompletuar. Irani ka mjaft burgje për t’ju mbajtur të gjithëve”.

https://youtube.com/watch?v=sSzFHLeyIPI%3F%26%26%26fs%3D1%26enablejsapi%3D1%26rel%3D0

Salehi ka përdorur edhe gjuhë vulgare për të kritikuar lidhjet e regjimit të Iranit me Rusinë dhe Kinën – duke përfshirë marrëveshjen 25-vjeçare për bashkëpunim në mes të Teheranit dhe Pekinit, që shumë iranianë e kanë përshkruar si shitje te Kina.

“A nuk na keni ngufatur mjaftueshëm? A nuk keni luajtur mjaftueshëm me ne? A nuk na keni vjedhur mjaftueshëm? Tani dëshironi që gjysmën ta ndani me Kinën dhe pjesën tjetër me Rusinë”, ka thënë ai në një prej këngëve të tij.

https://youtube.com/watch?v=MBu_gRjPRhE%3F%26%26%26fs%3D1%26enablejsapi%3D1%26rel%3D0

Shumë iranianë kanë përdorur rrjetet sociale për të protestuar arrestimin e Salehit dhe kanë bërë thirrje për lirimin e tij.

Disidenti iranian i larguar nga shteti, po ashtu reper, Hichkas, i konsideruar nga pëlqyesit e tij si babai i repit persik, u ka thënë më shumë se 300,000 mbështetësve që ka në Twitter se Salehi është duke “sfiduar Republikën Islamike” dhe është “zëri i njerëzve që janë duke vuajtur nën rregullin e Republikës Islamike”.

Irani ka histori të shënjestrimit të artistëve dhe intelektualëve që nuk përcjellin linjën e regjimit dhe trajtojnë tema që konsiderohen të ndjeshme.

Shumica e reperëve iranianë publikojnë muzikën e tyre pa miratimin e Ministrisë iraniane për Kulturë dhe Udhëzime Islamike – degë e regjimit që rregullon punën artistike dhe praktikon censurën.

Shumë reperë janë ndaluar në vitet e fundit, derisa të tjerë kanë vendosur që të jetojnë jashtë shtetit.

Vitin e kaluar, reperi iranian kontrovers, Tataloo është ndaluar në Turqi, pasi Interpoli ka lëshuar “alarm të kuq”, për të, në bazë të një fletarresti iranian.

Tataloo ka qenë kritik i autoriteteve iraniane.

Ai më pas është lëshuar nga Turqia.

Policia iraniane ka thënë se autoritetet gjyqësore kanë kërkuar arrestimin e Tataloos, për “inkurajim të qytetarëve, sidomos të të rinjve për të përdorur droga, sidomos droga psikotropike dhe për përhapje të korrupsionit”.

Përgatiti: Krenare Cubolli/RFE

Continue Reading

Lajmet

Estonia zhvendos trupat pranë kufirit me Rusinë, përgatitet për skenar të mundshëm konflikti

Published

on

Estonia po zhvendos një nga brigadat kryesore të ushtrisë së saj nga Tapa drejt Jõhvi-t, rreth 50 kilometra nga kufiri me Rusinë, ndërsa vendi po forcon përgatitjet për një skenar të mundshëm agresioni rus.

Sipas Financial Times, zyrtarët estonezë thonë se vendi po afron vazhdimisht trupat drejt kufirit dhe po investon në armë me rreze të gjatë veprimi, të afta të godasin objektiva thellë brenda territorit rus. Megjithatë, drejtuesit e ushtrisë dhe inteligjencës estoneze nuk besojnë se Rusia synon një luftë të plotë me NATO-n gjatë dy viteve të ardhshme, por paralajmërojnë se Moska mund të përgatitet për një konflikt të mundshëm në të ardhmen.

Në këtë kuadër, Estonia ka kaluar drejt strategjisë së quajtur “mbrojtje aktive”. “Duhet të nisim nga kufiri dhe të fitojmë që në betejat e para”, tha koloneli Tarmo Kundla, komandant i Brigadës së Parë Estoneze.

Brigada po zhvendoset në mënyrë të përhershme nga Tapa në Jõhvi, ku po ndërtohen objekte të reja për akomodimin e trupave. Ndërkohë, një bazë e re ushtarake po ndërtohet edhe në Narvë, me kapacitet për rreth 1,000 ushtarë.

Një përfaqësues i inteligjencës ushtarake estoneze tha se periudha kritike për forcimin e mbrojtjes në shtetet baltike është një deri në katër vitet e ardhshme. Ministria estoneze e Mbrojtjes ka deklaruar se synimi është që çdo agresion ndaj vendit të bëhet “i paimagjinueshëm” dhe që shkatërrimi i luftës të mbahet larg territorit estonez.

Estonia po rrit paralelisht edhe kapacitetet për goditje me rreze të gjatë. Gjatë vitit të fundit, vendi ka nënshkruar kontrata për nëntë sisteme amerikane HIMARS, përfshirë raketa balistike M57 me rreze deri në 300 kilometra, si dhe nëntë sisteme koreano-jugore Chunmoo me rreze të ngjashme. Nga bazat estoneze pranë kufirit, Shën Petersburgu ndodhet rreth 260 kilometra larg.

Pas pushtimit rus të Krimesë në vitin 2014, strategët ushtarakë estonezë kishin ndërtuar një doktrinë që parashikonte mobilizimin e shpejtë të rezervistëve dhe një mbrojtje taktike, pjesërisht guerile, për të ngadalësuar forcat ruse deri në mbërritjen e përforcimeve të NATO-s.

Por, pas vëzhgimit të luftës në Ukrainë, drejtuesit ushtarakë estonezë arritën në përfundimin se kjo strategji nuk do të ishte e mjaftueshme. Sipas tyre, Rusia ka treguar gatishmëri për të përballuar humbje të mëdha njerëzore dhe për të mbajtur territoret e pushtuara edhe në kushte të shkatërrimit të gjerë.

Për këtë arsye, Estonia synon tani të mbrojë çdo pjesë të territorit dhe të kryejë që në ditën e parë të një pushtimi goditje ndaj objektivave ruse qindra kilometra pas vijës së frontit. “Duhet t’i ndërtojmë linjat tona sot. Kjo është mbrojtje përpara”, tha Kundla.

Inteligjenca ushtarake estoneze është veçanërisht e shqetësuar për mundësinë e një aksioni të kufizuar rus kundër një objektivi kufitar, veçanërisht qytetit të Narvës, ku shumica e banorëve janë rusishtfolës.

Sipas vlerësimeve estoneze, një veprim i tillë mund të përdorej nga Moska për të testuar vendosmërinë e NATO-s dhe për të krijuar përçarje brenda aleancës. Estonia ndërkohë shpreson që prania e aleatëve të NATO-s të luajë rol kyç në parandalimin e një skenari të tillë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kuvendi miraton kredinë 60 milionë euro për kampusin e studentëve në kuadër të “Prishtina 2030”

Published

on

By

Me 95 vota për, asnjë kundër dhe asnjë abstenim, Kuvendi i Kosovës ka miratuar projektligjin për ratifikimin e marrëveshjes ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Agjencisë Franceze për Zhvillim (AFD), që parasheh një kredi prej 60 milionë eurosh për renovimin dhe zgjerimin e kampusit të studentëve të Universitetit të Prishtinës.

Investimi lidhet edhe me përgatitjet për organizimin e Lojërave Mesdhetare “Prishtina 2030”, ku kampusi universitar pritet të shërbejë përkohësisht si fshati i atletëve.

Ministri në detyrë i Financave, Hekuran Murati, gjatë prezantimit të marrëveshjes në Kuvend, tha se projekti përfshin renovimin dhe zgjerimin e infrastrukturës së konvikteve, si dhe ndërtimin e renovimin e objekteve sportive në institucionet arsimore përreth kampusit.

Sipas Muratit, gjatë Lojërave Mesdhetare, kampusi do të përdoret për akomodimin e sportistëve, ndërsa objektet sportive të shkollave përreth do të shërbejnë si qendra stërvitore.

“Projekti do të sjellë përfitime për studentët, duke mbështetur njëkohësisht organizimin e Lojërave Mesdhetare që do të mbahen në vitin 2030 në Prishtinë”, deklaroi Murati.

Përveç kredisë prej 60 milionë eurosh, marrëveshja parasheh edhe mundësinë e përfitimit të një granti investiv shtesë prej 10 milionë eurosh.

Investimet pritet të përmirësojnë ndjeshëm infrastrukturën e kampusit universitar dhe hapësirave sportive përreth. Pas përfundimit të Lojërave Mesdhetare, objektet e rinovuara do të mbeten në shërbim të studentëve të Universitetit të Prishtinës dhe komunitetit.

Projekti synon që investimi të mos shërbejë vetëm për organizimin e “Prishtina 2030”, por të krijojë infrastrukturë të qëndrueshme për studentët dhe qytetarët edhe në vitet pas përfundimit të garave.

D.L

Continue Reading

Lajmet

Kurti paralajmëron takim me Hamzën gjatë ditës së sotme

Published

on

By

Gjatë fjalës së tij në Kuvendin e Kosovës lidhur me ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara, kryeministri Albin Kurti ka bërë të ditur se sot pritet të zhvillojë një takim me kryetarin e Partisë Demokratike të Kosovës, Bedri Hamza.

Kurti sqaroi se në këtë takim do të rihapen diskutimet për hapat e mëtejshëm lidhur me projektligjin për Specialen, si dhe çështja e zgjedhjes së Presidentit.

Sipas kryeministrit, për të zbatuar një strategji të mirëfilltë shtetërore e kombëtare në lidhje me proceset në Hagë, vendit i nevojiten institucione funksionale, duke nënvizuar se “adresa e fitores është Apeli”. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Bashkë-yjet e “Friends” refuzojnë të marrin pjesë në dokumentarin për Matthew Perry

Published

on

Jennifer Aniston, Courteney Cox, Lisa Kudrow, Matt LeBlanc dhe David Schwimmer nuk do të marrin pjesë në dokumentarin e ri të Netflix për aktorin e ndjerë Matthew Perry, sipas burimeve të cituara nga “Page Six”.

Bëhet fjalë për serialin dokumentar me tri pjesë “The One About Matthew Perry”, i cili do të trajtojë jetën, karrierën dhe betejën e aktorit me varësinë, përmes rrëfimeve të familjarëve, miqve dhe bashkëpunëtorëve të tij.

Sipas burimeve, pesë aktorët e “Friends” janë kontaktuar nga ekipi i dokumentarit, por kanë vendosur të mos marrin pjesë. Në vend të tyre, dokumentari do t’u japë hapësirë njerëzve të tjerë që e kanë njohur dhe kanë qenë pranë Perry-t gjatë jetës së tij.

Një burim ka thënë se për Jennifer Aniston, e cila ishte veçanërisht e afërt me Perry-n, do të ishte e vështirë ta përjetonte përsëri humbjen në mënyrë publike dhe para kamerave.

Dokumentari, i drejtuar nga Mary Robertson, do të përfshijë edhe rrëfimin e motrës së Perry-t, Mia Perry Bowick, si dhe fotografi dhe video të papublikuara nga arkivi privat i familjes.

Matthew Perry u bë i njohur në mbarë botën për rolin e Chandler Bing në serialin “Friends”, i cili u transmetua nga viti 1994 deri më 2004. Pas përfundimit të serialit, ai mbeti i afërt me bashkë-yjet e tij.

Perry ndërroi jetë në tetor të vitit 2023, në moshën 54-vjeçare. Sipas autoriteteve, shkaku i vdekjes ishte efektet akute të ketaminës. Hetimi për vdekjen e tij çoi në arrestimin e pesë personave, përfshirë asistentin e tij dhe dy mjekë.

Aktori kishte folur publikisht për betejën e tij me varësinë dhe për përpjekjet për t’u rehabilituar. Në vitin 2022 ai publikoi kujtimet “Friends, Lovers, and the Big Terrible Thing”, ku rrëfeu përvojën e tij personale me varësinë dhe shërimin./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara