Lajmet

REL:Kush përfiton nga heqja e masave të BE-së ndaj Kosovës?

Published

on

Masat ndëshkuese që Bashkimi Evropian ia vendosi Kosovës në qershorin e vitit 2023, u hoqën përfundimisht vetëm në mars të këtij viti, ani pse drita e gjelbër u dha në fund të dhjetorit të vitit 2025. Kosova ka insistuar për kohë të gjatë se masat ishin të padrejta dhe që i kishte plotësuar të gjitha kushtet për heqjen e tyre. Kush saktësisht ua sheh hairin fondeve evropiane për Kosovën?

Pas gati tre vjetëve, Kosovës nuk i rëndon më pesha e masave ndëshkuese që Bashkimi Evropian ia vendosi për shkak të tensioneve në veriun e banuar me shumicë serbe.

Lajm edhe më i mirë është se përfituesit më të mëdhenj janë qytetarët e Kosovës, pasi lëshimi i fondeve pritet të ndikojë, mes tjerash, edhe në hapjen e vendeve të reja të punës.

Autoritetet në Kosovë i kanë cilësuar masat vazhdimisht si të padrejta, pasi deklaronin me bindje se i kishin plotësuar kohë më parë kërkesat e BE-së për heqjen e tyre: uljen e tensioneve dhe zvogëlimin e pranisë policore afër objekteve të katër komunave në veri të Kosovës.

Masat patën kosto të konsiderueshme financiare për Kosovën, pasi u pezulluan apo u shtynë projekte të ndryshme në kuadër të Instrumentit të Para-Anëtarësimit (IPA II dhe III), si dhe Kornizës Investuese për Ballkanin Perëndimor (WBIF).

 

Përfitimet kryesore

Njomza Arifi, drejtoreshë ekzekutive në Grupin për Studime Juridike dhe Politike (GLPS), thotë për Radion Evropa e Lirë (REL) se në dhjetor të vitit 2025 u liruan 216 milionë euro që lidheshin kryesisht me arsimin, sikurse është skema e bursave Young Cell dhe projekte infrastrukturore e mjedisore.

Young Cell ofron bursa për të rinjtë që dëshirojnë të studiojnë në vendet evropiane. Këtë muaj, kjo skemë përmbylli aplikimin për 37 bursa të plota pasuniversitare. BE-ja i ka ndarë 3 milionë euro, ndërsa Kosova 1 milion shtesë.

Te projektet infrastrukturore përfshihet ndarja e 12 milionë eurove për ndërtimin e impiantit për trajtimin e ujërave të zeza në termocentralin Kosovën B, mbështetja për ngrohjen qendrore me 17.6 milionë euro si dhe projekte të tjera.

“Pjesa e mbetur prej 205 milionë eurosh që u lirua këto ditë përfshin kryesisht fonde të IPA-s dhe të WBIF-it dhe do të programohen për të mbështetur reforma të ndryshme që ndërlidhen kryesisht me fushat thelbësore siç janë sundimi i ligjit, qeverisja e mirë, zhvillimi ekonomik, dhe arsimi”, thotë Arifi për REL-in.

Për Rrona Zhurin, koordinatore e hulumtimeve në Institutin për Studime të Avancuara – GAP, heqja e masave mundëson rikthimin e normalitetit në raportet me BE-në.

“Lirimi i fondeve pritet të ketë një ndikim të gjerë pozitiv në disa dimensione të zhvillimit. Në aspektin ekonomik dhe të punësimit, rifillimi i projekteve kapitale dhe investimeve pritet të gjenerojë vende të reja pune dhe të rrisë aktivitetin ekonomik në vend. Njëkohësisht, në fushën e shërbimeve publike, sektorë si energjia, mjedisi dhe infrastruktura do të përfitojnë drejtpërdrejt, duke kontribuar në përmirësimin e cilësisë së jetës për qytetarët”, thotë Zhuri.

Sipas saj, ndikimi i lirimit të fondeve shtrihet edhe në reformat strukturore, pasi fondet e Bashkimit Evropian zakonisht lidhen me kushte të caktuara reformash, duke nxitur përparim në fusha të rëndësishme sikurse sundimi i ligjit, administrata publike dhe zhvillimi i qëndrueshëm.

E, Arifi beson se pikërisht këto reforma e përmirësojnë mirëqenien e qytetarëve.

“Prandaj përfitues të këtyre fondeve natyrisht që janë qytetarët e Kosovës, në përgjithësi. Si të tilla, ndihmojnë vendin për të shënuar progres në rrugën evropiane, duke mbështetur procese reformuese që ndërlidhen ngushtë me parakushtet për anëtarësim në BE”, thotë ajo.

Kosova është vendi i vetëm i Ballkanit Perëndimor që nuk e gëzon statusin e vendit kandidat për anëtarësim në BE. Aplikimi që ka bërë vendi më 2022, nuk është shqyrtuar ende nga institucionet e bllokut evropian.

 

Pasojat e masave

Përveç bllokimit të fondeve, masat e prekën edhe aspektin politik, meqë pati kufizime të takimeve dypalëshe të nivelit të lartë dhe në nivelin e nënkomiteteve të lidhura me Marrëveshjen e Stabilizim – Asocimit, marrëveshjen e parë kontraktuale mes Kosovës dhe BE-së.

Megjithatë, Brukseli ka sinjalizuar se synon riangazhim të plotë me autoritetet në Kosovë.

Arifi beson se kështu do të krijohet momentum i ri në dialogun e ndërsjellë me BE-në, pasi masat patën “ndikim negativ në kredibilitetin ndërkombëtar të Kosovës”.

Edhe Rrona Zhuri beson se masat i humbën shumë mundësi Kosovës.

“Çdo vonesë apo pezullim i projekteve nënkupton shtyrje apo humbje e mundësive për zhvillim, përmirësim të mirëqenies së qytetarëve, forcim institucional dhe vonesë në procesin e integrimit evropian”.

Sipas një hulumtimi të GAP-it të vitit 2025, masat financiare rezultuan me 613.4 milionë euro projekte të pezulluara apo të shtyra, dhe sektori më i goditur ishte ai i mjedisit me 350 milionë euro.

Sipas njohëseve të këtyre çështjeve, realiteti i ri duhet të shërbejë si shtysë për përparim në fusha që lidhen me integrimin evropian.

“Mbetet shumë e rëndësishme që Kosova ta shfrytëzojë këtë moment pozitiv për t’i përshpejtuar proceset integruese, duke shmangur bllokimet e mëtutjeshme nga krizat e brendshme politike”, porosit mes tjerash Njomza Arifi. /REL/

 

 

Continue Reading

Vendi

Studentët e Inxhinierisë së Energjisë në UBT thellojnë njohuritë praktike përmes vizitës studimore në KOSTT

Published

on

By

Në kuadër të angazhimit të vazhdueshëm për të ndërlidhur teorinë me praktikën dhe për të përgatitur profesionistë të gatshëm për tregun e punës, studentët e vitit të dytë të programit Inxhinieri e Energjisë në UBT realizuan një vizitë studimore në ambientet e KOSTT, operatorit të sistemit të transmetimit të energjisë elektrike në Kosovë.

Kjo vizitë, e organizuar nën udhëheqjen e profesorëve Vehebi Sofiu, Sami Gashi dhe Nexhmi Krasniqi, kishte për qëllim që studentët të njihen nga afër me funksionimin real të sistemit elektroenergjetik, mekanizmat e tregut të energjisë dhe sfidat bashkëkohore të këtij sektori strategjik.

Gjatë qëndrimit në KOSTT, studentët u pritën nga Dispeçeri Nacional, Muhamet Purellku, si dhe nga Zyrtarja për Zhvillim dhe Trajnime të Stafit, Aida Mirdita, të cilët ofruan një prezantim të detajuar dhe profesional mbi organizimin dhe funksionimin e sistemit të transmetimit të energjisë elektrike në vend.

Në fokus të prezantimit ishin proceset e monitorimit dhe menaxhimit të rrjetit elektroenergjetik, koordinimi ndërmjet sektorëve teknikë dhe operativë, si dhe struktura dhe zhvillimi i tregut energjetik në Kosovë. Studentët patën mundësinë të kuptojnë nga afër rolin dhe përgjegjësitë e institucioneve kyçe në këtë sektor, duke përfituar një pasqyrë reale mbi sfidat dhe zhvillimet e industrisë së energjisë.

Një vëmendje e veçantë iu kushtua edhe rëndësisë së zhvillimit të qëndrueshëm të sistemit elektroenergjetik, investimeve strategjike në rrjetin e transmetimit dhe planeve afatgjata që lidhen me sigurinë energjetike dhe integrimin në tregjet rajonale dhe evropiane.

Kjo vizitë dëshmon qartë qasjen moderne të UBT-së në arsim, ku përveç përgatitjes teorike, studentëve u ofrohen mundësi konkrete për përvojë praktike dhe kontakt të drejtpërdrejtë me industrinë. Programi i Inxhinierisë së Energjisë në UBT synon të formojë kuadro të specializuara, të afta për t’iu përgjigjur kërkesave në rritje të sektorit energjetik, si në nivel vendor ashtu edhe ndërkombëtar.

Përmes bashkëpunimeve të tilla me institucione relevante si KOSTT, studentët e UBT-së fitojnë një avantazh të rëndësishëm profesional, duke lidhur njohuritë akademike me realitetin e punës dhe duke u përgatitur për sfidat e së ardhmes në një nga sektorët më vitalë të zhvillimit ekonomik.

Në përmbyllje të vizitës, studentët dhe profesorët shprehën mirënjohje për mikpritjen dhe për ndarjen e përvojave profesionale nga stafi i KOSTT, duke e vlerësuar këtë vizitë si një hap të rëndësishëm në rrugëtimin e tyre akademik dhe profesional.

Continue Reading

Lajmet

Dita e Kushtetutës, UBT vlerëson rolin e saj në ndërtimin e shtetit ligjor

Published

on

By

Në Ditën e Kushtetutës së Republikës së Kosovës, UBT vlerëson rëndësinë e këtij dokumenti si themeli kryesor i funksionimit të shtetit dhe garant i rendit juridik në vend.

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi ka theksuar se Kushtetuta e Republikës së Kosovës përfaqëson një nga aktet më moderne juridike në botë, duke reflektuar standarde të avancuara demokratike dhe duke siguruar zbatimin e ligjeve në mënyrë të barabartë për të gjithë qytetarët.

Kushtetuta është baza mbi të cilën ndërtohet shteti ligjor, duke përcaktuar qartë të drejtat dhe obligimet e qytetarëve, si dhe funksionimin e institucioneve publike. Ajo garanton mbrojtjen e lirive themelore dhe krijon një sistem ku sundon ligji dhe drejtësia.

UBT thekson se respektimi dhe zbatimi i Kushtetutës mbetet një nga shtyllat kryesore për ndërtimin e një shoqërie të drejtë, të barabartë dhe me perspektivë të qëndrueshme zhvillimi.

Continue Reading

Kujtesë

DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 9 prill, në vitet nëntëdhjetë

Published

on

By

9 prill 1993

Lajm i plotë:

Konferencë për gazetarë e kryetarit të Republikës së Kosovës dr. Ibrahim Rugova

Kryetari i Republikës së Kosovës dr. Ibrahim Rugova tha në konferencën për gazetarë se në Kosovë po merr hov një valë e re e represionit. Me dënimin e përfaqësuesve të organizatave të ndryshme ndërkombëtare që vijnë në Kosovë dhe me njohjen ndërkombëtare të Maqedonisë, Kosovës i kërcënohet një izolim dhe bllokadë e plotë. Kryetari Rugova kërkoi që çështja e shqiptarëve në Maqedoni të shqyrtohet në OKB në kuadër të bisedimeve për Maqedoninë. Shqyrtimi i çështjes së Kosovës në Këshillin e Sigurimit të OKB-së është një formë parandaluese e shpërthimit të konfliktit, theksoi dr. Rugova.

Gjatë javës që shkoi u shënua edhe një viktimë e torturës së policisë serbe, Ali Ramë Zeqaj nga Bokshiqi i Klinës vdiq nga torturat e policisë serbe, me pretekst të kërkimit të armëve, tha në fillim të konferencës për gazetarë kryetari i Republikës së Kosovës dr. Ibrahim Rugova. Aksioni ndëshkues i policisë serbe, me pretekst të kërkimit të armëve, po zgjat ende. Gjatë javës që shkoi pati lëvizje të shumta të ushtrisë dhe të policisë serbe në Kosovë. Represioni i policisë serbe u koncentrua sidomos ndaj deputetëve të Parlamentit të Republikës së Kosovës, ndaj udhëheqësve të Degëve të LDK-së dhe ndaj aktivistëve të Këshillit për Vetëfinansim të Kosovës që bën financimin e arsimit në Kosovë dhe që është një organ që funksionon mirë në Kosovë, theksoi dr. Rugova. Në vazhdim ai dënoi plaçkitjet e firmave të shqiptarëve dhe e qytetarëve shqiptarë, ndërsa dërgimin e të rinjve shqiptarë me dhunë në ushtri dr. Rugova e vlerësoi si një dukuri të rrezikshme. Dr. Rugova tha se mbajtja rektorit të Universitetit të Prishtinës prof. dr. Ejup Statovcit dhe arrestimi i profesorit të Fakultetit të Mjekësisë Adnan Shabani po bëhen me qëllim që të provokohen studentët dhe Universiteti i Prishtinës që po funksionon në kushte tepër të vështira.

Kryetari Rugova tha se ka reaguar zyrtarisht ndaj burgosjes së anëtarëve të organizatës humanitare “Ekuilibre”, e cila dëshiron të jetë e pranishme dhe të ndihmojë në Kosovë. Është bërë e qartë se regjimit serb i pengon prania e delegacioneve të ndryshme, prania e gazetarëve dhe e përfaqësuesve të organizatave humanitare, e madje, e, edhe e njerëzve. Në këtë mënyrë Serbia synon izolim të plotë, material, shpirtëror dhe politik të Kosovës. Ne, si edhe bashkësia ndërkombëtare dhe Qeveria e Frëncës e dënojmë këtë burgosje të dy humanistëve të kësaj organizate të rëndësishme humanitare, theksoi dr. Rugova.

Kryetari i Republikës së Kosovës tha se pranimi i Maqedonisë në OKB, me emrin ish-republika jugosllave e Maqedonisë, nuk i ndryshon pozicionet e partive politike shqiptare në Kosovë, Maqedoni dhe në territoret etnike shqiptare lidhur me pozitën e shqiptarëve, si element shtetformues i Maqedonisë, në bazë të vullnetit politik të shprehur në referendum. Ne vlerësojmë, tha më tutje dr. Rugova, se pa një marrëveshje me shqiptarët, për Maqedoninë nuk ka ardhmëri të mirë. Kryetari Rugova kërkoi që çështja e shqiptarëve në Maqedoni, të vihet në rend të ditës në Këshilin e Sigurimit të OKB-së, në kuadër të bisedimeve lidhur me Maqedoninë.

Kryetari i Republikës së Kosovës tha se njohja e Maqedonisë do të ketë pasoja edhe për Kosovën. Kërkojmë nga Këshilli i Sigurimit që të ndihmojë qarkullimin e njerëzve nga Kosova nëpër Maqedoni. Kufiri me Maqedoninë nuk bën të shndërrohet në kufi primitiv, pasi, ashtu, do të bëhej i pamundur qarkullimi i njerëzve nga Kosova, me çka do të bëhej një bllokadë e plotë e Kosovës në këtë situatë, theksoi dr. Rugova.

Kryetari i Kosovës përsëriti edhe njëherë kërkesën që çështja e Kosovës të vihet urgjent në rend të ditës të Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Shqyrtimin e çështjes së Kosovës në OKB, tha dr. Rugova, e konsiderojmë si një formë parandaluese të shpërthimit të konfliktit.

Duke u përgjigjur në një pyetje të gazetarëve që lidhej me gjoja ofrimin e dialogut nga ana e kryetarit të Kuvendit të Serbisë gjatë një vizite në Kosovë, dr. Rugova përsëriti qëndrimin se bisedimet me palën serbe duhet të zhvillohen me ndërmjetësimin e bashkësisë ndërkombëtare, përkatësisht në kuadër të Konferencës së Gjenevës. Përvoja e deritashme e bisedimeve me palën serbe për probleme të caktuara në Kosovë, është e keqe. Qe një kohë të gjatë po bëhen bisedime për arsimin në Kosovë në kuadër të Konferencës së Gjenevës, por, pa asnjë rezultat, tha kryetari i Kosovës. Duke u përgjigjur në një pyetje tjetër që lidhej me letrën e Lordit Ouen dërguar dr. Rugovës. ai tha se është shpresdhënës premtimi i bashkëkryetarit të Konferencës së Gjenevës se do të veprohet me qëllim të eliminimit të represionit në Kosovë dhe se ky problem do të shqyrtohet në kuadër të Konferencës së Gjenevës. Ne kësaj i dhëmë rëndësi, pasi jemi në një situatë kur ka marrë hov një valë e re e represionit të Serbisë në Kosovë. Ndërsa, lidhur me situatën në Bosnë, dr. Rugova tha se pala serbe dëshiron përfitim në kohë, implikimin e Rusisë si edhe krijimin e kushteve për transkancione të ndryshme lidhur me hartat,prandaj po shtyn momentin e nënshkrimit të Planit të Vensit dhe Ouenit.

 

Lajme të tjera:

Konferencë për shtyp e përfaqësuesve të Universitetit të Prishtinës

Radio-Kroacia: Agresioni serb filloi në Kosovë

Dagllas Hërd: Serbia e Madhe – kurrë

Klaus Kinkel: Nënshkrimi i planit përmes kërcënimeve kundër Serbisë

Ushtarët gjermanë kanë të drejtë të angazhohen ushtarakisht në Bosnjë

U arrestua dr. Adnan Shabani

U rrahën dhe u keqtrajtuan disa banorë të Stari Tërgut

Në ankand publik oborri i Shkollës Fillore

Maqedonia u pranua në OKB

Rreth 150 mijë shqiptarë në Greqi

 

 

9 prill 1994

Lajmet kryesore:

Koment i “Bujkut”: Pavarësia e Kosovës nuk e rrezikon Serbinë

Anketa e “Zërit” për dialogun eventual shqiptaro-serb: Vetëvendosja për Kosovën – kusht për bisedime

Represioni në Kosovë

Në Skënderaj persona të panjohur thyen lokalet e SHH “Nëna Terezë”

Kërkohet Sadie Zymer Rexha

 

 

9 prill 1997

Lajmet kryesore:

Vlerësime rreth tryezës së Nju Jorkut

  1. Bërns: S’ka marrëdhënie me Serbinë pa u ndryshuar politika ndaj Kosovës

Reagimet e shtypit serb për tryezën e Nju-Jorkut

Elizabet Ren: Gjendja në Kosovë është dramatike

Në Saradran të Istogut nxënësi vrau nxënësin

Në Beograd arritën kufomat e mercenarëve të vrarë serbë në luftën e Zairesë

Serbia pa ligj të vetadministrimit lokal për shkak të Kosovës

Bastisje me pretekst të armës

Një delegacion i serbëve të Kosovës në Londër

Fitues i “Kurorës së Artë” në Strugë është poeti libanez Ali Ahmed Seid-Adonis

 

Lajm i plotë:

Azilkërkuesin shqiptar e vrau një algjerian

Prishtinë, 9 prill (QIK)

Pardje, Qendra për Informim e Kosovës, duke iu referuar agjencisë AFP, njoftoi për mbytjen me thikë të dielen në mbrëmje të një azilkërkuesi shqiptar në lokalitetin Recklinghausen në Gjermani.

Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Lipjan njofton sot se i mbyturi është nga fshati Dobrajë e Madhe e kësaj komune dhe quhet Esat Bahtiri (23).

Lajmin në familje e përcolli axha i Esatit, Ragipi, i cili gjithashtu ndodhet në Gjermani. Ai theksoi se i ndjeri është goditur me thikë dhe ka pësuar lëndime vdekjeprurëse nga një grup algjerianësh, gjithashtu azilkërkues në Gjermani. Rrethanat që sollën deri te ky akt tragjik nuk janë bërë të njohura.

Esat Bahtiri ka shkuar në Gjermani para dy vitesh dhe gjatë kësaj kohe ka ndihmuar vazhdimisht familjen e tij, e cila vdekjen e Esatit e priti më dhembje të madhe. Vdekja e për familjen e tij është edhe më e rëndë, pasi para një viti kjo familje humbi edhe një djalë tjetër trembëdhjetëvjeçar, i cili vdiq tragjikisht.

Esati është azilkërkuesi i tretë nga Dobraja e Madhe që u kthye në arkivol brenda një periudhe njëvjeçare. Vetëm tri ditë më parë në këtë fshat u varros Ramë Gashi, i cili humbi jetën tragjikisht në Zvicër.

 Foto: Nikollas Bërns, diplomat amerikan

Continue Reading

Lajmet

Dita e Kushtetutës së Kosovës

Published

on

By

18 vjet më parë, Kosova u bë me aktin më të lartë juridik, dokumentin bazë të shtetësisë, Kushtetutën e Republikës së Kosovës duke i dhënë fund qeverisjes së Kosovës në bazë të rezolutës së Kombeve të Bashkuara 1244.

17 shkurti i vitit 2008 shënoi Kosovën në hartat politike të shteteve të pavarura ndërsa dy muaj më pas Kuvendi i Kosovës ratifikoi Kushtetutën e Republikës së Kosovës e cila më 15 qershor të po atij viti hyri në fuqi.

Kushtetuta e Kosovës u ratifikua më 9 prill 2008 dhe hyri në fuqi më 15 qershor 2008.

Kushtetuta është akti më i lartë juridik, që garanton të drejtat dhe liritë themelore të të gjithë qytetarëve të vendit.

Pjesa më e madhe e kësaj kushtetute rrjedh nga Plani i ish-presidentit Martti Ahtisaari, duke i dhënë kështu të drejta specifike grupeve minoritare dhe një ambient më të sigurt për të gjithë qytetarët e Kosovës.

Kushtetuta e definon Kosovën si një shtet me pikëpamje neutrale ndaj fesë – neni 8. Ajo ka 14 kapituj dhe 162 nene.

9 Prilli është zyrtarisht festë shtetërore në Kosovë që do të thotë se institucionet për këtë ditë do të pushojnë më 9 prill, e enjte.

Continue Reading

Të kërkuara