Lajmet
REL: Maqedonasit në “turizëm farmaceutik” në Kosovë dhe në Serbi për barna më të lira
Published
3 months agoon
By
ubtnews“Deri në Han të Elezit për barna…”, është fjalia që e dëgjojnë rojtarët kufitarë në pikën kufitare të Bllacës mes Maqedonisë së Veriut dhe Kosovës, sidomos gjatë fundjavave, kur pyesin shtetas maqedonas se ku po shkojnë në shtetin fqinj.
Hani i Elezit është qyteti i parë në anën e Kosovës, vetëm pesë apo gjashtë kilometra larg kufirit maqedonas dhe është destinacion i shpeshtë për qytetarët maqedonas për barna më të lira, sipas dëshmive që disa qytetarë kanë ndarë me Radion Evropa e Lirë (REL).
Të tjerë udhëtojnë 35-40 kilometra deri në Ferizaj, për të bërë pazar dhe blerë barna njëkohësisht.
Nga ana tjetër, përmes pikës kufitare Tabanoc në kufirin me Serbinë, destinacioni për barna është qyteti i Vranjës.
Shteti nuk ka shifra zyrtare se sa maqedonas blejnë barna në shtete të tjera, cilat janë terapitë e tyre mujore dhe sa para “derdhen” nga shteti mbi këtë bazë.
Por, qytetarët dëshmojnë se praktika është e shpeshtë dhe se destinacionet kryesore janë Kosova dhe Serbia.
Bëhet fjalë për barna për zemrën, për trombozë, astmë, për të tilla që në Maqedoninë e Veriut ose nuk janë në listën pozitive dhe Fondi për Sigurim Shëndetësor (FSSH) nuk i subvencionon, ose janë të shtrenjta ose thjesht nuk gjenden nëpër farmaci. Pra, edhe pse barin e përshkruan mjeku, pacienti duhet ta blejë privatisht.
“Për barna shkoj më shpesh sesa do të doja. Dhe, kur më thonë sa kushton në muaj, më vjen të qaj. Në Serbi është më lirë”, thotë Millan S., 48 vjeç nga Shkupi, i cili është në terapi për shkak të sëmundjes kardiovaskulare.
Pacientë, farmacistë nëpër farmaci maqedonase dhe mjekë konfirmojnë se “turizmi farmaceutik” po bëhet përditshmëri për shumë qytetarë maqedonas.
I njëjti bar – dallim i dyfishtë në çmim
“Ksarelto” prej 15 miligramësh është barna që 60-vjeçari nga Shkupi, Dragan M., duhet ta pijë çdo ditë pas operacionit në këmbë për shkak të trombozës venoze. Përdoret për trajtim dhe parandalim të mpiksjes së gjakut.
Por, Dragan thotë se, megjithëse barin ia ka përshkruar mjeku, mund ta blejë vetëm privatisht sepse nuk është në listën pozitive të barnave. Çmimi në farmaci është 2.907 dinarë për një kuti (rreth 47 euro).
Me të njëjtat para, në Kosovë do të blinte 2.5 kuti të së njëjtit ilaç. Atje i ka blerë për 20 euro, përkatësisht nga 1.200 dinarë secilin.

Por, verifikimi i REL-it në farmaci në Kosovë tregoi se i njëjti ilaç mund të gjendet edhe për 13.58 euro për kuti.
“Herën e fundit mora katër kuti, m’i sollën nga Prishtina dhe më kushtuan rreth 5.000 dinarë [rreth 81 euro]. Në farmacitë tona, me të njëjtat para mund të merrja vetëm dy kuti”, thotë Dragani për REL.
Në Serbi, “ksarelto” prej 15 mg kushton nga 2.227 deri në 2.382 dinarë, varësisht nga farmacia. Pra, edhe në të dy shtetet fqinje është më lirë se në Maqedoninë e Veriut.
Marinës V. nga Shkupi, ndërkaq, mjeku i ka përshkruar “salofalk 500”, barna për kolit, sëmundje inflamatore e zorrëve. Duhet ta pijë gjithë jetën sepse terapia e mban inflamacionin nën kontroll. Ilaçi mbulohet nga FSSH, por në tri vjetët e fundit, furnizimi është problem i rregullt.
“Shpesh ka mungesa dhe rregullisht [disa herë në vit] kërkoj nga dikush nga Serbia të më sjellë sasi. E marr pa recetë. Për çudi, te ne është më lirë se në Serbi, por ka mungesa. Kot është në listën pozitive kur nuk gjendet”, thotë Marina për REL.
Në farmaci serbe, “salofalk 500” kushton nga 1.080 deri rreth 1.340 dinarë.
Pensionistja Dragica B. përdor sprej për inhalim “spiolorespimat” – terapi mirëmbajtjeje për pacientë me COPD. E blen privatisht, në farmaci në Ferizaj, për rreth 1.500 dinarë. Në Maqedoninë e Veriut është rreth 2.600 dinarë.
Llogaritja e Entit të Statistikave, e bërë për Radion Evropa e Lirë (REL), tregon se pjesëmarrja e shpenzimit për barna në shpenzimet totale vjetore të jetesës ka variuar në mënyrë të parëndësishme në katër vjetët e fundit.
Pra, shpenzimi për barna i një familjeje për vitin 2025 është rritur për 2.65 për qind krahasuar me vitin 2024, që është më pak krahasuar me rritjet e tri vjetëve paraprake.
Treg i vogël, kosto importi, norma të ndryshme tatimore
Por, ajo që shifrat nuk e tregojnë, e dëshmojnë mjekët dhe punonjësit në farmaci, të cilët janë kontakti i parë me pacientët që blejnë barna.
Një mjek nga një ordinancë internistike në Tetovë na tha se edhe nga pacientët e tij shpesh dëgjon se ilaçin që ua përshkruan, e blejnë në Kosovë.
“Jemi të vetëdijshëm se barnat që japim janë të shtrenjta, siç është ‘ksarelto’. Të tjerat madje nuk gjenden gjithmonë, e megjithatë i përshkruajmë, për shembull ‘entresto’ për dështim të zemrës. Ne i japim pacientit atë që është më e mira për të, ndërsa nga do ta sigurojë, është vendimi i tij. Por po, dëgjojmë nga pacientë se, nëse një bar këtu kushton 50 euro, në Kosovë mund të kushtojë 20 euro”, tha mjeku që kërkoi të mbetet anonim.
Vesna Stavrova, kryetare e Odës Farmaceutike të Maqedonisë, thotë se problemi me çmimet e larta është barrë serioze për qytetarët që çdo ditë vijnë në farmaci dhe reagojnë lidhur me çmimet më të larta të preparateve të caktuara.
“Kur ilaçi nuk është në listën pozitive, qytetarët e paguajnë me çmim tregu që shpesh është më i lartë sesa në vendet fqinje. Arsyeja është se jemi treg i vogël që e zvogëlon fuqinë negociuese të shtetit me gjigantët e mëdhenj farmaceutikë dhe për të gjitha barnat që importohen, kostot e importit si transporti, dogana dhe marzhat e rrisin çmimin”, thotë Stavrova për REL.
Ajo thotë se shpesh ndodh që i njëjti bar të jetë më i lirë në shtetet fqinje edhe për shkak të normave të ndryshme tatimore.
Mungesa e barnave të caktuara në tregun farmaceutik, sipas Stavrovës, vjen ndoshta nga mungesa e substancës aktive për prodhim, nga rritja e kostove doganore për barnat e importuara, ose nga pengesa administrative dhe tenderuese.
Ndonjëherë, prodhuesi nuk ka interes komercial të regjistrojë barna të caktuara në Maqedoninë e Veriut ose t’i mbajë në shitje vazhdimisht.
Si përcaktohen çmimet e barnave?
Politikën e çmimeve të barnave e përcakton Ministria e Shëndetësisë, mbi bazën e metodologjisë për formimin e çmimeve të barnave. Për disponueshmërinë e barnave është kompetente Agjencia për Barna dhe Pajisje Mjekësore (MALMED).
Ministria përcakton nivelin maksimal të çmimit të çdo ilaçi në tregtinë me shumicë, përmes analizës krahasuese të çmimit të ilaçeve në pesë vende referente nga rajoni – Sllovenia, Kroacia, Serbia, Bullgaria dhe Greqia.
Mesatarja e dy vendeve që në analizë tregojnë se kanë çmimin mesatar më të ulët për atë bar nga të gjithë prodhuesit e pranishëm në tregun e atij vendi, përcaktohet si çmimi maksimal në Maqedoninë e Veriut.
Ndërkohë, për farmaci është e përcaktuar një marzhë fikse. Ajo është 20 për qind, 25 për qind ose 28 për qind, maksimalisht deri në 1.200 dinarë, varësisht nga lartësia e çmimit me shumicë të çdo brane.
Farmacitë nuk i përcaktojnë marzhat e barnave.
Barnat që mbulohen nga shteti kanë çmime të njëjta në të gjitha farmacitë.
Nga Ministria thonë se nuk janë rritur çmimet, as për barnat që mbulohen nga FSSH, as për ato që qytetarët i blejnë privatisht.
Por, shtojnë se “Maqedonia është vend me treg të vogël dhe ndodh që kompanitë të furnizojnë të njëjtin bar me çmim të ndryshëm në vende të ndryshme, varësisht nga sasitë vjetore të nevojshme, numri i pacientëve, kushtet që dikton tregu, por edhe mënyra e pagesës”.
Farmacistët në Beograd me të cilët bisedoi REL zyrtarisht nuk duan të flasin për praktikën e maqedonasve që blejnë barna në Serbi. Por, tashmë ka tekste gazetareske se për të njëjtën arsye, në Serbi vijnë edhe shtetas të Bosnje e Hercegovinës.
Arsyeja kryesore mund të jetë se Serbia është treg më i madh, marzhat dhe tatimi mbi vlerën e shtuar (TVSH) janë më të ulëta, për shkak të së cilave barnat shpesh janë 30 deri në 50 për qind më të lira se në vendet përreth.
Si treg më i madh, Serbia ka edhe distributorë të mëdhenj që mundësojnë çmime më të ulëta, ndërsa shteti në raste të caktuara subvencionon çmimet e disa barnave bazë.
Pritet zgjerim i ri i listës pozitive
Lista pozitive e barnave për herë të fundit u zgjerua në shtator 2024, dhe kjo pas dhjetë vjetësh nga përditësimi i fundit i listës në vitin 2014 kur u pasurua vetëm me një bar të ri.
SashoKlekovski, drejtor i FSSH-së, paralajmëroi se në vitin 2026 tri herë do të zgjerohet lista pozitive e barnave – me fokus në barna për sëmundje kardiovaskulare, të cilat janë shkak për rreth 60 për qind të vdekjeve në vend.
Një prej tyre është pikërisht “ksarelto”, që maqedonasit e blejnë në Kosovë dyfish më lirë sesa tek ne. Nga Ministria e Shëndetësisë thonë se ky bar është një nga prioritetet për t’u vendosur në listën pozitive të barnave në vitin 2026. Por, vendimin përfundimtar duhet ta marrë bordi drejtues i FSSH-së.
Vendimi, megjithatë, varet “nga mjetet e disponueshme të destinuara për barna të reja në listën pozitive farmaceutike, në mënyrë që për të siguruarit të sigurohet bar i disponueshëm me kompensim të përcaktuar nga shteti, ndërsa pacienti të ketë të drejtë zgjedhjeje të barit”, thonë nga Ministria e Shëndetësisë.
Edhe nga FSSH thonë se ky bar është objekt i procedurës sipas rregullave të parashikuara dhe pritet të shqyrtohet për përfshirje, nëse plotësohen kushtet dhe procedura përfundon.
“Fondi, si financues i shërbimeve shëndetësore, mbështet fuqishëm masa dhe reforma për disponueshmëri më të madhe të barnave me çmime të drejta dhe kosto më të ulëta për pacientët”, thuhet në përgjigjen e Fondit për REL.
Barrë e madhe për familjet
Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) në një raport të publikuar në vitin 2022, me titull “Sistemet shëndetësore në veprim: Maqedonia e Veriut”, ka theksuar se në Maqedoninë e Veriut vazhdojnë të ketë kosto të larta për kujdesin shëndetësor, kryesisht për shkak të pagesave private për barna.
“Ekziston një varësi e madhe nga pagesat nga xhepi, që përbënin 40.4% të shpenzimeve totale për shëndetësi në vitin 2019, një nga përqindjet më të larta në Evropën Juglindore. Si pasojë, shpenzimet katastrofike për shëndetësi mbeten problem, veçanërisht për familjet më të varfra, dhe në masë të madhe nxiten nga pagesat nga xhepi për barna ambulatore”, thuhet në raport.
Në raportin e fundit të Komisionit Evropian për progresin e Maqedonisë së Veriut, thuhet se shpenzimet për kujdes shëndetësor që njerëzit i paguajnë vetë janë 41.7 për qind e shpenzimeve totale të lidhura me shëndetësinë, gjë që paraqet pengesë për qasje të barabartë në kujdesin shëndetësor. Theksohet gjithashtu se “janë planifikuar më shumë mjete buxhetore dhe barna të reja për trajtimin e sëmundjeve të rralla, por ato mbeten të mjaftueshme vetëm për rreth një të tretën e pacientëve të regjistruar”./Radio Evropa e Lirë/
You may like
Në orën 19:00 janë mbyllur të gjitha qendrat e votimit në Kosovë, duke përfunduar zyrtarisht procesin e votimit për qytetarët që nuk kanë arritur të hyjnë brenda afatit të përcaktuar. Ndërkohë, personat që kanë qenë brenda qendrave të votimit deri në këtë orë kanë të drejtë ta përfundojnë votimin.
Sipas të dhënave preliminare, deri në orën 17:00 të drejtën e votës e kanë shfrytëzuar mbi 560 mijë qytetarë, që paraqet 29.32 për qind të trupit votues prej 1,959,962 votuesish me të drejtë vote.
Krahasuar me zgjedhjet e 28 dhjetorit, pjesëmarrja në votime deri në këtë fazë ka qenë rreth 200 mijë votues më e ulët.
Këto janë zgjedhje të jashtëzakonshme, të cilat po mbahen pas dështimit të zgjedhjes së Presidentit të vendit. Tashmë pritet numërimi i votave dhe publikimi i rezultateve preliminare nga institucionet përgjegjëse.
Foto: Kosovapress
Lajmet
Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 7 qershor 1993-1998?
Published
12 hours agoon
June 7, 2026By
UBT News
Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.
Foto: Ukshin Hoti
7 qershor 1993
Në fshatrat e Skënderajt shtohet represioni policor
Pardje, rreth orës 6.30, një ekspeditë policore serbe e përbërë prej afro 80 vetash, së bashku me dhjetë vetura dhe dy autoblinda, me pretekst të kërkimit të armëve rrethuan lagjen e Smakiqëve në fshatin Abri e Poshtme të Skënderajit.
Policia serbe menjëherë filloi me bastisje, ku më së keqi pësuan familjet e Nezir, Musë dhe Sadik Smakiqit. Policët në fillim hynë në familjen e Musait, të cilin e rrahën rëndë së bashku djalin e tij, Kadriun dhe bashkëshorten e tij. Më pas vazhduan bastisjet në familjen e Sadikut, të cilin po ashtu e rrahën rëndë atë dhe bashkëshorten e tij, ndërsa policët Sadikun e morën me vete në polici. Policët serbë para se të largoheshin nga fshati, bastisën edhe shtëpinë e Nezir Smakiqit, me ç’rast atë e rrahën brutalisht si dhe djalin e tij shtatëmbëdhjetë vjeçar, Fatmirin.
Merret vesh se gjatë kësaj bastisjeje, policia serbe rrahu rëndë nëntë veta si dhe demoloi dhe thyejti gjithçka që kishte përpara. Të njëjtën ditë rreth orës 12, të njëjtit policë, bastisën shtëpitë e Ahmet e Mujë Sadikut si dhe shtëpinë e Sylejman Ramës në fshatin Vojnik të Skënderajit. Policët gjatë bastisjes demoluan dhe thyen të gjitha orenditë e këtyre familjeve.
Pas bastisjes policët i rrahën rëndë, Ahmetin, Sylejmanin, Mujën si dhe të bijtë e tyre.
Po këtë ditë edhe në lagjen e Ozdrimit në këtë fshat, policët serbë bastisën edhe shtëpinë e Xhemail Ymerit. Gjatë bastisjes, policët gjetën një pushkë gjuetie, ndërsa menjëherë pas kësaj e rrahën rëndë Xhemailin dhe nusen e djalit të tij, emrin e së cilës nuk arritëm t’ia mësojmë.
7 qershor 1994
U ngrit aktakuza kundër mr. Ukshin Hotit
Serbët e instaluar në Prokurorinë e Qarkut në Prizren ia vazhduan paraburgimin edhe për dy muaj mr. Ukshin Hotit (1947), profesor i Universitetit të Prishtinës dhe kryetar i Partisë së UNIKOMB-it.
Në aktakuzën e shpallur në Prizren thuhet se Ukshin Hoti, si “anëtar dhe si kandidat për kryetar të Partisë së Unitetit Kombëtar (UNIKMB-i), në gjysmën e parë të vitit 1994 ka bërë përgatitje për ndërmarrjen e veprimeve, të përdormimit të forcës dhe të mjeteve të tjera kundërkushtetuese për të rrezikuar rendin kushtetues të RFJ-së, për të shkëputur pjesën e territorit të RFJ-së dhe të Serbisë -territorin e Kosovës të banuar me pjesëtarë të pakicës kombëtare shqiptare dhe me qëllim të formimit të shtetit të veçantë”.
Në aktakuzë thuhet më tutje se Ukshin Hoti, si kandidat për kryetar, në mbledhjen zgjeruar ilegale të Kryesisë së UNIKOMB-it që është mbajtur në Prishtinë ka pranuar të marrë pjesë dhe të përpunojë programin dhe statutin e kësaj organizate ilegale. Pas pranimit të propozimit për kryetar të UNIKOMB-it përpunon ‘Deklaratën Politike’, në të cilën proklamon krijimin e shtetit kombëtar të të gjithë shqiptarëve – ‘Republikën e Kosovës’. Si mjet për realizimin e këtij qëllimi, figuron edhe opcioni i armatosur, përkatësisht marrja me dhunë e pushtetit në Kosovë dhe të shkëpuptjes së territorit nga Republika e Serbisë…”
Mr. Ukshin Hoti akuzohet edhe për shkak se “si anëtar i organizatës ilegale ‘Lëvizja Popullore për Republikën e Kosovës’ nga ana e centralës prej vitit 1990 e këndej, ishte i ngarkuar me botimin e revistës ‘Deja’, nga e cila ka marrë këshilla me detyra dhe instruksione konkrete për veprimtarti armiqësore”.
Ukshin Hoti akuzohet për vepër penale “rrezikim i tërësisë territoriale të RFJ-së”, nga neni 116, par 1 e LPJ e që dënohet sipas nenit 138 të LPJ”.
Sipas këtij aktvendimi, Ukshin Hotit i vazhdohet paraburgimi edhe për dy muaj dhe do të zgjat deri më 2 korrik 1994.
Ukshin Hoti gjendet në paraburgim prej datës 17 maj të këtij viti.
7 qershor 1995
Dhuna e përditshme në Kosovë
Prishtinë: – Më 5 qershor, rreth orës 19:00, dy policë, të cilët dukej fare qartë se ishin të dehur, hynë në oborrin e shtëpisë së Mehdi Asllanit, në lagjen e Emshirit në Prishtinë dhe kërcënuan gruan dhe dy fëmijët e tij të vegjël, duke kërkuar prej tyre që të tregojnë se ku ndodhet Mehdiu dhe djali i tij Bekimi. Bëhet me dije se Mehdiu dhe Bekimi ndodhen jashtë vendit dhe nuk dihet preteksti për çka ata i kërkoi policia.
Podujevë: – Më 5 qershor, rreth orës 18:00, policia serbe ndali në rrugë Imer Bahtirin nga fshati Dvorishtë i Podujevës, i cili u legjitimua dhe u pyet për ndihmat që ai i kishte marrë nga SHHB “Nënë Tereza” në Pollatë. Më pas policia shkoi në depon e SHHB “Nënë Tereza” dhe e pyeti Jusuf Latifin rreth mënyrës së shpërndarjes së ndihmave.
Më 5 qershor, policia ishte në shtëpinë e Faik Jasharit, kryetar i Nëndegës së LDK-së në fshatin Batllavë, të cilit iu la thirrja që të paraqitet të nesërmen në orën 13:00 në polici.
Thirrja për t’u paraqitur në polici iu la edhe Rafet Jasharit nga i njëjti fshat.
Skënderaj: – Për të tretën herë, me pretekst të kërkimit të armëve, në polici u mor Haki N. Rushiti (34) nënkryetar i Nëndegës së LDK-së në Prekaz të Epërm. Ai në polici u pyet edhe për vëllaun e tij Ramadanin, i cili momentalisht ndodhet në Gjermani, me pretekstin se gjoja ai paska pasur armë dhe ato duhet t’i dorëzojë Hakiu. Me këtë pretekst në polici është marrë edhe babi i tyre Neziri (60).
Haki Rushiti është urdhëruar që të paraqitet sërish në stacionin e policisë në Skënderaj.
7 qershor 1997
KMDLNj: Gjatë majit në Kosovë u vranë 8 persona
Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut me seli në Prishtinë, publikoi dje raportin mbi shkeljen e të drejtave e të lirive të njeriut në Kosovë gjatë muajit maj 1997.
Në raport thuhet: Pos dhunës, të cilën policia serbe është duke e ushtruar në kontinuitet kundër popullit të pambrojtur shqiptar të Kosovës, në skenë doli edhe ushtria serbe. Viktimë e këtij terrori të organizuar shtetëror ishte i riu Luan Ilmi Haradinaj (1973), nga fshati Gllogjan i komunës së Deçanit, student i vitit të dytë në Fakultetin e Edukatës Fizike në Universitetin e Tiranës. Më 12 maj, familja Haredinaj njoftoi N/KMDLNJ‑në në Deçan se nga kufitarët e Ushtrisë Jugosllave, në afërsi të fshatit Has në kufi me Shqipërinë, u vra i biri i tyre Luan Haredinaj.
Më 14 maj, në orët e hershme të mëngjesit, në arën e tij u gjet i vrarë Kapllan Isuf Berisha (45), nga fshati Gurbardh i komunës së Malishevës.
Më 5 maj 1997, rreth orës 5. 30 të mëngjesit, persona ende të paidentifikuar serbë, të maskuar dhe të armatosur vranë me armë
zjarri në shtëpinë e tij në lagjen e Sakicollëve në trekëndëshin e fshatrave Parallovë‑Zebincë‑Koretishtë, në komunën e Gjilanit, Nazif Ramush Hajredinin (1948), nga Hajvalia, babai i tetë fëmijëve. Në momentin e vrasjes në shtëpi ndodheshin edhe bashkëshortja e të ndjerit Fahrija (1953) dhe fëmija i tyre Ramushi (1992), të cilët shpëtuan pa lëndime.
Më 26 maj, rreth orës 9. 00 të mëngjesit, në afërsi të shtëpisë së tij në rrethana të pasqaruara bëri vetëvrasje Hanefi Berisha, nga Goranci i Hani i Elezit, baba i 6 fëmijëve. Hanifeut i erdhi thirrja nga organet e Sigurimit Shtetëror serb për t’u paraqitur në polici. Në letërthirrje nuk shpjegohej preteksti. Ndërkohë i ndjeri bëri vetëvrasje kurse policia ia mori letërthirrjen familjes Berisha.
Në mbrëmjen e 5 majit, rreth orës 23. 00, në fshatin Llozicë të komunës së Malishevës, pranë magjistrales Pejë‑Prishtinë, persona të panjohur vranë Hetem Dobrunën (32), nga Llozica, punëtor në administratën e instaluar serbe në Gllogoc.
Më 7 maj, rreth orës 6. 30 të mëngjesit, pas keqtrajtimeve fizike që iu bënë më 5 dhe 6 maj në stacionin e policisë në Mitrovicë, Naser Halim Ferizi (1972), nga Stantërgu, i papunë, e vari veten në shtëpinë e vet.
Më 23 maj 1997, në lagjen “Tavnik” të Mitrovicës policia së bashku me dëshmitarin e rastit që e mori në rrugë Sadik Xanin, theu derën e shtëpisë së Hajzer Hajdarit (55), i lindur në Bare, punëtor i pensionuar i Sigurimit Shtetëror, dhe e gjeti të vdekur Hajzerin dhe bashkëshorten e tij, Ajnije Dervishi‑Hajdari (52) nga fshati Kosterc i Skënderajt, punëtore e tregtisë në Skënderaj. Dyshohet se vdekja e tyre në rrethana të panjohura ka ndodhur qysh para 12 ditëve.
KMDLNJ me shqetësim të dukshëm vazhdon të përcjellë gjendjen e të drejtave të njeriut në Kosovë. Si edhe më parë edhe gjatë muajit maj 1997 është vërejtur dukuria e nxitjes së personave të paidentifikuar apo personave civilë serbë për kryerjen e krimeve ndaj shqiptarëve. Kjo dukuri mund të shkaktojë konflikte serioze midis popullatës shqiptare dhe asaj serbe me pasoja të rënda që në të vërtetë është edhe qëllimi i regjimit serb.
Më 30 maj, në Gjykatën e instaluar serbe të Qarkut në Prishtinë përfundoi procesi gjyqësor kundër 20 shqiptarëve të akuzuar se si anëtarë të Lëvizjes Kombëtare për çlirimin e Kosovës, kanë bërë vepër penale të “bashkimit për veprimtari armiqësore” dhe të “cenimit të tërësisë territoriale” të RFJ‑së së vetëshpallur kurse 6‑të prej tyre iu ngarkohet edhe vepra penale e “terrorizmit”. Kryetari i trupit gjykues Dragolub Zdravkoviq u shqiptoi të akuzuarve dënimet me gjithsej 107 vjet burg. Kështu, Avni Klinaku u dënua me 10 vjet burg, Liburn Aliu, Dylber Beka, Fatmir Humolli (në mungesë) e Agim Kuleta (në mungesë) me nga 9 vjet, Nebih Tahiri e Shaban Beka me nga 7 vjet, Mujë Prokupi e Gani Baliu me nga 6 vjet e gjysmë, Naser Tahiri me 3 vjet e gjysmë, Shukrie Rexha me 3 vjet, Dulah Sallahu e Beton Retkoceri me nga 2 vjet e gjysmë dhe Majlinda Sinani, Ragip Berisha, Burhan Hasani dhe Arsim Ratkoceri me nga dy vjet burg. Nëntë të fundit të dënuar nën 5 vjet burg do të mbrohen në liri deri në aktgjykim të plotëfuqishëm kurse të tjerët të lidhur me pranga dhe i kthyen në burg.
Sipas informatave të KMDLNJ‑së gjatë muajit maj 1997 në të gjitha format e dhunës nga policia, ushtria dhe organet e tjera të pushtetit serb në mënyra të ndryshme u keqtrajtuan 398 individë.
Po gjatë kësaj periudhe: u vranë 8 persona, u plagosën dy individë, penalisht e përkundërvajtje u dënuan 25 persona, u shënuan 50 raste të torturës fizike, psikikisht u keqtrajtuan 228 persona, u kërkuan dhe u thirrën në polici 65 persona, arbitrarisht u arrestuan 55 vetë, në mënyrë arbitrare u ndaluan persona, u morën në “biseda informative” 26 persona, nga banesat e tyre u përzunë 4 familje shqiptare, pasaporta iu mor 1 individi, u bastisën 12 familje shqiptare, për armë u keqtrajtuan 72 persona, lëndime trupore morën 6 veta, u keqtrajtuan 7 gra, 2 fëmijë dhe 18 pleq, u keqtrajtuan 15 veprimtarë politik, sindikal dhe 3 veprimtarë të KMDLNJ‑së, u keqtrajtuan 9 veprimtarë të arsimit dhe në 4 raste ndërhyri policia në institucionet arsimore.
Po gjatë kësaj periudhe u shënuan 8 raste të ndalimit të veprimtarive ekonomike, 2 raste të dhunimit tëi mbishkrimit shqip në shkolla, 2 raste të uzurpimit të pronës, 26 raste të plaçkitjes së tregtarëve shqiptarë, 1 rast i konfiskimit të dokumentacionit, 1 rast i ndalimit të kthimit në atdhe, ndërsa 5 individë u keqtrajtuan gjatë riatdhesimit.
Këto janë disa të dhëna që ilustrojnë gjendjen e të drejtave të njeriut gjatë muajit maj 1997.
Raportin po e ilustrojmë me disa nga rastet e shumta që ndodhën gjatë kësaj periudhe.
Më 7 maj, sipas kërkesës së Prokurorisë së instaluar serbe të Gjykatës së Qarkut në Prishtinë, gjykatësja hetuese e Gjykatës së instaluar serbe të Qarkut të Prishtinës Danica Marinkoviq, i filloi hetimet kundër Agim Makollit (35) nga Prishtina, Hasan Zenelit (33) e Jonuz Zeneli (55) nga Ballabani, Muharrem Krasniqit (32) nga Grashtica dhe Latif Brajshorit Nga Sharbani i Podujevës, të gjithë me vendbanim në Prishtinë dhe të akuzuar se kanë qenë anëtarë të “Ushtrisë çlirimtare të Kosovës”.
Më 18 maj, drejtoritë e dhunshme të shkollave fillore “Zenel Hajdini” dhe “Asim Vokshi” dhe policia vendosën në këto shkolla mbishkrimin cirilik në vend të mbishkrimeve të mëparshme me emrat e poetit serb Aleksa Shantiq dhe diplomatit Milan Rakiq.
Më 12 maj, organet e instaluara serbe uzurpuan objektin e Entit Pedagogjik dhe të Bashkësisë së Arsimit.
Më 13 maj, Ruzhdi Jashari, kryetar i KMDLNJ‑së në Shtimje, u mor në bisedë informative në Qendrën e Sigurimit në Ferizaj lidhur me aktivitetin e tij politik dhe punën e Nënkëshillit.
Më 7 maj, organet ushtarake serbe u shpërndanë thirrjet për rekrutim rreth 120 të rinjve shqiptarë të gjeneratave 1977, 1978 e 1979.
Sipas së të përditshmes serbe “Dnevni Telegraf” të 16 majit, në bazë të Ligjit mbi qarkullimin dhe shitblerjen e patundëshmërive në rrethana të posaçme, i cili u ndalon shqiptarëve blerjen e pronave serbe këto ditë në Prishtinë Halit Ahmetaj u dënua me 60 ditë burg për shkak se kishte blerë banesën e një serbi. Sipas kësaj gazete të Beogradit pritet të dalin në gjyqe e të dënohen edhe 24 qytetarë shqiptarë të cilët paskan “shkelur” ligjin e përmendur, thuhet në fund të raportit që e përcjell Shërbimi për Informim i KMDLNj-së.
7 qershor 1998
Forcat serbe granatuan edhe sot Llaushën
Në Llaushë të Skënderajt edhe sot vazhdon të jetë gjendje tepër e rëndë.
Aktivisti i LDK-së në këtë fshat Fadil Geci i tha QIK-ut se që nga orët e mëngjesit forcat serbe kanë shtënë disa herë në drejtim të fshatit. Janë granatuar kryesisht lagjet Zejnullahu dhe Babaj, ndërsa snajperistët serbë kanë shtënë disa herë edhe në lagjen e Gecajve.
Nga granatimet janë dëmtuar disa shtëpi.
Në fshat edhe më tutje ka mungesë të theksuar të ilaçeve dhe të ushqimeve, ndërsa lëvizjet e banorëve janë shumë të kufizuara.
Tre trupa të pajetë në morgun e spitalit të Gjakovës
Në morgun e spitalit të Gjakovës ndodhen trupat e pajetë të tre shqiptarëve, të vrarë në frontet e luftës nga forcat serbe.
KI i Degës së LDK-së në Gjakovë njofton se dje në këtë morg janë sjellë trupat e pajetë të dy të rinjve nga Prejlepi i Deçanit, identiteti i të cilëve nuk dihet. Ndërsa sot në këtë morg është sjellë trupi i një plaku rreth 60- vjeç, identiteti i të cilit gjithashtu nuk dihet.
Gjakovë: Një të vrarë të paidentifikuar e varrosi policia
Dje pasdite, me urdhër të policisë së Gjakovës, është varrosur trupi i pajetë i një të riu 25- vjeçar, të cilin vetë policia e kishte sjellë në morg. Identiteti i tij nuk dihet.
Ai është varrosur në varrezat e qytetit.
Edhe sot në komunën e Deçanit u shti nga aeroplanët
Burime nga Deçani bëjnë të ditur se sot rreth orës 9. 25 një aeroplan luftarak serb fluturoi mbi fshatrat e Deçanit dhe në të kthyer ai shtiu ndaj një grupi shqiptarësh në afërsi të fshatit Irzniq.
Njoftohet se nuk pati viktima e as dëme.
Dëshmitarë nga kjo komunë thanë se sot gjendja në Deçan e rrethinë është diç më e qetë, ndërkohë që forcat serbe po i pastrojnë rrugët në pritje të delegacionit të diplomatëve të huaj, dërgimin e të cilit në këtë komunë e kanë paralajmëruar mediat serbe.
Njoftohet gjithashtu se mbrëmë ka pasur lëvizje të forcave serbe nga Deçani në drejtim të Pejës.
KMDLNJ: Në Deçan të vrarit kanë mbetur të pavarrosur
KMDLNJ, duke iu referuar nënkëshillit në Deçan njofton se gjendja në këtë komunë, si pasojë e operacioneve luftarake, është shumë e rëndë. Edhe më tutje mbi 40 të vrarë kanë mbetur në vendet ku janë vrarë, pra pa u varrosur, ndërsa gjendja e të plagosurve, shumica ndër ta gra e fëmijë, është shumë e rëndë, ngase ka mungesë të madhe të medikamenteve mjekësore.
Në bazë të informacioneve të NKMDLNJ në Deçan numri i viktimave është më i madh se 50 të vrarë e dhjetëra të plagosur, ndërkohë që janë identifikuar 50 të vrarë.
Nga Deçani njoftohet se ushtria dhe policia serbe mbrëmë kanë bërë pastrimin e rrugëve, pasi që është paralajmëruar shkuarja e diplomatëve në këtë zonë.
Edhe sot në Deçan ka vazhduar pastrimi i rrugëve dhe vendosja e xhamave.
Forcat serbe kanë ndezur një zjarr të madh dhe dyshohet se ata mund të djegin edhe të vrarit e të masakruarit, për të fshehur gjurmët e krimit, thuhet në njoftim.
Në morgun e spitalit të Prishtinës ndodhet trupi i pajetë i një të riu nga komuna e Deçanit
KMDLNJ njofton se sot në morgun e spitalit të Prishtinës ndodhet trupi i pajetë i një të riu shqiptar të moshës 22-25 vjeç.
Dyshohet se ai e ka mbiemrin Dabiqaj dhe është nga Prejlepi i Deçanit.
Që nga ora 07:00 e mëngjesit, janë hapur vendvotimet në të gjitha komunat e Kosovës, duke shënuar fillimin e procesit zgjedhor.
Të drejtë vote kanë 2.092.174 qytetarë, të cilët do të mund të ushtrojnë të drejtën e tyre demokratike gjatë ditës së sotme. Sipas njoftimeve zyrtare, të gjitha përgatitjet e nevojshme janë përfunduar me kohë për të siguruar një proces të rregullt dhe të qetë votimi.
Përveç qendrave të rregullta të votimit, në secilën komunë është organizuar edhe nga një qendër për votim me kusht, për t’u mundësuar votimin qytetarëve që plotësojnë kriteret për këtë formë votimi.
Procesi zgjedhor po zhvillohet në 949 qendra votimi me gjithsej 2550 vendvotime në mbarë vendin. Institucionet përgjegjëse u kanë bërë thirrje qytetarëve që të marrin pjesë në votim dhe të kontribuojnë në një proces demokratik dhe të rregullt.
Foto: Kosovapress
lajme
Rektori Hajrizi zhvillon takime strategjike në Global UBT London dhe nënshkruan marrëveshje me partnerë nga India
Published
1 day agoon
June 6, 2026By
ubtnews
Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, në kuadër të vizitës së tij në Mbretërinë e Bashkuar, zhvilloi një vizitë pune edhe në Londër, në ambientet e Global UBT London, një qendër e rëndësishme e ekosistemit ndërkombëtar të UBT-së, e krijuar për të fuqizuar bashkëpunimin global në arsim, teknologji dhe inovacion.
Gjatë qëndrimit në Londër, Prof. Dr. Edmond Hajrizi zhvilloi takime me përfaqësues të kompanive dhe institucioneve nga vende të ndryshme të botës, me fokus zgjerimin e bashkëpunimit në fushën e arsimit ndërkombëtar, krijimin e partneriteteve të reja strategjike, si dhe promovimin dhe shtrirjen globale të shërbimeve dhe produkteve inovative të Global UBT.
Në kuadër të këtyre takimeve, u nënshkrua edhe një marrëveshje e rëndësishme bashkëpunimi me partnerë nga India, e cila synon zhvillimin e projekteve të përbashkëta në fushën e digjitalizimit dhe aplikimit të inteligjencës artificiale për rritjen e produktivitetit shkencor, akademik dhe inovativ.
Marrëveshja parasheh gjithashtu bashkëpunim për promovimin dhe shpërndarjen e platformave digjitale të UBT-së në vendet e Azisë, duke krijuar mundësi të reja për shkëmbimin e njohurive, zhvillimin teknologjik dhe forcimin e bashkëpunimit ndërkombëtar në sektorin e arsimit dhe kërkimit shkencor.
Sipas Prof. Dr. Edmond Hajrizit, zgjerimi i pranisë së UBT-së në qendrat kryesore ndërkombëtare dhe krijimi i partneriteteve me institucione dhe kompani lidere globale përbëjnë elemente kyçe të strategjisë së internacionalizimit të UBT-së dhe të zhvillimit të ekosistemit të saj inovativ.
Kjo vizitë në Global UBT London përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt forcimit të rolit të UBT-së në skenën globale të arsimit, teknologjisë, inovacionit dhe transformimit digjital.

Mbyllet procesi i votimit në Kosovë
Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 7 qershor 1993-1998?
Kosova në kutitë e votimit… sërish
Rektori Hajrizi zhvillon takime strategjike në Global UBT London dhe nënshkruan marrëveshje me partnerë nga India
Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 6 qershor 1993-1998?
UBT zgjeron bashkëpunimin ndërkombëtar përmes programit Erasmus+ me Universitetin e Zarës në Kroaci
Rektori Hajrizi në Universitetin e Oksfordit: Prezanton modelin e UBT-së për të ardhmen e arsimit të mbështetur nga Inteligjenca Artificiale, UBT Smart City dhe Aleancën Globale me Coursera
Lamine Yamal shpallet lojtari më i mirë i sezonit në La Liga
Sot 30 vjet u hap Zyra Amerikane në Kosovë
Të kërkuara
-
Aktualitet4 days agoStudentët e vitit të tretë në UBT prezantojnë ekspozitën përfundimtare “The Graduets”
-
Lajmet3 months agoProf. Dr. Marigona Bekteshi Ferati, recensuese e 20 punimeve shkencore në revista ndërkombëtare të indeksuara në Web of Science dhe Scopus (Q1)
-
Live3 months agoUji dhe Gjinia” – Shtytës i Zhvillimit të Qëndrueshëm
-
Vendi2 months agoUnited Hospital prezanton pajisjen më të avancuar MRI në rajon
