Lajmet

Reforma që rrezikon pushtetin e Macronit, a do të përfshihet Franca nga protestat masive?

Macron ka këmbëngulur që nga ardhja e tij në pushtet në 2017 se sistemi i pensioneve duhet të riorganizohet.

Published

on

Qeveria franceze do të prezantojë sot propozimet e saj për rishikimin e sistemit të pensioneve, një reformë me rrezik për presidentin Emmanuel Macron, raporton France 24.

Me besimin e tij të përsëritur shpesh se francezët “duhet të punojnë më shumë”, Macron ka këmbëngulur që nga ardhja e tij në pushtet në 2017 se sistemi i pensioneve duhet të riorganizohet.

Por pasi anuloi përpjekjen e tij të parë në 2020 përballë protestave dhe pandemisë Covid-19, centristi 45-vjeçar e vendosi çështjen në qendër të fushatës së tij të suksesshme për një mandat të dytë në prill të vitit të kaluar.

Përveç thjeshtimit të sistemit dhe heqjes së privilegjeve që gëzojnë punëtorët në disa sektorë të ekonomisë, reforma do të synojë të rrisë moshën e pensionit nga niveli aktual prej 62-vjeç, me shumë gjasa në 64.

“Në përgjithësi, ideja e reformës nuk mbështetet nga publiku, edhe pse disa mund të kuptojnë se nëse jetojmë më gjatë, atëherë mund të na duhet të punojmë më gjatë”, tha Bruno Cautres, një ekspert politik.

Të gjitha sindikatat e Francës dhe shumica e partive politike opozitare të vendit po përgatiten për kundërshtim, duke e parë rezistencën si një mënyrë për të mbrojtur sistemin social të vendit dhe duke minuar pozicionin e Macron.

Ky i fundit  e ka bërë reformën e pensioneve një nga planet kryesore të planeve të tij për reformën e brendshme gjatë mandatit të tij të dytë.

“Nëse Emmanuel Macron dëshiron ta bëjë atë nënë e reformave… për ne do të jetë nëna e betejave”, paralajmëroi kreu i sindikatës së së majtës FO, Frederic Souillot, gjatë fundjavës.

Protestat dhe grevat në rrugë duken të pashmangshme, me përpjekjen e fundit të Macron që rezultoi në ndalimin më të gjatë të transportit publik në Paris në tre dekada.

Jelekët e Verdhë II?

Shqetësim më i madh për qeverinë është rreziku i protestave si në vitin 2018, kur njerëzit filluan të bllokojnë rrugët, duke shkaktuar atë që u bë e njohur si revolta e “Jelekëve të Verdhë”.

Protestat bënë që qeveria të tërhiqej, duke e bërë Macron të premtonte një  drejtim më të butë dhe më pak autoritar të qeverisjes.
‘President i të pasurve’

Kritikët i shohin ndryshimet si retrograde dhe të panevojshme, edhe pse parashikimet zyrtare tregojnë se sistemi është në deficit të thellë në dekadat e ardhshme për shkak të plakjes graduale të popullsisë.

Në 2023, a do të jetë Emmanuel Macron president i të pasurve?

Ekonomisti dhe autori i majtë francez Thomas Piketty ngriti këtë pyetje, ndërsa shtoi se reforma mund t’i kursejë shtetit deri në 20 miliardë euro në vit, por “problemi është se këto 20 miliardë do të rëndojnë tërësisht më të varfërit” duke zgjatur jetën e tyre të punës.

Mbështetja për legjislacionin nga partia republikane e krahut të djathtë pritet të jetë e nevojshme.

Opinione

Gjuha angleze – ura që lidh të rinjtë me botën dhe të ardhmen

Published

on

By

Shkruan: Dr. Sc. Eglantina Bilalli

Çdo vit, më 23 prill, shënohet Dita e Gjuhës Angleze, një datë simbolike e zgjedhur nga United Nations. Kjo ditë përkon me lindjen dhe vdekjen e William Shakespeare, një nga figurat më të shquara të letërsisë botërore dhe një kontribuues i jashtëzakonshëm në zhvillimin e gjuhës angleze

Gjuha angleze ka fituar një rol shumë të rëndësishëm në botën e sotme. Ajo nuk është thjesht një mjet komunikimi, por një urë që lidh njerëz, kultura dhe mundësi nga vende të ndryshme të botës. Pikërisht për këtë arsye, rëndësia e saj historike, kulturore dhe globale vazhdon të theksohet gjithnjë e më shumë, duke nxitur njëkohësisht edhe shumëgjuhësinë, dialogun ndërkulturor dhe përdorimin e barabartë të gjuhëve në nivel ndërkombëtar.

Çdo vit, më 23 prill, shënohet Dita e Gjuhës Angleze, një datë simbolike e zgjedhur nga United Nations. Kjo ditë përkon me lindjen dhe vdekjen e William Shakespeare, një nga figurat më të shquara të letërsisë botërore dhe një kontribuues i jashtëzakonshëm në zhvillimin e gjuhës angleze.

Përmes kësaj përzgjedhjeje, synohet të theksohet rëndësia historike, kulturore dhe globale e anglishtes, si dhe të promovohet shumëgjuhësia, dialogu ndërkulturor dhe përdorimi i barabartë i gjuhëve zyrtare në nivel ndërkombëtar.

Sot, anglishtja është bërë pothuajse gjuha kryesore e teknologjisë, shkencës, biznesit dhe komunikimit global. Shumica e informacioneve në internet, artikujve shkencorë dhe kurseve online janë të disponueshme në këtë gjuhë. Për të rinjtë, kjo do të thotë më shumë mundësi për të mësuar, për t’u zhvilluar profesionalisht dhe për të fituar aftësi që kërkohen gjithnjë e më shumë në tregun e punës.

Edhe në aspektin e punësimit, njohja e anglishtes është një avantazh i madh, e shpeshherë edhe një domosdoshmëri. Në fusha si teknologjia e informacionit, turizmi, marketingu digjital, shërbimi ndaj klientit apo puna në organizata ndërkombëtare, aftësia për të komunikuar në
anglisht rrit ndjeshëm mundësitë për punësim dhe përparim në karrierë. Sidomos sot, kur puna në distancë po zë gjithnjë e më shumë vend, kjo gjuhë u jep të rinjve mundësinë të punojnë për kompani të huaja edhe pa u larguar nga vendi i tyre.

Përtej anës profesionale, anglishtja ndikon edhe në zhvillimin personal e kulturor. Përmes saj, të rinjtë mund të lexojnë libra, të ndjekin filma, të dëgjojnë muzikë dhe të njohin ide e realitete të ndryshme nga e gjithë bota. Kjo i ndihmon të zgjerojnë horizontin, të kuptojnë më mirë kulturatë tjera dhe të zhvillojnë mendim më kritik e më të hapur.

Një rol shumë të rëndësishëm anglishtja ka edhe në arsim. Studentët që e zotërojnë këtë gjuhë kanë më shumë mundësi të ndjekin studime jashtë vendit, të përfshihen në programe shkëmbimi apo të aplikojnë për bursa ndërkombëtare. Shumë universitete të njohura në botë ofrojnë programe në anglisht, ndaj njohja e saj është shpesh një hap i domosdoshëm për këdo që synon një formim më të lartë dhe më konkurrues.

Megjithatë, rëndësia e anglishtes nuk duhet kuptuar si zëvendësim i gjuhës amtare. Përkundrazi, ajo duhet parë si një vlerë shtesë. Ruajtja dhe zhvillimi i gjuhës shqipe mbetet thelbësor për identitetin tonë kulturor dhe kombëtar. Prandaj, shumëgjuhësia është rruga më e mirë: të njohësh anglishten pa humbur lidhjen me gjuhën dhe rrënjët e tua.

Në fund, mund të thuhet se në një botë ku kufijtë po bëhen gjithnjë e më të vegjël, anglishtja mbetet një nga mjetet më të rëndësishme për zhvillim personal dhe shoqëror. Ajo u jep të rinjve më shumë besim, më shumë mundësi dhe një dritare më të gjerë drejt botës. Të investosh në mësimin e saj do të thotë të investosh në të ardhmen.
Nëse do që të tingëllojë edhe më natyral, si ese e shkruar nga një nxënës/student, ja jap edhe në një version më pak formal.

Dr. Sc. Eglantina Bilalli është profesoreshë në Fakultetin e Gjuhës Angleze dhe Fakultetin Media dhe Komunikim në UBT.

 

Continue Reading

Vendi

Sot nafta 1.64 euro, benzina 1.39 euro

Published

on

By

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT) ka publikuar çmimet maksimale të lejuara për shitjen e derivateve të naftës për datën 23 prill 2026.

Sipas vendimit të fundit, çmimet që hyjnë në fuqi nga ora 10:00 janë: Nafta (dizel): 1.64 euro për litër Benzina: 1.39 euro për litër; Gasi: 0.87 euro për litër.

MINT ka njoftuar qytetarët se për çdo parregullsi apo ankesë lidhur me çmimet në treg, mund të adresohen në emailin zyrtar të departamentit të konsumatorit ose përmes numrit të telefonit pa pagesë.

Këto çmime po vazhdojnë të mbeten në nivele të larta, kryesisht si pasojë e pasigurisë në tregjet ndërkombëtare dhe tensioneve të vazhdueshme nga konflikti mes SHBA-së, Iranit dhe Izraelit, gjë që ka reflektuar drejtpërdrejt në koston e karburanteve edhe në tregun tonë.

Continue Reading

Vendi

Rahoveci drejt një qendre moderne për art dhe inovacion

Published

on

Në Rahovec po vazhdon ndërtimi i Qendrës për Arte, Kulturë dhe Inovacion, një projekt që synon të krijojë një hapësirë bashkëkohore për zhvillimin e jetës kulturore dhe kreative në qytet. Kjo qendër pritet t’u shërbejë artistëve, të rinjve dhe gjithë komunitetit artdashës, duke ofruar kushte më të avancuara për krijimtari, bashkëpunim dhe zhvillim profesional.

Me një investim që tejkalon 3 milionë euro, projekti synon të forcojë infrastrukturën kulturore në Rahovec dhe të hapë mundësi të reja për zhvillimin e artit dhe inovacionit, jo vetëm në nivel lokal, por edhe më gjerë.

Continue Reading

Lajmet

Kapen të dyshuarit që vodhën cigaret elektronike nga vetura në Vushtrri

Published

on

By

Policia e Kosovës ka arrestuar katër persona të dyshuar për përfshirje në një vjedhje të rëndë të ndodhur dy ditë më parë në Vushtrri.

Rasti ishte denoncuar me 22 prill, pasi një qytetar kishte raportuar se persona të panjohur i kishin thyer xhamin e veturës dhe prej andej kishin vjedhur rreth 400 lloje të cigareve elektronike. Pas një pune operative dhe hetimore, njësitet policore kanë arritur t’i identifikojnë dhe t’i prangosin të dyshuarit në Mitrovicën e Jugut.

Gjatë operacionit, policia ka gjetur dhe ka sekuestruar një pjesë të cigareve elektronike që ishin raportuar si të vjedhura.

Pas intervistimit, me urdhër të prokurorit, njëri nga të dyshuarit është dërguar në mbajtje, ndërsa tre të tjerët do të mbrohen në procedurë të rregullt. Ndaj tyre janë iniciuar rastet për veprat penale “Vjedhje e rëndë” dhe “Blerja, pranimi ose fshehja e sendeve të përfituara me kryerjen e veprës penale”.

Continue Reading

Të kërkuara