Lajmet

Ragmi Mustafi: Lugina e Preshevës duhet të jetë pjesë e pandashme e zgjidhjes në mes të Kosovës dhe Serbisë

Published

on

Çështja e shqiptarëve të Luginës së Preshevës duhet të shtrohet në procesin e bisedimeve Kosovë-Serbi.

Kështu shprehet, Ragmi Mustafi, Kryetar i Këshillit Kombëtar të Shqiptarëve të Luginës së Preshevës në një intervistë të dhënë për KlanKosova.tv.

“Ne vazhdimisht kemi kërkuar që pjesë e agjendës së këtij dialogu të shtrohet edhe çështja e shqiptarëve të Luginës së Preshevës sepse konsiderojmë që Lugina e Preshevës duhet të jetë pjesë e pandashme e zgjidhjes në mes të dy shteteve”, është shprehur Mustafi.

Mustafi ka përmendur edhe deklaratën politike të miratuar më 14 korrik 2018 në të cilën thuhet se “Pa zgjidhjen e të drejtave të shqiptarëve në Luginë të Preshevës, nuk mund të ketë normalizim të mirëfilltë mes Republikës së Kosovës dhe Republikës së Serbisë”.

Po ashtu ai ka theksuar se sa i përket zgjidhjes së problemit të tyre shqiptarët e Luginës së Preshevës janë deklaruar në referendumin e 1992-ës, ku kanë votuar për bashkim me Kosovën.

Për gjendjen e shqiptarëve në këtë pjesë që njihet si Kosova Lindore, institucionet e reja lokale në Preshevë, procesin e vaksinimit kundër COVID-19, gjendjen e sigurisë dhe largimin e shqiptarëve nga tri komunat shqiptare, lexojeni intervistën e plotë me Ragmi Mustafi.

INTERVISTA E PLOTË:

Ç’peshë ka krijimi ditë më parë i koalicionit mbarëshqiptar në Luginën e Preshevës dhe zgjedhja e institucioneve lokale?

Ragmi Mustafi: Edhe pse me polarizime të shumta ndërmjet partive politike shqiptare në Luginë të Preshevës në nivel të vetëqeverisjes lokale, politika shqiptare ka dëshmuar se sa i përket temave që prekin interesin kombëtar si dhe kërkesat politike të shqiptarëve të Luginës, mund të dalin me qëndrime të përbashkëta. Kjo dëshmohet më së miri me deklaratat e dala nga organi më i lartë joformal, Kuvendi i Këshilltarëve Shqiptar të Luginës së Preshevës.  Së fundmi kemi edhe koalicionin e partive politike për zgjedhjet parlamentare në Serbi, me të cilin në zgjedhjet e fundit shqiptarët kanë marrë tre deputetë në parlamentin serb.

Po ashtu si fryt i kësaj iniciative, sot Komuna e Bujanocit udhëhiqet nga një koalicion i përbërë vetëm me shqiptarë. Edhe në Komunën e Preshevës pas një periudhe ku partia e Presidentit të Shtetit, Aleksandër Vuçiq ishte pjesë e qeverisjes në këtë komunë, qeverisje kjo që varej direkt nga votat e këshilltarëve serbë për të funksionuar, zgjedhjet e 28 marsit në Preshevë kanë prodhuar një koalicion i tëri shqiptar.

Përfaqësimi sa më i madh politik i shqiptarëve në të gjitha nivelet është edhe një mekanizëm shtesë që kërkesat e drejta të shqiptarëve të Luginës së Preshevës të adresohen drejt në çdo organ, qoftë ai vendor apo ndërkombëtar.

Cila është situata në Luginë të Preshevës dhe çfarë mesazhi përçojnë incidentet si ai me lapidarin e dëshmorit Fatmir Ibishi?

Ragmi Mustafi: Qëllimi i qeverisë së Beogradit në vazhdimësi është mbajtja e situatës jo stabile dhe të tensionuar në Luginën e Preshevës. Kjo ndodh vazhdimisht me vendosjen e trupave të xhandarmërisë në këtë rajon, edhe pas kërkesave të vazhdueshme të faktorit politik shqiptar që të largojë njësitet speciale nga kjo pjesë. Kjo jep një ndjenjë pasigurie tek banorët shqiptarë të këtyre komunave.

Edhe pse situata në përgjithësi është e qetë dhe pa incidente ndëretnike, ngjarje si ajo e lapidarit të dëshmorit Fatmir Ibishi në Konçul, e raste të ngjashme duket se janë përpjekje për të zhvendosur komplet vëmendjen nga shkeljet e të drejtave të njeriut dhe pakicave që qeveria vazhdon të bëjë ndaj shqiptarëve në këtë rajon. Pasivizimi i adresave të shqiptarëve të Luginës së Preshevës, me numër më të madh në Medvegjë e pjesët malore të Bujanocit e Preshevës, ka marrë  fokus të lartë ndërkombëtar.

Si qëndron situata me pandeminë e COVID-19 në Luginë të Preshevës?

Ragmi Mustafi: Në përgjithësi, situata me pandeminë COVID-19 ka filluar të përmirësohet sa i përket të infektuarve në Luginë. Momente delikate dhe të vështira për banorët e këtyre komunave ka pasur gjatë vitit 2020, ku përveç frikës nga infektimi me virusin korona dhe qasja për të marrë shërbimet shëndetësore, ishte edhe faktori ekonomik.

Duke qenë së shqiptarët e komunave Preshevë, Bujanoc e Medvegjë kryesisht veprimtari të tyre ekomomike i kanë bizneset e vogla familjare, nga mbyllja që ndodhte vazhdimisht janë prekur shumë dhe po kalojnë krizë të rëndë ekonomike.


A presin qytetarët e Luginës ndihmë nga Shqipëria dhe Kosova sa i përket vaksinave kundër koronavirusit? A keni kërkuar tek të dyja veç e veç ndihmë?

Ragmi Mustafi: Shteti serb ka pasur një qasje më të ndryshme sa i përket vaksinave në rajon, duke aprovuar thuajse të gjitha vaksinat e prodhuara deri më tani, dhe si pasojë e kësaj, Serbia ka pranuar një numër të madh të vaksinave që nga fillimi i vitit. Kjo ka bërë që për qytetarët e saj, e në këtë rast edhe për shqiptarët e Luginës së Preshevës që kanë qenë të gatshëm dhe të interesuar për të pranuar vaksinën anti COVID-19 ta marrin në Preshevë, Bujanoc edhe Medvegjë. Deri më tani sipas statistikave në këto komuna janë vaksinuar mbi 20 mijë qytetarë.

Po për idenë e bashkimit të Luginës me Kosovën, çfarë mendoni?

Ragmi Mustafi: Shqiptarët e Luginës së Preshevës më 1 dhe 2 korrik të vitit 1992 kanë realizuar referendumin e këtij rajoni duke votuar me mbi 99 përqind PRO në pyetjen se a janë për autonomi kulturore dhe territoriale me të drejtë bashkimi me Kosovën. Duke u bazuar në dokumentet si kjo, dhe nga mospërfillja e kërkesave të shqiptarëve të Luginës së Preshevës dhe mosrealizimi i marrëveshjeve të nënshkruara mes liderëve politik shqiptarë dhe qeverisë së Serbisë, Kuvendi i Këshilltarëve Shqiptar të komunave Preshevë, Bujanoc e Medvegjë më 14 korrik të vitit 2018 ka nxjerr Deklaratën Politike ku  ka kërkuar “nga Parlamenti, Presidenti dhe Qeveria e Republikës së Kosovës angazhim në funksion të realizimit të kërkesave politike të shqiptarëve të Luginës së Preshevës, të parashtruara me dokumentet përkatëse në këtë deklaratë”.

Ka një proces dialogu që zhvillohet tash e dhjetë vjet në Bruksel në mes të Kosovës dhe Serbisë. Besoni se aty duhet të shtrohet çështja e Luginës?

Ragmi Mustafi: Liderët e Luginës së Preshevës me 14 Korrik 2018 kanë aprovuar Deklaratën politike nga Këshilltarët e Kuvendeve Komunale të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës në bashkëpunim me shoqërinë civile, organizatat e dala nga UÇPMB (OVL UÇPMB) dhe Këshilli Kombëtar Shqiptar me të cilën është konstatuar “se pa zgjidhjen e të drejtave të shqiptarëve në Luginë të Preshevës, nuk mund të ketë normalizim të mirëfilltë mes Republikës së Kosovës dhe Republikës së Serbisë”.

Marrë shkas nga kjo, ne vazhdimisht kemi kërkuar që pjesë e agjendës së këtij dialogu të shtrohet edhe çështja e shqiptarëve të Luginës së Preshevës sepse konsiderojmë që Lugina e Preshevës duhet të jetë pjesë e pandashme e zgjidhjes në mes të dy shteteve.

Si qëndron situata tani sa i përket shpopullimit të tri komunave të Luginës dhe cili është numri i banorëve që jetojnë sot në Luginë?

Ragmi Mustafi: Nënpërfaqësimi i shqiptarëve në institucionet e sistemit, papunësia më e larta në Serbi, të ardhurat gjashtë herë më të ulëta se mesatarja në Beograd, mungesa e zhvillimit të përshpejtuar ekonomik, mos respektimi i Kushtetutës, zbatimi i ligjeve selektivisht, racizmi shtetëror, pasivizimi i adresave të shqiptarëve në Medvegjë, Preshevë e Bujanoc janë disa nga faktorët kryesorë që shumë të rinj nuk e kanë të vështirë të e shohin të ardhmen e tyre në këto komuna. Kjo po bën që në vazhdimësi të kemi një “brain drain” (ikje e trurit) nga kjo zonë.

Continue Reading

Lajmet

SHBA rikonfirmon mbështetjen për Prokurorinë Speciale të Kosovës

Published

on

By

Ngarkuara me Punë në Ambasadën e SHBA-së në Prishtinë, Anu Prattipati, është takuar me Kryeprokurorin e Prokurorisë Speciale, Blerim Isufaj, për të diskutuar thellimin e bashkëpunimit dypalësh.

Sipas njoftimit të ambasadës, fokus i takimit ishte partneriteti në luftën kundër terrorizmit, kontrabandës së drogës e migrantëve, krimit kibernetik dhe organizatave kriminale transnacionale.

“Ngarkuara me Punë Anu Prattipati u takua me Kryeprokurorin e Prokurorisë Speciale të Kosovës (PSRK), Blerim Isufaj, për të diskutuar vazhdimin e bashkëpunimit tonë të suksesshëm me PSRK-në, në luftën kundër kërcënimeve ndaj sigurisë kombëtare të SHBA-së, si terrorizmi, kontrabanda e drogës dhe e migrantëve, krimet kibernetike dhe organizatat kriminale transnacionale”, thuhet në deklaratën e Ambasadës së SHBA-së.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 25 shtator 1993-1998

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 

25 shtator 1993

 

Të gjithë zejtarët në Skënderaj u morën në pyetje

 

Dje e pardje të gjithë zejtarët dhe pronarët e dyqaneve private (rreth 30 sish) u ftuan në stacionin e policisë në Skënderaj. Ata u pyetën kryesisht rreth një eksplodimi të një mjeti të fuqishëm në anën e poshtme të rrugës së asfaltit, përballë stacionit policor të mërkurën, rreth orës 22. Policisë serbe i interesonte kryesisht të dinte se ku kanë qenë ata atë natë që ndodhi eksplodimi, a e kishin dëgjuar, kush ishte gajtë ditës në dyqanet e tyre, ishin klientë të zakonshëm apo të pazakonshëm, çka flisnin e shumë pyetje të tjera. Disa sish, sidomos pronarët e çajtoreve pyeteshin se a qëndrojnë shpesh këtu ish-punëtorët dhe policët shqiptarë e disa se çka po flitet rreth djegies së dyqaneve të këtushme zejtare para një jave e shumë pyetje të tjera. Siç duket, ky eksplodim i parmbrëmshëm në Skënderaj, i cili për fat nuk shkaktoi as dëme materiale as viktima në njerëz, do të përdoret për disa ditë me radhë si pretekst për marrjen në pyetje e ndoshta edhe të ndonjë bastisjeje e maltretimi të shqiptarëve të këtushëm.

 

 

 

25 shtator 1995

 

 

Dhuna e përditshme në Kosovë

 

Istog: – Më 23 shtator, policia ushtarake e mori dhe e dërgoi për në Nish Ukë Qerim Haziraj (1973), i cili kishte dezertuar nga armata serbe.

Më 21 shtator, policia e Rakoshit bastisi shtëpinë e Bashkim Januz Nimanajt nga Shushica. Gjatë bastisjes atij i gjetën një pushkë. Bashkimi po mbahet në burgun e Pejës.

Më 25 shtator, në stacionin e milicisë në Vrellë, me pretekst të armës, është marrë në pyetje Muhamet Vuthi nga Vrella.

Më 25 shtator, në orën 10, në sigurimin serb në Istog është ftuar në “bisedë informative” Bajram Binakaj nga Banja i cili është kthyer para 3 javësh nga Gjermania.

Suharekë: – Më 23 shtator, duke ardhur nga Prishtina për në Suharekë, Rrahim Krasniqi (1950) nga Samadraxha e Suharekës u ndal

nga policia në Shtimje.

Policia Rrahim Krasniqit ia mori një hartë të Perandorisë Osmane në gjuhën shqipe, të cilën ia sillte si dhuratë shkollës fillore “Flamuri i Arbërit” të fshatit Reshtan.

 

 

25 shtator 1997

 

Robin Kuk: Në Kosovë gjendja vetëm për disa javë mund të keqësohet

 

Pas fjalës në Kombet e Bashkuara, sekretari i Jashtëm britanik, Robin Kuk mbajti një konferncë për shtyp, me ç’rast u përgjigj në shumë pyetje lidhur me qëndrimet britanike rreth çështjeve globale dhe bilaterale në shumë rajone të botës.

Në pyetjen e “Rilindjes” lidhur me qëndrimin britanik rreth situatës në Kosovë, z. Kuk tha se gjendja në Kosovë është shumë shqetsuese. Ai shtroi nevojën e një angazhimi shtendosës për të parandaluar keqësimin e saj që do të përfshinte gjithë rajonin.

“Britania e Madhe bën përpjekje për të shtendosur situatën shumë shqetësuese në Kosovë. Ne jemi të vetdijshëm dhe përcjellim vazhdimisht situatën në Kosovë, ku ekzistojnë parakushtet dhe mundet që gjendja të keqësohet vetëm për disa javë”, deklaroi Robin Kuk.

Ndërkaq, lidhur me statusin e Kosovës ky diplomat britanik tha

se sipas tij “është e rëndësishme që të mbretërojë paqja dhe Beogradi të respektojë autonominë e një popullli, një identitet kulturor për popullin e Kosovës”.

 

 

25 shtator 1998

 

Sabri Hamiti i shpëtoi një atentati me plagë të rënda

 

Mbrëmë (24 shtator) në orën 21:20 një ose dy persona të panjohur kryen një atentat kundër shkrimtarit, studiuesit të letërsisë dhe personalitetit të shquar të jetës publike shqiptare, dr. Sabri Hamitit.

Derisa po ngjitej shkallëve për në banesën e vet në lagjen “Dardania”, në Sabri Hamitin shtiu me revole një person i panjohur, i cili mbante në kokë një kapelë “leninkë”. Një plumb e qëlloi në gjoks, pak mbi zemër, ndërsa tjetri në pjesën e epërme të dorës së majtë. Të dy plumbat i kanë mbetur në trup. Plumbi mbi zemër ia ka dëmtuar mushkërinë, ndërsa plumbi tjetër ia ka thyer në dy vende pjesën e epërme të dorës.

Me plagë të rënda, Sabri Hamiti është dërguar në shok dhomë në spital në Prishtinë.

Atentati kundër Sabri Hamitit është një akt kriminal i qarqeve më antishqiptare dhe i dorës së zezë në shërbim të pushtuesit serb.

Sabri Hamiti është profesor i letërsisë në Universitetin e Prishtinës, sekretar i PEN-Qendrës Shqiptare në Prishtinë, deputet i Kuvendit të Republikës së Kosovës dhe anëtar i Këshillit të Përgjithshëm të LDK-së.

 

 

Qyqavicë: Një granatë shpërtheu mbi traktorin e familjes 9 anëtarëshe – Një vajzë vdiq, 8 të tjerët u dërguan në spital

 

Dje në Malet e Qyqavicës, një granatë e forcave serbe shpërtheu mbi traktorin e familjes 9 anëtarëshe të Isak Klinakut nga fshati Bivolak i komunës së Vushtrrisë. Vajza 12 vjeçare e kësaj familjeje, Fitorja, vdiq nga plagët, kurse të plagosurit tjerë u dërguan për shërim në spital.

Komisioni për Informim i Degës së LSDK-së në Vushtrri bën të ditur se familja Klinaku u qëllua në traktor, derisa po largohej nga zona që po granatohej nga forcat serbe. Në vendin ku ra granata gjendeshin edhe rreth 200 traktorë të tjerë me gra, fëmijë e pleq, që po largoheshin për t’i shpëtuar ofensivës serbe.

Në malet e Çyçavicës, në hapësirën e fshatit Reznik të komunës së Vushtrrisë, gjenden rreth 40 mijë banorë të fshatrave që u sulmuan nga forcat ushtarake e policore serbe dhe të strehuar nga zonat tjera që ishin sulmuar më parë. Ata gjenden pa kurrfarë strehe mbi kokë, pa ushqim, pa shërbime mjekësore e pa ilaçe. Ndër ta ka edhe të plagosur, të lënduar e të sëmurë.

 

 

Shtatë të vrarë e 70 të arrestuar në Vërbofc të Gllogocit

 

Së paku shtatë shqiptarë janë vrarë nga forcat serbe gjatë sulmit në fshatin Vërbofc të Gllogocit më 22 shtator. Kryetari i Nëndegës së LDK-së në këtë fshat, Rrahim Kastrati, i tha QIK-ut se në mesin e të vrarëve është edhe një plakë 81 vjeçe, me emrin Bahtie Gashi. Ai tha se janë marrë edhe kufomat e tre shqiptarëve të masakruar, të prerë në fyt, kurse trupat e tre të tjerëve gjenden para xhamisë së Vërbofcit. Policia po qëndron ende në këtë fshat, prandaj nuk mund të mirren as të identifikohen tri kufomat.

Në këtë fshat janë arrestuar edhe 70 shqiptarë, ndërsa mbi 100 shtëpi, nga 160 sa ka fshati, janë rrënuar e djegur.

  1. Kastrati tha se, pas sulmit serb në fshat, janë arrestuar: Ramadan Kastrati-Vërbovc, Fehmi Kastrati, Vërbovc, Bekim Kastrati, Milaim Kastrati, Agron Kastrati, Isa Kastrati, Avni Prokshi, Riza Prokshi, Ismet Prokshi, Përparim Prokshi, Mursel Prokshi, Ferat Prokshi, Fitim Prokshi, Agron Prokshi, Shpëtim Prokshi, fëmijë, Bekim Prokshi, fëmijë, Fatmbardh Daka, mysafir i Cerrovikut, Faruk Daka, Cerrovik, Haki Prokshi, Vërboc, Behlul Prokshi, Vërboc, Abedin Gllareva, Vërboc, Isuf Gllareva, Vërboc, Ruzhdi Gllareva, Vërboc, Zymer Gashi, Njazi Gashi, Kujtim Gashi, Vehbi Gashi, Mentor Dobra, Arben Dobra, Enver Dobra, Abedin Gashi, Faton Dobra, Xhevat Dobra, Milaim Bajraktari, mysafir i Klinës komuna e Skënderajt, Enver Gashi, Albert Dobra, Arben Gashi, Çlirim Gashi, Milaim Gashi, Armend Gashi, Sabri Dobra, Ylber Deliu, nga Rezalla, mysafir, Vesel Aliu, mysafir i Likocit, Rexhep Fiku, Vërboc, Qerim Fiku, Vërboc, Bajram Rukolli, i Rezallës, Rexhep Zabeli, i Rezallës, mysafir, Feriz Gashi, Vërboc, Istref Sabrija, Vërboc, Arsim Prokshi, Vërboc, Tafë Rukiqi me të shoqen Halimen, Verboc, Ylber Rukiqi, fëmijë, Avni Rukiqi, fëmijë, Safet Rukiqi, fëmijë, Liridon Rukiqi, fëmijë, Januz Rukiqi, Rekë Aliu, i Likocit, Shaban Zyhrani, nga Llausha, Bedri Hamiti, Likoc, Enver Bylykbashi, Tërstenik, Fatos Bylykbashi, Tërstenik, Abedin Bylkbashi, Tërstenik, mysafirë tek ne dhe Ymer Hajdaraj nga Obria nga komuna e Gllogocit.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Ambasada e SHBA-së: Presim të punojmë me Qeverinë dhe Kuvendin për paqen e stabilitetin rajonal

Published

on

By

Ambasada e Shteteve të Bashkuara të Amerikës ka konfirmuar gatishmërinë për të vazhduar bashkëpunimin me institucionet kryesore të vendit.

Përmes një deklarate, nga ambasada amerikane kanë bërë të ditur se mezi presin të punojnë me Qeverinë dhe Kuvendin për të çuar përpara prioritetet e përbashkëta.

Sipas deklaratës, në fokus të këtij bashkëpunimi do të jenë forcimi i paqes rajonale, stabiliteti si dhe prosperiteti i ndërsjellë. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Tërmet në Greqi, lëkundjet u ndjenë edhe në Maqedoninë e Veriut

Published

on

By

Një tërmet me intensitet prej III gradësh sipas Shkallës Evropiane të Makroseizmikës është ndier mbrëmë rreth orës 22:18 në Manastir, Resnjë dhe zonat përreth.

Sipas Observatorit Sizmologjik në Shkup, epiqendra e lëkundjeve ishte në Greqi, rreth 120 kilometra në jugperëndim të Shkupit.

Deri më tani nuk raportohet për dëme materiale apo të lënduar nga ky tërmet.

Continue Reading

Të kërkuara