Lajmet

Qyteti i Ndaluar, simboli i misterit dhe fuqisë së perandorëve të Kinës

Me mbi 800 ndërtesa dhe gati 9 mijë dhoma, është e lehtë të humbasësh në madhështinë e tij.

Published

on

Qyteti i Ndaluar, një pallat i madh perandorak ku dikur banonin perandorët e fuqishëm të Kinës, është një mrekulli e arkitekturës antike dhe e historisë kineze. Me një sipërfaqe mbresëlënëse prej 720 mijë metra katrorë, vendi i listuar në Trashëgiminë Botërore të UNESCO-s përmban koleksionin më të madh në botë të strukturave të ruajtura të lashta prej druri.

Me mbi 800 ndërtesa dhe gati 9 mijë dhoma, është e lehtë të humbasësh në madhështinë e tij. Qyteti i Ndaluar që ndodhet në kryeqytetin aktual Pekin, u ndërtua gjatë sundimit të perandorit Jongle të dinastisë Ming, duke filluar në vitin 1406 dhe përfundoi në vitin 1420.Ai u bë pallati perandorak dhe rezidenca e perandorëve të Kinës për dinastitë Ming dhe Qing, nga fillimi i shekullit XV-të deri në fillimin e shekullit XX-të. U quajt Qyteti i Ndaluar sepse në këtë kompleks nuk mund të futeshin njerëzit e zakonshëm, veçse me një leje speciale. Ai ishte një hapësirë ekskluzive për perandorët, familje e tyre, konkubinat, por edhe një numër tëmadh eunukësh, oborrtarësh dhe shërbëtorësh.

Hyrja në Qytetin e Ndaluar ishte rreptësisht e kontrolluar. Edhe zyrtarët e lartë mund të hynin vetëm në zona të caktuara të kompleksit të pallatit, në varësi të gradës dhe statusit të tyre. Kushdo që kapej duke shkelur pa leje në Qytetin e Ndaluar përballej me një dënim të rëndë, duke përfshirë edhe ekzekutimin me vdekje.

Ekskluziviteti i Qytetit të Ndaluar, synonte ta vinte theksin tek statusi hyjnor dhe suprem iperandorit, si Biri i Qiellit. Si qendra e sistemit perandorak kinez, ai simbolizonte fuqinë dhe autoritetin e perandorit mbi të gjithë Kinën. Qyteti i Ndaluar u ndërtua për të zëvendësuar pallatin perandorak të dinastisë Juan, që ishte shkatërruar.

Për ndërtimin e tij u nxorën dhe përdorën një numër i madh gurësh të mëdhenj. Më të rëndët prej të cilëve peshonin më shumë se 220 tonë, dhe kishin peshuar më shumë se 330 ton përpara se të copëtoheshin. Gjetjet arkeologjike kanë zbuluar se blloqet më të mëdha të përdorura për ndërtimin e Qytetit të Ndaluar, u morën nga një gurore që ndodhej 70 kilometra larg.

Duke pasur parasysh faktin që rrota u shpik në Kinë rreth vitit 1500 Para Krishtit, në fillim besohej se gurët e mëdhenj u transportuan duke përdorur këtë teknologji. Megjithatë, vitin e kaluar, u përkthye një dokument 500-vjeçar, që zbuloi se si gurët gjigantë u rrëshqitën për km të tëra në saja të ndërtuara enkas, dhe u tërhoqën zvarrë mbi shtigje të rrëshqitshme të akullit të lagësht nga një ekip burrash gjatë 28 ditëve.

Punëtorët hapën puse çdo 500 metra për të derdhur ujë mbi akull për ta lubrifikuar atë, gjë që e bëri më të lehtë rrëshqitjen e shkëmbinjve. Veç 800 godinave dhe 9000 dhomave, Qyteti përmban shumë kopshte dhe oborre. Po ashtu aty gjendshin veprave të shumta arti, duke përfshirë piktura, skulptura dhe kaligrafi.

Kompleksi i pallatit ndahet në dy pjesë kryesore:Oborri i Jashtëm dhe ai i Brendshëm. Oborri i Jashtëm ishte vendi ku perandori mbante oborrin e tij dhe kryente punët zyrtare, ndërsa Oborri e Brendshëm ishte e rezervuar për rezidencën private të perandorit dhe familjes së tij.

Të vetmit burra që lejoheshin në Oborrin e Brendshëm ishin eunukët (meshkujt të tredhur), në mënyrë që të sigurohej “autenticiteti” i pasardhësve të perandorit. Qyteti i Ndaluar ishte një nga vendet më të mbrojtura në Kinë. Siguria ishte shumë e sofistikuar, me shtresa të shumta mbrojtjesh dhe m një grupim të madh rojesh, zyrtarësh dhe eunukësh të ngarkuar me mbrojtjen e perandorit dhe familjes së tij.

Qyteti ishte i rrethuar nga një hendek mbi 50 metra e gjerë, i mbushur me ujë nga lumenjtë aty pranë. Po ashtu pallati ishte i rrethuar me mure mbi 10 metra të lartë, të ndërtuara me tulla dhe gurë. Katër porta kryesore siguronin hyrjen në Qytetin e Ndaluar, secila e ruajtur nga ushtarë të armatosur rëndë.

Po ashtu, pallati kishte shumë kalime sekrete, dhoma të fshehura dhe kurthe, të dizajnuara për të parandaluar depërtimin e armiqve tek perandori. Qyteti i Ndaluar u krijua për të përmbushur kënaqësinë e perandorit, duke ofruar një jetë luksi, kënaqësie dhe argëtimi.

Si një sundimtar absolut i Kinës, perandori zotëronte burime të mëdha për të kënaqur çdo tekë të tij. Perandorët e dinastive Ming dhe Qing kishin shumë konkubina për të kënaqur dëshirat e tyre seksuale.

Të dhënat historike thonë se gjatë dinastisë Qing, haremi i perandorit kishte rreth 20.000 gra! Pallati organizonte bankete dhe gosti madhështore, ku perandorit dhe mysafirëve të tij do t’ushërbeheshin një sërë ushqimesh të shijshme. Thuhet se vaktet e perandoreshës Douager Cixi përbëheshin zakonisht nga 108 pjata, një sasi që mund të kishte ushqyer disa mijëra nga nënshtetasit e saj të varfër.

Me gjithë fuqinë që zotëronte perandori dhe pasurinë që kishte, jeta në Qytetin e Ndaluar i ngjante shumë të jetuarit në një kafaz të praruar, pasi perandori nuk ishte i lirë të dilte përtej mureve të Qytetit të Ndaluar. Kur perandori udhëtonte jashtë Qytetit të Ndaluar, duheshin marrë masa paraprake të hollësishme për të garantuar sigurinë e tij.

Perëndimori i parë që u lejua të hyjë Qytetin e Ndaluar ishte misionari jezuit italian, Mateo Riçi. Ndonëse objektivi i Riçit ishte përhapja e besimit të krishterë në Kinë, pranimi i tij në Qytetin e Ndaluar në vitin 1601 nuk ishte për shkak të besimit të tij fetare, por për shkak të njohurive të tij shkencore.

Një tjetër perëndimor që arriti të hynte në Qytetin e Ndaluar, këtë herë gjatë dinastisë Qing, ishte Andreas Van Bram Hukgest, një shtetas amerikan. Rrëfimi mbi vizitën e tij në Qytetin e Ndaluar në vitin 1795 është ruajtur në ditarin e tij. Ai u ofron lexuesve të tij disa histori të jashtëzakonshme mbi jetën në Qytetin e Ndaluar.

Për shembull, ai shkroi se i shërbenin mish që ishte prerë nga vetë perandori. Me sa duket, ky ishte një nder i madh i bërë prej tij. Qyteti i Ndaluar u hap për herë të parë për publikun në vitin 1925, pas rënies së dinastisë Qing në vitin 1911.

Pasi perandori i fundit i Kinës, Puji, u dëbua nga pallati në vitin 1924, qeveria e re republikane e Kinës vendosi ta shndërrojë pallatin në një muze. Që nga ajo kohë Qyteti i Ndaluar u hap për herë të parë për publikun, duke u ofruar qytetarëve të zakonshëm një panoramë mbi jetën e familjes perandorake dhe madhështinë e sistemit perandorak kinez./Bota.al

Lajmet

Prishtina hap muzeun e kujtesës për eksodin e vitit ’99

Published

on

Që nga dita e djeshme, në Stacionin e Trenit në Prishtinë është i hapur Muzeu i Eksodit ’99, i cili sjell rrëfime dhe dëshmi mbi dëbimin masiv të qytetarëve të Kosovës gjatë luftës së vitit 1999.

Brenda një vagoni treni janë vendosur 48 intervista të refugjatëve që përjetuan eksodin, duke dokumentuar një nga periudhat më të rënda të historisë së vendit.

Drejtoresha e Reporting House, Jeta Xharra, ka thënë se muzeu ka rëndësi të veçantë historike dhe edukative, pasi kujton dëbimin e qindra mijëra qytetarëve nga Kosova përmes linjës hekurudhore.

Gjatë luftës, familje të tëra u dëbuan nga shtëpitë e tyre, ndërsa shumë qytetarë u grumbulluan në Stacionin Hekurudhor të Prishtinës dhe u larguan me trena jashtë Kosovës. Muzeu synon që këto rrëfime të mos harrohen dhe të mbeten pjesë e kujtesës kolektive. /A.K/

Continue Reading

Vendi

Numërimi drejt fundit: Kush janë kandidatët më të votuar në Kosovë

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka përditësuar të dhënat e fundit nga Qendra e Numërimit dhe Rezultateve (QNR) për zgjedhjet e parakohshme parlamentare të Republikës së Kosovës. Sipas përditësimit të fundit të realizuar sot më 11.06.2026 në ora 08:01, deri më tani janë procesuar 2,117 nga 2,498 vendvotime në nivel vendi, apo 84.75% e tyre.

Më poshtë sjellim listën e top-10 kandidatëve më të votuar për katër subjektet kryesore politike në vend, të rreshtuar sipas numrit të votave të grumbulluara deri në këtë fazë.

Lëvizja VETËVENDOSJE

Kreu i listës, Albin Kurti, udhëheq bindshëm brenda subjektit të tij, i ndjekur nga Glauk Konjufca dhe Albulena Haxhiu.

  1. Albin Kurti 202,448 Vota

  2. Glauk Konjufca 159,156 Vota

  3. Albulena Haxhiu 92,727 Vota

  4. Hekuran Murati 80,160 Vota

  5. Donika Gërvalla-Schwarz 75,476 Vota

  6. Xhelal Sveçla 61,136 Vota

  7. Avni Dehari 55,785 Vota

  8. Hajrulla Çeku 51,367 Vota

  9. Mimoza Kusari-Lila 50,279 Vota

  10. Ejup Maqedonci 46,552 Vota

 

Partia Demokratike e Kosovës (PDK)

Bedri Hamza kryeson listën e PDK-së duke kaluar pragun e 100 mijë votave, i pasuar nga Përparim Gruda dhe Arian Tahiri.

  1. Bedri Hamza 100,885 Vota

  2. Përparim Gruda 62,064 Vota

  3. Arian Tahiri 54,089 Vota

  4. Uran Ismaili 48,533 Vota

  5. Sala Jashari 33,702 Vota

  6. Vlora Çitaku 33,405 Vota

  7. Ganimete Musliu 25,499 Vota

  8. Arben Mustafa 23,354 Vota

  9. Enver Hoxhaj 22,996 Vota

  10. Mërgim Lushtaku 22,944 Vota

 

Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK)

Në radhët e LDK-së, Vjosa Osmani-Sadriu mban primatin si më e votuara, e ndjekur ngushtë nga kryetari i partisë, Lumir Abdixhiku.

  1. Vjosa Osmani Sadriu 67,208 Vota

  2. Lumir Abdixhiku 61,058 Vota

  3. Doarsa Kica Xhelili 47,472 Vota

  4. Hykmete Bajrami 37,646 Vota

  5. Avdullah Hoti 34,337 Vota

  6. Kujtim Shala 29,379 Vota

  7. Ukë Rugova 28,975 Vota

  8. Anton Quni 22,696 Vota

  9. Armend Zemaj 20,718 Vota

  10. Lutfi Haziri 20,459 Vota

 

AAK – Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës

Te partia e AAK-së, listës i prin Ardian Gjini, i cili gjendet para kryetarit të subjektit, Ramush Haradinaj, dhe Daut Haradinajt.

  1. Ardian Gjini 35,289 Vota

  2. Ramush Haradinaj 31,889 Vota

  3. Daut Haradinaj 24,107 Vota

  4. Besnik Tahiri 20,733 Vota

  5. Bekë Berisha 17,327 Vota

  6. Burim Ramadani 15,086 Vota

  7. Time Kadrijaj 14,654 Vota

  8. Agim Çeku 13,533 Vota

  9. Arbër Tolaj 12,789 Vota

  10. Albana Bytyqi 8,505 Vota

/E.A/

Continue Reading

Aktualitet

REL: Dosja e Prokurorisë: Si operonte rrjeti i dyshuar kosovar i trafikimit të drogës

Published

on

By

Pesë personat e arrestuar më 9 qershor në Kosovë, në kuadër të një operacioni ndërkombëtar policor, dyshohen se kanë qenë pjesë e një rrjeti që trafikonte drogë nga Amerika e Jugut dhe Lindja e Mesme, drejt Kosovës dhe vendeve të Bashkimit Evropian. Hetimet për rastin nisën nga mesazhet e dekoduara në aplikacionin Sky ECC. Radio Evropa e Lirë ka siguruar detajet nga hetimet e Prokurorisë.

Në orët e hershme të mëngjesit të së martës, Policia e Kosovës, në bashkëpunim me Prokurorinë Speciale të Kosovës dhe autoritete policore evropiane, bëri pesë arrestime në një aksion të shpërndarë në pesë qytete kosovare.

Aksioni filloi në përndjekje të një grupi të dyshuar për trafikim të drogës dhe shpëlarje të parave.

I quajtur “White Star” (Ylli i bardhë), operacioni pati si provë kryesore të dhënat e siguruara nga platforma Sky ECC, komunikimet në të cilën u dekriptuan nga autoritetet evropiane në vitin 2021.

Sipas dosjes së Prokurorisë Speciale, të cilën e ka parë Radio Evropa e Lirë, të dyshuarit që nga fillimi i vitit 2019 kanë marrë pjesë në veprimtarinë e një grupi të organizuar kriminal, që merrej me “blerjen, posedimin, shpërndarjen dhe shitjen e paautorizuar të narkotikëve”.

Në dokumentin e Prokurorisë thuhet se grupi dyshohet se trafikonte kokainë nga shtetet e Amerikës së Jugut; heroinë nga Irani, Afganistani dhe Turqia; si dhe marihuanë nga Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Spanja.

“Në Kosovë, pjesëtarët e këtij grupi kriminal e bëjnë përzierjen e narkotikut me sodë bikarbonat dhe përzierës të tjerë me qëllim të shtimit të peshës, më pas të njëjtën e paketojnë me anë të një makine me presion dhe narkotikun e vendosin duke e kamufluar nëpër produkte të ndryshme”, thuhet në dokumentin e Prokurorisë.

Sipas Prokurorisë, droga transportohej më pas përmes kompanive transportuese drejt Serbisë, Bosnje e Hercegovinës, Kroacisë, Gjermanisë, Zvicrës, dhe vendeve të tjera të Bashkimit Evropian.

Përveç trafikimit të narkotikëve, pesë të arrestuarit dyshohen edhe për pastrim parash.

Sipas Prokurorisë, ata dyshohet se “fitimet e siguruara nga aktiviteti kriminal i transferonin në biznese të ndryshme, të themeluara nga vetë të dyshuarit ose persona të afërt me ta”.

Një pjesë e mjeteve, sipas dokumentit, konvertohej në prona të luajtshme dhe të paluajtshme, përfshirë tokë, shtëpi, banesa dhe vetura.

Arrestimi i të dyshuarve u mbështet nga agjencia e zbatimit të ligjit e BE-së, Europol, dhe nga autoritetet e Francës, Belgjikës dhe Holandës.

Sipas Europolit, grupi kriminal operonte nga Kosova, ndërsa anëtarët e tij koordinonin trafikimin ndërkombëtar të drogës, dhe menaxhonin pastrimin e fitimeve të paligjshme në disa shtete evropiane.

Në njoftimin për aksionin për kapjen e të dyshuarve, Europoli tha se nga fillimi i hetimeve (të lidhura me platformën Sky ECC) janë hetuar 42 persona, janë kryer 76 kontrolle dhe janë sekuestruar pasuri me vlerë të vlerësuar të përgjithshme prej rreth 80 milionë eurosh.

Sipas Prokurorisë Speciale të Kosovës, aktiviteti i të arrestuarve të djeshëm është i ndërlidhur me një rast të hetuar paraprakisht gjatë vitit 2025, në aksionin e quajtur “Qielli i Thyer”.

Në një njoftim të dhjetorit të vitit të kaluar, Prokuroria kishte njoftuar se 33 persona ndodheshin në paraburgim, nën dyshime për trafikim me drogë, shpëlarje parash e vepra të tjera ilegale.

Prokurori special, Fatos Ajvazi, i tha Radios Evropa e Lirë se pesë të arrestuarit më 9 qershor nuk konsiderohen udhëheqës të strukturës së dyshuar kriminale.

“Të paktën, deri më tani, nuk ka rezultuar një gjë e tillë. Këta janë anëtarë të grupeve që veç i kemi në paraburgim”, bëri të ditur Ajvazi.

Sipas tij, provat kryesore në këtë rast kanë qenë komunikimet e siguruara nga platforma e dekriptuar Sky ECC.

“[Komunikimet në Sky ECC] kanë qenë provat kryesore, mirëpo i kemi ndërlidhur edhe me prova tjera”, tha ai.

Ajvazi sqaroi se mesazhet fillimisht janë pranuar nga Europoli, dhe më pas janë siguruar përmes bashkëpunimit juridik ndërkombëtar nga autoritetet franceze.

Ai shtoi se nga hetimet e deritanishme, përfshirë rastet e vitit të kaluar, është vënë masë ndaluese për pasurinë prej 80 milionë eurosh.

Sipas prokurorit, personat e arrestuar në Kosovë e kanë zhvilluar aktivitetin kryesisht brenda vendit, por kanë pasur veprimtari edhe jashtë.

Rasti ndaj pesë të arrestuarve të fundit, dhe ai ndaj të dyshuarve të arrestuar më herët, vazhdon të jetë në fazën e hetimeve.

Ndërsa ende nuk ka aktakuzë për pesë të dyshuarit e kapur të martën, gjykata pritet të vendosë të mërkurën nëse do t’i dërgojë në paraburgim. /REL/

/E.A/

 

Continue Reading

Vendi

Rritet interesimi i maturantëve për Psikologji në UBT: Program me standarde evropiane

Published

on

By

Fakulteti i PsikologjisëUBT ofron një program bashkëkohor studimi, i cili është i hartuar sipas standardeve më të larta evropiane, duke përmbushur plotësisht udhëzimet e EuroPsy (European Certificate in Psychology) dhe Kornizën Kombëtare të Arsimit të Kosovës. Ky program synon të përgatisë profesionistë të aftë në fushën e psikologjisë, të cilët janë të gatshëm të kontribuojnë me sukses si në tregun vendor, ashtu edhe në atë ndërkombëtar.

Programi është i dizajnuar për të ndërtuar baza të forta akademike dhe profesionale, duke filluar nga teoritë themelore mbi zhvillimin e individit, personalitetin, proceset e të menduarit dhe të nxënit, e deri te vlerësimi dhe trajtimi i psikopatologjive dhe çështjeve psiko-sociale. Përmes një kurrikule gjithëpërfshirëse dhe bashkëkohore, programi integron qasje nga fusha të ndryshme të psikologjisë dhe shkencave të lidhura, duke reflektuar saktësisht nevojat e tregut të punës, trendët rajonalë dhe zhvillimet globale.

Qëllimi kryesor i këtij programi është avancimi i metodologjisë së mësimdhënies dhe mësimnxënies, forcimi i kontributit në komunitet, si dhe promovimi i kërkimit shkencor. Për ta përmbushur këtë mision, UBT ofron një kurrikulë të strukturuar në mënyrë rigoroze sipas standardeve evropiane, e cila ndërlidhet me metoda mësimore bashkëkohore dhe praktike, si dhe me një staf akademik të kualifikuar me përvojë të pasur vendore dhe ndërkombëtare.

Pas përfundimit të studimeve në nivelin Bachelor, studentët pajisen me kompetenca të avancuara, duke u bërë të aftë të kuptojnë dhe të zbatojnë metoda e teknika të ndryshme psikologjike. Ata zotërojnë qasjet themelore për integrimin e njohurive psikologjike dhe aplikojnë me sukses njohuritë nga shkencat natyrore dhe shoqërore të ndërlidhura me këtë fushë.

Të diplomuarit janë të përgatitur të kryejnë vlerësime psikologjike të individëve, grupeve apo organizatave, si dhe të interpretojnë dhe zbatojnë teori psikologjike në praktikën e përditshme. Ky proces studimi zhvillon një të menduar kritik dhe analizë të thellë profesionale, duke u mundësuar studentëve të komunikojnë në mënyrë efektive, si në aspektin verbal ashtu edhe me shkrim, duke respektuar dhe zbatuar gjithmonë etikën më të lartë profesionale.

Gjithashtu, si rezultat i kërkesave të mëdha për të studiuar në këtë drejtim, me akreditimin e fundit është rritur kuota e studentëve në programin e Psikologjisë.

Me një qasje moderne dhe plotësisht të orientuar drejt praktikës, programi i Psikologjisë në UBT përgatit gjenerata të reja liderësh të aftë për të ndikuar pozitivisht në shoqëri. Cilësia e lartë e këtij programi dëshmohet edhe nga sukseset dhe rangimet ndërkombëtare të vetë institucionit.

Në vitin 2026, UBT është vlerësuar si i pari në botë në kategorinë “University Brand and Reputation” në rangimin global WURI, gjë që vërteton reputacionin dhe ndikimin e tij të jashtëzakonshëm në arsimin e lartë. Ndër sukseset më madhore, UBT ka fituar titullin “Engaged University of the Year”, duke u pozicionuar si universiteti më i mirë në botë në këtë kategori dhe duke lënë pas institucione prestigjioze nga Suedia, Kanadaja, Australia dhe Arabia Saudite.

Me mbi 25 vite traditë, inovacion të vazhdueshëm dhe ekselencë akademike, UBT mbetet padyshim alternativa kryesore dhe më e sigurt për të gjithë ata që synojnë një karrierë të shkëlqyer dhe me ndikim në fushën e psikologjisë dhe shkencave sociale.

/A.K/

Continue Reading

Të kërkuara