Lajmet

QKRMT dhe UBT mbajtën konferencën mbi traumën ndërbrezore “Transgenerational trauma: Evidence-based research on transgenerational trauma, the psychological and social impact of the trauma”

Në këtë konferencë është paraqitur një hulumtim të bazuar në fakte për mbi traumën ndërbrezore, ndikimin psikologjik dhe social të traumës.

Published

on

Në bibliotekën inovative të Parkut Shkencor Inovativ të UBT-së, në Lipjan, me organizim të Qendrës Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës dhe Fakultetit të Psikologjisë në UBT, është mbajtur konferenca: “Transgenerational trauma: Evidence-based research on transgenerational trauma, the psychological and social impact of the trauma”.

Pjesëmarrës në këtë konferencë ishin rektori i UBT-së, prof.dr. Edmond Hajrizi, drejtoresha ekzekutive e Qendrës Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës, Feride Rushiti, psikanalistja, Wiola Rebecka, hulumtuesja në Institutin Danez kundër Torturës “DIGNITY”, Sharlen Wang, profesoresha e asocuar në psikologjinë sociale dhe të traumave, njëherit bashkë-udhëheqëse e grupit të kërkimit të traumave, izolimit social dhe shëndetit mendor në Nottingham Trent University, Blerina Kellezi, si dhe pjesëmarrës të tjerë.

Në këtë konferencë është paraqitur një hulumtim i bazuar në fakte për mbi traumën ndërbrezore, ndikimin psikologjik dhe social të traumës, ku profesorë të njohur dhe profesionistë të psikologjisë diskutuan dhe shkëmbyen mendimet e tyre rreth kësaj çështje dhe këtij hulumtimi.

Rektori i UBT-së, prof.dr. Edmond Hajrizi, ka uruar Qendrën Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës për 22-vjetorin e themelimit, për punën, si dhe për angazhimin përgjatë gjithë këtyre viteve në rehabilitimin e të mbijetuarve të torturës.

“Dua të uroj fillimisht Qendrën Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës për 22-vjetorin e themelimit dhe t’i përgëzojë për punën e mirë dhe të madhe që e kanë bërë përgjatë viteve, duke u marrë me trajtimin e njërës prej plagëve më të dhimbshme të luftës, që të ndihmojë të mbijetuarit e torturës, veçanërisht të mbijetuarit e dhunës seksuale gjatë luftës, përmes shërbimeve të ndryshme rehabilituese, mjekësore, psikosociale, si dhe sigurime të qasjes në drejtësi”, ka thënë fillimisht rektori Hajrizi.

Ai ka shtuar se kjo qendër është pikë referente për raste të tilla dhe që sipas tij ka krijuar një ndërlidhje të dijes që në të ardhmen mund të përdoret edhe për raste studimore.

“Emri i qendrës dhe i zonjës Feride ka qenë pika kryesore referente, dhe mendoj se kjo ka krijuar një ndërlidhje të dijes, njëlloj knowledge generation që mund ta përdorim edhe për studime, edhe për raste të së ardhmes që mund t’i njoftojmë dhe prezantojmë për rrethana tjera, qoftë për edukim, qoftë për hulumtim, qoftë për trajnim klinik, në mënyrë që të kemi sa më pak gjëra të tilla në të ardhmen”, ka thënë rektori i UBT-së, prof.dr. Edmond Hajrizi.

Drejtoresha dhe themeluesja e Qendrës për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës, Feride Rushiti është ka thënë sot janë në një situatë të atillë me më shumë informacione, me raste që po vazhdojnë të trajtohen, duke u përkrahur vazhdimisht e më shumë nga të gjitha kategoritë e njerëzve.

“Është hera e parë që 22-vjetorin e Qendrës Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës po e shënojmë në bashkëpunim me një kolegj tani që është i njohur brenda dhe jashtë vendit, pra me UBT-në. Qendra ndër vite ka grumbulluar informacione, ka prodhuar njohuri profesionale, dhe këto njohuri profesionale, po ashtu do të jenë pjesë edhe e akademisë dhe pjesë e këtij institucioni dhe studentëve të cilët marrin dije pranë këtij institucioni të arsimit të lartë”, ka thënë Rushiti.

Rreth asaj se pse i bashkoi sot UBT-në dhe Qendrën Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës, ajo ka shtuar se trauma është vërtetuar se bartet ndërbreza, dhe për këtë duhet hulumtim më të gjerë dhe trajtim për këtë kategori.

“Studime të ndryshme psikologjike e kanë vërtetuar se trauma bartet ndër breza, mirëpo studime shkencore epigjenetike janë të rralla, pasi që edhe ato shumë vonë janë realizuar, që pothuajse janë në pesëvjeçarin e fundit, dhe fatkeqësisht nuk kemi arritur të gjejmë ndonjë studim ku si grup të interesit i ka vetëm viktimat e dhunës seksuale të konfliktit apo të luftës”, ka potencuar, drejtoresha e Qendrës Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës, Feride Rushiti.

Në fund të konferencës, u mbajt edhe një panel, ku pjesëmarrësit: Wiola Rebecka, Sebahate Pacolli-Krasniqi dhe Selvi Izeti-Krasniqi kanë diskutuar me të pranishmit e tjerë për njohuritë praktike dhe të bazuara në dëshmi të ekspertëve brenda fushës së traumave, traumave të gjeneratave, psikologjisë sociale, si dhe shërimit të traumave.

Psikanalistja, Wiola Rebecka, ndër të tjera, për të pranishmit dhe pjesëmarrësit e tjerë, shtjelloi detaje të librit të saj të titulluar: “Rape: A History of Shame, Diary of Survivors”, që ndërlidhej me aspektin psikosocial të të mbijetuarve të torturës, teksa më gjerësisht ka diskutuar rreth pasojave të traumave në kontekstin më të gjerë socio-ekonomik, si dhe për mënyrën e shërimit të tyre, në mënyrë që kjo gjë të mos kaloj ndër-breza.

Lajmet

Presidentja Osmani: Sakrifica e minatorëve u kthye në kushtrim lirie

Published

on

By

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, ka përkujtuar sot grevën historike të urisë së minatorëve të Trepça, duke e cilësuar atë si një nga momentet më të rëndësishme të rezistencës për liri.

Në mesazhin e saj, Presidentja rikujtoi se më 20 shkurt 1989, rreth 1,350 minatorë nisën grevën kundër politikave shtypëse të regjimit hegjemonist serb. Të barrikaduar në thellësitë e minierës së Stan Tërgut për tetë ditë me radhë, ata u shndërruan në simbol të guximit dhe dinjitetit.

Sipas Presidentes Osmani, rezistenca e minatorëve krijoi solidaritet dhe unitet popullor në mbarë Kosovën, duke dridhur themelet e një pushteti që promovonte diferencim dhe pabarazi.

“Sakrifica e tyre u kthye në kushtrim lirie dhe dëshmoi se rruga drejt lirisë hapet nga guximi i atyre që nuk dorëzohen”, thuhet në mesazhin e Presidentes.

Grevës së minatorëve të Trepçës i njihet një rol i rëndësishëm në historinë moderne të Kosovës, si një akt që mobilizoi qytetarët dhe forcoi përpjekjet për liri dhe të drejta të barabarta.

Continue Reading

Lajmet

Kuvendi miraton buxhetin e Kosovës për vitin 2026

Published

on

By

Kuvendi i Kosovës ka miratuar buxhetin për vitin 2026 me 62 vota për, 36 kundër dhe asnjë abstenim.

Buxheti i paraparë për këtë vit është 4 miliardë euro.

Ministri i Financave, Hekuran Murati, ka theksuar se ky është një buxhet i përkohshëm emergjent, ndërsa procesi i miratimit ka qenë i shpejtë për të garantuar funksionimin normal të institucioneve.

Ai ka sqaruar se për shkak të kohës së kufizuar, nuk është dhënë hapësirë për ndryshime, madje as ministrave që menaxhojnë dikasteret e tyre, duke u fokusuar në sigurimin e një baze që komunat dhe institucionet qendrore të mund të funksionojnë pa probleme. Murati po ashtu ka kërkuar që të mos ketë amandamente me implikime financiare.

Shefi i grupit parlamentar të AAK-së, Besnik Tahiri, ka kritikuar mënyrën se si janë trajtuar amandamentet e partisë së tij gjatë seancës plenare, duke thënë se nuk është lënë hapësirë reale për ndryshime.

“Asnjë amandament i AAK-së nuk kaloi, dhe i gjithë procesi duket si një mashtrim optik,” ka thënë Tahiri.

Shefja e grupit parlamentar të LDK-së, Jehona Lushaku Sadriu, ka deklaruar se Lidhja Demokratike ka paraqitur 21 amandamente që nuk janë shqyrtuar nga komisionet përkatëse.

Ajo ka paralajmëruar se pa vënien e këtyre amandamenteve në votim, LDK nuk do ta mbështesë buxhetin, duke argumentuar se ato adresojnë probleme reale të qytetarëve, përfshirë arsimin, shëndetësinë dhe investimet kapitale.

Gjithashtu, shefi i grupit parlamentar të PDK-së, Arian Tahiri, ka njoftuar se partia e tij nuk e mbështet buxhetin dhe tërheq të gjitha amandamentet.

Ai ka thënë se vërejtjet e PDK-së, që lidhen me aspektet profesionale, teknike dhe nevojat reale që buxheti duhet të adresojë, nuk kanë marrë vëmendje, duke përfshirë edhe kërkesat për rritje të mbështetjes financiare për të akuzuarit dhe çlirimtarët në Hagë.

 

Continue Reading

Vendi

Profesorët e UBT-së publikojnë studim në revistën ndërkombëtare Aquatic Ecology

Published

on

By

Profesorët e UBT-së: Pajtim Bytyqi, Hazir S. Çadraku dhe Osman Fetoshi, në bashkëpunim me studiues nga universitete të vendit, rajonit, Evropës dhe më gjerë, kanë publikuar një artikull shkencor në revistën ndërkombëtare Aquatic Ecology (Springer).

Studimi me titull “Assessment of macrophytes biological indexes for Mirusha River and evaluation of physicochemical parameters in the Republic of Kosovo” është botuar më 13 shkurt 2026 (Volume 60, Article 25).

Hulumtimi, i zhvilluar gjatë viteve 2022–2023, analizon gjendjen ekologjike të Lumit Mirusha duke përdorur makrofitet si bioindikatorë dhe duke matur parametrat fiziko-kimikë në gjashtë pika monitorimi.

Rezultatet identifikuan 53 specie makrofitesh nga 25 familje, ndërsa analizat laboratorike treguan nivele të larta ndotjeje organike dhe ngarkesë të konsiderueshme me lëndë ushqyese, përfshirë BOD, COD, nitrite, nitrate, azot total, amoniak dhe fosfor total.

Studimi evidenton se segmentet e sipërme të lumit (SP1–SP3) janë më të ndotura nga aktivitetet industriale dhe banesore, ndërsa segmentet e poshtme (SP4–SP6) ndikohen nga gastronomia dhe infrastruktura lokale. Gjetjet tregojnë qartë ndikimin e aktivitetit antropogjen në komunitetet bimore ujore dhe nevojën për masa të synuara restauruese për përmirësimin e shëndetit të lumenjve dhe ruajtjen e biodiversitetit.

Ky publikim thekson angazhimin e UBT në kërkime mjedisore dhe bashkëpunime ndërkombëtare, duke kontribuar në zhvillimin e politikave të qëndrueshme për menaxhimin e ujërave dhe mbrojtjen e ekosistemeve ujore në Kosovë.

Artikulli i plotë mund të gjendet këtu: Springer Link

Continue Reading

Lajmet

Dështon rezoluta në Komision për krerët e UÇK-së, deputetët maqedonas bojkotuan mbledhjen

Published

on

By

Komisioni për Politikë të Jashtme i Kuvendit të RMV-së nuk e miratoi projektrezolutën për respektimin e standardeve në procedurat penale kundër ish-udhëheqësve të UÇK-së, pasi nuk u sigurua kuorumi i nevojshëm për vendimmarrje, raporton Zhurnal.

Deputetët maqedonas bojkotuan mbledhjen, duke penguar kështu shqyrtimin dhe miratimin përfundimtar të Rezolutës. Në seancë morën pjesë vetëm deputetët e Frontit Evropian, VLEN-it, Aleancës për Shqiptarët dhe deputeti Rexhep Ismail nga “E Majta”, përcjell “Alsat”.

Sipas përfaqësuesve të partive politike shqiptare, mungesa e deputetëve maqedonas ishte e qëllimshme. Debati për këtë çështje është shtyrë për një kohë të pacaktuar.

Kujtojmë se anëtar shqiptar me të drejtë vote në këtë komision janë deputetët Merita Koxhaxhiku dhe Skender Rexhepi. Ilire Dauti është zv. anëtare që sot ishte si një nga propozuesit e rezolutës. /Zhurnal MK/

Continue Reading

Të kërkuara