Lajmet

Puna që është e sigurt nga inteligjenca artificiale, tani për tani

Por një profesion mund të jetë i sigurt për momentin.

Published

on

Në vazhdën e publikimit të ChatGPT – platforma teknologjike me rritje më të shpejtë ndonjëherë – është folur për përdorimin e AI për punët e shkrimtarëve, artistëve, muzikantëve dhe koduesve.

Por një profesion mund të jetë i sigurt për momentin. Sipas një studimi nga Universiteti Brigham Young (BYU) në SHBA, kontabilistët ende e kalojnë ChatGPT në provimet e kontabilitetit.

Studimi përfshiu 327 bashkautorë nga 186 institucione të ndryshme arsimore në 14 vende, në përgjithësi duke kontribuar me 25,181 pyetje të provimit të kontabilitetit.

Pyetjet mbuluan sistemet e informacionit të kontabilitetit, auditimin, kontabilitetin financiar, kontabilitetin menaxherial dhe tatimet. Ato ndryshonin në vështirësi dhe lloj, duke përfshirë pyetje me zgjedhje (e vërtetë/e gabuar), pyetje me zgjedhje të shumëfishta dhe pyetje me përgjigje të shkurtra.

ChatGPT – pasi kishte kaluar më parë provimet juridike – çuditërisht performoi mirë. Mesatarja e përgjithshme e tij ishte 47.4%, më mirë se studentët (11.3%).

Por, në tërësi, studentët ia kaluan makinës. Notat mesatare të tyre arritën në 76.7% dhe ata ishin më të mirë në pyetjet mbi vlerësimet tatimore, financiare dhe menaxheriale, ndërsa ChatGPT hasi vështirësi.

Për sa i përket llojit të pyetjeve, ChatGPT doli më mirë në pyetjet e vërtete/ e gabuar (68.7% të sakta) dhe me zgjedhje të shumëfishta (59.5%), por hasi vështirësi në pyetjet me përgjigje të shkurtra.

Një ndryshim në mësimdhënie dhe të mësuarit

Autori kryesor i studimit, profesori i kontabilitetit në BYU, David Wood, donte të rekrutonte sa më shumë profesorë për të parë se si AI performoi kundër studentëve, për të ndihmuar në informimin e debatit se si modelet e gjuhës së AI duhet të përfshihen në arsim.

“Kur kjo teknologji doli për herë të parë, të gjithë ishin të shqetësuar se, studentët tani mund ta përdorin atë për të mashtruar”, tha Wood.

“Por mundësitë për të mashtruar kanë ekzistuar gjithmonë. Pra, ne po përpiqemi të përqendrohemi në atë, që mund të bëjmë tani me këtë teknologji, gjë të cilën nuk mund ta bënim më parë, për të përmirësuar procesin e mësimdhënies për fakultetin dhe procesin e të mësuarit për studentët”.

Studiuesit thonë se, ndërsa ka ende punë për të bërë në fushën e kontabilitetit, është një ‘ndryshim loje’, që do të ndryshojë për mirë, mënyrën e të mësuarit.

Studimi nxori në pah edhe disa gjetje të tjera interesante. ChatGPT nuk e njeh gjithmonë kur është duke bërë matematikë dhe bën gabime të pakuptimta, si shtimi i dy numrave në një problem zbritjeje ose pjesëtimi i numrave gabimisht. Ai gjithashtu jep shpjegime për përgjigjet e tij, edhe nëse ato janë të pasakta.

ChatGPT është ndërtuar në modelin e gjuhës së mësimit të thellë GPT3.5 të OpenAI. OpenAI që atëherë ka lëshuar GPT4, i cili tejkalon GPT3.5 në aftësi. Studiuesit presin, që teknologjia të përmirësohet në mënyrë eksponenciale, në pyetjet e kontabilitetit të paraqitura në studimin e tyre.

Ajo që mendohet të jetë më premtuese, është se si chatbot mund të ndihmojë në përmirësimin e mësimdhënies dhe të nxënit, duke përfshirë aftësinë për të hartuar dhe testuar detyra, ose ndoshta të përdoret për hartimin e pjesëve të një projekti./Euronews

Lajmet

Moti sot në Kosovë: Diell dhe temperatura deri në 35°C

Published

on

By

Dita e sotme në Kosovë do të karakterizohet nga mot kryesisht me diell dhe vranësira të shpërndara.

Sipas Institutit Hidrometeorologjik të Kosovës (IHMK), temperaturat minimale do të lëvizin nga 11 deri në 15 gradë Celsius, ndërsa ato maksimale do të arrijnë ndërmjet 30 dhe 35 gradë Celsius.

Era do të fryjë nga drejtimi i verilindjes me një shpejtësi të lehtë prej 1 deri në 4 m/s. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

8-vjeçarja nga Luiziana humb jetën nga “ameba trungrënëse” pas notit në liqen

Published

on

Një vajzë 8-vjeçare nga Luiziana, Lillian Smart, ka humbur jetën pasi u infektua me Naegleria fowleri, një amebë e rrallë e njohur si “ameba trungrënëse”.

Sipas familjes, Lillian nga Ruston ndërroi jetë pak pasi kishte festuar ditëlindjen e saj të tetë, ndërsa dëmtimet në trurin e saj ishin shumë të rënda.

Departamenti i Shëndetësisë i Luizianës kishte njoftuar më herët për një rast të dyshuar të infektimit me këtë amebë te një banor i zonës, pas notit në liqenin Claiborne, rreth 48 kilometra në veriperëndim të Ruston. Dyshohet se edhe infektimi i vajzës ka ndodhur gjatë notit në ujë të ëmbël.

Naegleria fowleri gjendet zakonisht në ujëra të ëmbla dhe të ngrohta. Infeksioni mund të ndodhë kur uji i kontaminuar hyn përmes hundës dhe arrin në tru.

Autoritetet theksojnë se ameba nuk shkakton infeksion kur uji gëlltitet dhe nuk transmetohet nga personi në person.

Departamenti i Shëndetësisë e ka cilësuar infeksionin si “jashtëzakonisht të rrallë, por pothuajse gjithmonë fatal”.

Në Shtetet e Bashkuara janë raportuar vetëm 180 raste të konfirmuara të infeksionit me Naegleria fowleri nga viti 1937 deri në vitin 2025./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Juridiku në UBT: Rrugëtimi ideal drejt një karriere të suksesshme në drejtësi

Published

on

By

Fusha e drejtësisë kërkon dije, integritet dhe aftësi për të parë përtej një rregulli, për të kuptuar një çështje dhe për të ndërtuar argumentin e duhur. Në një shoqëri ku ligji është pjesë e çdo fushe të jetës, nevoja për profesionistë të përgatitur juridikisht është gjithnjë më e madhe. Pikërisht për këtë, UBT ofron Programin Bachelor në Juridik si një rrugëtim akademik dhe profesional që i pajis studentët jo vetëm me njohuri të thelluara juridike, por edhe me aftësitë praktike të nevojshme për t’i zbatuar ato në realitet.

Programi Bachelor në Juridik në UBT ofrohet në Prishtinë dhe në Kampusin e UBT-së në Prizren, duke u krijuar studentëve mundësinë të ndjekin studimet në një mjedis modern dhe të orientuar drejt zhvillimit profesional. Programi synon të ofrojë cilësinë më të lartë të edukimit juridik dhe të përgatisë studentë të aftë për të përballuar kërkesat e profesionit, për të kontribuar në forcimin e sundimit të ligjit dhe për të luajtur një rol aktiv në zhvillimin e shoqërisë.

Gjatë studimeve, studentët ndërtojnë njohuri të qëndrueshme në fushat kryesore të së drejtës, duke përfshirë të drejtën civile, penale, administrative, tregtare dhe kushtetuese, si dhe dimensionet e së drejtës ndërkombëtare. Ata mësojnë të analizojnë legjislacionin, të interpretojnë normat juridike dhe të kuptojnë mënyrën se si parimet dhe rregullat juridike zbatohen në raste konkrete.

Por një jurist i mirë nuk mjaftohet vetëm me njohjen e ligjit. Për këtë arsye, programi i kushton rëndësi të veçantë zhvillimit të mendimit kritik, aftësive analitike, komunikimit profesional dhe argumentimit juridik. Studentët mësojnë të analizojnë çështje të ndryshme ligjore, të hartojnë dokumente juridike dhe të ndërtojnë argumente të strukturuara, duke përdorur edhe metodën IRAC – Çështja, Rregulla, Analiza dhe Përfundimi. Kjo qasje i ndihmon ata të zhvillojnë një mënyrë sistematike të të menduarit dhe të zgjidhjes së problemeve juridike.

Programi i nxit studentët edhe në fushën e hulumtimit dhe analizës juridike. Ata angazhohen në projekte që kërkojnë mbledhjen, analizimin dhe interpretimin e legjislacionit të Kosovës, vendimeve gjyqësore dhe çështjeve të së drejtës kombëtare e ndërkombëtare. Në këtë mënyrë, studentët zhvillojnë aftësinë për të hulumtuar në mënyrë të pavarur, për të vlerësuar burimet juridike dhe për të ndërtuar përfundime të bazuara në argumente profesionale.

Përveç njohurive individuale, rëndësi i kushtohet edhe aftësisë për të bashkëpunuar dhe komunikuar në mënyrë profesionale. Studentët përgatiten për punë ekipore dhe bashkëpunim me institucionet e drejtësisë, policinë, prokuroritë, gjykatat, organizatat joqeveritare dhe sektorin privat. Kjo i pajis ata me kompetenca që janë të rëndësishme jo vetëm për profesionin juridik, por për çdo mjedis profesional ku kërkohet përgjegjësi, analizë dhe vendimmarrje.

Me përfundimin e studimeve, të diplomuarit synohet të jenë të përgatitur për të vazhduar rrugëtimin e tyre profesional dhe akademik në fusha të ndryshme të drejtësisë. Ata fitojnë një bazë të fortë për zhvillimin e mëtejshëm në profesionet juridike, në institucione publike, organizata, sektorin privat dhe fusha të tjera ku kërkohen njohuri dhe kompetenca juridike.

Juridiku në UBT është një përvojë që ndërthur dijen, praktikën, kërkimin dhe zhvillimin personal. Është vendi ku studenti mëson jo vetëm çfarë thotë ligji, por edhe si ta analizojë, ta interpretojë dhe ta përdorë atë me përgjegjësi. Në Prishtinë dhe Prizren, UBT u hap rrugën të rinjve që duan ta shndërrojnë interesimin për drejtësinë në një profesion dhe një karrierë me ndikim.

 

Continue Reading

Lajmet

UBT, lider i institucioneve akademike në rajon në ndikimin e qëndrueshmërisë

Published

on

By

UBT ka shënuar një tjetër arritje të rëndësishme në Times Higher Education (THE) Impact Rankings 2026, duke u renditur si institucioni më i lartë në mesin e institucioneve akademike nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut të përfshira në këtë krahasim rajonal.

UBT: 801–1000 në nivel global

Pozicioni i përgjithshëm i UBT-së në renditjen globale është përmirësuar krahasuar me vitet e mëparshme, duke kaluar nga grupi 1001–1500 në vitet 2024 dhe 2025, në grupin 801–1000 në vitin 2026. Ky progres dëshmon për forcimin e profilit ndërkombëtar të UBT-së në fushën e qëndrueshmërisë dhe rritjen e ndikimit të tij në nivel rajonal.

Performanca më e fuqishme e UBT-së në objektivat e zhvillimit të qëndrueshëm është veçanërisht e dukshme në:

  • SDG 7 – Affordable and Clean Energy: 50.6–55.3
  • SDG 2 – Zero Hunger: 54.4–62.7
  • SDG 1 – No Poverty: 56.4–62.7

UBT ka shënuar gjithashtu rritje të dukshme në disa nga SDG-të krahasuar me vitet e mëparshme, me progres të veçantë në reduktimin e varfërisë, shëndetin dhe mirëqenien, barazinë gjinore, ujin e pastër, energjinë e pastër dhe punën e denjë.

Me një pikëzim të përgjithshëm në THE Impact prej 53.7–60.6, UBT qëndron në krye të institucioneve të përfaqësuara nga Kosova, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut.

Ky rezultat shkon përtej një pozicioni në renditje. Ai pasqyron ndikimin në rritje të kërkimit shkencor, edukimit, politikave institucionale, angazhimit me komunitetin dhe përkushtimit të UBT-së ndaj Objektivave të Zhvillimit të Qëndrueshëm të Kombeve të Bashkuara.

Continue Reading

Të kërkuara