Lajmet

Pse Putin i njohu separatistët e mbështetur nga Rusia në Ukrainë?

Më poshtë mund të mësoni disa prej arsyeve të mundshme.

Published

on

Në fund të një fjalimi të hidhur dhe armiqësor, në të cilin ai pati një qasje agresive ndaj Kievit dhe Perëndimit, presidenti i Rusisë, Vladimir Putin, tha se ka vendosur që të njohë entitetet separatiste, që kontrollojnë pjesë të Ukrainës lindore, si shtete të pavarura – dhe shumë shpejt nënshkroi një dekret për zyrtarizimin e këtij vendimi.

Për vite, madje edhe në muajt e fundit, gjerësisht besohej se Putini nuk do të përmbahej nga një lëvizje e tillë. Në fund të fundit, kjo do të vendoste një levë potencialisht të fuqishme ndikimi mbi Kievin dhe duke bërë që marrëveshja e Minskut, marrëveshje që ka për qëllim dhënien fund të luftës që ka vrarë më shumë se 13,200 persona në Donbas që prej vitit 2014 dhe të zgjidhte konfliktin midis separatistëve dhe Qeverisë ukrainase, të jetë e paarritshme.

Pra, pse vendosi që të njihte pavarësinë e këtyre rajoneve? Më poshtë mund të mësoni disa prej arsyeve të mundshme.

Marrëveshja e Miskut

E nënshkruar në shkurt të vitit 2015, marrëveshja që njihet si Minsk 2 është parë nga Moska si një mënyrë për të fituar ndikim të fuqishëm mbi politikën ukrainase – si në planin e brendshëm, ashtu edhe në atë të jashtëm – duke i dhënë një masë të madhe autonomie forcave të mbështetura nga Rusia, që kanë nën kontroll pjesë të rajoneve Donjeck dhe Luhansk – që njihen me termin Donbas – që prej pranverës së vitit 2014.

Por, Rusia dhe Ukraina kanë mospajtime thelbësore mbi aspektet kyçe të paktit, përfshirë edhe për bashkërenditjen e hapave për ndërtimin e besimit, gjë për të cilën bëhet thirrje në këtë marrëveshje. Dhe Putini ndoshta humbi shpresat që kjo marrëveshje do të zbatohej ndonjëherë sipas kushteve të Moskës.

Shmangia e një lufte më të gjerë, apo thjesht shtyrja e saj?

Duke dëgjuar fjalimin e Putinit drejtuar kombit më 21 shkurt, dikush mund të justifikohet se ka menduar që lideri rus do të njoftonte për atë që Shtetet e Bashkuara kanë thënë se mund të ndodhë në çdo moment, pas grumbullimit të mbi 130,000 trupave ruse në afërsi të kufijve të Ukrainsë: një sulm ushtarak i shkallës së gjerë ndaj shtetit fqinj.

Prapë mundet: përsëritja e ankesave për Ukrainën nga ana e Putinit i bëri jehonë retorikës së mëparshme për një vend, që, sipas tij, është sajuar nga udhëheqësi bolshevik, Vladimir Lenin. Me këtë, ai la të kuptohet se ka ambicie që vështirë se mund të përmbushen duke i shpallur të pavarura dy pjesë të vendit.

Dhe disa analistë parashikojnë se njohja e rajoneve në lindje të Ukrainës mund të jetë hapi i parë i asaj që mund të jetë një fushatë e madhe ushtarake, që do të synonte rrëzimin e Qeverisë në Kiev.

Por, të paktën tash për tash, Putin mund ta shohë njohjen si një mënyrë për të nxjerrë diçka që ai mund ta shesë si fitore duke shmangur dy ekstreme – në njërën anë, një pushtim të ri masiv dhe gjakderdhje që do të pasonte dhe në anën tjetër, shfaqjen e një zmbrapsjeje përballë vendosmërisë ukrainase dhe perëndimore.

Në të njëjtën kohë, Rusia duket se do të jetë në gjendje që të vazhdojë të ushtrojë presion ushtarak mbi Ukrainën. Në Donbas, ky presion mund të jetë më i madh se kurrë më parë: separatistët pretendojnë rajonet e Donjeckut dhe Luhanskut në tërësinë e tyre, dhe jo vetëm pjesët e vogla të territorit që kanë nën kontroll, prandaj njohja bart kërcënimin se mund të ketë tentime që të merret kontrolli i pjesës tjetër të territorit të këtyre dy provincave.

utin mund ta ketë nënkuptuar këtë mundësi, kur gjatë fjalimit të tij sugjeroi se disa pjesë të Ukrainës me të drejtë i përkisnin Rusisë. Në fakt, një formë tjetër e presionit është sugjerimi se Rusia zyrtarisht mund të përvetësojë të dy territoret, diçka që dy togerët kryesorë të Putinit lanë të kuptohet – gjoja gabimisht – se mund të ndodhë gjatë takimit të Këshillit të Sigurisë, që u transmetua nga mediat. Ky takim i parapriu adresimit të Putinit dhe dekretit për njohje.

Shqetësimet e brendshme

Qëllimi i fjalimit të Putinit dukej se ishte përgatitja e rusëve për një përpjekje më agresive për ta nënshtruar Ukrainën në të ardhmen.

Por, ndërsa një shtypje e vazhdueshme dhe e paprecedentë e shoqërisë civile dhe disidencës ka dobësuar opozitën dhe ka dobësuar potencialin e qytetarëve që të protestojnë, Putini mund ta kuptojë se për shumicën e rusëve – që po luftojnë me pandeminë COVID-19 dhe me vështirësitë ekonomike – njohja e separatistëve të mbështetur nga Moska është më e pëlqyeshme sesa një luftë e madhe me një fqinj, pasi pakkush pajtohet me ankesat e tij të përsëritura për Ukrainën.

Dobësimi i Kievit…

Në sytë e Kremlinit, dekreti për njohje ia heqë Ukrainës një pjesë të territorit, tetë vjet pasi Rusia ankesoi Gadishullin ukrainas të Krimesë.

Putin ndoshta shpreson se një gjë e tillë do ta dobësojë presidentin ukrainas, Volodymyr Zelensiky. Ai fitoi lehtësisht zgjedhjet më 2019 pas një fushate që një prej platformave kryesore kishte zotimin që t’i jepej fund luftës në Donbas – por, jo duke e dorëzuar territorin.

… dhe përçarja e Perëndimit

Një pushtim i shkallës së gjerë me gjasë do të rriste unitetin në Perëndim, duke forcuar vendosmërinë e Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian për të paraqitur një front të përbashkët.

Putin ndoshta është duke llogaritur se njohja e rajoneve në lindje të Ukrainës do të bëjë që shtetet Perëndimore të kenë vështirësi që të pajtohen se si të përgjigjen apo se çfarë sanksionesh të vendosin, veçanërisht nëse Rusia dhe separatistët nuk bëjnë avancime drejt territoreve nën kontrollin e Qeverisë në Donbas, dhe nëse Moska nis tërheqjen e forcave nga kufijtë ukrainas – edhe pse deri më tani nuk ka dhënë asnjë sinjal se tërheqja e trupave mund të ndodhë së shpejti.

Nxitja e një provokimi?

Në dekretet e njohjes të nënshkruara nga Putini thuhej se Rusia së shpejti do të dërgonte forca në Donbas, të paktën për një periudhë të kufizuar kohore – diçka që Rusia ka mohuar se e ka bërë gjatë tetë vjetëve të luftës në këtë rajon, pavarësisht se ka pasur dëshmi të konsiderueshme për përfshirjen e trupave dhe oficerëve rusë.

Putin ndoshta shpreson që vendimi i tij do të nxisë një përgjigje ushtarake që do të mund të shërbente si pretekst për të përdorur forcën që të arrijë qëllimet e tij në Ukrainë.

“Qëllimi kryesor i fjalimit është që Rusia tani i ka dhënë vetes një pretekst për t’iu përgjigjur ‘sulmeve’ ndaj [separatistëve] pa pasur nevojë që të fshehë përfshirjen e saj direkte ushtarake”, shkroi në Twitter Samuel Charap, analist i lartë politik në organizatën RAND Corporation.

Deri më tani, “Rusia nuk kishte një justifikim për ndërhyrje të hapur ushtarake dhe sipas ligjeve të veta, tani do të ketë”, shkroi Charap. “Ky është një element i narrativit që mungonte”./RFE

Continue Reading

Lajmet

Draft-raporti i PE-së për Shqipërinë: Reforma Zgjedhore, nuk janë zbatuar rekomandimet e OSBE-ODIHR

Published

on

By

Në draft-raportin e publikuar këtë të enjte nga Parlamenti Evropian, citohet edhe një pikë e rëndësishme, ajo e reformës zgjedhore. Në draft-raport thuhet se nuk janë zbatuar plotësisht rekomandimet e OSBE-ODIHR dhe të Komisionit të Venecias për reformën zgjedhore, raporton Euronews.

Gjithashtu, tregohen shqetësimet lidhur me mungesën e barazisë së kushteve, keqpërdorimin e burimeve administrative, pretendimet për blerje votash dhe presionin ndaj votuesve.

“Vëren se Komisioni e vlerëson kuadrin zgjedhor të Shqipërisë si përgjithësisht të përshtatshëm për zhvillimin e zgjedhjeve konkurruese, duke ritheksuar megjithatë shqetësimet lidhur me mungesën e barazisë së kushteve, keqpërdorimin e burimeve administrative, pretendimet për blerje votash dhe presionin ndaj votuesve; për këtë arsye u bën thirrje si shumicës ashtu edhe opozitës që të ndjekin në mënyrë konstruktive dhe përfshirëse një reformë zgjedhore gjithëpërfshirëse, në bashkëpunim të ngushtë me shoqërinë civile, dhe të zbatojnë plotësisht rekomandimet e mbetura të OSBE-ODIHR dhe të Komisionit të Venecias, shumë përpara cikleve të ardhshme zgjedhore”, thuhet në draft-raport.

Continue Reading

Lajmet

Qindra miliona kripto-transaksione të lidhura me trafikimin e qenieve njerëzore

Published

on

By

Pagesat në kriptovaluta të dyshuara se janë të lidhura me trafikimin e qenieve njerëzore u rritën me 85 % gjatë vitit 2025, dhe qindra miliona transaksione u regjistruan në blockchain-e publike, sipas një raporti të ri nga Chainalysis.

Një firmë amerikane e analizave të blockchain-it tha se pjesa më e madhe e aktivitetit lidhet me një ekosistem kriminal në rritje në Azinë Juglindore, ku operojnë së bashku komplekset mashtruese, operacionet e paligjshme të lojërave të fatit online dhe rrjetet e pastrimit të parave në gjuhën kineze, raporton CNBC.

Kjo kompani, e cila monitoron kripto-transaksionet, deklaron se aktivitetet kripto të trafikantëve të qenieve njerëzore kryesisht përshtaten në tre kategori: shërbime ndërkombëtare të shoqërimit dhe prostitucionit; “agjentë ndërmjetësimi për punësim” dhe komplekse mashtruese (kampe); dhe shitës të materialeve të abuzimit seksual me fëmijë (CSAM).

Edhe pse të dhënat e blockchain-it tregojnë se shumica e shërbimeve janë të përqendruara në Azinë Juglindore, pagesat kanë ardhur nga “klientë” në Amerikën e Veriut dhe të Jugut, Evropë dhe Australi, duke treguar shtrirjen globale të këtyre operacioneve.

Chainalysis zbuloi gjithashtu se kriminelët kibernetikë po mbështeten gjithnjë e më shumë në platformat e mesazheve, të tilla si Telegram, për të reklamuar shërbime, për të rekrutuar viktima dhe për të koordinuar pagesat.

“Ekziston një migrim më i gjerë nga forumet e vjetra të rrjetit të errët në aplikacionet e mesazheve dhe ekosistemet gjysmë të hapura të Telegram, të cilat, të kombinuara me kriptovalutat, u lejojnë këtyre rrjeteve të shkallëzohen më shpejt, të kryejnë ‘mbështetje për klientët’ dhe të lëvizin paratë globalisht me shumë më pak fërkime”, tha analisti i inteligjencës Chainalysis, Tom McLouth.

Kompania shton se transparenca e blockchain-eve publike ofron atë që e quan “shikueshmëri të paparë” në flukset financiare kriminale, të cilat studiuesit e blockchain-it mbështeten për të ndërprerë këto aktivitete.

“Mesazhi kryesor është se shkalla aktuale financiare është e madhe – të paktën qindra miliona dollarë në transaksione kripto – dhe dëmi fizik është shumë herë më i madh se çdo shumë dollarësh”, tha McLouth.

 

Rrjetet e eskortave dhe të prostitucionit

Aktiviteti në blockchain sugjeron se rrjete shumë të organizuara qëndronin pas shumë transaksioneve.

Edhe pse disa shërbime eskortash dhe punë seksuale veprojnë ligjërisht, raporti pohon se operacionet e mundshme të trafikimit të qenieve njerëzore mund të identifikohen nga modele specifike financiare.

Në veçanti, rrjetet e dyshimta po mbështeten gjithnjë e më shumë në stablecoin-et dhe rrjetet e pastrimit të parave në gjuhën kineze për të “nxjerrë” fonde shpejt, tha McLout.

Këto rrjete pastrimi parash veprojnë kryesisht përmes kanaleve Telegram në gjuhën kineze dhe i ndihmojnë kriminelët të “pastrojnë” fondet e paligjshme duke i transferuar ato përmes kriptovalutave, me një vlerë të vlerësuar prej 16.1 miliardë dollarësh në flukse të paligjshme kriptovalutash në vitin 2025.

Të dhënat tregojnë se shërbimet ndërkombëtare të eskortave të lidhura me kriptovalutat gjithashtu përbënin një pjesë të konsiderueshme të transfereve me vlerë më të lartë të ndjekura nga Chainalysis, me pothuajse gjysmën e transaksioneve që tejkalonin 10,000 dollarë.

Reklamat që shqyrtuan studiuesit ofronin paketa udhëtimi ndërkufitar, shërbime “shoqërimi” shumëditore dhe çmime të shkallëzuara, me paketa VIP mbi 30,000 dollarë.

Chainalysis pohon se madhësia dhe qëndrueshmëria e këtyre transfereve, si dhe modelet e përsëritura të pagesave midis grupeve të portofoleve, tregojnë operacione të profesionalizuara dhe jo individë të izoluar.

Pagesat kripto-për rrjetet e dyshuara se ishin të lidhura me prostitucionin treguan një grup të dallueshëm transaksionesh më të vogla krahasuar me shërbimet e shoqërimit – kryesisht midis 1,000 dhe 10,000 dollarëve. Megjithatë, sipas Chainalysis, këto të dhëna ishin gjithashtu në përputhje me aktivitetet e grupeve të organizuara.

 

Rekrutuesit e punës dhe “komplekset e mashtrimit”

Kategoria e dytë e madhe i referohet të ashtuquajturve “agjentë rekrutimi”, të cilët rekrutojnë njerëz për të punuar në komplekse mashtrimi, kryesisht në Azinë Juglindore, të njohura për drejtimin e skemave të bazuara në kriptovaluta.

Tarifat e rekrutimit zakonisht variojnë nga 1,000 deri në 10,000 dollarë në kriptovaluta, duke u përputhur me çmimet e reklamuara në kanalet Telegram, tha raporti.

Shembuj përfshijnë postime që kërkojnë punëtorë “mbështetjeje ndaj klientit” ose “futje të dhënash” për punë në Kamboxhia ose Mianmar, me premtime për paga të larta mujore dhe shpenzime udhëtimi të mbuluara.

Pasi u rekrutuan, viktimat dyshohet se u detyruan të kryenin mashtrime romantike, skema mashtruese investimi në kriptovaluta dhe forma të tjera të mashtrimit online që synonin viktimat jashtë shtetit.

Në bisedat individuale në Telegram të analizuara nga Chainalysis, rekrutuesit folën për transportimin e punëtorëve përtej kufijve, sigurimin e dokumenteve të falsifikuara dhe koordinimin e pagesave për ndërmjetësit.

Firma identifikoi gjithashtu lidhje midis kanaleve të rekrutimit dhe portofoleve të lidhura më parë me platforma të paligjshme të lojërave të fatit dhe shërbime pastrimi parash, duke sugjeruar që aktivitetet e trafikimit të qenieve njerëzore janë të ndërthurura me operacione më të gjera kriminale.

Shkalla e këtyre komplekseve u vu në qendër të vëmendjes vitin e kaluar, kur Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së sekuestroi 15 miliardë dollarë në bitcoin nga një qendër e madhe mashtrimi në Kamboxhia që kryente mashtrime romantike.

“Që nga fundi i vitit 2025, kemi parë më shumë zbatim të ligjit në pjesë të caktuara të këtij ekosistemi, veçanërisht në komplekset e mashtrimit, por rrjetet themelore të shfrytëzimit seksual dhe trafikimit të qenieve njerëzore shpesh mund të vazhdojnë të veprojnë përmes infrastrukturës alternative, si fizike ashtu edhe digjitale”, tha McLout.

 

Shitësit e CSAM

Chainalysis gjithashtu gjurmoi rrjetet e lidhura me materialet e abuzimit seksual me fëmijë (CSAM), të cilat vepronin sipas modeleve të ndryshme të faturimit, por tregonin modele financiare të organizuara në mënyrë të barabartë, sipas CNBC.

Rreth gjysma e transaksioneve kripto të CSAM ishin nën 100 dollarë, duke reflektuar modelet e abonimit dhe koston e ulët për përdorues në grupet private të bisedave ose kanalet e koduara të ndarjes së skedarëve.

Chainalysis ka vërejtur se këto fonde po kalojnë nga kriptovalutat kryesore në kriptoasete të fokusuara në privatësi, siç është Monero, si dhe në shërbime të shkëmbimit të menjëhershëm që nuk kërkojnë verifikim identiteti.

Raporti gjithashtu dokumenton mbivendosjen midis shërbimeve të abonimit të CSAM dhe komuniteteve që ata i përshkruajnë si “ekstremizëm sadist online”.

“Këto grupe [ekstremiste sadiste online] synojnë dhe manipulojnë të miturit përmes skemave të sofistikuara të “sekstortion”, dhe përmbajtja që rezulton monetizohet përmes pagesave kripto, duke përjetësuar cikle abuzimi”, thuhet në raport.

Në korrik 2025, Chainalysis njoftoi se kishte ndihmuar në identifikimin e një prej faqeve më të mëdha të CSAM në rrjetin e errët, duke ndjekur një udhëheqje nga forcat e ligjit në Mbretërinë e Bashkuar.

Ai operacion i vetëm përdori më shumë se 5,800 adresa kripto dhe gjeneroi më shumë se 530,000 dollarë të ardhura që nga korriku 2022.

“Në përgjithësi, ndërsa rritet përdorimi i kriptovalutave, do të rritet edhe përdorimi i tyre – si për qëllime të paligjshme ashtu edhe për qëllime legjitime”, tha McLouth. “Në afat të shkurtër, nuk pres që përdorimi i kriptovalutave në aktivitetet e lidhura me trafikimin e qenieve njerëzore të zhduket – përkundrazi, pres që të vazhdojë të rritet, edhe ndërsa zbatimi i ligjit bëhet më efektiv”.

/Forbes/

Continue Reading

Lajmet

Takimi inagurues i Bordit të Paqes të Trump për Gazën

Published

on

By

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, mbajti takimin e parë të Bordit të Paqes për Gazën, një muaj pas nënshkrimit ceremonial të Kartës së Bordit në Davos, Zvicër. Sipas agjendës ky takimi ka për qëllim të diskutojë të ardhmen e Rripit të Gazës pas armëpushimit të brishtë midis Hamasit dhe Izraelit, si dhe të mbledhë fonde për rindërtimin e rajonit dhe ofrimin e ndihmës humanitare.

Në platformën e tij sociale, Truth Social, Trump njoftoi se anëtarët e bordit kanë premtuar tashmë 5 miliardë dollarë (4.2 miliardë euro) për këtë iniciativë.

Nga të paktën 60 vendet e ftuara, deri tani 27 e kanë pranuar ftesën, ndërsa nga vendet evropiane vetëm disa janë anëtare aktive. Mes tyre, Kosova ka marrë pjesë si anëtare e plotë, duke iu bashkuar edhe Bullgarisë, Hungarisë dhe Shqipërisë, ndërsa Italia, Qiproja, Greqia, Rumania dhe Bashkimi Evropian do të jenë vetëm vëzhgues, pa të drejtë vendimmarrjeje.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e cila u ftua, do të përfaqësohet nga Dubravka Suica, komisionerja për Mesdheun, për shkak të pyetjeve mbi statutin e bordit.

Projekti ka ngjallur kritika për strukturën e tij të dominuar nga SHBA dhe për ambiciet globale, ndërsa mungesa e pjesëmarrjes së shumë vendeve evropiane ngre pyetje mbi legjitimitetin dhe efektivitetin e bordit.

Continue Reading

Lajmet

Vrau të dashurën argjentinase, dënohet me 18 vjet burg

Published

on

By

Gjykata Themelore në Prishtinë ka shpallur aktgjykim dënues ndaj Endrit Nikës, duke e dënuar me 18 vjet burgim për vrasjen e shtetases argjentinase, e cila ishte e dashura e tij, ngjarje kjo e ndodhur në Fushë-Kosovë në vitin 2023.

Vendimi u bë publik nga kryetari i trupit gjykues, Gazmend Bahtiri, së bashku me anëtarët e trupit gjykues Gëzim Ademi dhe Alltën Murseli.

Sipas gjykatës, pas shqyrtimit të provave materiale dhe dëshmive personale, është vërtetuar përtej dyshimit të arsyeshëm se veprimet e të akuzuarit përbëjnë elementet e veprës penale “Vrasje e rëndë”. Palët kanë të drejtë ankese brenda 30 ditëve nga pranimi i aktgjykimit në formë të shkruar, në instancën më të lartë.

Në seancën e shpalljes së vendimit morën pjesë prokurori Armend Hamiti, i akuzuari së bashku me mbrojtësin e tij, avokatin Drilon Imeri, si dhe pala e dëmtuar e përfaqësuar nga avokati Betim Shala.

I akuzuari ishte deklaruar i pafajshëm në seancën e mbajtur më 28 maj 2025.

Sipas aktakuzës së ngritur më 11 shkurt 2025 nga Prokuroria Themelore në Prishtinë, Endrit Nika më 1 gusht 2023, në një hotel në Fushë-Kosovë, pas një mosmarrëveshjeje me të dashurën e tij – tani të ndjerën M.K.-U. – fillimisht e kishte sulmuar fizikisht dhe kishte tentuar ta godiste me veturë në parkingun e hotelit.

Sipas përshkrimit në aktakuzë, pasi kishin hyrë në dhomë, ai kishte vazhduar ta godiste viktimën dhe, në kulmin e përleshjes, e kishte shtyrë drejt dritares, duke e hedhur nga kati i gjashtë. Si pasojë e plagëve të marra, viktima ndërroi jetë në Qendra Klinike Universitare e Kosovës, pavarësisht ndihmës mjekësore.

Me këto veprime, i akuzuari u shpall fajtor për veprën penale “Vrasje e rëndë” sipas Kodit Penal të Republikës së Kosovës.

 

 

Continue Reading

Të kërkuara