Kuriozitete

Pse pasardhësit e Aleksandrit të Madh nuk e trashëguan perandorinë?

Aleksandri i Madh vdiq nga një sëmundje misterioze në moshën 32-vjeçare.

Published

on

Aleksandri i Madh u ngjit në fronin maqedonas në moshën 20-vjeçare dhe vdiq vetëm 12 vjet më vonë, pasi kishte pushtuar një nga perandoritë më të mëdha në botën antike. Gjatë asaj kohe, a kishte ai fëmijë dhe, në vakumin e pushtetit pas vdekjes së tij, çfarë ndodhi me këta trashëgimtarë?

Po, Aleksandri kishte dy djem. Njëri, i njohur si “Aleksandri IV”, ishte djali i tij me gruan e tij Roksana. Tjetri, i njohur si “Herakliu i Maqedonisë”, ishte djali i tij me Barsine, dashnoren e tij.

Roksana ishte e bija e një prijësi në Bactria, një zonë në Azinë Qendrore. Forcat e Aleksandrit e kapën atë gjatë fushatës në rajon dhe ajo u martua me të rreth vitit 327 para Krishtit, shkroi Ian Worthington, profesor i historisë së lashtë në Universitetin Macquarie në Sydney, Australi, në librin e tij ” Alexandri i Madh”

Por Aleksandri nuk jetoi për të parë djalin e tyre. Ajo ishte shtatzënë me Aleksandrin IV kur Aleksandri vdiq në Babiloni në 323 para Krishtit.

“Herakliu i Maqedonisë” lindi nga një dashnore e quajtur Barsine, një fisnike persiane, rreth vitit 327 para Krishtit, duke e bërë atë rreth katër vjet më të vjetër se Aleksandri IV. Disa studiues në kohët moderne pyesin nëse Aleksandri ishte në të vërtetë babai i Barsines, pasi Aleksandri nuk e pranoi kurrë zyrtarisht fëmijën. Por duket se ka një konsensus midis disa studiuesve modernë se Herakliu ishte djali i tij biologjik.

Pse nuk u bënë mbret?

Pasi Aleksandri i Madh vdiq nga një sëmundje misterioze në moshën 32-vjeçare, nuk kishte pasardhës të qartë për perandorinë e tij masive, e cila shtrihej nga Ballkani deri në Pakistanin e sotëm. Gruaja e tij ishte shtatzënë me Aleksandrin IV, edhe pse në atë kohë nuk dihej nëse fëmija ishte djalë apo vajzë.

Herakli i Maqedonisë nuk ishte legjitim, duke e bërë më të vështirë pretendimin e tij për fronin. “Djali nuk ishte kurrë një pretendent për ta pasuar atë, sepse ai ishte i paligjshëm dhe bir i një dashnore”, tha Worthington për Live Science në një email.

Për më tepër, Roxana dhe Barsine ishin me prejardhje aziatike, gjë që disa prej trupave të Aleksandrit nuk e pëlqyen. “Sipas historianit të Aleksandrit të lashtë (romake) Quintus Curtius, të dy djemtë u propozuan si trashëgimtarë të mundshëm të fronit në një takim të gjeneralëve dhe klasës së kalorësisë, por gradat e ushtrisë,  këmbësoria, i refuzuan të dy sepse nënat ishin aziatike.

Arrhidaeus,  gjysmëvëllai i Aleksandrit të Madh, u bë mbret dhe Aleksandri IV u bë bashkësundimtar pasi lindi.

Arrhidaeus kishte një dëmtim mendor që ia bëri të vështirë ushtrimin e pushtetit ndërsa Aleksandri IV ishte vetëm një foshnjë. Si rezultat, “të gjithë u bënë peng në luftërat e pasardhësve, gjeneralëve të fuqishëm të Aleksandrit, pasi ata luftuan njëri-tjetrin për kontrollin e perandorisë, dhe të gjithë u vranë,” tha King, duke iu referuar Arrideut dhe fëmijëve të Aleksandrit.

Nëna e Aleksandrit të Madh, Olimpia, mori një rol të rëndësishëm në luftën për pushtet. Në vitin 317 para Krishtit, ajo pranoi të bëhej kujdestare e Aleksandrit IV dhe, me ndihmën e një ushtrie të udhëhequr nga një gjeneral i quajtur Polyperchon, e kapi Arrideusin dhe e vriste atë, shkroi Robin Ëaterfield, një studiues i pavarur me përvojë në klasikët, në librin e tij, “Ndarja e plaçkës – Lufta për Perandorinë e Aleksandrit të Madh“.

Megjithatë, një forcë e udhëhequr nga një gjeneral i quajtur Kasandër sulmoi Olimpiadën dhe e pushtoi atë së bashku me Aleksandrin IV në 316 para Krishtit dhe e vranë Olimpiadën.

Aleksandri IV dhe Roksana më pas u gjendën robër të Kasandrit, i cili efektivisht kontrollonte Maqedoninë si mbret. Kasandri nuk donte ndonjë konkurrencë për fronin, kështu që ai vrau Aleksandrin IV dhe Roksanën rreth vitit 309 para Krishtit, për të parandaluar që trashëgimtari adoleshent të mos arrinte në moshë dhe të merrte pushtetin.

Herakliu i Maqedonisë pati po të njëjtin fat si vëllai i tij. Gjenerali Polyperchon e zuri rob djalin e paligjshëm të Aleksandrit dhe pasi arriti një marrëveshje me Kasandrin, e vranë menjëherë pas vdekjes së Aleksandrit IV, shkroi Waterfield./SYRI.net

Continue Reading

Kuriozitete

25 emrat më të shpeshtë në botë – Muhameti e Maria nuk lëshojnë udhë!

Published

on

By

Emrat e njerëzve ndryshojnë me kohën, i përshtaten asaj. Mirëpo, në gjithë botën, janë disa emra që nuk ndryshojnë shumë. Mund të ketë trende të emrave të rinj, por ata të moçmit vazhdojnë e dominojnë.

Dhe këtë e tregon më së miri një listë prej 25 emrave më të përhapur në botë, ku emrat Muhamet për burrat dhe Maria për gratë vazhdojnë ta mbajnë primatin – me diferencë të lartë nga emrat e tjerë.

  1. Muhammad – 133,349,300
  2. Maria             – 61,134,526
  3. Jose – 29,946,427
  4. Wei -17,145,807
  5. Ahmed -14,916,476
  6. Yan -14,793,356
  7. Ali -14,763,733
  8. John -14,323,797
  9. David -13,429,576
  10. Li -13,166,162
  11. Abdul -12,163,978
  12. Ana -12,091,132
  13. Ying             -12,047,080
  14. Michael -11,471,765
  15. Juan -11,372,603
  16. Anna -11,350,336
  17. Mary -11,303,767
  18. Jean             -11,024,162
  19. Robert -10,170,794
  20. Daniel             -10,026,181
  21. Luis             -9,757,245
  22. Carlos             -9,618,779
  23. James             -8,807,695
  24. Antonio -8,659,274
  25. Joseph -8,630,833

Continue Reading

Kuriozitete

Pajisjet shtëpiake që nuk duhen ndezur kurrë njëkohësisht

Published

on

Ndezja njëkohësisht e pajisjeve me konsum të lartë elektrik mund të duket praktike, por në realitet përbën një rrezik serioz për instalimet elektrike shtëpiake.

Çdo pajisje tërheq amperazh të caktuar dhe kur disa prej tyre punojnë paralelisht, rrjeti mund të mbingarkohet.

Siguresat shërbejnë si mbrojtje, por në instalime të vjetra ose kur përdoren kabllo zgjatëse, ekziston rreziku real i mbinxehjes, shkrirjes së prizave dhe madje zjarrit. Kabllot zgjatëse janë veçanërisht të rrezikshme, pasi nuk janë të dizajnuara për pajisje me fuqi të lartë.

Pajisje si frigoriferët, mikrovalët, tosterët, aparatet e kafesë, ngrohëset dhe kondicionerët nuk duhet të ndajnë të njëjtën prizë.

Kur këto rregulla injorohen, telat mund të mbinxehen dhe të shkaktojnë zjarre të fshehta brenda mureve.

Këshilla është të shkëputen pajisjet nga priza kur nuk përdoren dhe të shmanget përdorimi i kabllove zgjatëse për pajisje të fuqishme.

Kjo rrit sigurinë në shtëpi dhe ul edhe shpenzimet e energjisë elektrike. /A.Z/UBT News/

Continue Reading

Kuriozitete

Letra e fundit e Mary Stuart rikthehet në ekspozim pas dekadash

Published

on

Letra e fundit e Mary Stuart, Mbretëreshës së Skocisë, e shkruar pak orë para ekzekutimit më 8 shkurt 1587, do të ekspozohet vitin e ardhshëm në Muzeun e Perthit.

Dorëshkrimi, që ruhet në Bibliotekën Kombëtare të Skocisë dhe rrallë shfaqet për arsye konservimi, do të jetë i ekspozuar për tre muaj – periudha më e gjatë e ekspozimit në dekada.

Letra katërfaqëshe, drejtuar Mbretit Henri III të Francës, përmban reflektimet e saj para vdekjes, pretendimin për kurorën angleze, përkushtimin ndaj fesë katolike dhe kërkesën për shpërblimin e shërbëtorëve të saj.

Ekspozita do të shoqërohet me aktivitete dhe materiale të tjera historike, përfshirë dorëshkrime nga AK Bell, si poema e Robert Burns dhe fragmente nga drama e Liz Lochhead.

Letra do të jetë e hapur për publikun nga 23 janari deri më 26 prill 2026. /A.Z/UBT News/

 

Continue Reading

Kuriozitete

Një grua në Spanjë pushohet pse shkonte herët në punë

Published

on

Një punonjëse 22-vjeçare në Spanjë u pushua nga puna për shkak se paraqitej 40 minuta para orarit zyrtar.

Ajo kishte punuar më herët për dy vjet dhe ishte paralajmëruar 19 herë për të respektuar orarin 07:30.

Kompania e akuzoi gjithashtu për shitjen pa autorizim të një baterie të përdorur.

Gjykata e Alicantes vendosi në favor të punëdhënësit, duke argumentuar se problemi ishte mosrespektimi i rregullave, një shkelje e rëndë sipas Kodit të Punës spanjoll.

Punonjësja mund të apelojë në Gjykatën e Lartë në Valencia. /A.Z/UBT News/

Continue Reading

Të kërkuara