Kuriozitete
Pse na vjen gjumë kur bie shi?
Shkenca ka konfirmuar vazhdimisht se ekziston një lidhje midis motit dhe gjendjes sonë emocionale.
Published
4 years agoon
By
UBT newsKur vjen vjeshta, ditët shkurtohen, temperaturat ulen dhe pikat e shiut krijojnë ninullën më të bukur teksa godasin dritaren e dhomës së gjumit!
Nëse keni probleme me funksionimin kur bie shi dhe dëshironi të kaloni një ditë me shi nën një batanije në ëndrra të ëmbla, mos u shqetësoni, nuk jeni vetëm.
Hulumtimet kanë konfirmuar se shumica e njerëzve kanë të njëjtin problem dhe shkenca ka shpjeguar pse na ndodh.
Trupat tanë janë në harmoni me natyrën. Ritmi cirkadian është e ashtuquajtura ora natyrale e ndërtuar në trurin tonë. Ai kontrollon proceset biologjike si gjumi dhe oreksi dhe është e vështirë të luftosh me të.
Shi dhe humor i keq
Biologjia është plot me shpjegime se pse ndihemi kaq të përgjumur kur bie shi. Për shembull, shkenca ka konfirmuar vazhdimisht se ekziston një lidhje midis motit dhe gjendjes sonë emocionale.
Një studim i vitit 2011 konfirmoi se nëntë për qind e njerëzve zemërohen më lehtë kur bie shi dhe të njëjtat situata të jetës nuk i shqetësojnë ata në atë masë gjatë ditëve me diell.
Kjo situatë ka të bëjë me rrezatimin ultravjollcë, ose mungesën e tij. Ashtu si shumica e gjallesave, njerëzit kanë nevojë për dritë për të funksionuar. Është vërtetuar se rrezet e diellit rritin nivelin e serotoninës, hormonit të lumturisë që na mungon gjatë ditëve me shi.
Drita e zbehtë gjithashtu stimulon gjëndrën pineale për të prodhuar melatonin, një hormon që rregullon ritmin e lartpërmendur cirkadian. Kur melatonina “rritet”, ne natyrshëm ndihemi të përgjumur. Kjo është arsyeja pse njerëzit që vuajnë nga pagjumësia e përdorin këtë hormon si terapi.
Fajtori për përgjumjen tonë kur bie shi është lagështia. Në ditët kur shiu e bën ajrin të rëndë dhe ngjitës, lagështia mund të jetë dobësuese për mekanizmat e trupit për t’u ftohur, thotë Michelle Drerup, MD, drejtore e mjekësisë së gjumit të sjelljes në Klinikën Cleveland.
Gjërat e vogla që ndihmojnë
Nëse vendosim të rrimë gjithë ditën para televizorit sepse bie shi dhe të mos bëjmë asgjë, do të jemi edhe më të përgjumur dhe të dëshpëruar.
Nëse detyrimet tona të përditshme na lejojnë ta kalojmë ditën kështu, duhet ta përqafojmë dhe ta shijojmë. Nëse ende nuk mund ta përballoni këtë luks, mund të lexoni më poshtë disa këshilla që do t’ju ndihmojnë të mposhtni këtë ndikim të ditëve me shi.
Edhe pse nuk tingëllon si zgjedhja numër një, veçanërisht në një ditë të zymtë dhe të ftohtë, një stërvitje e shkurtër, është mënyra më e mirë për të mposhtur përgjumjen nga shiu.
Nëse ndiheni të përgjumur në punë, largohuni nga tavolina juaj, bëni një shëtitje dhe bisedoni me kolegët tuaj. Mënyra më e mirë është të ecësh me një koleg për disa minuta, me një bisedë dhe një kafe. Në këtë mënyrë do ta çrrënjosni shpejt dhe lehtë ndjenjën e rëndë që ju ka pushtuar.
Kaloni kohë jashtë. Pavarësisht se është e vrenjtur dhe e zymtë, drita sërish do të ketë një efekt pozitiv tek ju. Dilni në tarracë dhe merrni disa minuta për të marrë frymë në ajër të pastër. Një dhomë e mbyllur dhe e errët është armiku më i keq,thotë studimi./syri.net
Kuriozitete
25 emrat më të shpeshtë në botë – Muhameti e Maria nuk lëshojnë udhë!
Published
4 months agoon
January 1, 2026By
UBTnews
Emrat e njerëzve ndryshojnë me kohën, i përshtaten asaj. Mirëpo, në gjithë botën, janë disa emra që nuk ndryshojnë shumë. Mund të ketë trende të emrave të rinj, por ata të moçmit vazhdojnë e dominojnë.
Dhe këtë e tregon më së miri një listë prej 25 emrave më të përhapur në botë, ku emrat Muhamet për burrat dhe Maria për gratë vazhdojnë ta mbajnë primatin – me diferencë të lartë nga emrat e tjerë.
- Muhammad – 133,349,300
- Maria – 61,134,526
- Jose – 29,946,427
- Wei -17,145,807
- Ahmed -14,916,476
- Yan -14,793,356
- Ali -14,763,733
- John -14,323,797
- David -13,429,576
- Li -13,166,162
- Abdul -12,163,978
- Ana -12,091,132
- Ying -12,047,080
- Michael -11,471,765
- Juan -11,372,603
- Anna -11,350,336
- Mary -11,303,767
- Jean -11,024,162
- Robert -10,170,794
- Daniel -10,026,181
- Luis -9,757,245
- Carlos -9,618,779
- James -8,807,695
- Antonio -8,659,274
- Joseph -8,630,833
Kuriozitete
Pajisjet shtëpiake që nuk duhen ndezur kurrë njëkohësisht
Published
4 months agoon
December 16, 2025By
UBT News
Ndezja njëkohësisht e pajisjeve me konsum të lartë elektrik mund të duket praktike, por në realitet përbën një rrezik serioz për instalimet elektrike shtëpiake.
Çdo pajisje tërheq amperazh të caktuar dhe kur disa prej tyre punojnë paralelisht, rrjeti mund të mbingarkohet.
Siguresat shërbejnë si mbrojtje, por në instalime të vjetra ose kur përdoren kabllo zgjatëse, ekziston rreziku real i mbinxehjes, shkrirjes së prizave dhe madje zjarrit. Kabllot zgjatëse janë veçanërisht të rrezikshme, pasi nuk janë të dizajnuara për pajisje me fuqi të lartë.
Pajisje si frigoriferët, mikrovalët, tosterët, aparatet e kafesë, ngrohëset dhe kondicionerët nuk duhet të ndajnë të njëjtën prizë.
Kur këto rregulla injorohen, telat mund të mbinxehen dhe të shkaktojnë zjarre të fshehta brenda mureve.
Këshilla është të shkëputen pajisjet nga priza kur nuk përdoren dhe të shmanget përdorimi i kabllove zgjatëse për pajisje të fuqishme.
Kjo rrit sigurinë në shtëpi dhe ul edhe shpenzimet e energjisë elektrike. /A.Z/UBT News/
Kuriozitete
Letra e fundit e Mary Stuart rikthehet në ekspozim pas dekadash
Published
4 months agoon
December 12, 2025By
UBT News
Letra e fundit e Mary Stuart, Mbretëreshës së Skocisë, e shkruar pak orë para ekzekutimit më 8 shkurt 1587, do të ekspozohet vitin e ardhshëm në Muzeun e Perthit.
Dorëshkrimi, që ruhet në Bibliotekën Kombëtare të Skocisë dhe rrallë shfaqet për arsye konservimi, do të jetë i ekspozuar për tre muaj – periudha më e gjatë e ekspozimit në dekada.
Letra katërfaqëshe, drejtuar Mbretit Henri III të Francës, përmban reflektimet e saj para vdekjes, pretendimin për kurorën angleze, përkushtimin ndaj fesë katolike dhe kërkesën për shpërblimin e shërbëtorëve të saj.
Ekspozita do të shoqërohet me aktivitete dhe materiale të tjera historike, përfshirë dorëshkrime nga AK Bell, si poema e Robert Burns dhe fragmente nga drama e Liz Lochhead.
Letra do të jetë e hapur për publikun nga 23 janari deri më 26 prill 2026. /A.Z/UBT News/
Kuriozitete
Një grua në Spanjë pushohet pse shkonte herët në punë
Published
4 months agoon
December 11, 2025By
UBT News
Një punonjëse 22-vjeçare në Spanjë u pushua nga puna për shkak se paraqitej 40 minuta para orarit zyrtar.
Ajo kishte punuar më herët për dy vjet dhe ishte paralajmëruar 19 herë për të respektuar orarin 07:30.
Kompania e akuzoi gjithashtu për shitjen pa autorizim të një baterie të përdorur.
Gjykata e Alicantes vendosi në favor të punëdhënësit, duke argumentuar se problemi ishte mosrespektimi i rregullave, një shkelje e rëndë sipas Kodit të Punës spanjoll.
Punonjësja mund të apelojë në Gjykatën e Lartë në Valencia. /A.Z/UBT News/
Prof. Veton Zejnullahu: Kosova është në një fazë hibride, jo më tranzicion fillestar, por ende larg demokracisë së konsoliduar
Akil Gjakova mbetet pa medalje, Kosova kthehet me të artën e Distrisë
Kuvendi i Kosovës voton unanimisht: FSK dërgohet në mision paqeruajtës në Gaza
Pikturat e Claude Monet arrijnë miliona euro në ankandin e Parisit
Ansambli Vokal i Filharmonisë së Kosovës me koncert në Prizren
Përmbyllet gara “Ushtari më i mirë 2026”: Elvis Qitaku i FSK-së dhe Hil Mala nga Shqipëria shpallen fitues
Saranda Bogujevci zhvilloi takim zyrtar në Maltë
Biblioteka Kombëtare e Kosovës bëhet anëtare vëzhguese në rrjetin evropian TRADUKI
Irani hap Ngushticën e Hormuzit: Bie çmimi i naftës në tregjet botërore
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet3 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Aktualitet2 months agoZPS: 437 incidente të ndalimit
