Lajmet

Pse frikësohemi nga merimanga?

Vetëm rreth 0.5 për qind e të gjitha llojeve të merimangave janë të rrezikshme për njerëzit.

Published

on

Asnjë kafshë nuk has neveri, refuzim dhe frikë të madhe nga kaq shumë njerëz sa merimanga.

Arachnophobia renditet në mënyrë të besueshme midis çrregullimeve të ankthit të lidhura me kafshët dhe studiuesit vlerësojnë se deri në gjashtë për qind e të gjithë njerëzve vuajnë nga ajo të paktën ndonjëherë.

Shkencëtarët kanë qenë prej kohësh në mëdyshje se pse në veçanti merimangat shkaktojnë një shqetësim të tillë: sepse mospëlqimi i fortë është jashtë çdo raporti me rrezikshmërinë aktuale të shumicës dërrmuese të krijesave me tetë këmbë.

Studime të shumta kanë treguar se frika nga merimangat janë të rrënjosura thellë në trurin e njeriut. Edhe foshnjat shfaqin reagime ndaj stresit kur u shfaqen foto merimangash, siç zbuloi një ekip gjerman hulumtues vite më parë. Një shpjegim i spikatur për marrëdhënien e tensionuar midis njerëzve dhe merimangave merr një gjurmë të lashtë evolucionare, andaj origjina mund të qëndronte në historinë e hershme njerëzore, kur paraardhësit tanë ishin të ekspozuar ndaj rreziqeve më të mëdha nga merimangat – dhe zhvilluan një përgjigje frike shpëtimtare.

Megjithatë, ka disa mospërputhje. Vetëm rreth 0.5 për qind e të gjitha llojeve të merimangave të njohura janë vërtet të rrezikshme për njerëzit, një numër i kafshëve të tjera paraqesin një kërcënim shumë më të madh. Dhe shumica e kafshëve me tetë këmbë që janë në të vërtetë problematike nuk gjenden në Afrikë, por në Australi dhe Amerikën Jugore.

Ka shumë për të sugjeruar se akrepat e kanë pllakosur gjithmonë njerëzimin. Këto kafshë, të cilat gjithashtu i përkasin arachnids, janë të shpërndara në mbarë botën, me përjashtim të Antarktidës.

Edhe pse ka shumë më tepër specie të padëmshme se sa të rrezikshme në mesin e akrepave, frika prej tyre nuk është e pabazë: 1.5 milionë pickime akrepi numërohen çdo vit në mbarë botën, rreth 2600 prej të cilave janë fatale. Për krahasim: rreth 200 njerëz vdesin nga merimangat helmuese çdo vit.

Për të gjetur një lidhje të mundshme midis frikës nga merimangat dhe rrezikut të akrepave, një ekip i udhëhequr nga Daniel Frynta nga Universiteti i Pragës kreu një eksperiment me më shumë se 300 pjesëmarrës.

Personave të testuar iu prezantuan ekzemplarë të gjallë të gjithsej 62 artropodë të ndryshëm, duke përfshirë të ashtuquajturat kafshë me nofulla si merimangat dhe akrepat, insektet si buburrecat, kërpudhat e veshit, karkalecat dhe brumbujt, por edhe gaforret. Subjektet e testimit duhej të vlerësonin se sa e neveritshme, e frikshme dhe e bukur e gjetën kafshën në një shkallë prej shtatë pikësh.

Çuditërisht, ekzemplarët më të mëdhenj ngjallën ndjesi më të forta në përgjithësi. Vlerësimi i detajuar nxori në dritë edhe anomali të tjera, siç raportojnë Frynta dhe kolegët në revistën “Scientific Reports”. Në kategorinë e bukurisë, brumbujt dhe gaforret ishin në gjendje “të kalonin testin”, ndërsa merimangat dhe akrepat u vlerësuan si më të neveritshmet dhe më të frikshmet. Në krahasim, insektet dukeshin të padëmshme.

Rezultatet tregojnë gjithashtu se pjesëmarrësit e studimit i perceptuan bartësit e nofullës së paraqitur si një grup uniform dhe i lidhnin vazhdimisht ndjenjat negative me ta.

“Prandaj ne supozojmë se frika nga merimangat qëndron në bazë të një frike të përgjithësuar nga kafshët me kthetra, me akrepat që ndoshta janë stimuli origjinal,” shkruajnë studiuesit.

Është e dyshimtë nëse ky shpjegim mund ta bëjë jetën më të lehtë për fobikët e merimangës. Megjithatë, ka prej kohësh oferta ndihme për të prekurit, nga seminaret deri te terapitë e konfrontimit. Së fundmi, studiuesit zviceranë prezantuan një aplikacion premtues për telefona të zgjuar Phobys që synon të ndihmojë araknofobikët të përballen me ankthin, përcjell Der Standard.

Rajoni

Koncert Koral në kuadër të Ditëve të Artit dhe të Dizajnit dhe 25-vjetorit të UBT-së

Published

on

By

Në kuadër të Ditëve të Artit dhe të Dizajnit dhe shënimit të 25-vjetorit të themelimit të UBT-së, u mbajt një koncert koral i veçantë, i cili solli para publikut fuqinë e muzikës, artit dhe bashkëpunimit artistik.

Të pranishmit patën kënaqësinë të shijojnë performancën e Korit të Fakultetit të Muzikës Moderne, Prodhimit Digjital dhe Menaxhmentit në UBT, nën dirigjimin e profesoreshës dhe dirigjentes, Lindita Isufi. Me përkushtimin dhe profesionalizmin e saj, kori prezantoi një program të pasur artistik, rezultat i punës së vazhdueshme, disiplinës dhe dashurisë së studentëve për muzikën.

Pjesa e parë e koncertit iu kushtua krijimtarisë shqiptare, duke sjellë interpretime të veprave:

  • Dashnor tu bana – Shime Deshpali
  • Ishin dy kunata – Rafet Rudi
  • Po vijnë krushqit – Tish Daija
  • Unë biri yt Kosovë – Feim Ibrahimi

Përmes këtyre veprave u pasqyruan tradita, kultura dhe identiteti ynë muzikor, duke përcjellë emocione të veçanta te publiku.

Në pjesën e dytë, kori solli disa nga këngët më të njohura të repertorit ndërkombëtar:

  • Creep – nga Radiohead
  • Mamma Mia – nga ABBA
  • Siyahamba
  • Shkon djali termale – Çesk Zadeja

Koncerti dëshmoi edhe një herë rëndësinë e artit dhe muzikës si ura komunikimi ndërmjet kulturave, duke bashkuar zërat, emocionet dhe shpirtin krijues në një harmoni të vetme.

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Politikat institucionale dhe praktikat artistike në fokus të diskutimit në Ditët e Artit dhe të Dizajnit në UBT

Published

on

By

Në kuadër të Ditëve të Artit dhe të Dizajnit, Fakulteti i Artit dhe Medias Digjitale në UBT organizoi panelin me temë “Politikat Institucionale dhe Praktika Artistike”, një aktivitet që mblodhi artistë, përfaqësues institucionesh kulturore, restauratorë dhe studentë për të diskutuar mbi sfidat dhe zhvillimet e artit bashkëkohor në Kosovë dhe më gjerë.

Aktiviteti u mbajt në Bibliotekën e Kampusit Inovativ të UBT-së në Lipjan, duke shërbyer si një platformë e rëndësishme për shkëmbimin e ideve dhe përvojave mbi funksionimin e institucioneve të artit, proceset e aplikimit, koleksionet publike, konservimin e veprave artistike dhe raportin ndërmjet artistit dhe institucioneve kulturore.

Dekania e Fakultetit të Artit dhe Medias Digjitale në UBT, Ariana Gjoni, në fjalën hapëse vlerësoi rëndësinë e organizimeve të tilla për studentët dhe komunitetin artistik, duke potencuar se UBT vazhdon të krijojë hapësira të nevojshme për debat profesional dhe zhvillim kreativ.

Të ftuara në panel ishin edhe Alisa Gojani-Berisha, drejtoreshë e Galerisë Kombëtare të Kosovës, si dhe Arlinda Hajrullahu, drejtoreshë e Muzeut të Artit Bashkëkohor, të cilat ndanë përvojat e tyre mbi menaxhimin institucional të artit dhe zhvillimin e politikave kulturore.

Pjesë e diskutimit ishte edhe restauratorja dhe konservatorja me përvojë ndërkombëtare, Elena Prieto Bello, e cila foli mbi rëndësinë e konservimit të trashëgimisë artistike dhe sfidat profesionale në këtë fushë.

Ky aktivitet u organizua nga profesori Burim Berisha, në kuadër të aktiviteteve të shumta që po zhvillohen gjatë Ditëve të Artit dhe të Dizajnit në UBT, me fokus promovimin e dialogut ndërdisiplinar, artit bashkëkohor dhe bashkëpunimit ndërinstitucional.

Continue Reading

lajme

Dr. Xhida Lumi ndan përvojën klinike dhe shkencore me studentët e Fakultetit të Psikologjisë në UBT

Published

on

By

Në kuadër të angazhimit të vazhdueshëm për të ofruar një edukim bashkëkohor dhe të ndërlidhur me praktikën profesionale, Fakulteti i Psikologjisë në UBT organizoi një ligjëratë të veçantë për studentët e programit Master, në kuadër të lëndës “Psikologji e Avancuar Zhvillimore”, të udhëhequr nga prof. Fatbardha Qehaja Osmani.

E ftuar ishte Dr. Xhida Lumi, psikiatre dhe psikoterapiste me veprimtari profesionale në Zvicër, e cila ndau me studentët përvojën e saj shumëvjeçare në fushën e shëndetit mendor, psikiatrisë së fëmijëve dhe adoleshentëve, si dhe në edukimin dhe trajnimin profesional të specialistëve të rinj.

Përmes ligjëratës me temën “Zhvillimi, Shëndeti dhe Rezilienca tek Fëmijët (Si t’i njohim, forcojmë dhe shoqërojmë fuqitë e brendshme)”, Dr. Lumi trajtoi aspekte të rëndësishme të zhvillimit psikologjik të fëmijëve, faktorët që ndikojnë në mirëqenien e tyre emocionale dhe mënyrat për të nxitur reziliencën dhe potencialin e tyre individual.

Një vëmendje e veçantë iu kushtua edhe fenomenit të migrimit dhe ndikimit që ai mund të ketë në zhvillimin emocional, social dhe psikologjik të fëmijëve, duke ofruar perspektiva profesionale dhe raste konkrete nga praktika klinike ndërkombëtare.

Studentët patën mundësinë të angazhohen në diskutime interaktive, të shtrojnë pyetje dhe të njihen nga afër me qasje moderne terapeutike dhe klinike, duke përfituar njohuri të vlefshme që ndërlidhin teorinë akademike me realitetin profesional.

Aktivitete të tilla dëshmojnë përkushtimin e Fakultetit të Psikologjisë në UBT për të krijuar një mjedis studimi dinamik, ku studentët kanë mundësi të mësojnë nga ekspertë vendorë dhe ndërkombëtarë, të zhvillojnë kompetenca profesionale të avancuara dhe të përgatiten për sfidat e profesionit në një kontekst global.

Continue Reading

Lajmet

Pas zgjedhjeve, Kurti udhëton në Austri: Do të takojë kancelarin Stocker

Published

on

By

Kryeministri në detyrë i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, sot ka udhëtuar për një vizitë zyrtare në Austri, vetëm një ditë pas përfundimit të procesit zgjedhor në Kosovë.

Sipas njoftimit zyrtar nga Zyra e Kryeministrit, gjatë kësaj vizite dyditore, kreu i qeverisë në detyrë do të zhvillojë takime të rëndësishme të nivelit të lartë shtetëror dhe ekonomik. Ndër të tjera, ai do të pritet në takim nga Kancelari i Republikës Federale të Austrisë, Christian Stocker, si dhe do të marrë pjesë në punimet e Forumit Ekonomik të Vjenës (Vienna Economic Forum).

Ky udhëtim zyrtar i Kurtit zhvillohet pikërisht në kohën kur në Kosovë sapo është përmbyllur procesi i numërimit të votave.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) tashmë ka përfunduar 100% numërimin e kutive të votimit (2,498 nga 2,498 vendvotime), duke nxjerrë rezultatet preliminare të zgjedhjeve të parakohshme parlamentare.

Sipas të dhënave përfundimtare të kësaj faze nga KQZ, Lëvizja Vetëvendosje (LVV) ka dalë forca e parë politike në vend duke siguruar 42,91% të votave (299,152 vota). Pas saj renditet Partia Demokratike e Kosovës (PDK) me 21,12% (147,220 vota), e ndjekur nga Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) me 17,58% (122,575 vota). Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) ka grumbulluar 7,16% të votave, ndërsa Lista Serbe ka marrë 6,18%. Në këto zgjedhje, pjesëmarrja e përgjithshme e qytetarëve me të drejtë vote arriti në 37,05%, teksa rezultatet pritet të certifikohen pasi të përmbyllen procedurat e numërimit të votave të diasporës dhe ato me postë.

 

Continue Reading

Të kërkuara