Në kuadër të festimeve për 18-vjetorin e Pavarësisë së Kosovës, UBT ka ndarë Mirënjohje Institucionale për Prof. Dr. Lothar Hoffmann, një personalitet të respektuar në fushën e drejtësisë dhe mik të çmuar i komunitetit akademik të institucionit.

Prof. Hofmann, me formim në Universiteti i Vjenës, ka ndërtuar një urë të qëndrueshme mes dijes shkencore dhe praktikës juridike ndërkombëtare. Përvoja e tij kërkimore dhe angazhimet në të drejtën evropiane dhe ndërkombëtare e kanë pozicionuar atë ndër ekspertët më të vlerësuar në fushën e drejtësisë.

Gjatë angazhimit të tij me UBT-në, Prof. Hofmann ka ndarë përvojën dhe ekspertizën ndërkombëtare me studentët dhe stafin akademik, duke pasuruar procesin mësimor dhe duke ofruar perspektivë të avancuar mbi zhvillimet më të fundit juridike. Trajtimi i temave si zgjidhja e mosmarrëveshjeve në epokën digjitale dhe mbrojtja e të dhënave personale ka fuqizuar debatin akademik, duke ndërlidhur teorinë me praktikën dhe duke rritur kapacitetet profesionale të studentëve.

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ka vlerësuar lart kontributin e Prof. Hofmann, duke theksuar se ai është një ndër profesorët e parë që ka kontribuar në UBT që nga fillimet e institucionit. Roli i tij ka qenë i veçantë në procesin e ligjëratave dhe zhvillimin e akademisë, duke ndikuar drejtpërdrejt në ngritjen e cilësisë akademike, pasurimin e përmbajtjes mësimore dhe formimin profesional të shumë gjeneratave të studentëve.

Kjo Mirënjohje Institucionale u dedikohet personaliteteve të shquara për kontributin e tyre të jashtëzakonshëm në sfera të ndryshme të jetës shoqërore dhe akademike, duke forcuar standardet e larta të arsimit dhe kërkimit shkencor në UBT, në këtë vit të veçantë kur kremtohet Pavarësia e Kosovës.

Prokurori James Pache ka deklaruar se mbrojtja e ish-udhëheqësit të UÇK-së, Hashim Thaçi, ka bërë përpjekje “të dështuara” për të legjitimuar ndalimin e dy gazetarëve serbë dhe të një delegacioni të Lidhjes Demokratike të Kosovës në Qirez më 1998.

“Parashtrimet e mbrojtjes për ta bërë të ligjshme paraburgosjen e delegacionit parlamentar janë të dështuara po ashtu,” tha Pache.

Prokurori theksoi se mbrojtja pretendonte se UÇK-ja kishte arsye ushtarake për ndalimin dhe marrjen në pyetje të anëtarëve të delegacionit, duke u bazuar në një dëshmi që dikush kishte shkuar në Qirez për të kërkuar çarmatosjen e UÇK-së.

Megjithatë, Pache theksoi se një kërkesë e tillë nuk mund të arsyetonte ndalimin e gjithë delegacionit. “Propozimi se grupet e armatosura mund të ndalojnë çdo civil që kërkon opozitë paqësore është i rrezikshëm dhe kundërligjor. Deklarata e një anëtari të delegacionit nuk mund të justifikojë arrestimin e tërë anëtarëve,” shtoi ai.

Ai gjithashtu deklaroi se, edhe sikur të kishte arsye legjitime për ndalim fillestar, nuk ka pasur baza juridike për keqtrajtimin e të paraburgosurve. Anëtarët e delegacionit kanë dëshmuar se janë rrahur dhe keqtrajtuar gjatë ndalimit nga UÇK-ja në Qirez.

Hagë: Gjykatësi Barthe pyet mbrojtjen për statusin e të paraburgosurve dhe ndikimin e deklaratave të UÇK-së

Gjykatësi Christoph Barthe ka nisur marrjen në pyetje duke iu drejtuar fillimisht mbrojtjes së Hashim Thaçit. Ai iu drejtua avokatit Luka Mishetiq lidhur me pretendimin në dosjen përfundimtare se individët ishin paraburgosur sepse perceptoheshin si luftëtarë dhe jo si kundërshtarë.

Barthe pyeti se çfarë statusi kishin këta individë sipas së drejtës ndërkombëtare në momentin e arrestimit. Mishetiq u përgjigj se nuk mund t’u referohej të gjitha rasteve njëherësh, por theksoi si shembull “tetë ushtarë të armatës jugosllave”, për të cilët tha se “përbëjnë rastin më të qartë të personave të armatosur aktivë me uniformë, të cilët u arrestuan… pra ata ishin luftëtarë”.

Ai shtoi se çështja e konfliktit të armatosur jondërkombëtar ishte ngritur më herët dhe se, sipas tij, Prokuroria kishte pranuar se Ushtria Çlirimtare e Kosovës kishte të drejtë të ndalonte persona, për aq kohë sa nuk kishte abuzime apo veprime të paligjshme. “Kjo është arsye e qartë për të paraburgosurit, luftëtarët e palës tjetër”, deklaroi ai. Sipas Mishetiqit, “ekzistonte dyshim i bazuar që ata kishin marrë pjesë në veprime luftarake, ishin luftëtarë”, duke shtuar se edhe në rast gabimi, kjo “nuk do të thotë se është bërë fjalë për shënjestrim të kundërshtarëve”.

Në vijim, avokati i Kadri Veseli, Rodney Dixon, këmbënguli në pyetjen nëse UÇK-ja kishte baza ligjore për të paraburgosur ushtarë të ushtrisë serbe gjatë luftës në Kosovë. “E drejta ndërkombëtare humanitare për konflikte ushtarake parashikon se mund të arrestohen persona që cilësohen si rrezik për sigurinë. Kemi cituar edhe shtete të mëparshme që e kanë bërë këtë”, tha Dixon.

I pyetur nga gjykatësi nëse një aktor joshtetëror si UÇK-ja e gëzonte një të drejtë të tillë, Dixon u përgjigj: “Po. Jurisprudenca e ka dëshmuar një gjë të tillë, mund të zbatohet për të dyja, edhe për shtetin edhe për entitetin që është pjesë e një konflikti të brendshëm të armatosur”.

Ndërkohë, Mishetiq argumentoi gjithashtu se Prokuroria nuk ka arritur të vërtetojë se deklaratat publike të Ushtria Çlirimtare e Kosovës kanë pasur ndikim në nxitjen e krimeve. I pyetur për këtë çështje, ai tha: “Po themi që duhet të vërtetojnë diçka, që deklaratat janë përkthyer në efekt, kanë pasur ndikim, të paktën për ndonjë nga krimet e përmendura në aktakuzë. Përndryshe po flasim teorikisht”.

Mbrojtja e Krasniqit vazhdon fjalët përmbyllëse, Ellis kritikon prokurorinë

Avokati i Jakup Krasniqit, Aiden Ellis, ka kritikuar Prokurorinë në gjykim për akuzat ndaj klientit të tij, duke thënë se nuk është vërtetuar lidhja mes Krasniqit dhe akuzave që rëndojnë në aktakuzë e tij.

Ellis ka kritikuar gjithashtu Prokurorinë për prezantimin e argumenteve të reja gjatë deklaratave përmbyllëse, kur procesi po shkon drejt fundit, duke theksuar se “duke mos u treguar deklaratat dëshmitarëve që lidhen me këto dëshmi, Prokuroria nuk ka të drejtë të dalë me përfundimin se deklaratat janë shpërndarë në mënyrë të gjerë, janë lexuar, se janë marrë masa në bazë të tyre apo që kanë kontribuuar në mënyrë të konsiderueshme në kryerjen e krimeve”.

Ai trajtoi edhe pretendimet e Prokurorisë se komunikatat e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës kanë ndikuar në ndalimet e personave në zonën e Llapit, duke theksuar se dëshmia vendimtare ka qenë ajo e komandantit të zonës, Rrustem Mustafa, i cili deklaroi se ndalimet ishin të bazuara në arsye ushtarake dhe jo në komunikata konkrete: “Ai tha se arsyeja kryesore që janë trajtuar personat që pengonin punën e UÇK-së ishte arsyeja ushtarake. Nuk i kujtohet asnjë komunikatë që t’i ketë dhënë autorizim për ndalime. Ishte mbret i mbretërisë së tij.”

Ellis e konsideroi përpjekjen e Prokurorisë për ta përballuar këtë si problem të dukshëm, duke thënë se Prokuroria e përshkroi dëshminë si “qarkore dhe kontradiktore”, duke shtuar se “nëse dëshmitari i Prokurorisë është kontradiktor, atëherë Prokuroria nuk ka arritur t’i vërtetojë argumentet e veta”.

Ai kritikoi gjithashtu interpretimin e Prokurorisë për rregulloret e UÇK-së, duke thënë se shumica e dëshmitarëve folën vetëm për një rregullore të përgjithshme të policisë ushtarake, e cila nuk tregon ndonjë praktikë të dhunshme në terren dhe se “shumica e provave nuk kanë vërtetuar për ndonjë praktikë të pamëshirshme në terren. Prokuroria nuk e vërteton argumentin e saj, sepse nuk e ka trajtuar thelbin e argumentit”.

Ellis i bëri thirrje trupit gjyqësor të marrë me rezerva dëshmitë e disa dëshmitarëve të Prokurorisë, pasi sipas tij “99 për qind e dëshmitarëve nuk e kanë parë asnjë rregullore”.

Ekskluzive: Thirrje për ‘veprime urgjente’ pasi studimi zbulon gjithashtu pabarazi të theksuara etnike dhe socio-ekonomike në vdekshmërinë dhe lidhjen e gjakut të fëmijëve

Një në 14 fëmijë që vdiqën në Angli në një periudhë katërvjeçare kishin prindër që ishin të afërm të ngushtë, sipas shifrave “të zymta” të zbuluara nga studimi i parë i këtij lloji.

Shifrat, të publikuara nga Baza e të Dhënave Kombëtare të Vdekshmërisë së Fëmijëve (NCMD), me bazë në Universitetin e Bristolit, analizuan të gjitha 13,045 vdekjet e fëmijëve në Angli midis viteve 2019 dhe 2023. Nga këto, 926 (7%) u gjetën të ishin fëmijë të lindur nga prindër me gjak të lidhur, që do të thotë se nëna dhe babai janë të afërm të ngushtë gjaku, siç janë kushërinjtë e parë.

Edhe pse numri i saktë i fëmijëve me prindër me gjak të lidhur në të gjithë Anglinë është i paqartë, të dhënat tregojnë qartë mbipërfaqësimin e tyre brenda statistikave të vdekshmërisë dhe kërkojnë “veprim urgjent”, sipas studiuesve.

Vlerësimi më i madh gjeografik i lidhjes së gjakut aktualisht i disponueshëm është nga një studim i madh që ndjek jetën e 13,000 foshnjave të lindura në Bradford. Studimi zbuloi se një në gjashtë prej këtyre fëmijëve kishin prindër që ishin kushërinj të parë, shumica e të cilëve vijnë nga komuniteti pakistanez i qytetit.

“Kjo është analiza e parë e këtij lloji në nivel global që shqyrton vdekjet e fëmijëve të lidhura me lidhjen e gjakut në të gjithë vendin dhe gjatë një numri vitesh”, tha Prof. Karen Luyt, drejtoreshë e NCMD-së dhe autore kryesore e studimit. “Grupi i të dhënave i NCMD-së është unik: është në kohë, i plotë dhe gjithëpërfshirës, ​​dhe na jep një pasqyrë më të qartë se kurrë më parë të ndikimit të lidhjes së gjakut në vdekshmërinë e fëmijëve.”

Ajo shtoi: “Shtatë për qind e vdekjeve të fëmijëve gjatë kësaj periudhe ishin fëmijë të lindur nga prindër me lidhje gjaku. Këta fëmijë mund të kenë vdekur nga çdo shkak, por të dhënat na tregojnë shumë qartë se ata janë të mbipërfaqësuar në statistikat e vdekshmërisë. Nevojitet urgjentisht veprim për të përmirësuar rezultatet për këtë grup”.

Raporti zbuloi gjithashtu pabarazi të theksuara etnike dhe socioekonomike në vdekshmërinë dhe lidhjen e gjakut të fëmijëve. Nga fëmijët e vdekur me prindër të afërm të ngushtë, katër në pesë (79%) ishin me prejardhje etnike aziatike, me etninë më të zakonshme pakistaneze, zbuloi hulumtimi.

Për më tepër, pothuajse një e treta (30%) e fëmijëve me prejardhje aziatike që vdiqën kishin prindër të afërm të ngushtë, krahasuar me vetëm 5% të fëmijëve me prejardhje të zezë dhe 1% me prejardhje të bardhë ose të përzier.

Nga fëmijët e vdekur, prindërit e të cilëve ishin të afërm të ngushtë, më shumë se gjysma (52%) jetonin në zonat më të varfra të Anglisë, krahasuar me vetëm 5% që jetonin në zonat më pak të varfra.

Studimet e mëparshme kanë treguar se fëmijët e lindur nga prindër të afërm të ngushtë kanë një gjasë më të madhe për të përjetuar rezultate më të këqija shëndetësore në një sërë masash. Për shembull, fëmijët e lindur nga këta prindër kanë dy herë më shumë gjasa të lindin me një anomali kongjenitale, si dhe të kenë një rrezik në rritje për të përjetuar probleme me zhvillimin e të folurit dhe gjuhës.

Sipas hulumtimit, më shumë se një e katërta (27%) e të gjitha vdekjeve të fëmijëve që ndodhin brenda kësaj periudhe ishin të lidhura me anomali kromozomale, gjenetike dhe kongjenitale. Nga fëmijët e lindur nga prindër që ishin të afërm të ngushtë, pothuajse tre në pesë (59%) e këtyre vdekjeve ishin për shkak të anomalive kromozomale, gjenetike dhe kongjenitale. Nga këto vdekje të fëmijëve për shkak të faktorëve gjenetikë, pothuajse 17% kanë lindur nga prindër që ishin të afërm të ngushtë.

Një zëdhënës i NHS tha: “Ky raport ofron prova të mëtejshme të qarta mbi rrezikun në rritje të gjendjeve gjenetike dhe sëmundjeve serioze që mbart prindër të lidhur ngushtë dhe nxjerr në pah një numër shqetësues vdekjesh në zona më të largëta”.

“Me qindra fëmijë që humbasin jetën vitet e fundit, NHS po drejton një projekt pilot të vogël i cili do të testojë nëse infermierët me trajnim të specializuar në këto ndërlikime mund të parandalojnë vdekjen e foshnjave të cenueshme, të synuara në zonat ku martesa midis të afërmve të ngushtë është e përhapur”.