Kulturë

Pjesëmarrja e Ismail Qemalit në Kongresin e Xhonturqve

Published

on

Më 4 shkurt të vitit 1902, Ismail Qemali, një nga figurat më të shquara të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, mori pjesë në Kongresin e Parë Xhonturk, që u mbajt në Paris. Ai, me një thirrje të fuqishme dhe të qartë për shoqërinë turke dhe për të ardhmen e kombit shqiptar, paraqiti devizën e tij të njohur: “As me turqit e vjetër dhe as me turqit e ri, por të punojmë për vatanin”. Ky angazhim i Qemalit tregonte qartë përkushtimin e tij për lirinë dhe të drejtat e popullit shqiptar, duke qenë i vetëdijshëm për rolin e tij të pazëvendësueshëm në luftën për Pavarësinë e Shqipërisë.

Në këtë kongres, të organizuar nga princët Sabahedin dhe Lutfullah, përveç Ismail Qemalit si përfaqësues i shqiptarëve, morën pjesë edhe figura të tjera të njohura të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, si Dervish Hima, Ibrahim Temo dhe Jashar Erebara. Të gjithë ata, në mënyrë të veçantë, u angazhuan për përhapjen e idealeve të lirisë dhe të barazisë për kombësitë jo turke brenda Perandorisë Osmane.

Kongresi i Xhonturqve, i cili synonte rivendosjen e Kushtetutës së vitit 1876, shërbeu si një moment kyç në formimin e një lëvizjeje politike që, përveç forcimit të pushtetit të shtetit turk, kishte si objektiv njohjen e të drejtave të popujve të tjerë të Perandorisë Osmane, përfshirë shqiptarët, arabo-pashallarët dhe të tjerë. Në këtë periudhë të pasluftës, Lëvizja Xhonturke kishte si qëllim jo vetëm forcimin e centralizimit të pushtetit, por edhe mbështetje për zhvillimin e arsimit dhe gjuhës amtare për kombësitë e ndryshme të Perandorisë.

Ndërkohë, brenda radhëve të Xhonturqve, filluan të shfaqen dy mendime diametralisht të kundërta. Njëra rrjedhje mendimi mbështeste nacionalizmin turk dhe centralizimin e pushtetit në duar të një shteti të fortë, ndërsa tjetra mbante qëndrimin otomanist, një ideologji që favorizonte bashkimin dhe tolerancën ndërmjet grupeve etnike dhe fetare brenda Perandorisë Osmane.

Ismail Qemali, si një mendje e kthjellët dhe një politikan i mençur, u dallua për qëndrimin e tij të prerë kundër politikës nacionaliste të Xhonturqve. Ai, pa pasur asnjë ngurrim, e kundërshtoi çdo formë të nacionalizmit turk që mund të kërcënonte ekzistencën e popullit shqiptar dhe të shumë grupeve të tjera etnike brenda Perandorisë. Për Qemalin, rreziku ishte i dyfishtë: jo vetëm se po e kërcënonte kombet që jetonin nën Perandorinë Osmane, por po dëmtonte edhe vetë unitetin e kombit turk, që sapo ishte rimëkëmbur falë revolucionit të Mustafa Qemal Ataturkut.

Angazhimi i Qemalit në këtë kongres është një dëshmi e qëndrueshmërisë së tij në mbrojtjen e interesave kombëtare shqiptare. Ai nuk mund të pajtohej me politikën që nënvleftësonte pluralizmin dhe që cenonte të drejtat e shqiptarëve për t’u organizuar dhe për të arritur lirinë e tyre. Edhe pse Ismail Qemali ishte pjesëmarrës në një ngjarje të madhe historike, ai gjithmonë mbajti qëndrimin se politika që mund të shpëtonte popujt e ndryshëm të Perandorisë nuk ishte ajo që predikonin Xhonturqit, por ajo që do të mundësonte një të ardhme të ndritur për kombet që jetonin atje, përfshirë shqiptarët.

Në këtë mënyrë, pjesëmarrja e Ismail Qemalit në Kongresin e Xhonturqve e pasuron historinë e Lëvizjes Kombëtare Shqiptare dhe e bën të qartë angazhimin e tij për një Shqipëri të pavarur, të lirë dhe të drejtë për të gjithë qytetarët e saj./UBTNews/

Continue Reading

Kulturë

Promovohet libri “Rrugëtimi drejt lirisë 1941-1991”, dëshmi e rëndësishme historike për Kosovën

Published

on

Në Lipjan është promovuar libri “Rrugëtimi drejt lirisë 1941-1991” i autorit Sefer Tasholli, një vepër publicistike që trajton një nga periudhat më të rëndësishme të historisë së Kosovës, duke sjellë në vëmendje zhvillimet politike dhe shoqërore të gjysmës së dytë të shekullit XX.

Libri përbën botimin e pestë të autorit dhe fokusohet në periudhën nga viti 1941 deri më 1991, duke pasqyruar organizimet, demonstratat dhe përpjekjet e vazhdueshme për liri, me theks të veçantë në Komunën e Lipjanit si pjesë e këtyre proceseve.

Gjatë promovimit, u theksua rëndësia e dokumentimit të historisë dhe ruajtjes së kujtesës kolektive përmes botimeve të tilla, të cilat shërbejnë si referencë për brezat e ardhshëm dhe kontribuojnë në ndriçimin e ngjarjeve kyçe të së kaluarës.

Autori Sefer Tasholli u shpreh se libri është rezultat i një pune të gjatë dhe të përkushtuar në mbledhjen dhe sistemimin e të dhënave historike, duke falënderuar bashkëpunëtorët dhe institucionet që kanë mbështetur realizimin e këtij botimi.

Në këtë aktivitet mori pjesë edhe kryetari i Komunës së Lipjanit, Imri Ahmeti, i cili vlerësoi rëndësinë e veprave që trajtojnë historinë e vendit, duke theksuar se mbështetja institucionale për projekte të tilla do të vazhdojë edhe në të ardhmen.

“Rrugëtimi drejt lirisë 1941-1991” konsiderohet një kontribut i çmuar në dokumentimin e historisë së Kosovës, duke sjellë një pasqyrë të gjerë të përpjekjeve për liri dhe identitet kombëtar.

Continue Reading

Kulturë

Petrit Halilaj prezantohet në Berlin me “Një Operë Jashtë Kohës”

Published

on

Gjatë qëndrimit në Berlin, zëvendësministrja e Kulturës, Nora Arapi Krasniqi, dhe shefja e kabinetit, Shkurte Aliu, së bashku me drejtorin e Filharmonisë, Dardan Selimaj, si dhe kuratoren Catherine Nichols, vizituan ekspozitën “Një Operë Jashtë Kohës” të artistit Petrit Halilaj, e hapur në Hamburger Bahnhof.

Ky projekt i Halilajt përbën një arritje të rëndësishme për artin bashkëkohor nga Kosova. Ekspozita lidhet me operën “Syrigana”, e realizuar në bashkëpunim me Filharmoninë e Kosovës, dhe trajton tema si kujtesa, dashuria dhe identiteti.

Prezantimi i kësaj ekspozite në Hamburger Bahnhof dëshmon për prezencën e fuqishme të artistëve kosovarë në skenën ndërkombëtare, si dhe për fuqinë e artit për të komunikuar përtej kufijve.

Continue Reading

Kulturë

2 prilli shënon Ditën Ndërkombëtare të Librit për Fëmijë

Published

on

Dita Ndërkombëtare e Librit për Fëmijë është një festë që organizohet çdo vit më 2 prill e cila ka për qëllim zhvillimin e aktiviteteve të cilat kanë lidhje me lexuesit e moshave të vogla.

Për herë të parë u zhvillua në vitin 1967. Festohet ne këtë datë pasi 2 prilli është ditëlindja e shkrimtarit të shquar danez për fëmijë Hans Kristian Andersen.

Në kuadër të Ditës Botërore të Librit për Fëmijë, veprat e shkrimtarit danez Hans Christian Andersen vazhdojnë të mbeten ndër më të lexuarat dhe më të dashurat për fëmijët në mbarë botën.

Mes titujve më të njohur të tij veçohen “Sirena e Vogël”, një histori prekëse për sakrificën dhe dashurinë, si dhe “Rosaku i Shëmtuar”, që përcjell një mesazh të fortë për pranimin dhe vetëvlerësimin.

Po ashtu, “Rrobat e Reja të Perandorit” mbetet një nga përrallat më të njohura me elemente satirike, ndërsa “Vajza me Shkrepëse” trajton me ndjeshmëri temat e varfërisë dhe shpresës.

Ndër veprat e tjera të rëndësishme për fëmijë përfshihen “Princesha mbi Bizele”, një tregim i shkurtër dhe plot humor, si dhe “Mbretëresha e Dëborës”, një aventurë që thekson vlerat e miqësisë dhe guximit.

Këto përralla vazhdojnë të jenë pjesë e pandashme e letërsisë për fëmijë, duke edukuar dhe frymëzuar breza të tërë lexuesish.

Continue Reading

Kulturë

“La Vénus Électrique” hap Festivalin e Kanës 2026

Published

on

Filmi “La Vénus Électrique” i regjisorit Pierre Salvadori do të hapë edicionin e 79-të të Festivalit të Kanës më 12 maj 2026. Komedia romantike, e vendosur në Parisin e vitit 1928, ndërthur dashurinë, mashtrimin dhe elemente të spiritizmit.

Ngjarja ndjek një piktor që, pas humbjes së bashkëshortes, përfshihet në një rrjet mashtrimesh që çuditërisht i rikthejnë frymëzimin. Filmi do të ketë premierën në Grand Théâtre Lumière, pas ceremonisë hapëse të drejtuar nga Eye Haidara.

Në kast marrin pjesë emra të njohur të kinemasë franceze, ndërsa filmi do të shfaqet njëkohësisht edhe në kinematë franceze. Salvadori e ka cilësuar hapjen e festivalit me këtë film si një nder dhe një homazh për magjinë e kinemasë

Continue Reading

Të kërkuara