Kulturë

Pjesëmarrja e Ismail Qemalit në Kongresin e Xhonturqve

Published

on

Më 4 shkurt të vitit 1902, Ismail Qemali, një nga figurat më të shquara të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, mori pjesë në Kongresin e Parë Xhonturk, që u mbajt në Paris. Ai, me një thirrje të fuqishme dhe të qartë për shoqërinë turke dhe për të ardhmen e kombit shqiptar, paraqiti devizën e tij të njohur: “As me turqit e vjetër dhe as me turqit e ri, por të punojmë për vatanin”. Ky angazhim i Qemalit tregonte qartë përkushtimin e tij për lirinë dhe të drejtat e popullit shqiptar, duke qenë i vetëdijshëm për rolin e tij të pazëvendësueshëm në luftën për Pavarësinë e Shqipërisë.

Në këtë kongres, të organizuar nga princët Sabahedin dhe Lutfullah, përveç Ismail Qemalit si përfaqësues i shqiptarëve, morën pjesë edhe figura të tjera të njohura të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, si Dervish Hima, Ibrahim Temo dhe Jashar Erebara. Të gjithë ata, në mënyrë të veçantë, u angazhuan për përhapjen e idealeve të lirisë dhe të barazisë për kombësitë jo turke brenda Perandorisë Osmane.

Kongresi i Xhonturqve, i cili synonte rivendosjen e Kushtetutës së vitit 1876, shërbeu si një moment kyç në formimin e një lëvizjeje politike që, përveç forcimit të pushtetit të shtetit turk, kishte si objektiv njohjen e të drejtave të popujve të tjerë të Perandorisë Osmane, përfshirë shqiptarët, arabo-pashallarët dhe të tjerë. Në këtë periudhë të pasluftës, Lëvizja Xhonturke kishte si qëllim jo vetëm forcimin e centralizimit të pushtetit, por edhe mbështetje për zhvillimin e arsimit dhe gjuhës amtare për kombësitë e ndryshme të Perandorisë.

Ndërkohë, brenda radhëve të Xhonturqve, filluan të shfaqen dy mendime diametralisht të kundërta. Njëra rrjedhje mendimi mbështeste nacionalizmin turk dhe centralizimin e pushtetit në duar të një shteti të fortë, ndërsa tjetra mbante qëndrimin otomanist, një ideologji që favorizonte bashkimin dhe tolerancën ndërmjet grupeve etnike dhe fetare brenda Perandorisë Osmane.

Ismail Qemali, si një mendje e kthjellët dhe një politikan i mençur, u dallua për qëndrimin e tij të prerë kundër politikës nacionaliste të Xhonturqve. Ai, pa pasur asnjë ngurrim, e kundërshtoi çdo formë të nacionalizmit turk që mund të kërcënonte ekzistencën e popullit shqiptar dhe të shumë grupeve të tjera etnike brenda Perandorisë. Për Qemalin, rreziku ishte i dyfishtë: jo vetëm se po e kërcënonte kombet që jetonin nën Perandorinë Osmane, por po dëmtonte edhe vetë unitetin e kombit turk, që sapo ishte rimëkëmbur falë revolucionit të Mustafa Qemal Ataturkut.

Angazhimi i Qemalit në këtë kongres është një dëshmi e qëndrueshmërisë së tij në mbrojtjen e interesave kombëtare shqiptare. Ai nuk mund të pajtohej me politikën që nënvleftësonte pluralizmin dhe që cenonte të drejtat e shqiptarëve për t’u organizuar dhe për të arritur lirinë e tyre. Edhe pse Ismail Qemali ishte pjesëmarrës në një ngjarje të madhe historike, ai gjithmonë mbajti qëndrimin se politika që mund të shpëtonte popujt e ndryshëm të Perandorisë nuk ishte ajo që predikonin Xhonturqit, por ajo që do të mundësonte një të ardhme të ndritur për kombet që jetonin atje, përfshirë shqiptarët.

Në këtë mënyrë, pjesëmarrja e Ismail Qemalit në Kongresin e Xhonturqve e pasuron historinë e Lëvizjes Kombëtare Shqiptare dhe e bën të qartë angazhimin e tij për një Shqipëri të pavarur, të lirë dhe të drejtë për të gjithë qytetarët e saj./UBTNews/

Continue Reading

Lajmet

Peja Outdoor Festival rikthehet me mbi 40 aktivitete në natyrë

Published

on

Peja do të jetë qendër e aktiviteteve outdoor nga 11 deri më 14 qershor, me organizimin e edicionit të tretë të “Peja Outdoor Festival”, festivalit të parë në Kosovë të dedikuar turizmit aktiv, rekreacionit dhe mirëqenies në natyrë.

Gjatë katër ditëve të festivalit, në Pejë dhe Rugovë do të zhvillohen mbi 40 aktivitete sportive, rekreative, edukative dhe kulturore, përfshirë ecje malore, çiklizëm, vrapim, ngjitje, paragliding, speleologji, punëtori tradicionale dhe programe për fëmijë e të rinj.

Organizatorët theksojnë se festivali synon promovimin e Pejës dhe Rugovës si destinacione të turizmit aktiv, duke u ofruar vizitorëve mundësinë të përjetojnë natyrën, kulturën lokale dhe aktivitetin fizik në një mënyrë gjithëpërfshirëse.

Një nga risitë kryesore të këtij edicioni është gara “Peja Trail Run”, e cila do të mbahet më 14 qershor dhe pritet të mbledhë rreth 300 garues nga Kosova, rajoni dhe vende të ndryshme të botës në kategoritë 10 dhe 23 kilometra.

Hapja zyrtare e festivalit do të mbahet më 11 qershor, nga ora 20:30, te Mulliri i Haxhi Zekës në Pejë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Muzeu “Eksodi ’99” hap dyert në Prishtinë, sjell 48 rrëfime nga dëbimi masiv i shqiptarëve të Kosovës

Published

on

Muzeu “Eksodi ’99” do të hapet të mërkurën, më 10 qershor, në ora 19:30, në ambientet e Stacionit të Trenave në Prishtinë.

I themeluar nga “Reporting House”, muzeu vjen si një kujtesë e përhershme për përjetimet e qindra mijëra qytetarëve të Kosovës gjatë periudhës mars-qershor 1999, kur shqiptarët u dëbuan me forcë nga shtëpitë e tyre përgjatë linjës hekurudhore Prishtinë–Han i Elezit.

Ekspozita paraqet 48 rrëfime të personave që përjetuan eksodin e luftës, të treguara 27 vjet më vonë. Historitë janë të ndara në katër tema kryesore: dëbimi, jeta në kampet e refugjatëve, qëndrimi te familjet mikpritëse dhe kthimi në Kosovë pas luftës.

Sipas organizatorëve, muzeu synon të ruajë kujtesën kolektive të një prej periudhave më të dhimbshme në historinë e vendit. Gjatë pranverës së vitit 1999, mijëra familje u detyruan të largoheshin nga Kosova me trena të mbushur plot, ndërsa shumë prej tyre u privuan edhe nga dokumentet personale në kuadër të fushatës së dëbimit masiv.

Në ekspozitë përfshihen edhe rrëfime të personave që nuk u larguan nga vendi, që u fshehën gjatë luftës, iu bashkuan rezistencës së armatosur ose përjetuan ngjarje tragjike, si rasti i politikanit Fehmi Agani, i cili u nxor nga treni dhe më pas u vra.

Producentja e muzeut është gazetarja Jeta Xharra, drejtoreshë e BIRN Kosova, ndërsa ekspozita muzeore është kuruar nga Gazmend Ejupi.

Përmes këtyre dëshmive, Muzeu “Eksodi ’99” synon të kujtojë vuajtjet, mbijetesën dhe kthimin e qytetarëve të Kosovës, duke dokumentuar një kapitull të rëndësishëm të historisë së vendit që nuk duhet të harrohet. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Pianistja kosovare Lule Elezi performon në festivalin prestigjioz në Poloni

Published

on

Pianistja e njohur kosovare, Lule Elezi, është prezantuar me sukses para publikut polak në kuadër të festivalit “Supraska Wiosna Chopinowska”, që u mbajt në qytetin Supraśl të Polonisë.

Përmes një koncerti recital, Elezi interpretoi para një audience të gjerë, duke sjellë një mbrëmje të veçantë artistike në një nga ngjarjet kulturore të njohura të këtij rajoni.

Pianistja ka bërë të ditur se performanca në Supraśl ishte një përvojë e veçantë, duke e cilësuar si një mbrëmje që krijoi një lidhje të fortë emocionale mes saj dhe publikut.

“Në një qytet ku natyra, spiritualiteti dhe arti bashkëjetojnë në harmoni të plotë, pata kënaqësinë të mbaj koncert recital në kuadër të festivalit ‘Supraska Wiosna Chopinowska’. Kjo mbrëmje u bë urë e padukshme mes emocioneve të mia dhe ndjeshmërisë së publikut”, ka shkruar Elezi.

Ajo ka falënderuar organizatorët e festivalit, institucionet kulturore vendore dhe publikun për mikpritjen dhe mbështetjen, duke e cilësuar koncertin si një përvojë të paharrueshme.

Paraqitja e saj në Poloni është një tjetër sukses në karrierën ndërkombëtare të pianistes kosovare, e cila vazhdon të përfaqësojë Kosovën në skena dhe festivale të rëndësishme muzikore në Evropë. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Drini Poetik” mbledh poetë nga vendi dhe bota

Published

on

Lidhja e Shkrimtarëve e Kosovës dhe Lidhja e Shkrimtarëve dhe e Artistëve të Shqipërisë organizojnë edicionin e radhës të Festivalit Ndërkombëtar të Poezisë “Drini Poetik”.

Festivali mbahet sot dhe nesër në Prishtinë, Prizren dhe Kukës, duke mbledhur poetë, shkrimtarë dhe krijues letrarë nga hapësira të ndryshme shqiptare dhe ndërkombëtare.

Në Prishtinë, festivali nis me ceremoninë e hapjes, sesione letrare dhe promovime veprash, ndërsa aktivitetet do të vazhdojnë më 10 qershor në Prizren dhe Kukës. Atje do të zhvillohen takime kulturore, vizita në monumente historike dhe manifestimi tradicional poetik “Valët e Drinit”, ku do të shpallen edhe çmimet letrare të festivalit./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara