Lajmet

Pesë vjet qëkur nisi lëvizja #MeToo: Si e tronditi botën një hashtag?

Që atëherë, gratë anembanë botës kanë protestuar kundër dhunës seksuale.

Published

on

Prej pesë vitesh, gratë kanë ndarë me publikun përvojat e tyre të ngacmimit seksual nën hashtagun #MeToo. Çka tutje?

Kur New York Times më 5 tetor të vitit 2017 publikoi një artikull për producentin e hiteve të shumta të Oscarit dhe Hollivudit, Harvey Weinstein, i cili abuzoi seksualisht me femra për dekada të tëra, nuk e imagjinoi se kjo se do të shkaktonte një fenomen global mediatik. Në këtë artikull, gazetarët Jodi Kantor dhe Megan Twohey hodhën dritë mbi ngacmimet dhe abuzimet seksuale që i kreu producenti.

Kjo rezultoi drejtpërdrejt në lëvizjen #MeToo: Pas një thirrjeje nga aktorja amerikane, Alyssa Milano, gratë ndanë përvojat e tyre të dhunës seksuale në rrjete sociale nën hashtagun “edhe unë”. Në ditën e parë, hashtag-u u përdor 200 mijë herë në Twitter. Të nesërmen, ai ishte përdorur më shumë se gjysmë milioni herë. #MeToo u bë trend në më shumë se 85 vende me degë në gjuhë të ndryshme.

Fillimisht u krijua nga aktivistja për të drejtat e njeriut, Tarana Burke, në vitin 2006 në rrjetin social Myspace. Që atëherë, gratë anembanë botës kanë protestuar kundër dhunës seksuale. Feministët në Perëndim bëjnë thirrje që sistemi të rishikohet.

Çfare ndodhi me pas?

Kanë kaluar pesë vjet dhe Harvey Weinstein po vuan dënimin me 23 vjet burg. Edhe disa të famshëm të tjerë janë dënuar me burg, psh. aktori amerikan, Bill Cosby.

Edhe fotografi francez, Jean-Claude Arnault u dënua me burg për dhunimin e një gruaje. Arnault, i cili është i njohur në skenën kulturore të Suedisë, ishte i martuar me një ish-anëtare të Akademisë Suedeze. Pas skandalit, akademia pezulloi dhënien e çmimeve në vitin 2018.

Së bashku me gazetarin Ronan Farrow, Jodi Kantor dhe MeganTwohey fituan çmimin e rëndësishëm të gazetarisë, Pulitzer për raportimin e tyre mbi këtë ngjarje. Mbi hulumtimin e tyre u realizua filmi “She Said”, nga një studio hollivudiane, me regji të regjisores gjermane, Maria Schrader.

Lëvizja #MeToo ngriti shqetësim edhe mbi të drejtat e abortit. Në vitin 2022, Gjermania lehtësoi Paragrafin 219a, të ashtuquajturin ndalim të reklamimit të abortit që e bëri të pamundur që mjekët të japin edhe informacione rreth procedurës në faqet e tyre të internetit.

Këtë vit, protestat për të drejtat e grave nën sloganin #MeToo u mbajtën në qytete të ndryshme, nga Parisi dhe Amsterdami deri në Katmandu.

Suksesi i lëvizjes dhe reagimi ndaj saj

Paralelisht me suksesin e lëvizjes, mund të vërehen edhe reagime kundër të drejtat e grave. Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës në vitin 2018, avokati Brett Kavanaugh u emërua nga ish-presidenti Donald Trump si gjyqtar në Gjykatën e Lartë, gjykatën më të lartë të vendit – edhe pse ai u përball me akuza të rënda për sulm seksual.

Në vitin 2022, Gjykata e Lartë e ShBA-së anuloi një vendim gjykate të vitit 1973 (i njohur si “Roe vs Wade” sipas emrave të gruas paditëse dhe prokurorit) që kishte vendosur për dekada të drejta federale të abortit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Edhe Hungaria gjithashtu shtrëngoi të drejtat për abortin.

Dhe së fundmi, përballja në gjyq e Amber Heard me ish-bashkëshortin e saj, Johnny Depp, ua dëshmoi grave se edhe pse kanë guxim të dalin e të flasin publikisht mbi përvojat e dhunës seksuale, ato ende përballen me përbuzje e nënçmim.

Vepra në vend të fjalëve

Ndërkohë që gratë në Afganistan dhe Iran po rrezikojnë jetën e tyre për të mbrojtur të drejtat e tyre njerëzore pesë vjet pas nisjes së lëvizjes #MeToo, feministja britanike, Laura Bates po i bën thirrje Perëndimit që të ecë përpara me diskutim. Në librin e saj “Fix the Women, Not the System”, ajo bën thirrje për reforma urgjente në drejtësi, polici, politikë, arsim dhe media./UBTNews/

Lajmet

KURIOZITETET E DITËS

Published

on

Lexoni pesë kuriozitete. Mund të mos i keni ditur:

 

  1. Kafshët mund ta përjetojnë kohën ndryshe nga njerëzit. Për kafshët më të vogla, bota përreth tyre lëviz më ngadalë krahasuar me njerëzit. Salamandrat dhe hardhucat, për shembull, e përjetojnë kohën më ngadalë se macet dhe qentë. Kjo ndodh sepse perceptimi i kohës varet nga shpejtësia me të cilën truri mund të përpunojë informacionin hyrës.

 

  1. Uji mund të mos jetë i lagësht. Kjo ndodh sepse shumica e shkencëtarëve e përcaktojnë lagështinë si aftësinë e një lëngu për të mbajtur kontaktin me një sipërfaqe të ngurtë, që do të thotë se vetë uji nuk është i lagësht, por mund t’i lagë objektet e tjera.

 

  1. Shumica e njerëzve i përkëdhelin macet në mënyrën e gabuar. Hulumtimet tregojnë se ato shpesh e tolerojnë atë vetëm për ushqim dhe vëmendje. Pikat më të sigurta? Nën mjekër, faqe dhe bazën e veshëve. Më e keqja? Barku dhe baza e bishtit të tyre – nëse prekni atje, ka më shumë të ngjarë t’i bezdisni sesa të lidheni me to.

 

  1. Një pulë dikur jetoi për 18 muaj pa kokë. Ngjarja e pabesueshme e pulës Mike u regjistrua në vitet 1940 në SHBA. Ai mbijetoi pasi vena e tij jugulare dhe pjesa më e madhe e trungut të trurit të tij mbetën kryesisht të paprekura, duke siguruar që funksioni i trurit të mbetej mjaftueshëm për mbijetesë. Në shumicën e rasteve, një pulë pa kokë ngordh brenda pak minutash.

 

  1. Të gjitha bakteret e botës, të grumbulluara njëra mbi tjetrën, do të shtriheshin për 10 miliardë vite dritë. Së bashku, mikrobet e Tokës me gjatësi 0.001 mm mund të mbështillen rreth Rrugës së Qumështit mbi 20,000 herë.

 

Continue Reading

Lajmet

Ekspozita “Hektar i Kohës” sjell mbi 100 vepra të artistit Din Azizi në Galerinë KNOW

Published

on

Në Galerinë KNOW, në fshatin Livoç të Gjilanit, është hapur ekspozita personale “Hektar i Kohës” e artistit Din Azizi, e cila përmbledh mbi 26 vjet krijimtari dhe më shumë se 100 vepra në mediume të ndryshme artistike.

Përmes pikturës, skulpturës, instalacionit dhe fotografisë, ekspozita paraqet rrugëtimin artistik të Azizit, duke reflektuar zhvillimin e tij krijues ndër vite.

Galeria KNOW, e themeluar nga vetë artisti, vlerësohet si një shembull i zhvillimit të artit edhe jashtë qendrave urbane, duke krijuar një hapësirë të re për ekspozim, bashkëpunim dhe takime mes artistëve, komunitetit dhe vizitorëve.

Ekspozita synon të promovojë artin bashkëkohor dhe të theksojë rëndësinë e mbështetjes së artistëve vendorë, duke e shndërruar Livoçin në një pikë të rëndësishme të aktivitetit kulturor./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“The Odyssey” vlerësohet si kryevepër, kritika e cilëson filmin më të mirë të vitit

Published

on

Filmi më i ri i regjisorit fitues të çmimit “Oscar”, Christopher Nolan, “The Odyssey”, ka marrë vlerësime të jashtëzakonshme nga kritika ndërkombëtare, vetëm pak para premierës së tij zyrtare.

I bazuar në poemën epike të Homerit, filmi është projekti i parë i Nolanit pas suksesit të “Oppenheimer”, i cili fitoi çmimin “Oscar” për filmin më të mirë në vitin 2023.

Kritikët nuk kanë kursyer lëvdatat. The Telegraph e ka cilësuar “filmin e vitit”, The Times e përshkroi si “një kryevepër në çdo aspekt”, ndërsa Metro shkroi se filmi “do ta ndryshojë kinemanë përgjithmonë”. Edhe The Standard e cilësoi atë si “një vepër kolosale kinematografike”.

Në rolet kryesore interpretojnë Matt Damon, Zendaya, Tom Holland, Robert Pattinson, Anne Hathaway, Charlize Theron dhe Lupita Nyong’o.

Filmi ndjek rrugëtimin e Odiseut (Matt Damon), mbretit të Itakës, në përpjekjen për t’u kthyer në shtëpi pas Luftës së Trojës dhe për t’u ribashkuar me bashkëshorten dhe djalin e tij. Gjatë udhëtimit ai përballet me krijesa mitologjike dhe sfida të shumta, ndërsa rivali Antinous synon të marrë fronin dhe zemrën e mbretëreshës.

Sipas kritikëve, “The Odyssey” sjell skena spektakolare dhe një vizion ambicioz që e vendos filmin mes produksioneve më të vlerësuara të viteve të fundit. Filmi pritet të dalë në kinematë e Mbretërisë së Bashkuar të premten./A.K/

Continue Reading

Lajmet

PrizrenFest rikthehet me edicionin e pestë, sjell artistë nga tetë shtete

Published

on

Qyteti i Prizrenit do të mirëpresë edicionin e pestë të Festivalit Ndërkombëtar të Teatrit në Ambient të Hapur – PrizrenFest, i cili do të mbahet nga 21 deri më 27 korrik 2026.

Me karakter ndërkombëtar, festivali do ta shndërrojë Prizrenin në një qendër të artit skenik, duke sjellë shfaqje teatrore, aktivitete artistike dhe programe kulturore në hapësira të ndryshme historike të qytetit.

Në programin e këtij viti do të marrin pjesë trupa teatrore dhe artistë nga Kosova, Spanja, Franca, Brazili, Turqia, Italia, Sllovenia dhe Maqedonia e Veriut.

Përveç shfaqjeve teatrore, PrizrenFest do të ofrojë edhe punëtori për fëmijë, koncerte dhe aktivitete të tjera kulturore, duke krijuar një program të larmishëm për publikun.

Përmes këtij festivali, organizatorët synojnë të promovojnë artin skenik në hapësira të hapura, të forcojnë identitetin kulturor të Prizrenit dhe ta konsolidojnë qytetin si një destinacion të rëndësishëm në skenën ndërkombëtare të festivaleve artistike./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara