Lajmet

Pesë nga idetë më të çuditshme për të luftuar ndryshimet klimatike

Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

Published

on

Kur flitet për luftën ndaj ndryshimeve të klimës, sa më shumë ide të ketë, aq më mirë është, të paktën në parim. Ndërsa këto zgjidhje kreative mund të duken në fillim të nxituara, nëse do të kishte ndonjëherë një kohë për të mirëpritur ide kreative dhe madje të çmendura, ajo është pikërisht tani. Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

1. Pemët mekanike

Çfarë mund të bëhet nuk ka pemë të vërteta? Të mbjellim pemë artificiale. Profesori i inxhinierisë Klaus Lakner, ka shpikur një pemë mekanike, e cila është projektuar e enkas qëtë kapë karbonin. Sipas Universitetit Shtetëror të Arizonës, pema do të jetë 10 metra e lartë, e projektuar për të kapur karbonin që ndodhet në ajër. Pema e parë, e cila ndodhet në kampusine Universitetit të Arizonës, do të kapë 91 kg karbon në ditë. Lakner shpreson të përmirësojë teknologjinë në mënyrë që “fermat e pemëve” të mund të kapin deri në 1000 ton karbon në ditë.

2. Ndërtimi i mureve nënujore për të bllokuar zhvendosjen e akullnajave drejt zonave më të ngrohta

Kur uji i ngrohtë i oqeanit përplaset me akullnajat, i shkrin ato me një shpejtësi alarmante.Kjo është arsyeja pse disa shkencëtarë kanë sugjeruar ndërtimin e mureve nënujore për të mbrojtur akullnajat nga ky ujë gjithnjë e më i ngrohtë. Madhësia e murit do të varet nga madhësia e akullnajës.  

Për shembull, akullnaja e Grenlandës do të kërkonte një mur 4.8 km të gjatë dhe 159 metra të lartë. “Ne besojmë se kjo metodë mund të vonojë shkrirjen e akullit tokësor të Groenlandës dhe Antarktidës, duke blerë kohë shumë të vyer për të trajtuar ngrohjen globale”- shkruajnë autorët e studimit të kryer në vitin 2018.

3. Zbehja e rrezeve të Diellit

Studiuesit në Universitetin e Harvardit, propozojnë idenë e zbehjes së rrezeve të Diellit me karbonat kalciumi. Sipas një studimi të gushtit 2018 të botuar në revistën “Nature”, aerosoletdo të imitonin efektet e hijes së shkaktuar nga shpërthimi i vullkaneve. Dihet që pas shpërthimeve të mëdha vullkanike si El Chichón dhe Malit Pinatubo, Toka përjetoi një periudhë ftohjeje për shkak të sasisë së reduktuar të dritës së diellit.  

4. Spërkatja me grimca xhami e akullit në Arktik

Një projekt me bazë në Kaliforni përmban një ide inovative:të spërkasë me një shtresë të hollë mikrosferash prej xhami (HGM) akullin në Arktik për të rritur aftësinë e tij për të reflektuar rrezatimin e diellit. Mendohet se kjo shtresë e hollë qelqi do të mbronte akullin më të ri, që është shumë i ndjeshëm ndaj shkrirjes, derisa të shndërrohej në një “akull shumëvjeçar shumë reflektues”.

5. Një bojë ftohëse ultra e bardhë

Studiuesit në Universitetin Pardju, kanë dalë me një ide të çmendur për të luftuar ndryshimin e klimës:të lyhet gjithçka me të bardhë. Bojë e tyre e re ultra e bardhë, është më shumë se 98 për qind reflektuese, gjë që e lejon atë të ulë temperaturën e sipërfaqeve të nxehta për periudha më të gjata kohore.

Shkencëtarët pretendojnë se lyerja e 1000 metra katrorë të një sipërfaqeje me këtë bojë mund të ketë një fuqi ftohëse prej 10 kilovatësh. Sipas  Forumit Ekonomik Botëror, në qytetet që po nxehen me ritme alarmante, kjo bojë mund të ndihmojë që temperatura të ulet disi, të paktën për njëfarë kohe./Bota.al

Lajmet

Hollywood Academy vjen në Kosovë: UBT lanson projektin gjigand për industrinë e kinematografisë me partnerë nga Amerika

Published

on

By

Për herë të parë në Kosovë, profesionistë të industrisë së Hollywood-it po sjellin përvojën dhe standardet e produksioneve ndërkombëtare te të rinjtë dhe profesionistët kosovarë. UBT ka lansuar bashkëpunimin me Catalyst Story Institute, institucion amerikan i specializuar në zhvillimin e talenteve dhe përgatitjen profesionale për industrinë e filmit dhe televizionit, duke sjellë në Kosovë një mundësi të re për të gjithë ata që ëndërrojnë të bëhen pjesë e kësaj industrie.

Përmes këtij bashkëpunimi, profesionistë me përvojë në produksione të njohura ndërkombëtare, përfshirë profesionistë që kanë punuar me studio si HBO, Netflix dhe Warner Bros., do të ofrojnë trajnime dhe specializime në Prishtinë, me synimin për të përgatitur talentet lokale për mundësi reale pune në produksione filmike dhe televizive.

Kjo mundësi është veçanërisht e rëndësishme për studentët dhe të rinjtë që studiojnë në fushat e regjisë, arteve, arteve dramatike, aktrimit, artit dhe medias digjitale, kinematografisë, medias, komunikimit dhe produksionit.

Programi fillestar “Hollywood 101” zgjat 13 javë dhe i njeh pjesëmarrësit me mënyrën se si funksionon një produksion i Hollywood-it: strukturën e industrisë, kontratat dhe biznesin, audicionet dhe intervistat, procedurat kreative, dokumentacionin, sigurinë në set, buxhetet, pagesat dhe terminologjinë profesionale të produksionit.

Pas përfundimit të këtij moduli, pjesëmarrësit mund të orientohen drejt specializimeve të ndryshme, si aktrimi, shkrimi, regjia, kinematografia, montazhi, animacioni, produksioni, biznesi, juridiku, kontabiliteti dhe profesionet teknike të produksionit. Ky bashkëpunim vjen në një moment kur Kosova dhe rajoni po bëhen gjithnjë e më interesante për produksionet ndërkombëtare.

Megjithatë, një nga sfidat kryesore mbetet mungesa e profesionistëve të trajnuar për shumë prej roleve që kërkon një produksion modern. Përmes trajnimeve, pjesëmarrësit do të kenë mundësi të ndërtojnë aftësi praktike, të kuptojnë standardet profesionale të industrisë dhe të krijojnë një rrjet bashkëpunëtorësh që mund t’u shërbejë gjatë gjithë karrierës së tyre.

Një tjetër mundësi e rëndësishme vjen përmes bashkëpunimit me BoyHouse Studio, përmes të cilit do të ndahen grante zhvillimore për studentët më të dalluar. Përfituesit do të kenë gjithashtu mundësi për takime që lidhen me përfaqësimin nga agjenci dhe mentorim nga profesionistë të industrisë.

Në këtë mënyrë, iniciativa synon të krijojë një rrugëtim të plotë për talentet: nga trajnimi, te rrjeti profesional, mentorimi dhe mundësitë konkrete për zhvillimin e karrierës.

 

Continue Reading

Lajmet

Partia e Putinit fiton bindshëm zgjedhjet në Rusi me mbi 57% të votave

Published

on

By

Partia në pushtet në Rusi, “Rusia e Bashkuar”, ka marrë një fitore të lehtë në zgjedhjet parlamentare, të cilat presidenti Vladimir Putin i ka vlerësuar si një sprovë të mbështetjes qytetare për luftën në Ukrainë. Lajmi është bërë i ditur këtë të hënë nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, pas numërimit të më shumë se 95% të votave.
Sipas të dhënave zyrtare të komisionit, “Rusia e Bashkuar” ka siguruar 57,83% të votave, duke shënuar një rritje të dukshme në krahasim me zgjedhjet e fundit parlamentare të vitit 2021, ku kjo parti kishte marrë 49,8%.
Kjo fitore i garanton partisë së Putinit 355 nga gjithsej 450 vendet në Dumën Shtetërore (dhomën e ulët të parlamentit), rezultat ky që i mundëson asaj të ruajë plotësisht shumicën kushtetuese në vend.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 21 shtator 1993-1998

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 

 

21 shtator 1993

 

U bastisën 11 familje në Viti

 

Gjatë tre ditëve të kaluara në komunën e Vitisë, policia serbo-malazeze bastisi 11 familje shqiptare. Në fshatin Smirë u bastisën dy djemtë e Mehmet Azemit, nga të cilët u morën një revole dhe një pushkë automatike, ndërkaq në Ramnishtë, pas bastisjes së familjes së Bilall Bilallit policia me vete mori dy djemtë e tij, Abdullahun e Isain. Abdullahu u lirua e Isahu ende mbahet në polici. Në Viti policia bastisi familjet e Sherif Tafës dhe Elmi Dinaricës, në Potorc atë të Feriz Avdiut dhe familjen Jusufi, në Lubizhdë u bastis familja e Bajram Bilallit, në Mogillë ajo e Feti Hetemit dhe në Goshicë ajo e Emin Eminit.

 

 

21 shtator 1994

 

Vazhdon represioni policor serb kundër shkollës shqipe

 

Që nga fillimi i vitit shkollor, represioni i policisë serbe po shkallëzohet nga dita në ditë në të gjitha komunat e Republikës së Kosovës.

Dje, në stacionin e policisë në Istog, policia serbe i keqtrajtoi disa profesorë të shkollës së mesme “Haxhi Zeka” në Gjurakoc, si Sylë, Shaban e Ali Shatrin, Bashkim Hysenajn dhe Nasir, Isa e Sadik R.Kabashin njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Istog.

Njoftohet se profesorët e lartëshënuar janë keqtrajtuar fizikisht nga ana e policisë serbe, si dhe janë kërcënuar që të mos mbajnë mësim.

Gjatë ditës së djeshme në polici u mor edhe Idriz A.Bajramaj, pronar i një shtëpie-shkollë.

Bëhet me dije se dje policia mori edhe Naser Osmanajn, drejtor i shkollës fillore “Martin Camaj”. Në polici është marrë edhe Gjokë Gegaj, arsimtar i lëndës së historisë në këtë shkollë.

Dy personat e lartëshënuar, policia i urdhëroi që të paraqiten sërish në stacionin e policisë.

Ndërkaq, Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Viti njofton se dje, pas thirrjes që e mori një ditë më parë, u paraqit dhe u mor në pyetje në stacionin e policisë në Viti, Muhamet Osmani, drejtor i shkollës fillore “Ganimete Tërbeshi” në fshatin Smirë të Vitisë.

Inspektorët serbë nga Muhamet Osmani kërkuan që t’i mbyll dyert e shkollës dhe aty të mos mbahet mësim. Inspektorët serbë nga Muhamet Osmani kërkuan që t’i dorëzojë edhe vulat e shkollës, si dhe u pyet rreth Këshillit për Financim.

Muhamet Osmani u lirua me kusht që të paraqitet sërish në stacionin e policisë në Viti.

Dje në pyetje është marrë edhe Ramush Misini, drejtor i shkollës fillore “Ndre Mjedja” në Kabash të Vitisë.

Njoftohet se Ramush Misini ende po mbahet në polici.

 

 

21 shtator 1995

 

Në Prizren 38 shqiptarë u dënuan prej 1 deri 6 e gjysmë vjet burg

 

Gjykata e instaluar serbe në Prizren, shpalli sot aktgjykimin e procesit të montuar gjyqësor kundër 44 ish-policëve, kryetarit të Partisë Popullore Turke dhe funksionarëve tjerë lokalë, sipas të cilit, 38 të akuzuar u dënuan me nga disa vjet burg.

Të akuzuarit u dënuan me burg në kohëzgjatje prej 1 deri në 6 vjet e gjysmë.

Kështu, Xhelal Canziba u dënua me 6,5 vjet burg, Esat Jaha 6, Rexhep Oruçi 6, Xhemal Haxhimustafa 5, Nahit Elshani 4,5 vjet, Gani Mullabazi 5, Salih Sokoli 5,5, Shaban Dana 1,5, Osman Vuçiterna 1, Halil Kafexholli 3, Shaip Mustafa 2,5, Adem Shala 3, Faik Jasiqi 2, Ramadan Ndrecaj 3, Sali Muriqi 2, Ilmet Fondaj 1,5, Sylë Millaku 1,5, Xhemajl Shasivari 2,5, Zehadin Ramadani 3,5, Sezair Shaip 3,5, Ilmi Bujari 2,5, Sejdi Bytyçi 1,5, Astrit Koshi 2,5, Emin Uka 2,5, Bashkim Braha 2,5, Liman Gashi 3,5, Besnik Baruti 2,5, Vezir Selaj 2, Eshref Berisha 2, Rrustem Palushi 2, Orhan Zajmi 2,5, Ajet Gashi 2,5, Ymer Kryeziu 2, Remzi Ademaj 3,5, Arhimed Varolli 3, Shasivar Gashi 1, Ramush Krasniqi 3 dhe Mitat Elshani 1 vjet.

Ndaj të akuzuarit Halil Blakaj është veçuar procedura penale, për shkak të gjendjes se rëndë shëndetësore, ndaj të akuzuarve Rexhep Pista, Abdullah Haxhiymeri dhe Myhedin Bekeri prokurori hoqi dorë nga ndjekja penale, në mungesë të provave, ndërkaq Bajram Mexhuani dhe Bedri Abazi u liruan nga aktakuza.

Pas shpalljes së aktgjykimit, 6 të akuzuar mbetën në paraburgim, ndërsa të tjerët u liruan të “mbrohen në liri” derisa vendimi të bëhet i plotfuqishëm.

 

 

21 shtator 1997

 

 

Prani e policisë përballë Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës

 

Nga ora 13,30 min deri në orën 15,00, dy policë serbë qëndruan për një kohë të gjatë para ndërtesës së Shoqatës së Shkrimtarëve të Kosovës, ku është selia e presidencës së Republikës dhe e LDK-së si edhe para ndërtesës së Qendrës për Informim të Kosovës (QIK).

Nuk dihet preteksti i kësaj pranie demonstrative të dy policëve serbë përballë ndërtesave të institucioneve të Kosovës, mirëpo kjo prani vjen pas shpeshtimit të provokimeve të policisë serbe para këtyre dy ndërtesave.

 

 

21 shtator 1998

 

Shalë e Bajgorës: Forcat serbe kanë vrarë 10, kanë plagosur 3, kurse janë zhdukur disa shqiptarë

 

Gjatë ofensivës së forcave të ushtrisë dhe të policisë serbe në fshatrat e Shalës së Bajgorës, njoftohet se janë vrarë e masakruar 10, janë plagosur 3 shqiptarë dhe janë zhdukur disa të tjerë, njofton KI i Degës së LDK-së në Mitrovicë.

Bëhet e ditur se forcat serbe kanë masakruar Januz Deli Shalën (95) nga Vidishiqi, Mihane Hysenin (80), Ilaz Bali Hysenin (85), Fetah Sefer Hysenin (60), djalin e tij Jashar Hysenin (36) dhe Elez Begollin (60) nga Kaçanolli, Halim Halil Ferizin (60) dhe djalin e tij Enver Ferizin (38) nga Stan tërgu, Riza Ferat Tahirin (55) nga Selaci dhe Avni Rasim Shabanin (26) nga fshati Dedi.

Ndërkaq janë plagosur Nurije Baliu (92), Hidajete Baliu (24) dhe Shemsi Baliu (18) nga Vidishiqi.

I njëjti burim bën të ditur se se gjatë ofensivës së forcave serbe janë zhdukur Hafije Shala (80), Hajriz Shala (75), Brahim Shala (70) e Abdyl Bajram Isufi (65) nga Vidishiqi dhe Ukshin Ferati (39) nga fshati Barje, i cili është edhe i sëmurë mental.

Njoftohet se në rajonin e Shalës së Bajgorës janë plagosur e zhdukur edhe disa qytetarë të tjerë shqiptarë.

 

 

Forcat serbe dogjën kullën 200- vjeçare

 

Ditëve të fundit, forcat e ushtrisë dhe të policisë serbe në fshatin Lipovec, kanë djegur edhe kullën e moçme 200- vjeçare, pronë të Zeqirja Halitit..

Të përkujtojmë se që kur ka shpërthyer lufta në Kosovë, në Rrafshin e Dukagjinit forcat e policisë dhe ushtrisë serbe, kanë djegur edhe disa objekte shqiptare me rëndësi kulturore, siç është djegia e një kulle katër katëshe në Strellc të Deçanit, por edhe të disa monumenteve të tjera kulturore.

 

Continue Reading

Lajmet

Hamza: Kuvendi s’mund ta injorojë zërin e qytetarëve, procedojmë ndryshimin e ligjit për Specialen

Published

on

By

Kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Bedri Hamza, i shoqëruar nga deputetët e grupit parlamentar, ka dalë në një konferencë për media ku ka ritheksuar qëndrimin e prerë kundër vendimit dënues të Gjykatës Speciale ndaj katërshes së UÇK-së.

Gjatë fjalës së tij, Hamza bëri të ditur se Grupi Parlamentar i PDK-së tashmë ka proceduar zyrtarisht në Kuvend kërkesën për plotësim-ndryshimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara. Ai theksoi se Kosova po kalon nëpër ditë të rënda dhe se reagimi i qytetarëve, të cilët po protestojnë në vazhdimësi kundër këtij vendimi, nuk mund të injorohet nga institucionet vendëse.

Sipas kryetarit të PDK-së, Kuvendi i Kosovës nuk mund të sillet sikur kjo çështje nuk e prek drejtpërdrejt Republikën e Kosovës.

“Kjo gjykatë nuk është imponuar nga një rezolutë e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, por është krijuar me Kushtetutën dhe ligjet e miratuara nga vetë Kuvendi i Kosovës“, u shpreh Hamza, duke kërkuar reagim institucional ndaj situatës së krijuar

Continue Reading

Të kërkuara