Lajmet

Pesë nga idetë më të çuditshme për të luftuar ndryshimet klimatike

Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

Published

on

Kur flitet për luftën ndaj ndryshimeve të klimës, sa më shumë ide të ketë, aq më mirë është, të paktën në parim. Ndërsa këto zgjidhje kreative mund të duken në fillim të nxituara, nëse do të kishte ndonjëherë një kohë për të mirëpritur ide kreative dhe madje të çmendura, ajo është pikërisht tani. Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

1. Pemët mekanike

Çfarë mund të bëhet nuk ka pemë të vërteta? Të mbjellim pemë artificiale. Profesori i inxhinierisë Klaus Lakner, ka shpikur një pemë mekanike, e cila është projektuar e enkas qëtë kapë karbonin. Sipas Universitetit Shtetëror të Arizonës, pema do të jetë 10 metra e lartë, e projektuar për të kapur karbonin që ndodhet në ajër. Pema e parë, e cila ndodhet në kampusine Universitetit të Arizonës, do të kapë 91 kg karbon në ditë. Lakner shpreson të përmirësojë teknologjinë në mënyrë që “fermat e pemëve” të mund të kapin deri në 1000 ton karbon në ditë.

2. Ndërtimi i mureve nënujore për të bllokuar zhvendosjen e akullnajave drejt zonave më të ngrohta

Kur uji i ngrohtë i oqeanit përplaset me akullnajat, i shkrin ato me një shpejtësi alarmante.Kjo është arsyeja pse disa shkencëtarë kanë sugjeruar ndërtimin e mureve nënujore për të mbrojtur akullnajat nga ky ujë gjithnjë e më i ngrohtë. Madhësia e murit do të varet nga madhësia e akullnajës.  

Për shembull, akullnaja e Grenlandës do të kërkonte një mur 4.8 km të gjatë dhe 159 metra të lartë. “Ne besojmë se kjo metodë mund të vonojë shkrirjen e akullit tokësor të Groenlandës dhe Antarktidës, duke blerë kohë shumë të vyer për të trajtuar ngrohjen globale”- shkruajnë autorët e studimit të kryer në vitin 2018.

3. Zbehja e rrezeve të Diellit

Studiuesit në Universitetin e Harvardit, propozojnë idenë e zbehjes së rrezeve të Diellit me karbonat kalciumi. Sipas një studimi të gushtit 2018 të botuar në revistën “Nature”, aerosoletdo të imitonin efektet e hijes së shkaktuar nga shpërthimi i vullkaneve. Dihet që pas shpërthimeve të mëdha vullkanike si El Chichón dhe Malit Pinatubo, Toka përjetoi një periudhë ftohjeje për shkak të sasisë së reduktuar të dritës së diellit.  

4. Spërkatja me grimca xhami e akullit në Arktik

Një projekt me bazë në Kaliforni përmban një ide inovative:të spërkasë me një shtresë të hollë mikrosferash prej xhami (HGM) akullin në Arktik për të rritur aftësinë e tij për të reflektuar rrezatimin e diellit. Mendohet se kjo shtresë e hollë qelqi do të mbronte akullin më të ri, që është shumë i ndjeshëm ndaj shkrirjes, derisa të shndërrohej në një “akull shumëvjeçar shumë reflektues”.

5. Një bojë ftohëse ultra e bardhë

Studiuesit në Universitetin Pardju, kanë dalë me një ide të çmendur për të luftuar ndryshimin e klimës:të lyhet gjithçka me të bardhë. Bojë e tyre e re ultra e bardhë, është më shumë se 98 për qind reflektuese, gjë që e lejon atë të ulë temperaturën e sipërfaqeve të nxehta për periudha më të gjata kohore.

Shkencëtarët pretendojnë se lyerja e 1000 metra katrorë të një sipërfaqeje me këtë bojë mund të ketë një fuqi ftohëse prej 10 kilovatësh. Sipas  Forumit Ekonomik Botëror, në qytetet që po nxehen me ritme alarmante, kjo bojë mund të ndihmojë që temperatura të ulet disi, të paktën për njëfarë kohe./Bota.al

Lajmet

PDK kritikon Kurtin për pjesëmarrjen në ceremoninë e kadetëve të Shërbimit Korrektues

Published

on

Deputetja e PDK-së, Besa Kabashi-Ramaj, ka kritikuar kryeministrin në detyrë, Albin Kurti, për pjesëmarrjen në ceremoninë e diplomimit të kadetëve të rinj të Shërbimit Korrektues të Kosovës.

Ajo akuzoi Kurtin se po përdor institucionet e sigurisë për të krijuar, sipas saj, një imazh të normalitetit në kohën kur vendi po përballet me krizë politike dhe institucionale.

Kabashi-Ramaj tha se uniformat dhe institucionet e sigurisë nuk duhet të përdoren për qëllime politike, duke theksuar se ato janë institucione të Republikës së Kosovës dhe jo të një partie apo individi.

Ajo i bëri thirrje Kurtit dhe Lëvizjes Vetëvendosje që të kthehen në Kuvend dhe të mundësojnë konstituimin e tij.

Deputetja e PDK-së kritikoi gjithashtu mungesën e sigurimit shëndetësor dhe jetësor për pjesëtarët e sektorit të sigurisë, duke kërkuar më shumë mbështetje për policët dhe pjesëtarët e Shërbimit Korrektues.

Kabashi-Ramaj tha se respekti ndaj pjesëtarëve të uniformuar nuk duhet të matet me ceremoni e fotografi, por me kushtet dhe trajtimin që shteti ua ofron atyre./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Zjarri në Kroaci lë 40 të lënduar, shtatë persona në respirator

Published

on

Zjarri i madh që përfshiu Omishin dhe zonat përreth në Kroaci ka lënë 40 persona të lënduar, ndërsa 14 prej tyre janë hospitalizuar në Spitalin e Splitit.

Shtatë pacientë ndodhen në respirator, përfshirë gjashtë të rritur dhe një 17-vjeçar. Mjekët kanë bërë të ditur se i riu është në gjendje të rëndë, por aktualisht nuk është në rrezik për jetën.

Të lënduarit kanë pësuar kryesisht djegie, por janë raportuar edhe dëmtime nga thithja e tymit dhe trauma gjatë evakuimit. Te pacientët me djegie të rënda, sipërfaqja e trupit e prekur varion nga 15 deri në 60 për qind.

Autoritetet shëndetësore po shqyrtojnë mundësinë e transferimit të disa pacientëve në spitale në Zagreb, por mjekët kanë theksuar se kjo do të bëhet vetëm nëse gjendja e tyre është stabile.

Në mesin e të lënduarve janë kryesisht shtetas kroatë, por edhe dy shtetas të huaj, një gjerman dhe një polak.

Ndërkohë, shërbimet mjekësore në Split janë përforcuar gjatë natës, ndërsa autoritetet u kanë bërë thirrje qytetarëve të ekspozuar ndaj tymit të mos krijojnë panik dhe të kërkojnë ndihmë mjekësore në rast të simptomave serioze./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Një muaj paraburgim për Fehim Salin, i dyshuar për spiunazh

Published

on

By

Gjykata Themelore në Prishtinë i ka caktuar masën e paraburgimit prej një muaji shtetasit të Kosovës, Fehim Sali, pas arrestimit të tij në pikën kufitare në Merdar nën dyshimin për kryerjen e veprës penale të spiunazhit.

Vendimi erdhi pas kërkesës së Prokurorisë Speciale të Kosovës, sipas së cilës i pandehuri i ka ofruar vazhdimisht informacione dhe ndihmë Shërbimit Inteligjent të Serbisë (BIA) me qëllim përfitimin material.

Sipas kërkesës së Prokurorisë, Sali i ka ofruar BIA-s të dhëna mbi situatën politike në Kosovë, ka fotografuar dhe identifikuar zyrtarë të Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë (AKI), si dhe ka mbledhur informacione për persona që i përkasin sektit vehabi, duke i propozuar disa prej tyre si objektiva për rekrutim nga shërbimi serb.

Gjatë procesit hetimor, i dyshuari ka pranuar veprimet e tij:

“Dyshimi i bazuar mirë u vërtetua edhe nga deklarata e vet të pandehurit i cili në detaje përshkruan veprimet e tij inkriminuese, duke ofruar mënyrat dhe vendtakimet e komunikimit dhe ofrimit të informacioneve dhe ndihmën për BIA-n serbe”, thuhet në kërkesën e Prokurorisë Speciale.

Prokuroria ka vlerësuar se masa e paraburgimit është e domosdoshme për të parandaluar rrezikun e arratisjes — marrë parasysh se i dyshuari posedon edhe shtetësi serbe — si dhe për të shmangur dëmtimin apo zhdukjen e provave.

Në kuadër të hetimeve, Policia e Kosovës ka kryer një bastisje në vendbanimin e të dyshuarit në Komunën e Dragashit. Gjatë kontrollit janë gjetur dhe sekuestruar 39,500 euro para të gatshme, 500 dinarë serbë dhe katër telefona celularë.

I dyshuari, i cili është i angazhuar në sistemin arsimor paralelm serb në Kosovë, më parë ka shërbyer si përfaqësues i komunitetit goran në Këshillin Konsultativ për Komunitete pranë Presidencës së Kosovës për dy mandate (2020–2024). Nga ky post ai u shkarkua më 3 maj 2024, pas një raporti të konfidencial nga institucionet e sigurisë.

Sipas Kodit Penal të Republikës së Kosovës, vepra penale e spiunazhit dënohet me së paku pesë vjet burgim. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Kosova i ofron ndihmë ushtarake Shqipërisë dhe Malit të Zi për përballimin e zjarreve

Published

on

By

Ministri i Mbrojtjes në detyrë, Ejup Maqedonci, ka shprehur gatishmërinë e plotë për t’u dalë në ndihmë Shqipërisë dhe Malit të Zi me kapacitetet ushtarake, në përballjen me zjarret masive që kanë përfshirë disa zona të këtyre dy vendeve fqinje.

Ministri Maqedonci njoftoi se u ka përcjellë homologëve të tij përkatës ofertën zyrtare për mbështetje përmes kapaciteteve të Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK).

“Në këto ditë sfiduese, kur Shqipëria dhe Mali i Zi po përballen me zjarre në zona të ndryshme të vendeve të tyre, u kam përcjellë homologëve të mi, ministrave të Mbrojtjes, gatishmërinë e Ministrisë së Mbrojtjes së Republikës së Kosovës për të ofruar mbështetje me kapacitetet që kemi në dispozicion”, deklaroi Maqedonci.

Ministri theksoi se institucionet e Kosovës mbeten në pritje të vlerësimit të autoriteteve të Shqipërisë dhe Malit të Zi nëse kjo ndihmë do të jetë e nevojshme në terren.

“Kosova është e gatshme të kontribuojë në mbështetje të autoriteteve përkatëse, nëse një ndihmë e tillë vlerësohet e nevojshme. Në momente të tilla solidariteti dhe bashkëpunimi marrin një rëndësi të veçantë. Ministria e Mbrojtjes, Forca e Sigurisë së Kosovës dhe institucionet tjera të Republikës mbeten të gatshme të ofrojnë mbështetje”, përfundoi ai.

Continue Reading

Të kërkuara