Lajmet

Pesë nga idetë më të çuditshme për të luftuar ndryshimet klimatike

Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

Published

on

Kur flitet për luftën ndaj ndryshimeve të klimës, sa më shumë ide të ketë, aq më mirë është, të paktën në parim. Ndërsa këto zgjidhje kreative mund të duken në fillim të nxituara, nëse do të kishte ndonjëherë një kohë për të mirëpritur ide kreative dhe madje të çmendura, ajo është pikërisht tani. Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

1. Pemët mekanike

Çfarë mund të bëhet nuk ka pemë të vërteta? Të mbjellim pemë artificiale. Profesori i inxhinierisë Klaus Lakner, ka shpikur një pemë mekanike, e cila është projektuar e enkas qëtë kapë karbonin. Sipas Universitetit Shtetëror të Arizonës, pema do të jetë 10 metra e lartë, e projektuar për të kapur karbonin që ndodhet në ajër. Pema e parë, e cila ndodhet në kampusine Universitetit të Arizonës, do të kapë 91 kg karbon në ditë. Lakner shpreson të përmirësojë teknologjinë në mënyrë që “fermat e pemëve” të mund të kapin deri në 1000 ton karbon në ditë.

2. Ndërtimi i mureve nënujore për të bllokuar zhvendosjen e akullnajave drejt zonave më të ngrohta

Kur uji i ngrohtë i oqeanit përplaset me akullnajat, i shkrin ato me një shpejtësi alarmante.Kjo është arsyeja pse disa shkencëtarë kanë sugjeruar ndërtimin e mureve nënujore për të mbrojtur akullnajat nga ky ujë gjithnjë e më i ngrohtë. Madhësia e murit do të varet nga madhësia e akullnajës.  

Për shembull, akullnaja e Grenlandës do të kërkonte një mur 4.8 km të gjatë dhe 159 metra të lartë. “Ne besojmë se kjo metodë mund të vonojë shkrirjen e akullit tokësor të Groenlandës dhe Antarktidës, duke blerë kohë shumë të vyer për të trajtuar ngrohjen globale”- shkruajnë autorët e studimit të kryer në vitin 2018.

3. Zbehja e rrezeve të Diellit

Studiuesit në Universitetin e Harvardit, propozojnë idenë e zbehjes së rrezeve të Diellit me karbonat kalciumi. Sipas një studimi të gushtit 2018 të botuar në revistën “Nature”, aerosoletdo të imitonin efektet e hijes së shkaktuar nga shpërthimi i vullkaneve. Dihet që pas shpërthimeve të mëdha vullkanike si El Chichón dhe Malit Pinatubo, Toka përjetoi një periudhë ftohjeje për shkak të sasisë së reduktuar të dritës së diellit.  

4. Spërkatja me grimca xhami e akullit në Arktik

Një projekt me bazë në Kaliforni përmban një ide inovative:të spërkasë me një shtresë të hollë mikrosferash prej xhami (HGM) akullin në Arktik për të rritur aftësinë e tij për të reflektuar rrezatimin e diellit. Mendohet se kjo shtresë e hollë qelqi do të mbronte akullin më të ri, që është shumë i ndjeshëm ndaj shkrirjes, derisa të shndërrohej në një “akull shumëvjeçar shumë reflektues”.

5. Një bojë ftohëse ultra e bardhë

Studiuesit në Universitetin Pardju, kanë dalë me një ide të çmendur për të luftuar ndryshimin e klimës:të lyhet gjithçka me të bardhë. Bojë e tyre e re ultra e bardhë, është më shumë se 98 për qind reflektuese, gjë që e lejon atë të ulë temperaturën e sipërfaqeve të nxehta për periudha më të gjata kohore.

Shkencëtarët pretendojnë se lyerja e 1000 metra katrorë të një sipërfaqeje me këtë bojë mund të ketë një fuqi ftohëse prej 10 kilovatësh. Sipas  Forumit Ekonomik Botëror, në qytetet që po nxehen me ritme alarmante, kjo bojë mund të ndihmojë që temperatura të ulet disi, të paktën për njëfarë kohe./Bota.al

lajme

Në UBT ka nisur trajnimi profesional “Investimi në Tregjet Kapitale”, i udhëhequr nga Prof. Shpresim Vranovci

Published

on

By

Në UBT ka nisur zyrtarisht trajnimi profesional “Investimi në Tregjet Kapitale”, i udhëhequr nga eksperti i financave dhe investimeve, Prof. Shpresim Vranovci. Programi është krijuar për t’u ofruar pjesëmarrësve njohuri të thelluara mbi funksionimin e tregjeve financiare dhe për t’i aftësuar ata të marrin vendime më të informuara investimi përmes një qasjeje praktike dhe të strukturuar.

Trajnimi ka bërë bashkë studentë, profesionistë, sipërmarrës dhe të gjithë ata që synojnë të avancojnë njohuritë e tyre në fushën e investimeve dhe financave. Përmes ligjëratave profesionale, analizave të rasteve konkrete, ushtrimeve praktike dhe diskutimeve interaktive, pjesëmarrësit do të zhvillojnë kompetenca të nevojshme për të kuptuar dhe vlerësuar mundësitë që ofrojnë tregjet moderne të kapitalit.

Gjatë programit katërditor do të trajtohen tema kyçe si funksionimi dhe roli i tregjeve të kapitalit, makroekonomia dhe ndikimi i saj në tregjet financiare, obligacionet dhe bonot e thesarit si instrumente investimi, aksionet (stocks), ETF-të dhe diversifikimi i portofolit. Po ashtu, pjesëmarrësit do të njihen me bazat e stock trading, analizën dhe vlerësimin e aksioneve, ndërtimin e strategjive efektive të investimit, menaxhimin e riskut, investimet në kriptovaluta dhe përdorimin praktik të platformave moderne të investimit (brokerëve).

Nën udhëheqjen e Prof. Shpresim Vranovci, pjesëmarrësit do të kenë mundësinë të përfitojnë njohuri të aplikueshme në botën reale të investimeve, duke ndërtuar një bazë të fortë profesionale për analizimin e tregjeve financiare dhe menaxhimin e aseteve në një ekonomi gjithnjë e më dinamike dhe të digjitalizuar.

Përmes këtij programi, UBT vazhdon të zgjerojë ofertën e trajnimeve profesionale të orientuara drejt nevojave të tregut, duke fuqizuar kompetencat e pjesëmarrësve dhe duke krijuar mundësi konkrete për zhvillim profesional në fushën e financave, investimeve dhe tregjeve të kapitalit.

Continue Reading

Aktualitet

Gjykata Supreme i hap rrugë certifikimit të rezultateve të zgjedhjeve

Published

on

By

Gjykata Supreme e Kosovës i ka hapur përfundimisht rrugë certifikimit të rezultateve të zgjedhjeve parlamentare të 7 qershorit, duke i refuzuar si të pabazuara të pesë ankesat e parashtruara ndaj rezultateve përfundimtare. Menjëherë pas këtij vendimi, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka caktuar për të mërkurën në orën 11:00 mbledhjen e radhës, ku pikë e vetme e rendit të ditës do të jetë certifikimi i rezultateve përfundimtare për Kuvendin e Republikës së Kosovës.

Gjykata Supreme ka rrëzuar pretendimet e Listës Serbe, e cila ankohej se subjekti GI – Za Slobodu, Pravdu i Opstanak (ZSPO) kishte cenuar përfaqësimin autentik serb përmes votave në komunat me shumicë shqiptare. Supremja potencoi se vota është personale, e lirë dhe e fshehtë, dhe se listat nuk përmbajnë të dhëna etnike. Po ashtu, u refuzua ankesa e Emilja Rexhepit për anulim votash, meqë pretendimet për mospërputhje mes strukturës demografike dhe rezultatit nuk kishin bazë ligjore. Gjykata nuk gjeti prova të mjaftueshme as në ankesat e kandidatëve të PDK-së, Bekim Haxhiut dhe Qëndrim Kryeziut, të cilët kërkonin rinumërim të votave.

Sipas rezultateve përfundimtare që pritet të certifikohen, Lëvizja Vetëvendosje (LVV) ka fituar 47.13 për qind të votave (53 ulëse), e pasuar nga Partia Demokratike e Kosovës (PDK) me 19.44 për qind (22 ulëse), Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) me 16.69 për qind (18 ulëse) dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) me 6.74 për qind (7 ulëse), përderisa 20 ulëse u takojnë komuniteteve pakicë.

Edhe pse Kushtetuta parasheh që seanca konstituive të mbahet brenda 30 ditëve, praktika tregon se ajo thirret menjëherë pas certifikimit. Kryetari i LVV-së dhe kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka deklaruar se bisedat për koalicione do të nisin vetëm pas certifikimit zyrtar. Për formimin e Qeverisë së re nevojiten së paku 61 vota pro, ndërsa sfida kryesore pritet të jetë zgjedhja e presidentit, procedurë e cila nuk mund të nisë pa pjesëmarrjen e të paktën 80 deputetëve në votim, për të shmangur një tjetër shpërndarje të Kuvendit si ajo që çoi vendin në zgjedhjet e parakohshme të qershorit. /E.A/

Continue Reading

Vendi

Global UBT Fest 2026: “Creative Industry in Practice” lidh akademinë, artin dhe sektorin kreativ

Published

on

By

Në kuadër të edicionit të sivjetmë të Global UBT Fest 2026, Fakulteti i Artit dhe Medias Digjitale organizoi shkollën verore “Creative Industry in Practice” në Ulpiana Art Centre në Prishtinë. Programi mblodhi artistë, muzikantë, kuratorë, profesionistë të kulturës, organizata të pavarura, alumni dhe staf akademik, duke krijuar një lidhje të drejtpërdrejtë ndërmjet arsimit të lartë dhe realitetit të sektorit kreativ.

Fakulteti i Artit dhe Medias Digjitale ka zhvilluar vazhdimisht projekte përtej mjedisit tradicional universitar, duke bashkëpunuar me komunitete, organizata kulturore dhe hapësira publike. Organizimi i programit në Ulpiana Art Centre e pasqyroi këtë qasje, duke e shndërruar ngjarjen në një platformë ku studentët patën mundësi të njihen nga afër me praktikën profesionale, eksperimentimin artistik dhe përvojën institucionale brenda një hapësire aktive kulturore.

Programi hapës përfshiu një sesion të mu zikës eksperimentale të udhëhequr nga anëtari i stafit akademik Tomor Kuçi, së bashku me Arbër Salihun, të njohur si La Fazani. Sesioni me titull “Deconstruction of Music Production and Songwriting of an Original Song” u ofroi pjesëmarrësve njohuri mbi zhvillimin e një vepre origjinale muzikore, nga ideja fillestare dhe procesi i shkrimit të këngës deri te aranzhimi, produksioni dhe interpretimi përfundimtar.

Përmes dialogut ndërmjet udhëzimit akademik dhe praktikës profesionale artistike, sesioni shqyrtoi mënyrën se si ndërtohet identiteti muzikor me kalimin e kohës. Rrugëtimi artistik i La Fazanit dëshmoi se një karrierë e qëndrueshme ndërtohet përmes përkushtimit, eksperimentimit dhe një raporti të vazhdueshëm me praktikën krijuese. Tomor Kuçi e vendosi procesin e produksionit në një kontekst më të gjerë dhe e ndërlidhi përvojën profesionale të artistit me objektivat mësimore të programit.

Dita e dytë mblodhi kontribuues, praktikat e të cilëve lidhin prodhimin artistik me institucionet kulturore, politikat publike, organizatat e pavarura dhe festivalet.

Skender Boshtrakaj prezantoi sesionin “Cultural Policies, Public Institutions, the Development of the Creative Sector, and Copyright Protection in the Creative Industry.” Duke u mbështetur në përvojën e tij në kontekste artistike dhe institucionale, ai trajtoi përgjegjësinë e institucioneve publike në mbështetjen e artistëve dhe organizatave kulturore.

Kontributi i tij analizoi nevojën për një bashkëpunim më të fuqishëm dhe më të qëndrueshëm ndërmjet institucioneve, komuniteteve, arsimit dhe industrive kreative. Vëmendje e veçantë iu kushtua mbrojtjes së të drejtave të autorit, strukturave profesionale dhe politikave publike që e njohin vlerën ekonomike, kulturore dhe shoqërore të praktikës artistike.

Programi vazhdoi me Visar Kuçin, i cili udhëhoqi sesionin “Guitar Pedals for Live Performances and Studio Applications.” Duke kombinuar qasjet teknologjike dhe analoge, punëtoria shqyrtoi mënyrat se si tingulli mund të transformohet, shtresëzohet dhe manipulohet në performanca të drejtpërdrejta dhe në ambiente studioje.

Pjesëmarrësit u njohën me potencialin krijues të pajisjeve teknike dhe u inkurajuan ta kuptojnë teknologjinë jo vetëm si mjet mbështetës, por edhe si element aktiv brenda prodhimit artistik. Punëtoria krijoi një lidhje të drejtpërdrejtë ndërmjet eksperimentimit, teknologjisë së tingullit dhe praktikës bashkëkohore muzikore.

Leon Emra, përfaqësues i ARKIVI-t, prezantoi sesionin “Independent Art Institutions, Alternative Spaces and Contemporary Practice.” ARKIVI, i iniciuar nga artisti i njohur ndërkombëtarisht Sislej Xhafa, u prezantua si një organizatë kulturore e fokusuar në hulumtimin artistik, zhvillimin kuratorial dhe praktikën bashkëkohore.

Prezantimi trajtoi rolin e organizatave të pavarura në krijimin e strukturave alternative për artistë, kuratorë dhe studiues, veçanërisht në kontekste ku mundësitë institucionale mbeten të kufizuara. Gjithashtu, pjesëmarrësit u njohën me vizionin e ARKIVI-t, programin e tij kuratorial dhe qasjen ndaj zhvillimit të formave të reja të bashkëpunimit artistik dhe prodhimit kulturor.

Programi vuri në pah edhe zhvillimin profesional të alumnive të UBT-së, me pjesëmarrjen e Vita Kasapollit, e diplomuar në programin BA Art dhe Media Digjitale. Ajo ka vazhduar zhvillimin e karrierës së saj si menaxhere projektesh dhe kuratore në Anibar në Pejë, një nga festivalet kulturore më të njohura në Kosovë, me prani të fuqishme ndërkombëtare.

Sesioni i saj, “Animation as an Artistic Practice and the Role of Festivals in the Development of the Creative Industry,” trajtoi animacionin si disiplinë krijuese dhe si sektor profesional në zhvillim. Ajo diskutoi rolin e festivaleve në mbështetjen e artistëve të rinj, zhvillimin e audiencës, nxitjen e bashkëpunimit ndërkombëtar dhe krijimin e mundësive profesionale brenda industrive kreative.

Rrugëtimi i Kasapollit dëshmoi se si arsimi akademik mund të zhvillohet në një karrierë aktive profesionale brenda sektorit kulturor. Pjesëmarrja e saj pasqyroi gjithashtu rëndësinë e ruajtjes së lidhjeve me alumnit dhe rikthimin e përvojës së tyre profesionale në mjedisin akademik.

Sesioni u mbështet dhe u kontekstualizua nga stafi akademik dhe koordinatorët e programit, Tomor Kuçi, Burim Berisha dhe Gazmend Ejupi, të cilët kontribuuan në zhvillimin e programit dhe në diskutimet që lidhën arsimin akademik me praktikën profesionale artistike dhe kulturore.

Përmes prezantimeve, punëtorive dhe diskutimeve publike, Global UBT Fest 2026: Creative Industry in Practicedëshmoi se edukimi kreativ bëhet më kuptimplotë kur studentët vendosen në kontakt të drejtpërdrejtë me artistë, institucione, organizata të pavarura, alumni dhe profesionistë të kulturës.

Programi u ofroi studentëve njohuri praktike në produksionin muzikor, politikat kulturore, mbrojtjen e të drejtave të autorit, teknologjinë e tingullit, organizatat e pavarura kulturore, animacionin dhe produksionin e festivaleve. Ai gjithashtu prezantoi rrugë të ndryshme profesionale për të diplomuarit e programeve të artit dhe medias digjitale.

Duke e organizuar programin në Ulpiana Art Centre, Fakulteti i Artit dhe Medias Digjitale rikonfirmoi përkushtimin e tij ndaj angazhimit me komunitetin, hapësirës publike dhe bashkëpunimit me sektorin kreativ. Ky edicion i Global UBT Fest krijoi një platformë ku njohuria akademike, praktika artistike dhe përvoja profesionale u bashkuan, duke e forcuar marrëdhënien ndërmjet universitetit, alumnive të tij, komunitetit kulturor dhe industrive më të gjera kreative.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Global UBT Fest 2026 sjell diskutime mbi energjinë, efiçiencën dhe zhvillimin e qëndrueshëm

Published

on

By

Në kuadër të Global UBT Fest 2026, Fakulteti përkatës në UBT organizoi Akademinë e Energjisë, duke sjellë ekspertë të industrisë dhe akademisë për të diskutuar tema aktuale që lidhen me sektorin e energjisë, zhvillimin e qëndrueshëm dhe sfidat bashkëkohore.

Aktiviteti u hap me ceremoninë zyrtare dhe fjalën e mirëseardhjes nga dekani Armend Ymeri, i cili theksoi rëndësinë e bashkëpunimit ndërmjet universitetit dhe industrisë në përgatitjen e profesionistëve të së ardhmes.

Në kuadër të akademisë, Alush Mexhuani nga KEDS mbajti një ligjëratë mbi operimin e sistemit të shpërndarjes së energjisë elektrike, duke prezantuar funksionimin e rrjetit të shpërndarjes, sfidat operative dhe zhvillimet më të fundit në këtë sektor.

Ligjërata u pasua nga një diskutim interaktiv me pjesëmarrësit, të cilët patën mundësinë të shkëmbenin ide dhe të ngrinin pyetje rreth temës.

Në pjesën tjetër të programit, Nafije Gashi mbajti ligjëratën me temën “Memoria kolektive dhe trashëgimia kulturore si sfidë në zbatimin e masave të efiçiencës së energjisë në mjedise urbane”, ku u trajtuan sfidat e harmonizimit të ruajtjes së trashëgimisë kulturore me kërkesat për efiçiencë të energjisë dhe zhvillim të qëndrueshëm në zonat urbane.

Edhe kjo ligjëratë u shoqërua me diskutime dhe reflektime nga pjesëmarrësit. Përmes organizimit të kësaj akademie, UBT vazhdon të promovojë shkëmbimin e njohurive ndërmjet akademisë dhe industrisë, duke krijuar mundësi për studentët dhe profesionistët që të njihen me zhvillimet më të reja në sektorin e energjisë dhe të kontribuojnë në adresimin e sfidave të së ardhmes.

 

 

Continue Reading

Të kërkuara