Lajmet

Pesë nga idetë më të çuditshme për të luftuar ndryshimet klimatike

Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

Published

on

Kur flitet për luftën ndaj ndryshimeve të klimës, sa më shumë ide të ketë, aq më mirë është, të paktën në parim. Ndërsa këto zgjidhje kreative mund të duken në fillim të nxituara, nëse do të kishte ndonjëherë një kohë për të mirëpritur ide kreative dhe madje të çmendura, ajo është pikërisht tani. Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

1. Pemët mekanike

Çfarë mund të bëhet nuk ka pemë të vërteta? Të mbjellim pemë artificiale. Profesori i inxhinierisë Klaus Lakner, ka shpikur një pemë mekanike, e cila është projektuar e enkas qëtë kapë karbonin. Sipas Universitetit Shtetëror të Arizonës, pema do të jetë 10 metra e lartë, e projektuar për të kapur karbonin që ndodhet në ajër. Pema e parë, e cila ndodhet në kampusine Universitetit të Arizonës, do të kapë 91 kg karbon në ditë. Lakner shpreson të përmirësojë teknologjinë në mënyrë që “fermat e pemëve” të mund të kapin deri në 1000 ton karbon në ditë.

2. Ndërtimi i mureve nënujore për të bllokuar zhvendosjen e akullnajave drejt zonave më të ngrohta

Kur uji i ngrohtë i oqeanit përplaset me akullnajat, i shkrin ato me një shpejtësi alarmante.Kjo është arsyeja pse disa shkencëtarë kanë sugjeruar ndërtimin e mureve nënujore për të mbrojtur akullnajat nga ky ujë gjithnjë e më i ngrohtë. Madhësia e murit do të varet nga madhësia e akullnajës.  

Për shembull, akullnaja e Grenlandës do të kërkonte një mur 4.8 km të gjatë dhe 159 metra të lartë. “Ne besojmë se kjo metodë mund të vonojë shkrirjen e akullit tokësor të Groenlandës dhe Antarktidës, duke blerë kohë shumë të vyer për të trajtuar ngrohjen globale”- shkruajnë autorët e studimit të kryer në vitin 2018.

3. Zbehja e rrezeve të Diellit

Studiuesit në Universitetin e Harvardit, propozojnë idenë e zbehjes së rrezeve të Diellit me karbonat kalciumi. Sipas një studimi të gushtit 2018 të botuar në revistën “Nature”, aerosoletdo të imitonin efektet e hijes së shkaktuar nga shpërthimi i vullkaneve. Dihet që pas shpërthimeve të mëdha vullkanike si El Chichón dhe Malit Pinatubo, Toka përjetoi një periudhë ftohjeje për shkak të sasisë së reduktuar të dritës së diellit.  

4. Spërkatja me grimca xhami e akullit në Arktik

Një projekt me bazë në Kaliforni përmban një ide inovative:të spërkasë me një shtresë të hollë mikrosferash prej xhami (HGM) akullin në Arktik për të rritur aftësinë e tij për të reflektuar rrezatimin e diellit. Mendohet se kjo shtresë e hollë qelqi do të mbronte akullin më të ri, që është shumë i ndjeshëm ndaj shkrirjes, derisa të shndërrohej në një “akull shumëvjeçar shumë reflektues”.

5. Një bojë ftohëse ultra e bardhë

Studiuesit në Universitetin Pardju, kanë dalë me një ide të çmendur për të luftuar ndryshimin e klimës:të lyhet gjithçka me të bardhë. Bojë e tyre e re ultra e bardhë, është më shumë se 98 për qind reflektuese, gjë që e lejon atë të ulë temperaturën e sipërfaqeve të nxehta për periudha më të gjata kohore.

Shkencëtarët pretendojnë se lyerja e 1000 metra katrorë të një sipërfaqeje me këtë bojë mund të ketë një fuqi ftohëse prej 10 kilovatësh. Sipas  Forumit Ekonomik Botëror, në qytetet që po nxehen me ritme alarmante, kjo bojë mund të ndihmojë që temperatura të ulet disi, të paktën për njëfarë kohe./Bota.al

Lajmet

Dizajnerët kosovarë prezantojnë Kosovën në Eurovision përmes modës

Published

on

Kosova është e pranishme në Eurovision përmes krijimtarisë së dizajnerëve të saj, ndonëse nuk merr pjesë si shtet në garë.

Dy dizajnerët kosovarë, Valdrin Sahiti dhe Drenusha Xharra, kanë veshur prezantuesen e finales së Eurovision Song Contest 2025, Victoria Swarovski, në skenën që u mbajt në Vjenë.

Sipas mediave ndërkombëtare, Sahiti ka dizajnuar një fustan në ngjyrë smerald-jeshile me detaje që theksojnë siluetën, ndërsa Xharra është autore e një fustani ngjyrë vjollcë të veshur gjatë mbrëmjes finale.

Kjo prani vlerësohet si një përfaqësim i rëndësishëm i dizajnit kosovar në një nga skenat më të mëdha ndërkombëtare të muzikës dhe televizionit.

Continue Reading

Lajmet

Alis drithëron skenën e finales së Eurovision 2026 me “Nan”

Published

on

Këngëtari nga Shkodra, Alis Kallaçi, ka dhuruar një performancë të fuqishme dhe plot emocion në finalen e Eurovision 2026, ku u ngjit i pesti në renditje me këngën “Nan”.

Pas paraqitjes së suksesshme në gjysmëfinale, Alis performoi edhe njëherë në skenën madhështore në Vjenë, duke sjellë një interpretim që kombinoi emocionin, energjinë dhe një prezantim unik artistik. Pjesë e performancës ishte sërish aktorja Rajmonda Bulku, e cila me praninë e saj i dha këngës një dimension simbolik dhe emocional, duke theksuar mesazhin për figurën e nënës shqiptare.

Performanca u shoqërua me flamurin kuqezi dhe një atmosferë elektrizuese në sallë, ndërsa publiku reagoi me duartrokitje dhe brohoritje të shumta. Ekspertët e Eurovisionit e kanë cilësuar Alisin si një nga vokalet më të spikatura të këtij edicioni.

Paraqitja e Shqipërisë në finalen e madhe u konsiderua një moment krenarie për publikun shqiptar dhe një nga performancat më emocionale të natës.

Continue Reading

Lajmet

“Inside Politics with Anisa” sjell diskutim të thellë mbi gjeopolitikën dhe sfidat globale me profesorin Alfred Marleku

Published

on

By

Në episodin më të ri të podcastit “Inside Politics with Anisa”, i ftuar ishte profesori i njohur i marrëdhënieve ndërkombëtare dhe gjeopolitikës, Alfred Marleku, me të cilin u zhvillua një debat i gjerë dhe aktual mbi zhvillimet globale, sigurinë ndërkombëtare dhe pozicionin e Kosovës në një botë gjithnjë e më të polarizuar.

Ky episod solli një analizë të thelluar të sfidave gjeopolitike që po tronditin botën, duke u fokusuar në ndikimin e luftës në Ukrainë, tensionet në Lindjen e Mesme, rivalitetin mes fuqive të mëdha dhe reflektimin e tyre në Ballkan dhe veçanërisht në Kosovë.

Profesori Marleku foli për sinjalet shqetësuese që po shfaqen në rajon, duke theksuar se Ballkani vazhdon të mbetet një hapësirë me rëndësi strategjike për interesat globale. Ai analizoi ndryshimet në arkitekturën e sigurisë pas luftës në Ukrainë, duke vlerësuar se rajoni po hyn në një periudhë të re sfidash, ku ndikimet politike, ekonomike dhe ushtarake mund të ndihen më fuqishëm se më parë.

Në diskutim u trajtua edhe tensioni mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, si dhe mundësia që përshkallëzimi i konflikteve globale të ketë pasoja direkte për Evropën dhe Ballkanin. Profesori Marleku vlerësoi se shtetet e vogla, përfshirë Kosovën, duhet të jenë shumë më të përgatitura institucionalisht për t’u përballur me krizat e reja ndërkombëtare.

Një pjesë e rëndësishme e bisedës iu kushtua politikës së jashtme të Kosovës, sfidave të saj strategjike dhe nevojës për një qasje më të koordinuar në raport me partnerët ndërkombëtarë. U diskutua edhe mbi neutralitetin politik në kohë krizash globale, ku profesori Marleku theksoi se në një botë të polarizuar, aleancat strategjike mbeten jetike për sigurinë dhe stabilitetin.

Po ashtu, në podcast u analizuan çështjet e sigurisë energjetike dhe ekonomike, duke ngritur pyetjen se sa e ekspozuar mbetet Kosova ndaj krizave globale dhe çfarë hapash duhet të ndërmerren për të rritur qëndrueshmërinë institucionale dhe kombëtare.

Podcasti “Inside Politics with Anisa” vazhdon të sjellë diskutime dhe analiza profesionale mbi politikën, shoqërinë dhe zhvillimet globale, duke krijuar një hapësirë reflektimi dhe debati për çështjet më të rëndësishme të kohës.

Continue Reading

Lajmet

Caktohen numrat e partive politike për zgjedhjet e 7 qershorit

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka hedhur shortin për renditjen e subjekteve politike të certifikuara në fletëvotimin për zgjedhjet parlamentare të 7 qershorit.

Sipas shortit të tërhequr nga KQZ-ja, Lëvizja Vetëvendosje në fletëvotim do ta ketë numrin 116, ndërsa Partia Demokratike e Kosovës do të garojë me numrin 125.

Lidhja Demokratike e Kosovës do të mbajë numrin 113, kurse Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës do të paraqitet me numrin 128. Ndërkaq, Partia Socialdemokrate në zgjedhje do të garojë me numrin 129.

Zgjedhjet për Kuvendin e Kosovës do të mbahen më 7 qershor të këtij viti.

Sipas të dhënave të KQZ-së, për 120 ulëse në Kuvendin e Kosovës do të garojnë 23 subjekte politike me gjithsej 917 kandidatë.

Continue Reading

Të kërkuara