Lajmet

Pesë nga idetë më të çuditshme për të luftuar ndryshimet klimatike

Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

Published

on

Kur flitet për luftën ndaj ndryshimeve të klimës, sa më shumë ide të ketë, aq më mirë është, të paktën në parim. Ndërsa këto zgjidhje kreative mund të duken në fillim të nxituara, nëse do të kishte ndonjëherë një kohë për të mirëpritur ide kreative dhe madje të çmendura, ajo është pikërisht tani. Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

1. Pemët mekanike

Çfarë mund të bëhet nuk ka pemë të vërteta? Të mbjellim pemë artificiale. Profesori i inxhinierisë Klaus Lakner, ka shpikur një pemë mekanike, e cila është projektuar e enkas qëtë kapë karbonin. Sipas Universitetit Shtetëror të Arizonës, pema do të jetë 10 metra e lartë, e projektuar për të kapur karbonin që ndodhet në ajër. Pema e parë, e cila ndodhet në kampusine Universitetit të Arizonës, do të kapë 91 kg karbon në ditë. Lakner shpreson të përmirësojë teknologjinë në mënyrë që “fermat e pemëve” të mund të kapin deri në 1000 ton karbon në ditë.

2. Ndërtimi i mureve nënujore për të bllokuar zhvendosjen e akullnajave drejt zonave më të ngrohta

Kur uji i ngrohtë i oqeanit përplaset me akullnajat, i shkrin ato me një shpejtësi alarmante.Kjo është arsyeja pse disa shkencëtarë kanë sugjeruar ndërtimin e mureve nënujore për të mbrojtur akullnajat nga ky ujë gjithnjë e më i ngrohtë. Madhësia e murit do të varet nga madhësia e akullnajës.  

Për shembull, akullnaja e Grenlandës do të kërkonte një mur 4.8 km të gjatë dhe 159 metra të lartë. “Ne besojmë se kjo metodë mund të vonojë shkrirjen e akullit tokësor të Groenlandës dhe Antarktidës, duke blerë kohë shumë të vyer për të trajtuar ngrohjen globale”- shkruajnë autorët e studimit të kryer në vitin 2018.

3. Zbehja e rrezeve të Diellit

Studiuesit në Universitetin e Harvardit, propozojnë idenë e zbehjes së rrezeve të Diellit me karbonat kalciumi. Sipas një studimi të gushtit 2018 të botuar në revistën “Nature”, aerosoletdo të imitonin efektet e hijes së shkaktuar nga shpërthimi i vullkaneve. Dihet që pas shpërthimeve të mëdha vullkanike si El Chichón dhe Malit Pinatubo, Toka përjetoi një periudhë ftohjeje për shkak të sasisë së reduktuar të dritës së diellit.  

4. Spërkatja me grimca xhami e akullit në Arktik

Një projekt me bazë në Kaliforni përmban një ide inovative:të spërkasë me një shtresë të hollë mikrosferash prej xhami (HGM) akullin në Arktik për të rritur aftësinë e tij për të reflektuar rrezatimin e diellit. Mendohet se kjo shtresë e hollë qelqi do të mbronte akullin më të ri, që është shumë i ndjeshëm ndaj shkrirjes, derisa të shndërrohej në një “akull shumëvjeçar shumë reflektues”.

5. Një bojë ftohëse ultra e bardhë

Studiuesit në Universitetin Pardju, kanë dalë me një ide të çmendur për të luftuar ndryshimin e klimës:të lyhet gjithçka me të bardhë. Bojë e tyre e re ultra e bardhë, është më shumë se 98 për qind reflektuese, gjë që e lejon atë të ulë temperaturën e sipërfaqeve të nxehta për periudha më të gjata kohore.

Shkencëtarët pretendojnë se lyerja e 1000 metra katrorë të një sipërfaqeje me këtë bojë mund të ketë një fuqi ftohëse prej 10 kilovatësh. Sipas  Forumit Ekonomik Botëror, në qytetet që po nxehen me ritme alarmante, kjo bojë mund të ndihmojë që temperatura të ulet disi, të paktën për njëfarë kohe./Bota.al

Lajmet

Nisin xhirimet e filmit “Dua të shkoj sërish në det”, me skenar dhe regji nga Leart Rama

Published

on

Kanë nisur xhirimet e filmit të metrazhit të gjatë “Dua të shkoj sërish në det”, me skenar dhe regji nga regjisori kosovar Leart Rama.

Filmi sjell historinë e Valit, një studenti të ri të filmit, i cili zgjohet pas një ëndrre në të cilën sheh trupin e tij të vdekur buzë detit. Përballë pritshmërive të familjes dhe të fejuarës së tij, Tringës, që ai t’i rikthehet jetës së planifikuar për të, Vali strehohet pas filmit të diplomës.

I bindur se përmes filmit mund të shprehë atë që nuk ka guxuar ta thotë vetë, ai përballet me një proces të brendshëm mes asaj që pritet prej tij dhe asaj që dëshiron të shprehë.

Në rolet kryesore interpretojnë Redon Kika, Florist Bajgora, Gjeni Basha, Don Shala dhe Alban Ukaj, së bashku me aktorë të tjerë.

Xhirimet po zhvillohen në Kosovë dhe Shqipëri dhe pritet të përfundojnë në mesin e tetorit.

Filmi është bashkëprodhim mes Plan Bee Films nga Kosova, me producente Valmira Hyseni, dhe ArtAlb Film Productions nga Shqipëria, me bashkëproducentë Blerina Hankollari dhe Gentian Koçi.

Projekti mbështetet nga Qendra Kinematografike e Kosovës dhe Qendra Kombëtare e Kinematografisë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

FSK rrit kapacitetet teknike për mirëmbajtjen e automjeteve me mbështetjen e SHBA-së

Published

on

By

Pjesëtarët e Forcës së Sigurisë së Kosovës kanë realizuar me sukses trajnimin “Maintenance Event” në objektin e SMAR-it, në Aeroportin e Gjakovës, duke shënuar një tjetër hap përpara në rritjen e kapaciteteve profesionale dhe teknike të ushtrisë.

Trajnimi u zhvillua në bashkëpunim dhe me mbështetjen e Gardës Kombëtare të Iowas nga SHBA-ja, ku pjesëtarët e FSK-së përfituan njohuri dhe përvojë praktike në inspektimin, mirëmbajtjen, diagnostikimin dhe riparimin e sistemeve kryesore të automjeteve ushtarake HMMWV. Fokus i veçantë gjatë këtij trajnimi i u kushtua transmisionit, sistemit të derivateve dhe atij elektronik.

Gjithashtu, një komponent me rëndësi i këtij aktiviteti ishte edhe zhvillimi i kapaciteteve të instruktorëve të rinj të FSK-së, me qëllim që njohuritë e fituara të bartren tutje te pjesëtarët e tjerë të forcës.

Ky aktivitet ndikon drejtpërdrejt në rritjen e efikasitetit për mirëmbajtjen e mjeteve ushtarake, si dhe në forcimin e mëtejshëm të partneritetit të qëndrueshëm me Gardën Kombëtare të Iowas.

Continue Reading

Lajmet

Erdoğan takon Kurtin në New York, Turqia rikonfirmon mbështetjen për Kosovën

Published

on

Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdoğan, është takuar me kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti, në “Turkish House” në New York, në kuadër të pjesëmarrjes në sesionin e 81-të të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara.

Sipas Presidencës turke, në takim janë diskutuar marrëdhëniet dypalëshe mes Turqisë dhe Kosovës, si dhe zhvillimet rajonale dhe globale.

Erdoğan ka deklaruar se të dyja vendet do të vazhdojnë të ndërmarrin hapa për rritjen e vëllimit tregtar, si dhe për thellimin e bashkëpunimit në fushën e sigurisë dhe industrisë së mbrojtjes.

Presidenti turk ka rikonfirmuar gjithashtu mbështetjen e Ankarasë për Kosovën në përpjekjet për të forcuar pozitën e saj në komunitetin ndërkombëtar, ndërsa ka theksuar edhe mbështetjen e Turqisë për dialogun ndërmjet vendeve të Ballkanit.

Gjatë takimit, Erdoğan e ka ftuar Kurtin të marrë pjesë në Samitin e Liderëve të COP31, i cili do të mbahet në Turqi.

Në takim kanë marrë pjesë edhe ministri i Jashtëm turk, Hakan Fidan, ministri i Tregtisë, Ömer Bolat, si dhe zyrtarë të tjerë të Presidencës turke./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 22 shtator 1993-1998

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 

 

22 shtator 1993

 

Arsimtarët e Malishevës paguhen rregullisht

 

Në një njoftim të botuar në gazetën e sotme “Bujku”, thuhet se arsimtarët në komunën e Malishevës, falë Këshillit për Financim të kësaj komune, janë paguar rregullisht me nga 40 DM në muaj. Në njoftim thuhet se i vetmi problem tash për tash është çështja e udhëtimit të arsimtarëve në shkolla larg vendbanimit të tyre. Vitin e kaluar disa biznismenë të kësaj komune i patën hequr shpenzimet e udhëtimit për mësimdhënës, andaj shpresohet se ata do të aktivizohen edhe gjatë këtij viti shkollor duke ndihmuar këta arsimtarë.

 

 

22 shtator 1994

 

Represioni në Kosovë

 

Podujevë: – Dje, një inspektor i sigurimit dhe një polic serb, ishin në shtëpinë e Agim Hysenit, anëtar i Kryesisë së Degës së LDK-së dhe kryetar i Komisionit për Informim të Degës së LDK-së në Podujevë.

Meqë Agim Hyseni nuk gjendej në shtëpi, inspektori serb i la thirrjen që të paraqitet sot në orën 8:00 në stacionin e policisë në Podujevë.

Pardje, një patrullë e policisë serbe, nën pretekst të kërkimit të armëve, ishte në shtëpinë e Halim Bajgorës në fshatin Dobratin. Me t’i parë policët, Halim Bajgora zuri të ikë, ndërsa kur një polic shtiu me revole në drejtim të tij, ai u ndal.

Njoftohet se policia e mori me vete Halim Bajgorën në stacionin e policisë në Podujevë.

Skënderaj: – Pardje, policia serbe, nën pretekst të kërkimit të armëve, mori në shtëpinë e tij dhe e dërgoi në stacionin e policisë në Skënderaj, Gani Grudën, i cili u mbajt rreth katër orë.

Njoftohet se Gani Gruda është fyer e kërcënuar nga ana e policisë. Ai u lirua me kusht që të paraqitet sërish dje në polici, së bashku me djemtë e axhës së tij Azem e Xhavit Grudën.

Dje, rreth orës 15, policia serbe arrestoi Hajdin Aliun me banim në Skënderaj, dhe djalin e tij Mehdiun.

Gjatë marrjes në pyetje policia përdori dhunën me qëllim që ai të pranonte bashkëpunimin dhe të tregonte se kush mban armë. Ai u mbajt në polici tri orë, kur edhe i lirojnë me kusht që Mehdiu të paraqitet sërish në polici më 23 shtator.

Kamenicë: – Më 19 shtator, policia serbe mori në shtëpinë e tij, Basri Keçmezin nga Koretini i Kamenicës. Policia nga Basri Keçmezi kërkoi armë, të cilat edhe i dorëzoi.

Njoftohet se policia Basri Keçmezin e dërgoi në burgun e Gjilanit, i cili ende nuk është liruar.

Prizren: – Nga 14 shtatori, inspektorët serbë morën tri herë në pyetje Bajram Kureçin. Inspektorët serbë nga Bajram Kureçi kërkojnë që ai të dorëzoi një revole.

Pardje, rreth orës 11:00, tre policë serbë bastisën shtëpinë e Hajdar Karavidajt në fshatin Mazrrek të Prizrenit, tek i cili u gjet një revole. Njoftohet se së bashku me policët ishte edhe shitësi i revoles, Rexhep Bellanica nga Krusha e Madhe.

Më 19 shtator, inspektorët serbë morën në pyetje edhe Daut Gashin nga Skënderaji i Ulët, drejtor i firmës “Sed tours” në Prizren.

Inspektorët serbë nga Daut Gashi u interesuan të dinë rreth një vizite të tij, që ai ua kishte bërë kohë më parë vëllezërve të tij në Zvicër.

Vushtrri: – Më 21 shtator Agim Musliu nga fshati Shkabë (ish-Orlloviqi) i Prishtinës, tash me vendbanim në Pantinë të Vushtrrisë u rrah nga policia serbe.

Më 21 shtator, rreth orës 13,30, inspektorët e sigurimit shtetëror serb ishin në shtëpinë e Islam Mulakut nga Vushtrria, ish-i burgosur politik, i cili është i dënuar me dy vjet burg në procesin e montuar të dënuarve “politik” në grupin e të 19-ve, me të drejtë mbrojtjeje në liri. Islamit deri më tash nuk i ka ardhë kurrfarë vendimi i shkallës së parë të gjygjit serb. Inspektorët e sigurimit e pyetën Islamin, se përse deri tashti nuk është ankuar në vendimin që e ka marrë dhe e thirrën që të paraqite t në “bisedë informative” në orën 10.

Sot Islami u paraqit në organet e sigurimit shtetëror serb, por atij i thanë që të paraqitet të hënën në të njëjtën kohë se kinse ishin të ngarkuar me punë.

Më 21 shtator u ftua në “bisedë informative” Hamdi (Bajram) Krasniqi nga Vushtrria. Gjatë kësaj “bisede” ai u pyet rreth SP të Kosovës. Ai është ftuar për t’u paraqitur në polici sërish.

 

 

22 shtator 1995

 

“Rilindja” botoi dy vëllime të Faik Konicës

 

E pritur me dekada, madje me një interesim të jashtëzakonshëm të dashamirëve të letërsisë e të artit, të shkencës e të kulturës, më në fund, filloi të botohet Vepra e krijuesit dhe e intelektualit erudit Faik Koncia (1876-1942), shkruan sot “Bujku”.

Së pari, më 1993, në Tiranë doli “Vepra” e Faik Konicës me disa nga krijimet e tij letrare e publicistike, përgatitur nga Nasho Jogaqi e Xhevat Lloshi.

Kurse ndërmarrja botuese “Rilindja” në Prishtinë nxori këto ditë veprën e Konicës në dy vëllime, ku janë përfshirë krijmet më kryesore të Faik Konicës.

Këto vëllime përfshijnë autobiografinë dhe Testamentin e tij, krijimet letarre: poezia dhe proza polietike, tregime të shkurta, prozat: “Katër përralla nga Zullulandi”, “dr. Gjilpëra zbulon rrënjët e dramës së Mamurrasit”, kritikën letrare dhe esetë, portretet dhe shkrimet publicistike, përkthimet e krijime të autorëve të ndryshëm të botës, si dhe libri i përrallave nga “1001 net” “Në hijen e hurmave”, e vetmja vepër e botuar në të gjallë të tij.

 

 

22 shtator 1997

 

Në Stubëll të Epërme u mbajtën takimet tradicionale “Takimet e Dom Mikelit”

 

Pardje, në Stubëll të Epërme të Vitisë, u mbajtën takimet tradicionale “Takimet e dom Mikelit”.

KI i Degës së LDK-së në Viti njofton se në këtë takim, morën pjesë edhe Hydajet Hyseni e Anton Nokaj, nënkryetarë të LDK-së dhe Adem Demaçi, kryetar i PPK-së.

Në “Takimet e Dom Mikelit” u mbajt edhe një tribunë shkencore, ndërsa punimet e tyre i lexuan dr. Exhlale Salihu, dr. Jahja Drançolli etj. Ndërkaq për dymijëvjetorin e krishtërimit foli dr. dom Shan Zefi.

Gjatë këtyre takimeve u organizua edhe mesha solmene, të cilën e udhëhoqi imzot Mark Sopi, ipeshkëk i Kosovës, si dhe u shënua 60- vjetori i lindjes së monsinjor Damjan Kurtit.

Në këto takime u organizua edhe një orë letrare, ku punimet e tyre i lexuan disa krujues kosovarë.

 

 

 

22 shtator 1998

 

Sulm i gjerë i forcave serbe kundër fshatrave rreth Bjeshkës së Çiçavicës

 

Sot në mëngjes, forcat serbe kanë filluar një sulm masiv nga shumë anë kundër fshatrave në një pjesë të rajonit të Drenicës dhe rreth bjeshkës së Çiçavicës.

Në bazë të të dhënave nga terreni, forcat serbe kanë filluar të sulmojnë nga ana e Mitrovicës, ana e Vushtrrisë, ana e Gllogocit, ana e Obiliqit dhe nga ana e Skënderajt.

Ditëve të fundit dhe gjatë natës së shkuar, drejt kësaj pjese të Kosovës kanë shkuar qindra tanke e automjete të ushtrisë, policisë e njësive speciale serbe.

Nga burimet e ndryshme mirret vesh se po granatohen fshatrat Prilluzhë, Gllavotin, Bivolak, Strofc, Zhilivodë, Beçuk, Prekaz, Mikushnicë, Polac, Lubovec, Gllobar, Çikatovë e re, Çikatovë e Vjetër, Poklek i Ri, e tjerë. Shumë prej këtyre fshatarve janë në tym e flakë. Sulmet serbe duket se synojnë të depërtojnë në Qirez ku ak dhjetëra mijëra refugjatë. Në Qirez janë ndaluar dje nga pjesëtarët e UÇK-së 13 politikanë dhe deputetë të Kosovës.

Në Mikushnicë dhe në Prekaz janë plagosur së paku 16 shqiptarë, prej tyre 2 fëmijë dhe pesë femra.

Granatimet janë shumë të fuqishme dhe po dëgjohen edhe në Prishtinë.

Sllatinë, Komoran, Gllogoc: Nëpër Sllatinë gjatë natës dhe sot kanë shkuar forca të mëdha ushtarake nga Prishtina në drejtim të Komoranit. Mbrëmë, në orën 17:00, kanë shkuar 18 tanke dhe 10 automjete, ndërsa sot në orën katër të mëngjesit ka shkuar një konvoj i madh i tankseve të ushtrisë, autoblindave të policisë dhe i autobusëve e kamionëve me policë e pjesëtarë të njësive speciale.

Nga Sllatina sot dëgjohen fare qartë shpërthimet e granatimeve gjatë sulmit në Çiçavicë.

Para orës 6:00 nëpër Komoran drejt Gllogocit kanë shkuar rreth 130 automjete. Ato kanë filluar të sulmojnë lagjen Binaku në Gllobar të Gllogocit. Kjo lagje po gjuhet nga tri anë, nga “Agro Drenica”, nga një udhëkryq që del prej Gllogocit në drejtim të Skënderajt, nga një urë që shkon për Baincë në udhëkryq të Çikatovës së Re që quhet Balec dhe prej Feronikelit.

Rruga për Prishtinë është bllokuar në tërësi. Popullata po bën përpjekje të ikë prej sulmeve, por nuk ka nga t’ia mbajë.

 

Skënderaj: Sot në orën 7:00, forcat serbe kanë filluar një sulm të fuqishëm kundër fshatit Prekaz. Ky fshat po granatohet nga forcat serbe prej pozicioneve te Fabrika e Municionit dhe nga Polaci.

Një burim i LDK-së njoftoi se forcat serb po granatojnë fshatrat Mikushnicë, Prekaz, Polac, Lubovec.

Granatimet po bëhen nga Tërnofci dhe pozicionet përgjatë rrugës Skënderaj – Mitrovicë.

Derisa po dilnin nga shtëpitë e veta në Prekaz dhe në Mikushnicë janë plagosur 16 civilë, prej tyre 2 fëmijë nën moshën 5 vjeçare dhe 6 femra.

Popullsia e fshatrave janë zhvevdosur drejt vendeve më të qeta. Gjendja është katastrofale.

 

Vushtrri: Forca të mëdha ushtarake e policore serbe arritën sot në komunën e Vushtrrisë nga drejtimi i Prishtinës dhe janë sulur drejt fshatrave rrëzë Çiçavicës. Granatimet e forcave serbe serbe kanë filluar që nga ora 7:00. Një pjesë e forcave të armatosura gjenden të stacionuara në Bruznik.

Në orën 9:00 është granatuar fshati Gllavotin. Nga Gllavotini shihet tym i dendur.

Vushtrria dhe të gjitha fshatrat e kësaj komune që shtrihen buzë Çiçavicës janë vënë në një shtetrrethim të hekurt.

Sot për herë të parë forca të mëdha serbe janë vendosur përgjatë lumit Sitnicë. Forcat serbe janë të pajisura edhe me autoblinda.

Gjatë ditës së djeshme situata është tensionuar në komunën e Vushtrisë për shkak se janë vërejtur një numër shumë i madh i serbëve të armatosur. Gjatë gjithë ditës ka vazhduar armatosja e civilëve serbë.

 

Obiliq: Sot në orët e hershme të mëngjesit, forcat serbe kanë filluar t’i granatojnë fshatrat e Obiliqit rrëzë Çiçavicës.

Njoftohet se forca të mëdha të policisë serbe janë stacionuar në fshatin Plemetin të Obiliqit me një arsenal të madh armatimi, mbi 100 tanksa dhe mjete të tjera luftarake, ku është vendosur edhe ura montazh mbi lumin Sitnica në Plementin.

Forcat serbe janë pozicionuar edhe në Prilluzhë të Vushtrrisë dhe në disa vende të tjera të kësaj komune. Njoftohet se forcat serbe kanë rrethuar tërë pjesën e Çiçavicës, ndërsa që nga ora 5:00 e mëngjesit, forcat serbe po i granatojnë fshatrat Hamidi, Sibovc, Shipitullë, Graboc e Lahthishtë të Obiliqit.

Shkabaj, Prishtinë: Dje dhe sot në fshatin Shkabaj, që gjendet afër Prishtinës bri rrugës Prishtinë-Obiliq-Vushtrri-Mitrovicë, kanë arritur forca të mëdha ushtarake serbe me tanke e autoblinda. Forcat serbe po lëvizin në drejtimin Gazimestan-Shkabaj-Prishtinë me flamuj dhe duke kënduar dhe duke i drejtuar tytat drejt fshatit.

Serbët e fshatit janë armatosur dhe kanë vendosur roje në fshat bashkë me policinë serbe. Natën e ditën roja bëhet te Tyrbja, në afërsi të varrezave të fshatit Mazgit. Njoftohet se dje, civilët serbë kanë maltretuar fshatarët që kanë shkuar për të varrosur një të vdekur.

Në këtë fshat janë mbi 200 familje shqiptare dhe 15 familje serbe.

 

 

Kofi Anan: “Në Kosovë po përsëriten tmerret e Bosnjës”

 

Duke folur në Asamblenë e 53-të të përgjithshme të OKB-së, sekretari i përgjithshëm i kësaj organizate Kofi Anan theksoi se “në Kosovë bashkësia ndërkombëtre po bën sehir, ndërsa tmerret e Bosnjës po përsërien – për ç’gjë, ne të gjithë jemi betuar se nuk do të ndodhë”.

“Ne edhe një herë u gjetëm para përpjekjeve dëshpruese humanitare, duke u përballur me pasojat në vend se të merremi me rrënjët politike të konfliktit”, tha mers të tjerash Anan.

 

 

Continue Reading

Të kërkuara