Lajmet

Pesë nga idetë më të çuditshme për të luftuar ndryshimet klimatike

Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

Published

on

Kur flitet për luftën ndaj ndryshimeve të klimës, sa më shumë ide të ketë, aq më mirë është, të paktën në parim. Ndërsa këto zgjidhje kreative mund të duken në fillim të nxituara, nëse do të kishte ndonjëherë një kohë për të mirëpritur ide kreative dhe madje të çmendura, ajo është pikërisht tani. Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

1. Pemët mekanike

Çfarë mund të bëhet nuk ka pemë të vërteta? Të mbjellim pemë artificiale. Profesori i inxhinierisë Klaus Lakner, ka shpikur një pemë mekanike, e cila është projektuar e enkas qëtë kapë karbonin. Sipas Universitetit Shtetëror të Arizonës, pema do të jetë 10 metra e lartë, e projektuar për të kapur karbonin që ndodhet në ajër. Pema e parë, e cila ndodhet në kampusine Universitetit të Arizonës, do të kapë 91 kg karbon në ditë. Lakner shpreson të përmirësojë teknologjinë në mënyrë që “fermat e pemëve” të mund të kapin deri në 1000 ton karbon në ditë.

2. Ndërtimi i mureve nënujore për të bllokuar zhvendosjen e akullnajave drejt zonave më të ngrohta

Kur uji i ngrohtë i oqeanit përplaset me akullnajat, i shkrin ato me një shpejtësi alarmante.Kjo është arsyeja pse disa shkencëtarë kanë sugjeruar ndërtimin e mureve nënujore për të mbrojtur akullnajat nga ky ujë gjithnjë e më i ngrohtë. Madhësia e murit do të varet nga madhësia e akullnajës.  

Për shembull, akullnaja e Grenlandës do të kërkonte një mur 4.8 km të gjatë dhe 159 metra të lartë. “Ne besojmë se kjo metodë mund të vonojë shkrirjen e akullit tokësor të Groenlandës dhe Antarktidës, duke blerë kohë shumë të vyer për të trajtuar ngrohjen globale”- shkruajnë autorët e studimit të kryer në vitin 2018.

3. Zbehja e rrezeve të Diellit

Studiuesit në Universitetin e Harvardit, propozojnë idenë e zbehjes së rrezeve të Diellit me karbonat kalciumi. Sipas një studimi të gushtit 2018 të botuar në revistën “Nature”, aerosoletdo të imitonin efektet e hijes së shkaktuar nga shpërthimi i vullkaneve. Dihet që pas shpërthimeve të mëdha vullkanike si El Chichón dhe Malit Pinatubo, Toka përjetoi një periudhë ftohjeje për shkak të sasisë së reduktuar të dritës së diellit.  

4. Spërkatja me grimca xhami e akullit në Arktik

Një projekt me bazë në Kaliforni përmban një ide inovative:të spërkasë me një shtresë të hollë mikrosferash prej xhami (HGM) akullin në Arktik për të rritur aftësinë e tij për të reflektuar rrezatimin e diellit. Mendohet se kjo shtresë e hollë qelqi do të mbronte akullin më të ri, që është shumë i ndjeshëm ndaj shkrirjes, derisa të shndërrohej në një “akull shumëvjeçar shumë reflektues”.

5. Një bojë ftohëse ultra e bardhë

Studiuesit në Universitetin Pardju, kanë dalë me një ide të çmendur për të luftuar ndryshimin e klimës:të lyhet gjithçka me të bardhë. Bojë e tyre e re ultra e bardhë, është më shumë se 98 për qind reflektuese, gjë që e lejon atë të ulë temperaturën e sipërfaqeve të nxehta për periudha më të gjata kohore.

Shkencëtarët pretendojnë se lyerja e 1000 metra katrorë të një sipërfaqeje me këtë bojë mund të ketë një fuqi ftohëse prej 10 kilovatësh. Sipas  Forumit Ekonomik Botëror, në qytetet që po nxehen me ritme alarmante, kjo bojë mund të ndihmojë që temperatura të ulet disi, të paktën për njëfarë kohe./Bota.al

Lajmet

Osmani: Kosova është gati për ekonominë e gjeneratës së ardhshme, e përqafon AI me bindje

Published

on

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka deklaruar se Kosova po i qaset inteligjencës artificiale me vizion të qartë dhe vendosmëri, duke theksuar se shteti është i gatshëm ta përqafojë plotësisht këtë teknologji përmes investimeve në aftësi, modernizimit të arsimit dhe krijimit të një mjedisi rregullator që inkurajon inovacionin, duke ruajtur njëkohësisht dinjitetin njerëzor. Sipas saj, Kosova është gati për ekonominë e gjeneratës së ardhshme.

Në fjalimin e saj, në kuadër të Samitit Botëror të Qeverisjes, në Emiratet e Bashkuara Arabe, Osmani theksoi se teknologjia pa vlera përfaqëson fuqi pa përgjegjësi dhe se inteligjenca artificiale, nëse nuk udhëhiqet siç duhet, mund t’i thellojë ndarjet shoqërore. Sipas saj, qeverisja e mençur e kësaj teknologjie mund të zgjerojë mundësitë, të demokratizojë dijen dhe të rrisë potencialin njerëzor, shkruan KosovaPress.

“Kosova nuk i qaset inteligjencës artificiale me frikë, hezitim apo masa gjysmake. Ne i qasemi asaj me qartësi dhe bindje. Jemi të gatshëm ta përqafojmë plotësisht, të investojmë në aftësi, të modernizojmë arsimin, t’i hapim institucionet tona ndaj inovacionit dhe të krijojmë një mjedis rregullator të lirë që inkurajon përparimin, duke mbrojtur njëkohësisht dinjitetin njerëzor. Sepse teknologjia pa vlera është fuqi pa përgjegjësi. Dhe inteligjenca artificiale, nëse lihet pa udhëzim, mund t’i thellojë ndarjet. Por, nëse qeveriset me mençuri, ajo mund të zgjerojë mundësitë, të demokratizojë dijen dhe të ngrejë potencialin njerëzor”, tha ajo.

Presidentja Osmani foli edhe për ndërtimin e institucioneve të pavarura, profesionale dhe të qëndrueshme, duke theksuar se Kosova është e vendosur t’i ruajë dhe t’i forcojë ato. Ajo shtoi se përparimi i vendit në këto fusha po njihet gjithnjë e më shumë në nivel ndërkombëtar.

Presidentja Osmani theksoi gjithashtu se Kosova sot është më e lidhur me botën se kurrë më parë, përmes zgjerimit të regjimeve bilaterale pa viza, përfshirë edhe me Emiratet e Bashkuara Arabe, si dhe përmes marrëveshjeve të tregtisë së lirë me Bashkimin Evropian, vendet e EFTA-s, Turqinë dhe tregje të tjera.

“Kosova sot është më e lidhur me botën se kurrë më parë. Përmes një rrjeti në zgjerim të regjimeve bilaterale pa viza, përfshirë me Emiratet e Bashkuara Arabe këtu dhe shumë vende të tjera, sipërmarrësit, inovatorët dhe profesionistët tanë lëvizin, lidhen dhe bëjnë biznes me më shumë lehtësi. Përmes qasjes tonë në tregjet e BE-së, vendet e EFTA-s, Turqinë dhe më gjerë, falë marrëveshjeve ekzistuese të tregtisë së lirë, kompanitë e bazuara në Kosovë operojnë brenda një hapësire ekonomike me më shumë se 700 milion konsumatorë. Kështu ndërtohet besimi. Dhe besimi është themeli i çdo ekonomie konkurruese. Pilar i tretë i ekonomive të gjeneratës së ardhshme është një mjedis biznesi që shpërblen iniciativën”, ka thënë Osmani.

/Kosovapress/

Continue Reading

Lajmet

Shefi i NATO-s thotë se forcat aleate do të vendosen në Ukrainë “menjëherë” pas marrëveshjes së paqes

Published

on

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha të martën se Ukraina do të shohë një prani të menjëhershme ushtarake nga forcat aleate sapo të arrihet një marrëveshje paqeje me Rusinë.

Duke folur në parlamentin e Ukrainës, Verkhovna Rada, në Kiev, Rutte tha se forcat tokësore, ajrore dhe detare nga vendet pjesë e grupit informal të “koalicionit të të gatshëmve” do të vendosen në Ukrainë “menjëherë”.

“Ukraina ka nevojë për mbështetje të fortë. Koalicioni i të gatshëmve ka bërë përparim në garancitë, siç u përmend nga [Presidenti ukrainas Volodymyr] Zelenskyy. Sapo të nënshkruhet një marrëveshje paqeje, menjëherë do të shfaqen forca të armatosura, aeroplanë në qiell dhe mbështetje detare nga ata në NATO që kanë rënë dakord”, tha ai.

Rutte i siguroi ligjvënësit se vëmendja e NATO-s ndaj sigurisë së Ukrainës nuk do të zvogëlohet pavarësisht sfidave të tjera globale, shkruan AA.

“Tani po përqendrohemi në ato ngjarje botërore që mund të shkaktojnë shqetësim, kështu që vëmendja jonë mund të ndahet… Por dua t’ju siguroj se vëmendja jonë nuk është shpërqendruar nga Ukraina. Ukraina ka qenë dhe mbetet në qendër të mendimeve tona për sigurinë dhe ne jemi të gatshëm të ofrojmë mbështetje të shpejtë dhe të vazhdueshme”, theksoi ai.

Sipas Rutte, aleanca mban dialog të përditshëm me Ukrainën dhe furnizon pajisje çdo ditë në mënyrë që trupat ukrainase të mund të mbrohen tani dhe të pengojnë agresionin e ardhshëm.

Ai tha se 75% e të gjitha raketave për frontin dhe 90% e raketave për mbrojtjen ajrore kanë mbërritur në Ukrainë përmes mekanizmit të Listës së Kërkesave me Prioritet për Ukrainën (PURL).

“Përmes mekanizmit PURL, miliona euro merren nga aleatët dhe partnerët. Që nga vera e kaluar, ne kemi siguruar 75% të të gjitha raketave që mbërritën në Ukrainë, të cilat shkojnë në front dhe 90% që mbrojnë hapësirën ajrore”, tha ai.

Rutte shtoi se NATO i kupton nevojat urgjente të Ukrainës dhe po punon vazhdimisht për të siguruar dërgesat përmes PURL dhe kanaleve të tjera.

PURL shërben si dokumenti kryesor i referencës për Grupin e Kontaktit për Mbrojtjen e Ukrainës (takimet e “formatit Ramstein”), ku më shumë se 50 ministra aleatë të mbrojtjes koordinojnë ndihmën.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka udhëhequr përpjekjet për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë, e cila ka vazhduar që nga shkurti i vitit 2022. Rusia dhe Ukraina janë planifikuar të diskutojnë një marrëveshje të mundshme paqeje në bisedimet e ndërmjetësuara nga SHBA-të në Abu Dhabi më 4-5 shkurt.

/Kosovapress/

Continue Reading

Lajmet

Facebook sot ka përvjetorin e themelimit

Published

on

Sot bëhen 22 vjet nga themelimi i gjigandit teknologjik ‘Facebook’.

Pra, më 4 shkurt të vitit 2004, Facebook, një rrjet lidhjesh shoqërore në internet, u themelua nga Mark Zuckerberg me 4 shokët e tij të dhomës, Eduardo Saverin, Andrew Mçollum, Dustin Moskovitz dhe Chris Hughes, ndërkohë që studionin në Universitetin e Harvardit.

Kështu që nga 4 shkurti i 2004-ës ndryshoi rrënjësisht edhe mënyra e komunikimit në botë.

Por çka do të thotë emri “Facebook”?

Emri “Facebook” vjen nga një togfjalësh për libër të dhënash udhëzuese lëndësh mësimore me të cilin pajisen studentët në disa universitete amerikane.

Themeluesit fillimisht e kishin kufizuar anëtarësimin në Facebook vetëm për studentët e Harvardit, por më vonë e zgjeruan për universitetet Boston, Princeton, Yale, Stanford.

Gradualisht, Facebook u hap për studentët në kolegje e universitete të tjera, pastaj për nxënësit e shkollave të mesme, dhe më në fund për të gjithë personat të moshës 13-vjeç e sipër kudo në botë.

Në vitin 2012, Facebook u vlerësua si një kompani biznesi me vlerë prej 104 miliardë dollarësh.

Facebook ka njohur vetëm rritje si në të ardhura ashtu edhe në numrin e përdoruesve, ndërsa në vitet e fundit është përfshirë nga një skandal për shitjen e të dhënave personale të përdoruesve për çfarë themeluesi Mark Zuckerberg u detyrua t’i përgjigjet autoriteteve amerikane.

/Kosovapress/

Continue Reading

Lajmet

Dallaveret me vota, Prokuroria e Pejës sot fillon intervistimin e komisionerëve të dyshuar

Published

on

 

Prokuroria Themelore në Pejë ka autorizuar Hetimet Rajonale të Policisë së Kosovës në Pejë për ndërmarrjen e veprimeve hetimore lidhur me procesin e numërimit të votave të kandidatëve brenda subjekteve politike.

Në njoftimin për media bëhet e ditur se sot (e mërkurë) ka filluar procesi i intervistimit të komisionerëve, lidhur me dyshimet për keqpërdorime gjatë procesit të numërimit të votave të kandidatëve të subjekteve politike, me qëllim të sqarimit dhe zbardhjes së plotë të rrethanave të rastit.

Sipas njoftimit, autorizimi i parë për fillimin e veprimeve hetimore është lëshuar më 19 janar nga kryeprokurorja e Prokurorisë Themelore në Pejë, Lumturije Vuçetaj.

Prokuroria Themelore në Pejë, në bashkëpunim me Policinë e Kosovës, ka bërë të ditur se do t’i ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme ligjore dhe hetimore për zbardhjen e plotë të rastit dhe identifikimin e personave përgjegjës.

Po ashtu, nga Prokuroria është theksuar se opinioni publik do të informohet me kohë për të gjitha zhvillimet e mëtejshme që lidhen me këtë proces hetimor.

Hetime lidhur me dyshimet për manipulim me vota ka pasur edhe në Prizren, Podujevë, Malishevë, Gjilan dhe Obiliq.

Continue Reading

Të kërkuara