Lajmet

Pesë nga idetë më të çuditshme për të luftuar ndryshimet klimatike

Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

Published

on

Kur flitet për luftën ndaj ndryshimeve të klimës, sa më shumë ide të ketë, aq më mirë është, të paktën në parim. Ndërsa këto zgjidhje kreative mund të duken në fillim të nxituara, nëse do të kishte ndonjëherë një kohë për të mirëpritur ide kreative dhe madje të çmendura, ajo është pikërisht tani. Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

1. Pemët mekanike

Çfarë mund të bëhet nuk ka pemë të vërteta? Të mbjellim pemë artificiale. Profesori i inxhinierisë Klaus Lakner, ka shpikur një pemë mekanike, e cila është projektuar e enkas qëtë kapë karbonin. Sipas Universitetit Shtetëror të Arizonës, pema do të jetë 10 metra e lartë, e projektuar për të kapur karbonin që ndodhet në ajër. Pema e parë, e cila ndodhet në kampusine Universitetit të Arizonës, do të kapë 91 kg karbon në ditë. Lakner shpreson të përmirësojë teknologjinë në mënyrë që “fermat e pemëve” të mund të kapin deri në 1000 ton karbon në ditë.

2. Ndërtimi i mureve nënujore për të bllokuar zhvendosjen e akullnajave drejt zonave më të ngrohta

Kur uji i ngrohtë i oqeanit përplaset me akullnajat, i shkrin ato me një shpejtësi alarmante.Kjo është arsyeja pse disa shkencëtarë kanë sugjeruar ndërtimin e mureve nënujore për të mbrojtur akullnajat nga ky ujë gjithnjë e më i ngrohtë. Madhësia e murit do të varet nga madhësia e akullnajës.  

Për shembull, akullnaja e Grenlandës do të kërkonte një mur 4.8 km të gjatë dhe 159 metra të lartë. “Ne besojmë se kjo metodë mund të vonojë shkrirjen e akullit tokësor të Groenlandës dhe Antarktidës, duke blerë kohë shumë të vyer për të trajtuar ngrohjen globale”- shkruajnë autorët e studimit të kryer në vitin 2018.

3. Zbehja e rrezeve të Diellit

Studiuesit në Universitetin e Harvardit, propozojnë idenë e zbehjes së rrezeve të Diellit me karbonat kalciumi. Sipas një studimi të gushtit 2018 të botuar në revistën “Nature”, aerosoletdo të imitonin efektet e hijes së shkaktuar nga shpërthimi i vullkaneve. Dihet që pas shpërthimeve të mëdha vullkanike si El Chichón dhe Malit Pinatubo, Toka përjetoi një periudhë ftohjeje për shkak të sasisë së reduktuar të dritës së diellit.  

4. Spërkatja me grimca xhami e akullit në Arktik

Një projekt me bazë në Kaliforni përmban një ide inovative:të spërkasë me një shtresë të hollë mikrosferash prej xhami (HGM) akullin në Arktik për të rritur aftësinë e tij për të reflektuar rrezatimin e diellit. Mendohet se kjo shtresë e hollë qelqi do të mbronte akullin më të ri, që është shumë i ndjeshëm ndaj shkrirjes, derisa të shndërrohej në një “akull shumëvjeçar shumë reflektues”.

5. Një bojë ftohëse ultra e bardhë

Studiuesit në Universitetin Pardju, kanë dalë me një ide të çmendur për të luftuar ndryshimin e klimës:të lyhet gjithçka me të bardhë. Bojë e tyre e re ultra e bardhë, është më shumë se 98 për qind reflektuese, gjë që e lejon atë të ulë temperaturën e sipërfaqeve të nxehta për periudha më të gjata kohore.

Shkencëtarët pretendojnë se lyerja e 1000 metra katrorë të një sipërfaqeje me këtë bojë mund të ketë një fuqi ftohëse prej 10 kilovatësh. Sipas  Forumit Ekonomik Botëror, në qytetet që po nxehen me ritme alarmante, kjo bojë mund të ndihmojë që temperatura të ulet disi, të paktën për njëfarë kohe./Bota.al

Vendi

Prokuroria Speciale kërkon paraburgim për dy të dyshuar për krime lufte, bën thirrje të kihet kujdes në publikimet për gërmimet në Zubin-Potok

Published

on

Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka paraqitur në Gjykatën Themelore në Prishtinë kërkesën për caktimin e masës së paraburgimit ndaj dy të dyshuarve për veprën penale “Krime lufte kundër popullsisë civile”, rapoporton Ekonomia Online.

Zëdhënësja e Prokurorisë Speciale, Arbnora Luta, tha se të dyshuarit dyshohet se gjatë periudhës së luftës së fundit në Kosovë kanë qenë të përfshirë në vrasje, maltretim dhe dëbim të popullsisë civile.

“Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka paraqitur në Gjykatën Themelore këtu në Prishtinë, kërkesën për caktimin e masës së paraburgimit ndaj dy të dyshuarve për veprën penale krime lufte kundër popullsisë civile, të pandehurit dyshohet se gjatë periudhës së luftës së fundit në Kosovë, kanë qenë të përfshirë në veprime që përfshijnë vrasje, maltretim dhe dëbim të popullsisë civile”, tha ajo.

Luta tha se Prokuroria Speciale është e përkushtuar që ta hetojë rastin dhe të zbardhë të gjitha rrethanat, ndërsa për shkak të ruajtjes së procedurës hetimore, në këtë fazë nuk mund të japë më shumë informacione.

“Prokuroria Speciale është e përkushtuar që ta hetojë këtë rast dhe t’i zbardhë të gjitha rrethanat e tij, në përputhje me ligjin dhe standardet më të larta profesionale. Me qëllim të ruajtjes së procedurës hetimore, në këtë fazë nuk mund të ndajmë më shumë informacione”, tha ajo.

Sa i përket gërmimeve që po zhvillohen në komunën e Zubin Potokut, zëdhënësja e Prokurorisë Speciale tha se nuk mund të komentojnë procesin, duke theksuar se çdo konfirmim mund të bëhet vetëm pas përfundimit të ekzaminimeve mjeko-ligjore dhe identifikimit nga institucionet kompetente.

“Po ashtu, nuk mund të komentojmë procesin që është duke u zhvilluar rreth gërmimeve në komunën e Zubin Potokut. Çdo konfirmim mund të bëhet vetëm pas përfundimit të ekzaminimeve mjeko-ligjore dhe identifikimit nga institucionet kompetente. Andaj iu bëjmë thirrje të gjithëve, publikut, mediave, që të ruhen nga publikimi i çdo informacioni të pakonfirmuar, në shenjë respekti ndaj viktimave, identitetit të tyre, familjarëve të tyre dhe të këtij procesi hetimor. Pra këtë proces është duke e udhëhequr Prokuroria Speciale dhe mbetet e përkushtuar që ta hetojë çdo rast të krimeve të luftës, në bashkëpunim dhe koordinim të ngushtë me Policinë e Kosovës”, tha ajo./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Haxhiu: Konfirmimi i varrit masiv në Zubin Potok, hap i rëndësishëm drejt zbardhjes së fatit të të zhdukurve

Published

on

Ushtruesja e detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka mirëpritur konfirmimin e gjetjes së një varri masiv në fshatin Kalludër të Zubin Potokut, duke e cilësuar atë si një hap të rëndësishëm në përpjekjet për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur me forcë gjatë luftës në Kosovë.

Përmes një postimi në Facebook, Haxhiu tha se ky është një zhvillim me rëndësi në procesin e ndriçimit të fatit dhe vendndodhjes së personave të zhdukur.

kushtim dhe përgjegjësi”, ka theksuar ajo.

Haxhiu ka bërë të ditur se ky proces do ta ketë mbështetjen e saj të plotë, nga vlerësimi i lokacionit deri te identifikimi i viktimave.

“Ky proces do ta ketë përkrahjen time të plotë, nga vlerësimi i gjithanshëm i lokacionit, zhvarrimi dhe ekzaminimet mjeko-ligjore, e deri te identifikimi i plotë i viktimave, gjithmonë në përpjekje për t’iu përgjigjur të drejtës së familjeve për të ditur fatin dhe vendndodhjen e më të dashurve të tyre”, ka përfunduar Haxhiu./A.K/

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Akademia Verore e Farmacisë në UBT solli zhvillimet më të fundit në shkencat farmaceutike

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve të Global UBT Fest 2026, Fakulteti i Farmacisë në UBT organizoi Akademinë Verore me temën “Zbulime Shkencore në Shkencat Farmaceutike”.

Akademia u mbajt më 13 dhe 14 korrik në Parkun Shkencor, Inovativ dhe të Teknologjisë të UBT-së, duke mbledhur studentë, profesorë, studiues dhe profesionistë të fushës së shëndetësisë në një platformë të dedikuar për shkëmbimin e njohurive, diskutimin e zhvillimeve më të fundit në shkencat farmaceutike dhe nxitjen e bashkëpunimit ndërdisiplinor.

Përmes një programi të pasur me ligjërata dhe diskutime shkencore, pjesëmarrësit patën mundësinë të njiheshin me inovacionet dhe zhvillimet më të reja në fushën e shkencave farmaceutike. Aktiviteti u fokusua në tema me rëndësi të veçantë, si radiofarmaceutika, kërkimi shkencor në onkologji, produktet natyrore, kimia organike, rregullativa farmaceutike, si dhe teknologjitë moderne për formulimin dhe administrimin e barnave.

Akademia Verore shërbeu si një platformë e rëndësishme për shkëmbimin e përvojave akademike dhe profesionale, duke krijuar mundësi për diskutime konstruktive mbi sfidat dhe perspektivat e industrisë farmaceutike. Përmes këtij organizimi, Fakulteti i Farmacisë në UBT riafirmoi përkushtimin e tij për promovimin e kërkimit shkencor, inovacionit dhe përgatitjen e profesionistëve të aftë për t’iu përgjigjur zhvillimeve të vazhdueshme në sektorin e shëndetësisë.

Continue Reading

lajme

Varreza masive në Kalludër të Zubin Potokut, Gërvalla: Shpresojmë në rezultate të sakta

Published

on

By

Ministrja në detyrë e Drejtësisë, Donika Gërvalla, ka vizituar fshatin Kalludër e Vogël, në Zubin Potok, ku po zhvillohen gërmime për mbetjet mortore që dyshohet se u përkasin 23 personave të zhdukur gjatë luftës së fundit, raporton Ekonomia Online.

Gërvalla, ka thënë se presin që sa më shpejtë të kenë rezultate të sakta dhe konkrete.

“Këtu gjithçka është duke u bërë profesionalisht. Të gjitha njësitë e përfshira në punë janë duke bërë punën e tyre dhe shpresojmë që së shpejti të kemi rezultate sa më të sakta edhe sa më konkrete, me qëllim që të mund të paktën familjarët e atyre që gjinden këtu t’i informojmë që mund t’i varrosin më në fund. Mirëpo nuk është koha për spekulime, nuk është koha për fjalë të mëdha dhe zhurmë të madhe. T’i lëmë profesionistët ta bëjnë punën e tyre edhe pastaj të shohim se kush ndodhet poshtë edhe a ka më shumë, apo më pak, apo se si do të vejë puna”, theksoi ajo.

“Unë mendoj që është lajm i mirë që është gërmuar, është lajm i mirë që gërmimi ka sjellë rezultat, edhe është lajm i mirë që çdo ditë, çdo javë dhe çdo muaj kemi institucione të cilat janë të përkushtuara për gjetjen e varrezave masive, por edhe për rritjen e presionit ndaj Serbisë: një, për të hapur arkivat dhe e dyta, për të dorëzuar të gjithë të pagjeturit, dhe mbi të gjitha për të siguruar që gjëra të tilla nuk ndodhin më asnjëherë në vendin tonë!”, tha ajo.

Burimi: Ekonomia Online

Continue Reading

Të kërkuara