Lajmet

Pesë nga idetë më të çuditshme për të luftuar ndryshimet klimatike

Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

Published

on

Kur flitet për luftën ndaj ndryshimeve të klimës, sa më shumë ide të ketë, aq më mirë është, të paktën në parim. Ndërsa këto zgjidhje kreative mund të duken në fillim të nxituara, nëse do të kishte ndonjëherë një kohë për të mirëpritur ide kreative dhe madje të çmendura, ajo është pikërisht tani. Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

1. Pemët mekanike

Çfarë mund të bëhet nuk ka pemë të vërteta? Të mbjellim pemë artificiale. Profesori i inxhinierisë Klaus Lakner, ka shpikur një pemë mekanike, e cila është projektuar e enkas qëtë kapë karbonin. Sipas Universitetit Shtetëror të Arizonës, pema do të jetë 10 metra e lartë, e projektuar për të kapur karbonin që ndodhet në ajër. Pema e parë, e cila ndodhet në kampusine Universitetit të Arizonës, do të kapë 91 kg karbon në ditë. Lakner shpreson të përmirësojë teknologjinë në mënyrë që “fermat e pemëve” të mund të kapin deri në 1000 ton karbon në ditë.

2. Ndërtimi i mureve nënujore për të bllokuar zhvendosjen e akullnajave drejt zonave më të ngrohta

Kur uji i ngrohtë i oqeanit përplaset me akullnajat, i shkrin ato me një shpejtësi alarmante.Kjo është arsyeja pse disa shkencëtarë kanë sugjeruar ndërtimin e mureve nënujore për të mbrojtur akullnajat nga ky ujë gjithnjë e më i ngrohtë. Madhësia e murit do të varet nga madhësia e akullnajës.  

Për shembull, akullnaja e Grenlandës do të kërkonte një mur 4.8 km të gjatë dhe 159 metra të lartë. “Ne besojmë se kjo metodë mund të vonojë shkrirjen e akullit tokësor të Groenlandës dhe Antarktidës, duke blerë kohë shumë të vyer për të trajtuar ngrohjen globale”- shkruajnë autorët e studimit të kryer në vitin 2018.

3. Zbehja e rrezeve të Diellit

Studiuesit në Universitetin e Harvardit, propozojnë idenë e zbehjes së rrezeve të Diellit me karbonat kalciumi. Sipas një studimi të gushtit 2018 të botuar në revistën “Nature”, aerosoletdo të imitonin efektet e hijes së shkaktuar nga shpërthimi i vullkaneve. Dihet që pas shpërthimeve të mëdha vullkanike si El Chichón dhe Malit Pinatubo, Toka përjetoi një periudhë ftohjeje për shkak të sasisë së reduktuar të dritës së diellit.  

4. Spërkatja me grimca xhami e akullit në Arktik

Një projekt me bazë në Kaliforni përmban një ide inovative:të spërkasë me një shtresë të hollë mikrosferash prej xhami (HGM) akullin në Arktik për të rritur aftësinë e tij për të reflektuar rrezatimin e diellit. Mendohet se kjo shtresë e hollë qelqi do të mbronte akullin më të ri, që është shumë i ndjeshëm ndaj shkrirjes, derisa të shndërrohej në një “akull shumëvjeçar shumë reflektues”.

5. Një bojë ftohëse ultra e bardhë

Studiuesit në Universitetin Pardju, kanë dalë me një ide të çmendur për të luftuar ndryshimin e klimës:të lyhet gjithçka me të bardhë. Bojë e tyre e re ultra e bardhë, është më shumë se 98 për qind reflektuese, gjë që e lejon atë të ulë temperaturën e sipërfaqeve të nxehta për periudha më të gjata kohore.

Shkencëtarët pretendojnë se lyerja e 1000 metra katrorë të një sipërfaqeje me këtë bojë mund të ketë një fuqi ftohëse prej 10 kilovatësh. Sipas  Forumit Ekonomik Botëror, në qytetet që po nxehen me ritme alarmante, kjo bojë mund të ndihmojë që temperatura të ulet disi, të paktën për njëfarë kohe./Bota.al

Vendi

Raporti për Arlinda Zekajn: Gërvalla numëron shkeljet e gjykatës e prokurorisë dhe refuzon dorëheqjen

Published

on

By

Ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla, ka paraqitur sot raportin zyrtar mbi vrasjen e Arlinda Zekajt, duke adresohet drejtpërdrejt përgjegjësinë te një sërë institucionesh të drejtësisë e sigurisë, ndërsa ka deklaruar se ekzekutivi nuk mban asnjë përgjegjësi lidhur me rastin. Gërvalla bëri të ditur se raporti është vetëm pjesërisht i plotë, me arsyetimin se nuk kanë marrë përgjigje nga të gjitha institucionet kompetente.

Pavarësisht shkeljeve të evidentuara, ministrja theksoi se dikasteri që ajo drejton nuk ka kompetenca ligjore për të ndërhyrë apo hetuar punën e gjykatave, prokurorive apo policisë, për shkak të parimit të ndarjes së pushteteve. Ajo shtoi se pret që komisioni hetimor i Kuvendit të ndihmojë në zbardhjen e plotë të mosveprimeve institucionale.

Gërvalla bëri me dije se institucionet kishin marrë paralajmërime të përsëritura për rrezikun që i kanosej viktimës, duke filluar nga 10 korriku kur ajo raportoi dhunën fizike e psikike, e deri te kërkesat e saj të njëpasnjëshme për urdhërmbrojtje urgjente. Sipas saj, nga dokumentacioni i shqyrtuar krijohet bindja se vrasja me shumë gjasë mund të parandalohej, ndërsa ngriti pyetje edhe për ndikime të mundshme nga “qarqe politike e kriminale” në vonesat dhe neglizhencën e treguar, ani pse pranoi se raporti nuk përmban prova direkte për këtë të fundit.

E pyetur për mundësinë e dorëheqjes, Gërvalla refuzoi një hap të tillë në këtë moment, duke deklaruar se tani është koha për të identifikuar e adresuar përgjegjësitë, dhe se dorëheqja e saj nuk do të ndihmonte në këtë proces

Gjetjet e raportit sipas institucioneve:

  • Gjykata Themelore në Pejë: Raporti konstaton vonesa tej afateve ligjore në trajtimin e kërkesës për urdhërmbrojtje, e cila mori mbi një muaj kohë për t’u nxjerrë. Viktima i kishte shkruar dy herë kryetarit të gjykatës duke paralajmëruar rrezikun për jetën, por përgjigja konstatoi se gjyqtari kishte vepruar brenda afateve. Po ashtu, vendimet për kthimin e saj në shtëpi dhe zbatimi i urdhrit mbrojtës nuk u jetësuan.
  • Prokuroria Themelore: Ishin të informuar vazhdimisht për kërcënimet. Raporti veçon se më 23 tetor kryeprokurorja Lumturije Vuqetaj u njoftua me shkrim për kërcënimin e drejtpërdrejtë me vrasje nga Albert Sylaj, por prokurorja përgjegjëse refuzoi të hapte rast për kanosje. Dy ditë më vonë ndodhi vrasja. Aktualisht, dy prokuroret e përfshira janë suspenduar.
  • Qendra për Punë Sociale (QPS): Nuk e konsideroi detyrim krijimin e kushteve për kthimin e viktimës në shtëpi, nuk dorëzoi raportin në kohë dhe mungoi në seancën gjyqësore të 5 tetorit. Vlerësimi psikologjik po ashtu përmbante të dhëna që kundërshtonin pretendimet se fëmija nuk dëshironte të qëndronte me nënën.
  • Komuna: Nga pushteti lokal është pranuar vetëm një përgjigje prej shtatë rreshtash, pa asnjë informacion për masa konkrete apo plane për ditët në vijim.

 

Continue Reading

Rajoni

Kryeministri Rama përsërit ftesën për dialog në ditën e 18-të të protestave

Published

on

By

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, ka ripërsëritur sot ftesën e tij drejtuar protestuesve për të hyrë në dialog. Në ditën e 18-të të tubimeve para godinës së Kryeministrisë, ai ka publikuar një video në rrjetet sociale ku shfaqet tryeza e betonit e vendosur për përfaqësuesit e protestës.

Pavarësisht një rënieje në numrin e pjesëmarrësve gjatë ditëve të fundit, tubimet po vazhdojnë me kërkesën kryesore për dorëheqjen e kryeministrit. Nga ana e tij, Rama ka bërë të ditur se mbetet i hapur për të diskutuar kërkesat, por deri më tani nuk ka ndonjë përgjigje zyrtare nga organizatorët e protestës. /E.A/

Continue Reading

Vendi

Arrestohet në Prishtinë i dënuari për keqpërdorim të besimit

Published

on

By

Njësitë e Stacionit Policor Veriu në Prishtinë kanë arrestuar një 36-vjeçar të kërkuar nga drejtësia.

Personi me inicialet V. R. kërkohej për veprën penale “Keqpërdorim i besimit”, për të cilën është dënuar me një vit burgim.

Sipas njoftimit zyrtar të Policisë së Kosovës, pas përfundimit të procedurave të nevojshme policore, i arrestuari është dërguar menjëherë në vuajtje të dënimit në përputhje me vendimin e gjykatës. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Ndahet nga jeta në moshën 86-vjeçare aktori i njohur britanik Sir Patrick Stewart

Published

on

By

Aktori i njohur britanik Sir Patrick Stewart, i shquar për rolet e tij ikonike si Kapiten Jean-Luc Picard në “Star Trek” dhe Profesor Charles Xavier në sagën “X-Men”, ka ndërruar jetë në moshën 86-vjeçare në shtëpinë e tij në Los Angeles. Njoftimi u bë i ditur përmes llogarisë së tij zyrtare në Instagram, ku u konfirmua se ai u ndaj nga jeta të mërkurën, më 28 tetor, pas një beteje të shkurtër me sëmundjen e Alzheimerit dhe demencën me trupat Lewy.

Në deklaratën zyrtare thuhet se Stewart u ndaj nga jeta i rrethuar nga bashkëshortja e tij, Sunny, si dhe familjarët e miqtë e ngushtë. Përveç karrierës së tij të bujshme në kinematografi dhe televizion, ai u vlerësua lart si një nga aktorët më të mëdhenj të skenës teatrale, fitues i dy çmimeve “Laurence Olivier” dhe një çmimi “Grammy”, ndërsa në vitin 2010 u dekorua me titullin “Kalorës” nga Mbretëresha Elizabeth II.

Karriera e tij e pasur përfshin dekada pune në teatër dhe film, ndërsa roli i tij i fundit i xhiruar do të shfaqet në filmin “Avengers: Doomsday”. Ndarja e tij nga jeta ka nxitur reagime të shumta dhe ngushëllime nga koleget, industria e artit dhe adhuruesit e tij në mbarë botën. /The Guardian/

 

Continue Reading

Të kërkuara