Lajmet

Pesë nga idetë më të çuditshme për të luftuar ndryshimet klimatike

Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

Published

on

Kur flitet për luftën ndaj ndryshimeve të klimës, sa më shumë ide të ketë, aq më mirë është, të paktën në parim. Ndërsa këto zgjidhje kreative mund të duken në fillim të nxituara, nëse do të kishte ndonjëherë një kohë për të mirëpritur ide kreative dhe madje të çmendura, ajo është pikërisht tani. Ja cilat janë disa nga idetë më befasuese, që kanë propozuar shkencëtarët për të ndalur ndryshimin e klimës.

1. Pemët mekanike

Çfarë mund të bëhet nuk ka pemë të vërteta? Të mbjellim pemë artificiale. Profesori i inxhinierisë Klaus Lakner, ka shpikur një pemë mekanike, e cila është projektuar e enkas qëtë kapë karbonin. Sipas Universitetit Shtetëror të Arizonës, pema do të jetë 10 metra e lartë, e projektuar për të kapur karbonin që ndodhet në ajër. Pema e parë, e cila ndodhet në kampusine Universitetit të Arizonës, do të kapë 91 kg karbon në ditë. Lakner shpreson të përmirësojë teknologjinë në mënyrë që “fermat e pemëve” të mund të kapin deri në 1000 ton karbon në ditë.

2. Ndërtimi i mureve nënujore për të bllokuar zhvendosjen e akullnajave drejt zonave më të ngrohta

Kur uji i ngrohtë i oqeanit përplaset me akullnajat, i shkrin ato me një shpejtësi alarmante.Kjo është arsyeja pse disa shkencëtarë kanë sugjeruar ndërtimin e mureve nënujore për të mbrojtur akullnajat nga ky ujë gjithnjë e më i ngrohtë. Madhësia e murit do të varet nga madhësia e akullnajës.  

Për shembull, akullnaja e Grenlandës do të kërkonte një mur 4.8 km të gjatë dhe 159 metra të lartë. “Ne besojmë se kjo metodë mund të vonojë shkrirjen e akullit tokësor të Groenlandës dhe Antarktidës, duke blerë kohë shumë të vyer për të trajtuar ngrohjen globale”- shkruajnë autorët e studimit të kryer në vitin 2018.

3. Zbehja e rrezeve të Diellit

Studiuesit në Universitetin e Harvardit, propozojnë idenë e zbehjes së rrezeve të Diellit me karbonat kalciumi. Sipas një studimi të gushtit 2018 të botuar në revistën “Nature”, aerosoletdo të imitonin efektet e hijes së shkaktuar nga shpërthimi i vullkaneve. Dihet që pas shpërthimeve të mëdha vullkanike si El Chichón dhe Malit Pinatubo, Toka përjetoi një periudhë ftohjeje për shkak të sasisë së reduktuar të dritës së diellit.  

4. Spërkatja me grimca xhami e akullit në Arktik

Një projekt me bazë në Kaliforni përmban një ide inovative:të spërkasë me një shtresë të hollë mikrosferash prej xhami (HGM) akullin në Arktik për të rritur aftësinë e tij për të reflektuar rrezatimin e diellit. Mendohet se kjo shtresë e hollë qelqi do të mbronte akullin më të ri, që është shumë i ndjeshëm ndaj shkrirjes, derisa të shndërrohej në një “akull shumëvjeçar shumë reflektues”.

5. Një bojë ftohëse ultra e bardhë

Studiuesit në Universitetin Pardju, kanë dalë me një ide të çmendur për të luftuar ndryshimin e klimës:të lyhet gjithçka me të bardhë. Bojë e tyre e re ultra e bardhë, është më shumë se 98 për qind reflektuese, gjë që e lejon atë të ulë temperaturën e sipërfaqeve të nxehta për periudha më të gjata kohore.

Shkencëtarët pretendojnë se lyerja e 1000 metra katrorë të një sipërfaqeje me këtë bojë mund të ketë një fuqi ftohëse prej 10 kilovatësh. Sipas  Forumit Ekonomik Botëror, në qytetet që po nxehen me ritme alarmante, kjo bojë mund të ndihmojë që temperatura të ulet disi, të paktën për njëfarë kohe./Bota.al

Vendi

Nisin xhirimet e filmit të shkurtër “Deltar” me regji të Ibër Dearit

Published

on

Kanë nisur xhirimet e filmit me metrazh të shkurtër “Deltar”, me regji të Ibër Dearit, ndërsa producent dhe skenarist është Afrim Muçaj. Filmi është i subvencionuar nga Qendra Kinematografike e Kosovës.

“Deltar” sjell historinë e një djaloshi i cili detyrohet të largohet nga shtëpia së bashku me familjen, ndërsa qeni i tij mbetet pas, i lidhur në zinxhir.

Filmi trajton tema si lufta, braktisja, humbja, ikja dhe ndarja nga gjithçka që një fëmijë njeh dhe do, duke e sjellë luftën dhe pasojat e saj përmes përjetimit të një fëmije.

Në kastin e filmit janë Ledion Mulaki, Afrim Muçaj, Gentrit Shala, Mia Muçaj dhe Valon Nuhiu, së bashku me aktorë të tjerë./A.K/

Continue Reading

Rajoni

Tragjedi në Floridë: Humbin jetën 3 fëmijë të një familjeje shqiptare si pasojë e një zjarri në banesë

Published

on

By

Një ngjarje e rëndë ka goditur një familje me origjinë nga Shqipëria në Jacksonville të Floridës, ku tre fëmijë kanë humbur jetën pasi banesa e tyre dykatëshe u përfshirë nga flakët në orët e para të mëngjesit të së mërkurës.

Nga ky zjarr katër persona të tjerë, dy fëmijë dhe dy të rritur, ndodhen në gjendje kritike për jetën në spital. Bilanci u konfirmua nga shefi i Departamentit të Zjarrfikësve dhe Shpëtimit të Jacksonville, Percy Golden.

Zjarri shpërtheu rreth orës 05:15 në zonën Windergate Drive. Me të mbërritur në vendngjarje, ekipet e shpëtimit gjetën katin e parë të përfshirë nga flakët e fuqishme dhe katin e dytë të mbushur me tym të dendur.

Ndonëse dy të rritur dhe dy fëmijë arritën të dilnin nga ndërtesa, zjarrfikësit gjetën brenda tre fëmijët e tjerë pa shenja jete. Sipas dëshmive të fqinjëve, banorët e zonës ndihmuan për të nxjerrë nga dritarja e katit të dytë një foshnjë dhe një adult përpara se zjarri të vihej nën kontroll rreth orës 05:40.

Pranë banesës së shkatërruar mbërritën edhe gjyshërit e fëmijëve, Alia dhe Artan Sulollari, teksa mediat lokale kapën momentet prekëse të familjarëve pranë shtëpisë së dëmtuar rëndë.

Departamenti i Zjarrfikësve ka shprehur ngushëllime të thella për familjen, ndërsa Kryqi i Kuq Amerikan është angazhuar për t’i ardhur në ndihmë personave të mbetur pa strehë. Autoritetet kompetente kanë nisur menjëherë hetimet për të përcaktuar shkaqet e këtij zjarri fatal.

 

Continue Reading

lajme

Palatova në takim lamtumirës me Kurtin, bën thirrje për formimin e institucioneve

Published

on

By

Shefja në detyrë e Zyrës së Bashkimit Evropian në Kosovë, Eva Palatova, ka zhvilluar një takim lamtumirës me kryeministrin në detyrë, Albin Kurti.

Në qendër të këtij takimi ishte kriza politike në vend, me ç’rast diplomatja e BE-së ia ka përcjellë kreut të ekzekutivit në detyrë kërkesën e prerë të Brukselit për zhbllokimin e situatës dhe ngritjen e menjëhershme të institucioneve të reja.

Përmes një njoftimi zyrtar pas takimit, Zyra e BE-së në Kosovë bëri me dije se Palatova ka nënvizuar rëndësinë e reformave dhe shfrytëzimit të mbështetjes financiare evropiane.

“Duke i dhënë lamtumirën Kryeministrit në detyrë Albin Kurti, Shefja në detyrë e BE-së në Kosovë Eva Palatova përsëriti thirrjen e BE-së për formimin e institucioneve të Kosovës, tejkalimin e ngërçit politik, avancimin e reformave dhe shfrytëzimin e plotë të Planit të Rritjes të BE-së për zhvillimin e Kosovës si një vend shumetnik që aspiron anëtarësimin në BE. BE-ja është partneri më i fuqishëm i Kosovës”, thuhet në njoftim.

Ky takim vjen në një kohë kur opozita po zhvillon protesta para ndërtesës së Qeverisë, duke kërkuar po ashtu vazhdimin e seancës konstituive të Kuvendit dhe zgjidhjen e ngërçit institucional.

Continue Reading

Lajmet

KGJK refuzon kthimin e gjyqtarëve dhe stafit serb të dorëhequr në veri: Emrat i dërgohen Presidentes për lirim nga detyra

Published

on

By

Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGJK) ka refuzuar kërkesat e gjyqtarëve dhe stafit administrativ serb në veri të vendit për tërheqjen e dorëheqjeve dhe rikthimin e tyre në sistemin gjyqësor, pas dorëheqjes masive që kishin bërë në vitin 2022.

Vendimi u mor me 9 vota për, 1 kundër dhe 1 abstenim. Pas këtij vendimi, emrat e zyrtarëve serbë do t’i përcillen ushtrueses së detyrës së presidentes për lirim zyrtar nga detyra.

Artan Abazi, anëtar i KGJK-së kundërshtoi rikthimin e tyre, duke theksuar se dorëheqjet e vitit 2022 ishin të parevokueshme dhe se mungesa katërvjeçare i ka bërë ata profesionalisht të papërshtatshëm për shkak të ndryshimit të ligjeve dhe praktikave.

“Duke pasur parasysh që në vitin 2022, këta gjyqtarë me vullnetin e tyre kanë dhënë dorëheqje të parevokueshme… ata kanë humbur edhe aftësinë profesionale për ta ushtruar pozitën. Po ashtu, konsideroj se disa janë të përfshirë në aktivitete politike dhe s’kanë vend në sistem, ndërsa për disa nuk e dimë nëse kanë kryer vepra penale”.

Ivana Milenkoviq, anëtare e KGJK-së mbështeti kërkesën për rikthim, duke argumentuar se pranimit i tërheqjes së dorëheqjeve do të garantonte të drejtat kushtetuese për qytetarët e atij rajoni.

Me këtë vendim, KGJK-ja u ka dhënë fund speculimeve për një rikthim të mundshëm të zyrtarëve të dorëhequr, duke hapur rrugën për përmbylljen ligjore të statusit të tyre. /E.A/

 

Continue Reading

Të kërkuara