Kuriozitete
Përqafimi i përjetshëm: Eshtrat e dashnorëve 1 mijë e 500 vjeçar u zbuluan në Kinë
Published
4 years agoon
By
Betim GashiMbetjet skeletore të të dashuruarve, të cilët u varrosën së bashku më shumë se 1 mijë e 500 vjet më parë në Kinën veriore, u zbuluan kohët e fundit, ende “të mbyllur në një përqafim të përjetshëm”, ka zbuluar një studim i ri.
Është e mundur që gruaja, e cila kishte një unazë metalike në gishtin unazor të dorës së majtë, të sakrifikonte veten për t’u varrosur me burrin e saj, thonë studiuesit.
Edhe pse varrosjet e përbashkëta të burrave dhe grave nuk janë të rralla në Kinë, ky varrim i ndërthurur “me dy skelete të mbyllur në një përqafim me një shprehje të guximshme të dashurisë” është i pari i këtij lloji në vend dhe mund të pasqyrojë një ndryshim në qëndrimet ndaj dashurisë në shoqërinë kineze.
“Ky është [çifti] i parë që gjendet në një përqafim dashurie kudo në Kinë”, tha studiuesi kryesor Qian Wang, profesor në Departamentin e Shkencave Biomjekësore pranë Kolegjit të Stomatologjisë A&M të Teksasit.
Arkeologët zbuluan varrin në qershor të vitit 2020 gjatë gërmimeve të një varreze që u zbulua gjatë punës ndërtimore në provincën Shanxi. Varrezat përmbanin rreth 600 varrime nga Xianbei, një grup i lashtë nomad në Kinën veriore që u asimilua në kulturën Han, dhe datuan në kohën e dinastisë Wei të Veriut (386-534 pas Krishtit).

Për shkak se varrimi ishte unik, arkeologët vendosën të mos gërmojnë plotësisht mbetjet skeletore. Në vend të kësaj, ekipi i la ata të ndërthurur në mënyrë që dyshja të mund të ekspozonte në një ekspozitë muzeore të ardhshme.
Arkeologët kanë gjetur edhe dy çifte të tjerë të varrosur së bashku në të njëjtat varreza, por ato çifte nuk u përqafuan dhe gratë nuk kishin unaza, tha Wang.
Gërmimi i pjesshëm i këtyre të dashuruarve zbuloi ende shumë për ta. Burri ishte rreth 161.5 centimetra i gjatë dhe kishte disa lëndime, duke përfshirë një krah të thyer, një pjesë të gishtit që mungonte në dorën e tij të djathtë dhe frakturat në këmbën e tij të djathtë. Ai ndoshta ka vdekur midis moshës 29 dhe 35 vjeç, thanë studiuesit. Në të kundërt, gruaja ishte mjaft e shëndetshme kur vdiq. Ajo ishte 157.1 cm e gjatë dhe kishte vetëm disa probleme dentare, përfshirë kariesin. Ajo me siguri vdiq midis moshës 35 dhe 40 vjeç.
Kush e varrosi çiftin e bëri këtë me butësi. Trupi i burrit ishte i përkulur drejt asaj të gruas dhe krahu i tij i majtë shtrihej nën trupin e saj. Krahu i tij i djathtë u mbështjell me të, dora e tij u mbështet mbi belin e saj. Trupi i femrës u vendos “në një pozicion për t’u përqafuar”, shkruan studiuesit në studim. Koka e saj është kthyer poshtë, që do të thotë se fytyra e saj do të mbështetej mbi shpatullën e tij. Krahët e saj u mbështollën rreth trupit të tij.
Ndoshta kjo skenë pasqyroi angazhimin e çiftit ndaj njëri -tjetrit në jetë.
“Mesazhi [i varrimit] ishte i qartë – burri dhe gruaja u shtrinë së bashku për herë të fundit, duke u përqafuar për dashurinë e përjetshme gjatë jetës së përtejme”, shkruan studiuesit në studim.
Ekipi kishte disa ide se si çifti përfundoi në të njëjtin varr. Nuk ka gjasa që të dashuruarit të vdisnin në të njëjtën kohë nga dhuna, sëmundja ose helmimi, pasi ende nuk ka prova për ndonjë nga sa më sipër. Ndoshta burri vdiq i pari dhe gruaja sakrifikoi veten në mënyrë që ata të varroseshin së bashku, thanë studiuesit.
Është gjithashtu e mundur që gruaja të ketë vdekur e para dhe burri të sakrifikojë veten; megjithatë, kjo ka më pak gjasa sepse gruaja duket të ketë qenë më mirë në shëndet sesa partneri i saj.
“Ndërsa rrethanat që çuan në varrosjen intime të këtyre zogjve në dashuri mbeten një mister, varrimi i tyre është një shfaqje unike e emocioneve njerëzore të dashurisë në një funeral, duke ofruar një pasqyrë të rrallë në dashurinë, jetën, vdekjen dhe jetën e përtejme”, përfundoi Wang.
Kuriozitete
Pirunë plastikë në kopsht! Ide e thjeshtë, efekt i madh
Published
1 day agoon
November 27, 2025By
UBT News
Kushtet dimërore, përfshirë temperaturat e ulëta, ngricat dhe erën, paraqesin sfida të mëdha për bimët dhe kopshtet.
Për të siguruar mbijetesën, përgatitja e kopshtit me kohë është thelbësore. Edhe llojet më rezistente mund të dëmtohen nga i ftohti, prandaj ekspertët këshillojnë masa të thjeshta, por efektive për mbrojtjen e bimëve.
Një metodë e pazakontë që po fiton popullaritet për kopshtarët amatorë përfshin pirunët plastikë. Vendosja në tokën e kopshtit krijon një barrierë fizike që pengon dëmtuesit, si minjtë, lepujt, ketrat dhe dhelprat, të shkatërrojnë të mbjellat gjatë dimrit, raporton Daily Express.
Sipas Ideal Home, sipërfaqja e mprehtë e krijuar nga pirunët e ngulur në tokë e bën ambientin të pakëndshëm për disa dëmtues, të cilët e shmangin atë zonë. Lucy Bradley, eksperte për kopshte dhe sera në kompaninë Easy Garden Irrigation, shpjegon:
“Dëmtuesit e vegjël, si kërmijtë, pengohen nga sipërfaqja e mprehtë që krijohet nga pirunët. Për efekt maksimal, pirunët duhet të vendosen të dendur, rreth 5 centimetra larg njëri-tjetrit, duke rrethuar veçanërisht bimët e ndjeshme, si fidanët e rinj.”
Ky truk i thjeshtë është një mënyrë efektive për t’i mbajtur bimët të sigurta gjatë muajve të ftohtë dhe për të shmangur dëmtimet e padëshiruara nga vizitorët e papritur të kopshtit. /A.Z/UBT News/
bime
Kuriozitete
Kina zbulon depozitën më të madhe të arit në historinë e saj
Published
2 days agoon
November 26, 2025By
UBT News
Kina njoftoi se me zbulimin e depozitës më të madhe të arit të regjistruar ndonjëherë në vend.
Depozita ndodhet në provincën Liaoning dhe përmban rreth 1.444 tonë ar të pastër, duke u cilësuar si gjetja më e madhe që nga themelimi i Republikës Popullore të Kinës në vitin 1949.
Sipas Ministrisë së Burimeve Natyrore, zona përfshin rreth 2.586 milionë tonë xehe, me një përqendrim mesatar prej 0.56 gramësh ar për ton. Edhe pse konsiderohet xehe me përqendrim të ulët, autoritetet e kanë përshkruar zbulimin si një depozitë “super të madhe”.
Vlera e përgjithshme e arit llogaritet të tejkalojë 166 miliardë euro.
Kërkimet janë zhvilluar nga kompania shtetërore Liaoning Geological and Mining Group, me rreth 1,000 ekspertë dhe punëtorë të angazhuar në procesin e eksplorimit.
Vendndodhja e saktë e depozitës nuk është bërë publike, duke ngritur dyshime për arsye të mundshme strategjike.
Zbulimi vjen në një kohë kur çmimet globale të arit janë rritur ndjeshëm dhe Kina po intensifikon kërkimet për burime të reja, për të përmbushur kërkesën e brendshme dhe tregun ndërkombëtar. /A.Z/UBT News/
Kuriozitete
Një robot kinez shkruan historinë me udhëtimin e tij 106 km
Published
2 days agoon
November 26, 2025By
UBT News
Një robot humanoid kinez ka hyrë në Librin e Rekordeve Guinness pasi përfundoi me sukses një udhëtim tre-ditor prej 66 miljesh (rreth 106 kilometra) – distanca më e gjatë ecur ndonjëherë nga një robot i këtij lloji.
AgiBot A2, me lartësi rreth 1.68 metra, nisi rrugëtimin në mbrëmjen e 10 nëntorit nga qyteti Suzhou. Gjatë ecjes ai përshkoi autostrada dhe rrugë urbane, përpara se të mbërrinte në Bund, zonën historike të Shanghait, më 13 nëntor, sipas njoftimit të Rekordeve Botërore Guinness.
Kompania AgiBot, me seli në Shanghai, deklaroi se roboti i tyre përshkoi terrene të ndryshme dhe respektoi rregullat e trafikut gjatë gjithë udhëtimit të pandërprerë prej 66 miljesh.
Në pamjet e publikuara nga kompania, modeli A2 me ngjyrë argjendtë e të zezë shfaqet duke ecur përgjatë rrugëve pranë biçiklistëve dhe drejtuesve të skuterëve, ndërsa në momentet e fundit të udhëtimit ai shpejton ritmin dhe ecën përgjatë zonës së Bundit. /A.Z/UBT News/
Kuriozitete
Zbulim i ri: Truri arrin kulmin në 32 vjeç
Published
2 days agoon
November 26, 2025By
UBT News
Shkencëtarët kanë zbuluar se truri kalon në pesë faza kryesore gjatë jetës, me pika të rëndësishme kthese në moshat 9, 32, 66 dhe 83 vjeç, raporton BBC.
Studimi përfshiu rreth 4,000 persona deri në moshën 90 vjeç dhe analizoi mënyrën se si ndryshojnë lidhjet midis qelizave të trurit.
Sipas hulumtimit të Universitetit të Kembrixhit, truri vazhdon të zhvillohet deri në fillim të të tridhjetave — periudha që konsiderohet si kulmi neurologjik. Ky ritëm ndryshimi shpjegon edhe pse rreziku për çrregullime të shëndetit mendor apo demencë ndryshon me moshën.
Pesë fazat e trurit janë:
• Fëmijëria (0–9 vjeç): rritje e shpejtë e trurit dhe formim i shumtë i sinapseve, por me efikasitet të ulët.
• Adoleshenca (9–32 vjeç): faza më e madhe e riorganizimit; truri bëhet më efikas dhe arrin kulmin në të 30-at. Kjo periudhë shoqërohet me rrezik më të lartë për çrregullime mendore.
• Mosha e rritur (32–66 vjeç): stabilitet i funksioneve dhe personalitetit, me ndryshime të ngadalta.
• Plakja e hershme (66–83 vjeç): truri ndahet në zona që punojnë më fort veçmas; fillojnë të shfaqen rreziqe si demenca apo hipertensioni.
• Plakja e vonë (83+): ndryshime të mëtejshme në lidhjet e trurit, të ngjashme me fazën e mëparshme, por më të theksuara.
Studiuesja Alexa Mousley thotë se fazat përputhen dukshëm me momente kyçe të jetës — nga puberteti te ndryshimet sociale në të 30-at dhe sfidat shëndetësore në moshë të thyer. /A.Z/UBT News/
ChatGPT can make mistakes. Check important info.
Rektori Hajrizi po qëndron në vizitë zyrtare në Texas
28 Nëntori pa kufij – Nga Shqipëria në Kosovë
UBT uron 28 Nëntorin – Ditën e Flamurit dhe Pavarësisë
Mjekra e dyfishtë, zgjidhje praktike për fytyrë më të bukur
Sipërfaqet dhe objektet që nuk duhet t’i pastroni kurrë me uthull
Profesori i UBT-së, Alfred Marleku, publikon artikullin shkencor në revistën ndërkombëtare Defense & Security Analysis
Makina e vitit 2026 në Gjermani, ja kush po e dominon kategorinë
Volejbollistja Julia Azevedo shpëton mrekullisht pas një sulmi me armë në Rio de Janeiro
Ndërron jetë aktori dhe këngëtari Michael DeLano
Të kërkuara
-
Aktualitet1 month agoProfesoresha e UBT-së, Marigona Bekteshi-Ferati, fituese e bursës prestigjioze Fullbright Visiting Scholar, Profesor Vizitor dhe Post Doktoraturë
-
Rajoni2 months agoPolicia, FSK-ja dhe Shërbyesit Civilë përfitojnë bursë 20 për qind në programet Master Shkenca Politike dhe Studime të Sigurisë në UBT
-
Vendi3 months agoVotoni për UBT-në dhe Rektorin Hajrizi në Triple E Awards: Dy nominime të reja ndërkombëtare për institucionin dhe Kosovën
-
Lajmet3 months agoProfesori i UBT-së fiton grant prestigjioz kërkimor në Universitetin Çarls të Pragës
