Kulturë

Përkujtohet patrioti Spiridon Ilo, i pari që regjistroi Himnin Kombëtar të Shqipërisë

Published

on

Muzeu Historik Kombëtar organizoi sot një aktivitet përkujtimor në nderim të muzikantit dhe atdhetarit të njohur shqiptar Spiridon Ilo, i cili lindi më 30 shtator 1876, në qytetin e bukur të Korçës. Kjo ngjarje shënon jo vetëm një përkujtim të veprës së tij, por edhe një rikujtim të rëndësisë së tij në historinë kulturore dhe patriotike të Shqipërisë.

Spiridon Ilo, që në moshë të re, mërgoi drejt Shteteve të Bashkuara të Amerikës, ku, përveç angazhimeve të tij të përditshme, ndjente një pasion të madh për muzikën. Ai ndoqi studimet e larta për muzikë, duke forcuar kështu njohuritë dhe aftësitë e tij artistike. Ai ishte shqiptari i parë që ngriti një firmë për pllakat e gramafonit, një hap revolucionar për kultivimin e kulturës muzikore shqiptare në diasporë. Me entuziazëm, ai regjistroi një numër të madh këngësh patriotike dhe popullore, duke kontribuar kështu në ruajtjen dhe promovimin e traditës muzikore shqiptare.

Në vitin 1923, Ilo themeloi shoqërinë e parë diskografike që nxirrte këngë shqip, duke luajtur një rol të rëndësishëm në zhvillimin e kulturës shqiptare gjatë viteve 1920-1940. Ai nuk ndaloi së punuari për muzikën dhe identitetin shqiptar; një nga arritjet më të rëndësishme ishte regjistrimi i parë i Himnit Kombëtar të Shqipërisë, një veprim që përfaqësonte një ngjarje historike për kombin tonë. Regjistrimi, me numër E-3948, u realizua me zërin e tij dhe të tenorit arbëresh Giuseppe Mauro, duke e kthyer këtë moment në një kujtim të paharrueshëm për të gjithë shqiptarët.

Në vitet ’20, Spiridon Ilo botoi dhe shpërndau kartolina me tema patriotike, si dhe krijoi komedinë “Vërtet ëndërr” dhe përmbledhjen me këngë patriotike “Dëshirat e zemrës”. Pas një periudhe të gjatë në diasporë, ai u rikthye në Rumani dhe, në vitin 1926, vendosi përfundimisht në Korçë, qytetin e tij të lindjes. Më 1 prill 1945, iu akordua pensioni si Patriot i Rilindjes Kombëtare, një njohje e merituar për kontributin e tij të jashtëzakonshëm.

Një nga veprat e tij më të çmuara ishte sjellja e kallëpeve të pllakatave të gramafonit në Shqipëri, të cilat në vitin 1946 ai ia dhuroi Komitetit Ekzekutiv, duke i siguruar kështu trashëgiminë kulturore vendase. Spiridon Ilo ndërroi jetë në Korçë në vitin 1950, por veprat dhe kontributet e tij do të mbeten gjithmonë një pjesë e rëndësishme e historisë sonë kombëtare. Në përkujtim të tij, ne rikujtojmë jo vetëm veprën e tij, por edhe pasionin e tij të paepur për atdhenë dhe kulturën shqiptare./UBTNews/

Kulturë

Ulpiana drejt një plani të qëndrueshëm konservimi

Published

on

Dje ka nisur punëtoria dyditore për hartimin e Planit të Konservimit për lokalitetin arkeologjik Ulpiana Iustiniana Secunda, duke mbledhur përfaqësues institucionesh dhe profesionistë nga fusha e trashëgimisë kulturore, planifikimit hapësinor, turizmit dhe zhvillimit lokal.

Në hapje, zëvendësministrja e Kulturës, Nora Arapi Krasniqi, theksoi rëndësinë institucionale dhe kulturore të Ulpianës dhe përkushtimin për mbrojtjen dhe zhvillimin e saj.

Në vijim, drejtori i CHwB Kosova, Sali Shoshi, vuri në pah rëndësinë e këtij plani për ndërtimin e një qasjeje të qëndrueshme dhe afatgjatë në menaxhimin e lokalitetit. Ndërsa drejtoresha e Institutit Arkeologjik të Kosovës, Zana Rama, theksoi dimensionin shkencor dhe potencialin kërkimor të Ulpianës, ndërsa nënkryetari i Graçanicës, Leutrim Ajeti, nënvizoi lidhjen e komunitetit me parkun arkeologjik dhe rëndësinë e tij për zonën.

Punëtoria vijoi me sesione diskutimi dhe prezantimesh profesionale, ku u ndanë përvoja konkrete dhe modele të suksesshme ndërkombëtare në menaxhimin e lokaliteteve arkeologjike.

Ky proces zhvillohet në partneritet ndërmjet Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit, Institutit Arkeologjik të Kosovës dhe CHwB Kosova, me synim krijimin e një kornize gjithëpërfshirëse për ruajtjen, menaxhimin dhe zhvillimin e qëndrueshëm të Ulpianës.

Continue Reading

Kulturë

Ministria e Kulturës hap ish-shkollën “Ramiz Sadiku” në Marec

Published

on

Ministria e Kulturës ka njoftuar se ish-shkolla “Ramiz Sadiku” në Marec është transformuar në një hapësirë të re krijuese, e cila do të shërbejë si platformë për art, bashkëpunim dhe angazhim komunitar.

Në hapjen e kësaj qendre të re të krijimtarisë ishin pjesë partnerë institucionalë, përfaqësues të komunitetit dhe bashkëpunëtorë që kontribuan në këtë ndërhyrje.

Fjalën e morën ministrja e Kulturës, Saranda Bogujevci, kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, i Ngarkuari me Punë në Ambasadën e Luksemburgut, Eric Dietz, përfaqësuesi i përhershëm i UNDP në Kosovë, Nuno Queirós dhe artisti me famë botërore, Sislej Xhafa.

Ky transformim dëshmon se hapësirat ekzistuese mund të rimendohen dhe të rilindin, duke sjellë energji dhe funksion të ri përmes kulturës dhe kreativitetit.

Në kuadër të hapjes u prezantua performanca artistike “Asgjë për të parë. Gjithçka për të zbuluar”, e realizuar nga Sislej Xhafa në bashkëpunim me studentët e programit Art & Media Digjitale (AMD/UBT), nën udhëheqjen e prof. Burim Berishës, duke ofruar një përvojë kuptimore që lind përmes përjetimit dhe eksplorimit.

Kjo iniciativë është pjesë e projektit “Industritë Kreative”, i financuar nga Dukati i Madh i Luxembourg dhe i zbatuar nga UNDP Kosovë, në partneritet me Minstrinë e Kulturës.

 

Continue Reading

Kulturë

129 vite nga botimi i numrit të parë të revistës “Albania”

Published

on

Më 25 mars 1897, në Bruksel nisi rrugëtimin numri i parë i revistës “Albania”, një nga botimet më të profilizuara të periudhës së Rilindjes Kombëtare.
Nën drejtimin e Faik Konica, ky organ periodik u shndërrua në një platformë që ndërthuri politikën, letërsinë dhe shkencën.
Më pas, botimi i tij u vazhdua në Londër deri në vitin 1909.
Përmes një qasjeje shumëgjuhëshe, revista u bë një pikë e rëndësishme takimi diplomatik dhe kulturor, me një ndikim të dukshëm në historiografinë shqiptare.
Ajo funksionoi si një enciklopedi e gjallë, ku u trajtuan standardizimi i alfabetit, lëvrimi i gjuhës dhe bazat e kritikës letrare, duke botuar shkrime e recensione për vepra e autorë shqiptarë dhe arbëreshë.
Me kontributet e personaliteteve si Gjergj Fishta, Fan Noli e Andon Zako Çajupi, revista “Albania” ka mbetur një arkivë e çmuar e identitetit tonë kombëtar.

Continue Reading

Kulturë

Ministrja Bogujevci priti arkivat rajonale për 75-vjetorin e Arkivit të Kosovës

Published

on

Ministrja e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci, priti sot në takim udhëheqës dhe përfaqësues të arkivave nga vende të ndryshme të rajonit, të cilët po qëndrojnë në Kosovë në kuadër të aktiviteteve për shënimin e 75-vjetorit të themelimit të Arkivit të Kosovës.

U diskutua bashkëpunimi i deritanishëm në fushën e arkivistikës, duke u vlerësuar angazhimi i përbashkët për ruajtjen, promovimin dhe digjitalizimin e trashëgimisë dokumentare. Të pranishmit ndanë përvojat e tyre dhe theksuan rëndësinë e shkëmbimit të praktikave më të mira ndërmjet institucioneve.

U shpreh gatishmëria për thellimin e bashkëpunimit në të ardhmen përmes projekteve të përbashkëta, rritjes së kapaciteteve profesionale dhe avancimit të standardeve në këtë sektor.

Me këtë rast, pjesëmarrësit uruan përvjetorin e rëndësishëm, duke e cilësuar atë si një moment të veçantë për reflektim mbi arritjet dhe për nxitjen e zhvillimeve të mëtejshme në fushën e arkivistikës

Continue Reading

Të kërkuara