Kulturë

Përkujtohet në 198-vjetorin e vdekjes poeti romantik anglez, Bajron

Bajroni lindi në Londër më 22 janar 1788 në një familje aristokrate të varfëruar.

Published

on

Muzeu Historik Kombëtar përkujtoi sot në 198-vjetorin e vdekjes,  poetin romantik anglez Xhorxh Gordon Bajron. Bajroni lindi në Londër më 22 janar 1788 në një familje aristokrate të varfëruar. Kur ishte dhjetë vjeç, me vdekjen e xhaxhait, Bajroni trashëgoi titullin Lord dhe pallatin e çifligun Newstead Abbey. Më 1801 Bajronin e dërguan në Harrow, në shkollë, ku studioi gjuhët greke e latine, historinë dhe letërsinë angleze.Në moshën 18-vjeçare, Bajroni hyri në Universitetin e Kembrixhit (Trinity College). Më 1809 zuri vendin e tij në Dhomën e Lordëve, ku u shqua për idetë përparimtare. Po këtë vit ndërmori një udhëtim nëpër Evropë. Gjatë vizitës së tij në Shqipërinë Jugore, më saktësisht në Janinë, Lord Bajroni mori si kujtim nga ato vise një kostum tradicional shqiptar. Do të ishte pikërisht bukuria dhe e veçanta e këtij kostumi, që në verën e vitit 1813 do ta shtynin piktorin Thomas Philips që të realizonte portretin e famshëm të Lord Bajronit veshur me kostumin shqiptar, me titull “Portrait of a Nobleman in the dress of an Albanian” (Portret i një fisniku me veshje shqiptare). Portreti u vendos në Royal Academy dhe tani është i vendosur në ambasadën britanike në Athinë.Midis veprave letrare të tij, një vend të rëndësishëm zë poema “Çajld Harold” (Childe Harold’s Pilgrimage, 1812-1817), shkruar në bazë të përshtypjeve nga udhëtimet të poetit në Spanjë, Greqi, Shqipëri, Zvicër, Itali etj. Poemën e përshkron patosi i luftës për liri të popujve të shtypur e të robëruar. Në të, Xhorxh Bajroni u këndoi traditave dhe zakoneve burrërrore të shqiptarëve, trimërisë dhe dashurisë së flaktë të tyre për lirinë.Në letrën dërguar nënës së tij në datën 12 nëntor 1809, midis të tjerash Bajroni shkruan: “…I dua shqiptarët shumë. Në udhëtimin që bëra, kam rojtur një herë dy ditë, dhe një herë tjetër tri ditë, në një kazermë shqiptarësh dhe s’kam gjetur kurrë ushtarë aq të pëlqyer sa shqiptarët, ndonëse kam qenë në garnizonet e Gibraltarit e të Maltës, dhe kam parë shumica ushtarësh spanjollë, frëngj, sicilianë dhe anglezë. Nuk më rrodhën gjësendë, dhe më ftuan me gëzim të marr nga zahireja dhe nga qumështi i tyre…”.Në vitin 1823 Bajroni u nis për në Greqi ku u bë frymëzues i luftës për pavarësi kombëtare të Greqisë kundër turqve. Nuk arriti të shihte çlirimin e saj, sepse u sëmur nga ethet dhe vdiq në Mesolongj, më 19 prill 1824, në moshën 36-vjeçare.ATSH

Continue Reading

Kulturë

Dokumentari për dhomat bosh të fëmijëve të vrarë në shkolla nominohet për Oscar

Published

on

By

Një dokumentar i shkurtër, i nominuar për Çmimin Oscar, po prek publikun me një qasje të pazakontë dhe thellësisht emocionale ndaj një prej plagëve më të mëdha të shoqërisë amerikane  të shtënave në shkolla. All the Empty Rooms sjell në qendër jo skenat e krimit apo debatet politike, por dhomat e gjumit të fëmijëve që nuk janë më.

Filmi ndjek gazetarin e njohur të CBS, Steve Hartman, dhe fotografin Lou Bopp, teksa vizitojnë dhe fotografojnë dhomat e katër fëmijëve të vrarë në sulme me armë në shkolla amerikane. Për 34 minuta, kamera ndalet te detajet e vogla: arushë lodrash, byzylykë miqësie, shënime me dorë në pasqyra, libra shkollorë, rroba të palara në shportë. Prania e mungesës është e padurueshme.

Hartman, i njohur për reportazhe me tone shprese dhe humanizmi, thotë se me kalimin e viteve e ndjeu se publiku po bëhej gjithnjë e më i mpirë ndaj lajmeve për të shtëna në shkolla. “Amerika po kalonte nga një tragjedi te tjetra gjithnjë e më shpejt,” shprehet ai në film. Kjo e shtyu të kërkonte një formë tjetër rrëfimi, një që i detyron njerëzit të ndalen.

Regjisori Joshua Seftel thekson se filmi është ndërtuar me kujdes për të shmangur polarizimin politik. Madje, fjala “armë” nuk përdoret asnjëherë. “Dërgimi i fëmijëve në shkollë pa frikë nuk është çështje politike,” thotë ai. “Është një ndjenjë universale.”

Pjesëmarrja e familjeve është zemra e dokumentarit. Jada Scruggs, nëna e 9-vjeçares Hallie, tregon se projekti u dha mundësinë të flasin për vajzën e tyre jo vetëm si viktimë, por si fëmijë plot jetë, energji dhe ëndrra. Fotografitë e realizuara nga Bopp u botuan në libra dhe iu dhuruan familjeve si kujtim i përhershëm.

Në një kohë kur lajmet për dhunën shpesh kalojnë si tituj të shpejtë, All the Empty Rooms zgjedh heshtjen dhe intimitetin. Ai nuk kërkon sensacion, por reflektim. Nuk ofron përgjigje politike, por një përballje emocionale me boshllëkun që lë pas humbja.

I nominuar për Oscar në kategorinë e dokumentarit të shkurtër, filmi po konsiderohet si një nga veprat më prekëse të vitit, një dëshmi se arti dhe kinemaja mund të krijojnë hapësirë për empati atje ku shoqëria rrezikon të bëhet e pandjeshme./Theguardian/

Continue Reading

Kulturë

Luvri me drejtues të ri pas grabitjes së stolive mbretërore

Published

on

By

Muzeu i Luvrit ka emëruar një drejtor të ri pas krizës së shkaktuar nga grabitja e stolive të kurorës franceze në tetor.

Historiani i artit Christophe Leribault do të marrë drejtimin e muzeut më të madh në botë, duke zëvendësuar Laurence des Cars, e cila dha dorëheqjen pas ngjarjes. Emërimi u konfirmua nga qeveria franceze.

Grabitja, e kryer brenda pak minutash, çoi në vjedhjen e stolive me vlerë rreth 88 milionë euro dhe nxori në pah mangësi serioze në siguri. Edhe pse disa të dyshuar janë arrestuar, objektet e vjedhura ende nuk janë rikuperuar.

Continue Reading

Kulturë

Filharmonia e Kosovës shënon debutimin e saj në Vjenë

Published

on

By

Dje në qytetin e muzikës, Vjenë, Orkestra Harkore e Filharmonisë së Kosovës u prezantua me sukses, nën drejtimin e dirigjentit Edon Ramadani.

Koncerti, i organizuar në bashkëpunim me Ambasadën e Republikës së Kosovës në Austri, u mbajt në Sallën e Madhe të Haus der Industrie, duke shënuar një moment historik – prezantimin e parë të Filharmonisë së Kosovës në kryeqytetin austriak.

Programi i mbrëmjes përfshiu vepra nga Felix Mendelssohn, Drinor Zymberi dhe Valton Beqiri, si dhe interpretimet mbresëlënëse të sopranove Arta Jashari dhe Zana Abazi – Ramadani.

Publiku e priti me entuziazëm këtë mbrëmje të veçantë, e cila u realizua në kuadër të 18-vjetorit të Pavarësisë së Republikës së Kosovës, duke dëshmuar fuqinë e kulturës si urë lidhëse mes dy vendeve.

Continue Reading

Kulturë

Komedia “Thashethemet” vjen së shpejti në Teatrin e Qytetit “Hadi Shehu”

Published

on

By

Së shpejti, Teatri i Qytetit “Hadi Shehu” do të ngrejë siparin për shfaqjen e re “Thashethemet”, një komedi e bazuar në veprën e njohur të Neil Simon.

Shfaqja sjell në skenë situata që të gjithë i njohim, pasi të gjithë jemi hasur me thashetheme të paktën një herë në jetë. Me humor dhe ritëm të shpejtë, aktorët eksplorojnë fuqinë dhe pasojat e fjalëve që qarkullojnë nga njëri tek tjetri, duke krijuar momente qesharake, por edhe reflektuese për audiencën.

Në rolet kryesore do të shohim Arbies Komoni, Altina Kusari, Besfort Berberi, Edmund Hafizademi, Edi Gjakova, Elida Shasivari, Ulera Pylla, Vlora Dervishi dhe Ylber Mehmeti, të cilët premtojnë të sjellin energji, dinamizëm dhe situata të papritura në skenë.

Premiera e “Thashethemeve” pritet të mbahet shumë shpejt, dhe publiku ftohet të bëhet pjesë e një komedie që premton të sjellë të qeshura, emocione dhe argëtim pa fund.

Mos i besoni çdo fjale… por merrni pjesë dhe shihni si shpalosen thashethemet në skenë!

Continue Reading

Të kërkuara