Kulturë

Përkujtohet Ndre Mjeda, kleriku poet e aktivist i Rilindjes Kombëtare

Published

on

Sot kujtojhet kontributi i një nga figurave më të shquara të Rilindjes Kombëtare Shqiptare, Ndre Mjeda, i cili u nda nga jeta para 87 vitesh. Lindur më 20 nëntor 1866 në Shkodër, Mjeda u ngrit si një intelektual i shquar dhe poet i talentuar që shënoi një epokë në historinë e kulturës shqiptare.

Ndërsa ishte shumë i ri, Mjeda tërhoqi vëmendjen e jezuitëve dhe mori shkollimin e tij fetar në Spanjë, Itali, dhe Poloni. Ai ndoqi studimet në retorikë, latinisht dhe italisht në Kroaci dhe më pas në kolegje gregoriane në Romë dhe Kieri. Me kalimin e kohës, Mjeda shfaqi një angazhim të thellë për çështjet kombëtare dhe kulturen shqiptare.

Në vitin 1908, ai mori pjesë në Kongresin e Manastirit si përfaqësues i Shkodrës dhe u angazhua për përdorimin e alfabetit latin në gjuhën shqipe. Ai gjithashtu u bë anëtar i Komisionit për Hartimin e Alfabetit të Njësuar të Shqipes dhe ndihmoi në zhvillimin e letërsisë dhe gjuhësisë shqiptare.

Si poet, Mjeda ishte i njohur për shkrimet e tij të thella dhe të ndjeshme. Vepra e tij më e njohur, “Vaji i Bylbylit”, është një shembull i shkëlqyer i poezisë romantike shqiptare, ndërsa “Andrra e Jetës” dhe “Lissus, Scodra” tregonin një qasje të re dhe të thellë në historinë dhe kulturën shqiptare.

Pas një periudhe të angazhimit të gjatë politik, Mjeda u tërhoq nga jeta publike dhe vazhdoi punën e tij si prift dhe mësues i gjuhës dhe letërsisë shqiptare në Shkodër. Ai vdiq më 1 gusht të vitit 1937, duke lënë pas një trashëgimi të pasur kulturore dhe politike për kombin shqiptar.

Me kontributin e tij të madh në fushën e letërsisë, gjuhësisë dhe aktivizmit kombëtar, Ndre Mjeda mbetet një figurë shumë e rëndësishme në historinë dhe identitetin kulturor të Shqipërisë./UBTNews/

Vendi

Hapet sot në Prishtinë edicioni i 26-të i Panairit të Librit

Published

on

“Libri hap botën” është motoja e edicionit të 26-të të Panairit të Librit në Prishtinë, i cili hapet sot në mesditë në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë.

Ky panair, i cili konsiderohet ngjarja më e madhe e librit në vend, synon të promovojë leximin dhe të sjellë më afër lexuesit botimet më të reja nga autorë dhe shtëpi botuese nga Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi.

Sipas Shoqatës së Botuesve të Kosovës, këtë vit vërehet një rënie e numrit të botuesve pjesëmarrës, rreth 60 gjithsej, krahasuar me vitet e kaluara kur ky numër ishte më i lartë. Organizatorët theksojnë se kjo ka ndikuar edhe në uljen e numrit të vizitorëve, që këtë vit pritet të arrijë rreth 30 mijë.

Kryetari i Shoqatës së Botuesve të Kosovës, Edon Zeneli, tha se panairi duhet parë si një festë e librit dhe jo si një librari e madhe, duke theksuar se qëllimi kryesor mbetet nxitja e leximit te të rinjtë.

Në këtë edicion do të mbahen rreth 20 aktivitete kulturore e letrare, përfshirë edhe përvjetorë të rëndësishëm të figurave të letërsisë shqipe si Ismail Kadare, Rexhep Qosja dhe Adem Demaçi.

Panairi sjell rreth 2,000 tituj të rinj, ndërsa në total janë të pranishme rreth 6,000 botime të viteve të fundit. Botimet “KOHA” prezantojnë 120 tituj, prej të cilëve gjashtë janë botime ekskluzive për këtë ngjarje, me zbritje që arrijnë deri në 90 për qind.

Panairi i Librit do të zgjasë pesë ditë dhe mbetet vendtakimi kryesor mes lexuesve, shkrimtarëve dhe botuesve, duke u konsideruar një nga ngjarjet më të rëndësishme kulturore në vend.

/A.K/

Continue Reading

Vendi

Publikohet traileri i filmit “HANA” nga regjisori Ujkan Hysaj

Published

on

Është publikuar traileri i filmit debutues “HANA”, me regji nga regjisori i vlerësuar Ujkan Hysaj.

Filmi zhvillohet në Kosovën e pasluftës dhe ndjek historinë e një aktoreje që merr pjesë në një program të terapisë artistike për të mbijetuarat e dhunës seksuale gjatë luftës. Gjatë këtij procesi, ajo përballet papritur me traumën e saj të fshehur.

“HANA” sjell një rrëfim emocional mbi kujtesën, guximin dhe shërimin, duke eksploruar mënyrën se si arti mund të shndërrohet në një rrugë për rimarrjen e zërit dhe forcës personale./Qendra Kinematografike e Kosoves/

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Fillojnë xhirimet e filmit të shkurtër “Ni latte pa qumësht”

Published

on

Më 14 qershor 2026 kanë filluar xhirimet e filmit të shkurtër “Ni latte pa qumësht”, me skenar dhe regji nga Mjellmë Istrefi dhe producent Shkumbin Istrefi.

Në këtë projekt filmik marrin pjesë aktorë të njohur si Tristan Halilaj, Ilire Vinca, Gentrit Shala, Blerta Ismaili, Selman Jusufi, Orgeta Brahimi, Liza Curri, si dhe aktorë të tjerë.

Drejtor i fotografisë është Naum Doksevski.

Filmi është prodhim i Mayfly Productions dhe është mbështetur nga Qendra Kinematografike e Kosovës.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

UBT në qendër të artit bashkëkohor: Ekspozitë me karakter ndërkombëtar në Austri në kuadër të Ditëve të Artit dhe Dizajnit

Published

on

By

Në kuadër të Ditëve të Artit dhe Dizajnit në UBT, është prezantuar një ekspozitë me karakter ndërkombëtar, e realizuar në Boden, Tirol të Austrisë, si pjesë e festivalit Mediafrische, në bashkëpunim me UBT.

Ekspozita vjen si rezultat i bashkëpunimit artistik ndërmjet profesorëve të UBT-së, Uran Krasniqit dhe Besfort Salihut, duke sjellë një qasje bashkëkohore që ndërthur artin, dizajnin dhe hulumtimin urban.

Ekspozita përbëhet nga dy projekte qendrore me koncept të thellë kritik dhe reflektues:

Projekti “Wear your city (Collective memory of Prishtina)” përfaqëson një hulumtim vizual dhe konceptual mbi arkitekturën e zhdukur dhe simbolet urbane të fshirë të Prishtinës. Përmes këtij projekti dokumentohet memoria kolektive e qytetit, duke i transformuar objektet dhe hapësirat e humbura në një narrativë artistike mbi identitetin urban dhe kujtesën historike.

Ndërkohë, projekti “Truth Absorbed” trajton temën e mjegullimit të së vërtetës në epokën bashkëkohore, duke reflektuar mbi mënyrën se si qytetari përballet me një realitet të transformuar, të fragmentuar dhe shpesh të paqartë në kontekstin e shoqërisë moderne.

Pjesëmarrja e studentëve dhe artistëve të lidhur me UBT-në në një festival ndërkombëtar si Mediafrische në Austri, dëshmon angazhimin e institucionit për ndërkombëtarizimin e artit dhe dizajnit, si dhe për krijimin e platformave ku talentet e reja mund të shprehin idetë e tyre në skenën globale.

Ky aktivitet konfirmon edhe një herë rolin e UBT-së si një qendër e rëndësishme e kreativitetit, inovacionit dhe bashkëpunimit ndërkombëtar në fushën e artit dhe dizajnit bashkëkohor.

Continue Reading

Të kërkuara