Kulturë

Përkujtohet Ndre Mjeda, kleriku poet e aktivist i Rilindjes Kombëtare

Published

on

Sot kujtojhet kontributi i një nga figurave më të shquara të Rilindjes Kombëtare Shqiptare, Ndre Mjeda, i cili u nda nga jeta para 87 vitesh. Lindur më 20 nëntor 1866 në Shkodër, Mjeda u ngrit si një intelektual i shquar dhe poet i talentuar që shënoi një epokë në historinë e kulturës shqiptare.

Ndërsa ishte shumë i ri, Mjeda tërhoqi vëmendjen e jezuitëve dhe mori shkollimin e tij fetar në Spanjë, Itali, dhe Poloni. Ai ndoqi studimet në retorikë, latinisht dhe italisht në Kroaci dhe më pas në kolegje gregoriane në Romë dhe Kieri. Me kalimin e kohës, Mjeda shfaqi një angazhim të thellë për çështjet kombëtare dhe kulturen shqiptare.

Në vitin 1908, ai mori pjesë në Kongresin e Manastirit si përfaqësues i Shkodrës dhe u angazhua për përdorimin e alfabetit latin në gjuhën shqipe. Ai gjithashtu u bë anëtar i Komisionit për Hartimin e Alfabetit të Njësuar të Shqipes dhe ndihmoi në zhvillimin e letërsisë dhe gjuhësisë shqiptare.

Si poet, Mjeda ishte i njohur për shkrimet e tij të thella dhe të ndjeshme. Vepra e tij më e njohur, “Vaji i Bylbylit”, është një shembull i shkëlqyer i poezisë romantike shqiptare, ndërsa “Andrra e Jetës” dhe “Lissus, Scodra” tregonin një qasje të re dhe të thellë në historinë dhe kulturën shqiptare.

Pas një periudhe të angazhimit të gjatë politik, Mjeda u tërhoq nga jeta publike dhe vazhdoi punën e tij si prift dhe mësues i gjuhës dhe letërsisë shqiptare në Shkodër. Ai vdiq më 1 gusht të vitit 1937, duke lënë pas një trashëgimi të pasur kulturore dhe politike për kombin shqiptar.

Me kontributin e tij të madh në fushën e letërsisë, gjuhësisë dhe aktivizmit kombëtar, Ndre Mjeda mbetet një figurë shumë e rëndësishme në historinë dhe identitetin kulturor të Shqipërisë./UBTNews/

Lajmet

Nis edicioni i 14-të i Festivalit të Arkitekturës në Kosovë, fokusi te qytetet në kohë krizash

Published

on

Edicioni i 14-të i Festivalit të Arkitekturës në Kosovë (KAF) do të nisë të hënën, më 6 korrik, duke sjellë një program të pasur me ligjërata, punëtori dhe diskutime mbi sfidat e arkitekturës dhe urbanizmit në kohë krizash globale.

Tema e sivjetme e festivalit është “The City After – Design in an Age of Crises” (“Qyteti Pas – Dizajni në Kohë të Krizës”), e cila synon të nxisë debat mbi rolin e arkitekturës dhe dizajnit në periudha të pasigurisë, konflikteve dhe transformimeve të mëdha shoqërore.

Në kuadër të programit do të organizohen 13 ligjërata publike, tri punëtori me fokus në territoret palestineze, si dhe tri turne arkitektonike.

Për herë të parë, festivali ka hapur edhe një program bursash për arkitektë të rinj nga Palestina, të cilët do t’i bashkohen aktiviteteve duke udhëhequr punëtori dhe duke mbajtur ligjërata publike.

Sipas organizatorëve, tema e këtij viti trajton ndikimin e luftërave, krizave klimatike, paqëndrueshmërisë ekonomike, migrimit të detyruar dhe trazirave politike në zhvillimin e qyteteve, duke sfiduar profesionistët dhe qytetarët të reflektojnë mbi mënyrat e rindërtimit pas krizave.

“Në vend të kësaj, rindërtimi duhet të përballet me pyetje më të thella në lidhje me drejtësinë, qëndrueshmërinë, kujtesën dhe të ardhmen e jetës kolektive”, thuhet në deklaratën programore të festivalit.

Përmes ligjëratave, punëtorive, ekspozitave dhe diskutimeve publike, KAF 2026 synon të krijojë një platformë ndërkombëtare dialogu mbi mënyrën se si arkitektura dhe dizajni mund t’u përgjigjen sfidave të kohës, duke kontribuar në ndërtimin e qyteteve më të drejta, më të qëndrueshme dhe më shpresëdhënëse./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Minatori” hap Festivalin “Rame Lahaj” me një mbrëmje nostalgjie dhe rocku

Published

on

Grupi legjendar “Minatori” ka hapur edicionin e gjashtë të Festivalit Ndërkombëtar të Operës “Rame Lahaj”, duke sjellë një koncert që bashkoi nostalgjinë, rockun dhe emocionet e publikut.

Në frymën e motos së sivjetme, “Play Music, Not War”, festivali nisi në “Marigona Hill” me një performancë të veçantë të një prej grupeve më të rëndësishme të rockut kosovar, duke dëshmuar se muzika tejkalon zhanret dhe bashkon breza të ndryshëm.

Publiku këndoi pothuajse çdo këngë së bashku me bendin, ndërsa atmosfera u shoqërua me pamje arkivore të grupit dhe fotografi të Prishtinës së dikurshme, duke rikthyer kujtimet e një epoke të veçantë të kryeqytetit.

Ndër momentet më emocionuese ishte interpretimi i baladës “A thua ëndërr ishe ti”, e cila u këndua njëzëri nga të pranishmit. Energji tjetër sollën hitet “E di se s’do të shoh”, “Me dikon me t’pa”, “Krejt njëjtë”, “Mihanja”, si dhe këngët e njohura “Të dua sa Kosovën” dhe “Molla me sherbet”, që vazhdojnë të mbeten pjesë e identitetit të rockut në Kosovë.

Me Naser Gjinovcin në vokal, Mufail Limanin në kitarë, Dëfrim Behlulin në tastierë dhe Premton Maliqin në bateri, “Minatori” rikujtoi rrugëtimin e tij artistik që nga vitet ’80, duke sjellë këngë që flasin për dashurinë, jetën urbane dhe realitetin shoqëror.

Frontmeni i grupit, Naser Gjinovci, e cilësoi pjesëmarrjen në Festivalin “Rame Lahaj” si një privilegj të veçantë.

“Është një përjetim i llojit të vet dhe është privilegj për grupin dhe për mua personalisht. Na bën shumë të lumtur që këngët janë bartur nga gjenerata në gjeneratë dhe vazhdojnë të zgjojnë kujtime e emocione te publiku”, u shpreh ai./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Premiera e Operës së Kosovës sjell me sukses kryeveprat e Puccinit

Published

on

Opera e Kosovës solli mbrëmjen e së martës premierën e suksesshme të dy kryeveprave të Giacomo Puccinit, “Suor Angelica” dhe “Gianni Schicchi”, duke i dhuruar publikut një mbrëmje artistike të nivelit të lartë.

Nën dirigjimin e maestro Jacopo Sipari di Pescasseroli dhe regjinë e Luca Ramacciottit, produksioni u interpretua nga solistët, Kori dhe Orkestra e Operës së Kosovës, duke u mirëpritur nga një sallë e mbushur dhe u shpërblye me duartrokitje të gjata.

Sipas organizatorëve, kjo premierë dëshmoi zhvillimin e vazhdueshëm të skenës operistike në Kosovë dhe përkushtimin për sjelljen e produksioneve me standarde të larta artistike.

Premiera u cilësua si një tjetër hap i rëndësishëm në pasurimin e jetës kulturore të vendit dhe në promovimin e artit operistik./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ekspozitë me dokumente arkivore në Ditën Ndërkombëtare të Gazetarëve Sportivë

Published

on

Me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Gazetarëve Sportivë, Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave ka hapur një ekspozitë me dokumente origjinale, duke sjellë në vëmendje historinë e gazetarisë sportive shqiptare dhe figurat më të njohura të saj ndër vite.

Ekspozita përfshin materiale arkivore të Arkivit Qendror Shtetëror (AQSH), dokumente origjinale dhe periodikë të viteve ’60–’90, të cilat pasqyrojnë ndeshjet më të rëndësishme të kombëtares shqiptare, si dhe zhvillimet kryesore të kampionateve vendase.

Në aktivitet morën pjesë Drejtori i Përgjithshëm i Arkivave, Auron Rrokaj, gazetari i parë sportiv profesionist në historinë e medias shqiptare, Ahmet Shqarri, si dhe emra të njohur të gazetarisë sportive, ndër ta Moisi Dalipi, Ylli Ago, Dëfrim Methasani, Ervin Baku, Vilma Masha, Glenti Nallbani, Pano Xhixho dhe anëtarja e Komitetit Ekzekutiv të Federatës Shqiptare të Futbollit, Anila Basha.

Drejtori i Arkivave, Auron Rrokaj, vlerësoi kontributin e gazetarëve dhe komentatorëve sportivë në ruajtjen e kujtesës historike kombëtare përmes punës së tyre.

Ndërkaq, Ahmet Shqarri përshëndeti organizimin e ekspozitës, duke theksuar rëndësinë e gazetarisë sportive dhe përkushtimin e gazetarëve ndër breza.

“Ju falënderoj dhe përgëzoj për nismën tuaj, për ekspozitën që nuk e kam parë gjëkundi tjetër. Unë kam punuar mbi 50 vite në gazetarinë sportive dhe ka qenë privilegj. Kam punuar që prej vitit 1969 deri në Kampionatin Botëror të Futbollit në Rusi, duke komentuar një plejadë sportistësh të jashtëzakonshëm”, u shpreh Shqarri.

Mes dokumenteve të ekspozuara ishin korrespondenca mbi organizimin e ndeshjeve mes skuadrave shqiptare dhe italiane në vitin 1940, qarkorja e vitit 1936 për emërimin e korrespondentëve të gazetës “Sporti Shqiptar”, numra të gazetës “Sporti” të ruajtura nga Asdreni, si dhe dokumente të Radiotelevizionit Shqiptar mbi transmetimet ndërkombëtare të ndeshjeve të futbollit./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara