Kulturë

Përkujtohet Ndre Mjeda, kleriku poet e aktivist i Rilindjes Kombëtare

Published

on

Sot kujtojhet kontributi i një nga figurave më të shquara të Rilindjes Kombëtare Shqiptare, Ndre Mjeda, i cili u nda nga jeta para 87 vitesh. Lindur më 20 nëntor 1866 në Shkodër, Mjeda u ngrit si një intelektual i shquar dhe poet i talentuar që shënoi një epokë në historinë e kulturës shqiptare.

Ndërsa ishte shumë i ri, Mjeda tërhoqi vëmendjen e jezuitëve dhe mori shkollimin e tij fetar në Spanjë, Itali, dhe Poloni. Ai ndoqi studimet në retorikë, latinisht dhe italisht në Kroaci dhe më pas në kolegje gregoriane në Romë dhe Kieri. Me kalimin e kohës, Mjeda shfaqi një angazhim të thellë për çështjet kombëtare dhe kulturen shqiptare.

Në vitin 1908, ai mori pjesë në Kongresin e Manastirit si përfaqësues i Shkodrës dhe u angazhua për përdorimin e alfabetit latin në gjuhën shqipe. Ai gjithashtu u bë anëtar i Komisionit për Hartimin e Alfabetit të Njësuar të Shqipes dhe ndihmoi në zhvillimin e letërsisë dhe gjuhësisë shqiptare.

Si poet, Mjeda ishte i njohur për shkrimet e tij të thella dhe të ndjeshme. Vepra e tij më e njohur, “Vaji i Bylbylit”, është një shembull i shkëlqyer i poezisë romantike shqiptare, ndërsa “Andrra e Jetës” dhe “Lissus, Scodra” tregonin një qasje të re dhe të thellë në historinë dhe kulturën shqiptare.

Pas një periudhe të angazhimit të gjatë politik, Mjeda u tërhoq nga jeta publike dhe vazhdoi punën e tij si prift dhe mësues i gjuhës dhe letërsisë shqiptare në Shkodër. Ai vdiq më 1 gusht të vitit 1937, duke lënë pas një trashëgimi të pasur kulturore dhe politike për kombin shqiptar.

Me kontributin e tij të madh në fushën e letërsisë, gjuhësisë dhe aktivizmit kombëtar, Ndre Mjeda mbetet një figurë shumë e rëndësishme në historinë dhe identitetin kulturor të Shqipërisë./UBTNews/

Kulturë

“The Kiss” e Gustav Klimt, kryevepra që u bë simbol universal i dashurisë

Published

on

Pak vepra në historinë e artit kanë arritur statusin ikonik që gëzon “The Kiss” (Puthja) e piktorit austriak Gustav Klimt. E realizuar ndërmjet viteve 1907–1908, gjatë të ashtuquajturës “Periudha e Artë” të artistit, kjo pikturë konsiderohet kryevepra e tij dhe një nga veprat më të rëndësishme të artit evropian të fillimit të shekullit XX.

Sot, piktura ruhet në Galerinë Belvedere në Vjenë, ku vazhdon të tërheqë miliona vizitorë nga e gjithë bota.

Vepra paraqet një çift të përqafuar mbi një livadh me lule, në buzë të një gremine. Burri përkulet për të puthur gruan, ndërsa ajo, me sytë e mbyllur, duket e dorëzuar plotësisht në momentin e intimitetit. Të dy janë të mbështjellë nga një mantel i artë, që i bashkon në një tërësi të vetme dhe simbolizon forcën e dashurisë.

Një nga elementet më të veçanta të pikturës është përdorimi i fletëve të arit, teknikë që Klimti e zhvilloi pasi u frymëzua nga mozaikët bizantinë gjatë vizitës së tij në Ravenë të Italisë. Ari nuk shërben vetëm si zbukurim, por krijon një atmosferë të shenjtë dhe të përjetshme, duke e ngritur skenën në një dimension simbolik.

Kontrasti mes motiveve gjeometrike dhe atyre organike është një tjetër karakteristikë e rëndësishme. Veshja e burrit dominohet nga forma katrore e drejtkëndore, të cilat lidhen me forcën dhe energjinë mashkullore, ndërsa fustani i gruas është i zbukuruar me rrathë, spirale dhe motive lulesh, që simbolizojnë butësinë, pjellorinë dhe natyrën femërore.

Edhe pse në qendër të kompozimit është një puthje, vepra trajton tema universale si dashuria, bashkimi shpirtëror, intimiteti, përkushtimi dhe përjetësia. Çifti paraqitet i shkëputur nga bota përreth, në një hapësirë ku koha duket se nuk ekziston, çka ka bërë që historianët e artit ta interpretojnë pikturën si një metaforë të dashurisë absolute.

“The Kiss” u krijua në kulmin e lëvizjes Vienna Secession, ku Gustav Klimt ishte një nga themeluesit dhe figurat kryesore. Piktura mishëron idealet e kësaj lëvizjeje, duke ndërthurur simbolizmin, dekorativitetin dhe emocionin njerëzor.

Kur u prezantua për herë të parë në vitin 1908, vepra u prit me entuziazëm të madh. Shteti austriak e bleu atë ende pa përfunduar ekspozita, për një shumë rekord për kohën, duke vulosur menjëherë statusin e saj si një prej kryeveprave të artit modern.

Edhe më shumë se një shekull pas krijimit, “The Kiss” mbetet një nga pikturat më të njohura dhe më të riprodhuara në botë. Ajo shfaqet në libra, postera, kartolina dhe produkte të ndryshme kulturore, duke u kthyer në një simbol universal të dashurisë.

Përtej popullaritetit të saj, vepra vazhdon të vlerësohet për pasurinë simbolike, mjeshtërinë artistike dhe aftësinë për të përcjellë emocione që mbeten po aq të fuqishme edhe sot, duke e bërë atë një nga arritjet më të mëdha të artit modern./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Nis puna për hartimin e Planit të Konservimit dhe Menaxhimit të Integruar të Çarshisë së Madhe në Gjakovë

Published

on

Grupi Konsultativ i Projektit është mbledhur për të diskutuar hartimin e Planit të Konservimit dhe Menaxhimit të Integruar të Çarshisë së Madhe në Gjakovë, ku janë prezantuar rezultatet e para të Studimit Preliminar të Strukturës Urbane.

Studimi, i realizuar nga QRTK Gjakovë me mbështetjen e UN-Habitat në Kosovë dhe Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit, në bashkëpunim me Komunën e Gjakovës dhe Institutin e Kosovës për Mbrojtjen e Monumenteve (IKMM), analizon katër elemente kryesore: trashëgiminë kulturore, strukturën urbane, shfrytëzimin e tokës dhe rrjetin rrugor.

Bazuar në këto analiza, është prezantuar edhe propozimi fillestar për përcaktimin e kufijve të perimetrit dhe zonës mbrojtëse të Çarshisë së Madhe, i hartuar në përputhje me legjislacionin në fuqi për trashëgiminë kulturore dhe metodologjinë e UNESCO-s për Peizazhin Urban Historik.

Ky proces përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt hartimit të një plani të integruar, i cili synon të mbrojë vlerat unike të Çarshisë së Madhe, duke mbështetur njëkohësisht zhvillimin e saj të qëndrueshëm dhe ruajtjen e trashëgimisë kulturore për brezat e ardhshëm.

Gjatë takimit u vlerësua angazhimi i anëtarëve të Grupit Konsultativ, të cilët kontribuuan me diskutime dhe propozime në avancimin e këtij procesi./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Koncerti me repertorin e Nexhmije Pagarushës rikthehet sonte në kuadër të Rame Lahaj Festival

Published

on

Koncerti kushtuar repertorit të pavdekshëm të ikonës së muzikës shqiptare, Nexhmije Pagarusha, rikthehet edhe këtë vit në kuadër të Rame Lahaj International Opera Festival, duke vazhduar traditën e nderimit të trashëgimisë së saj artistike.

Në skenën e kësaj mbrëmjeje do të ngjiten Alma Bektashi, Liridon Sadriu, Malvina Likaj dhe Samir Shehu, të cilët do të interpretojnë disa prej këngëve më të njohura shqiptare. Këtë edicion, repertori vjen me aranzhime të reja nga Shpëtim Saraçi, i shoqëruar nga Pagarusha Band.

Koncerti do të mbahet në hapësirën e jashtme të Bibliotekës Kombëtare të Kosovës në Prishtinë, me fillim nga ora 20:30, duke premtuar një mbrëmje të mbushur me emocione dhe homazh për “Bilbilin e Kosovës”./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Katy Perry konfirmohet në “Sunny Hill Festival 2026” – fansat aludojnë për praninë e Justin Trudeau

Published

on

By

Ylli botëror i muzikës pop, Katy Perry, do të jetë një nga emrat kryesorë të edicionit të sivjetmë të “Sunny Hill Festival” në Prishtinë, duke shënuar kështu paraqitjen e saj të parë në këtë festival.

Ardhja e këngëtares ka ngjallur interesim të madh te publiku, jo vetëm për performancën e saj në skenë, por edhe për jetën e saj private.

Së fundmi, në mediat rozë është përfolur për një lidhje të mundshme mes këngëtares dhe ish-kryeministrit të Kanadasë, Justin Trudeau. Kjo ka bërë që në rrjetet sociale të ngrihen pikëpyetje nëse ai do ta shoqërojë Perry-n gjatë qëndrimit të saj në Kosovë. /A.K/

Continue Reading

Të kërkuara