Lajmet

​“Perëndimi mbron qiejt e Izraelit, të mos bëhet e njejta gjë për Ukrainën është gabim vdekjeprurës”

Çdo ditë, raketat dhe dronët rusë godasin qytetet dhe infrastrukturën kritike të Ukrainës.

Published

on

Në Kiev, pashë jetën nën sulmin ajror rus. Nëse Evropa nuk ofron sistemet e saj të mbrojtjes ajrore tani, kërcënimi i Putinit vetëm do të përhapet.

Shkruan: Nathalie Tocci, opinioniste e The Guardian

Vlera e një sistemi efektiv të mbrojtjes ajrore dhe e mbështetjes së palëkundur ndërkombëtare ishte kristal e qartë natën e sulmit masiv të Iranit ndaj Izraelit: shumica e raketave dhe dronëve iranianë u shkatërruan para se të arrinin në tokën izraelite. SHBA, Britania e Madhe dhe Franca, si dhe Jordania, morën pjesë në mbrojtjen e Izraelit.

Unë mbërrita në Kiev të nesërmen. Kontrasti midis dy emergjencave nuk mund të ishte më i fortë. Ndryshe nga Izraeli, Ukrainës i mungojnë mbrojtjet e mjaftueshme ajrore dhe perëndimi ofron shumë më pak se sa mundet ose duhet për të mbrojtur Ukrainën kundër Rusisë. Ukraina nuk po merret me hakmarrje të njëhershme për goditjen e një konsullate ruse – siç është Izraeli me Iranin. Rusia ka zhvilluar një luftë agresioni kundër Ukrainës që nga viti 2014, me qëllim zhdukjen e kombësisë së saj.

Çdo ditë, raketat dhe dronët rusë godasin qytetet dhe infrastrukturën kritike të Ukrainës. Një sulm i fundit me raketa në një termocentral në veri do të thotë se qindra mijëra, nëse jo një milion të tjerë ukrainas, mund të detyrohen të largohen nga shtëpitë e tyre deri në dimrin e ardhshëm. Në pamundësi për të pushtuar një vend që është i papushtueshëm, Rusia ka vendosur se dëshiron t’i bëjë qytetet e Ukrainës të pabanueshme. Tashmë shifrat janë tmerruese: përpara pushtimit të plotë tokësor të Rusisë në vitin 2022, Ukraina kishte një popullsi prej rreth 40 milionë banorësh. Sot, pak më shumë se 20 milionë jetojnë në Ukrainën e lirë dhe ky numër mund të bjerë më tej në muajt në vijim, shkruan The Guardian, transmeton KosovaPress.

Rusia po përparon gjithashtu përgjatë vijës së frontit, duke kaluar Ukrainën për sa i përket artilerisë dhe fuqisë punëtore me një raport marramendës 7:1, nëse jo më shumë. Tani që Dhoma e Përfaqësuesve e SHBA më në fund ka miratuar një paketë të shumëpritur ndihme ushtarake me vlerë 61 miliardë dollarë për Ukrainën pas muajsh ngecjeje, ajo mund të mbajë vijën e frontit, ndoshta duke humbur disa territore të tjera në rajonin e Donetskut. Nënshkrimi përfundimtar për projektligjin nga Joe Biden pritet brenda ditëve. Në skenarin më të keq, viti 2024 mund të shohë rënien e qyteteve dhe qytezave të tjera të mëdha si Kharkiv, Sumy ose Zaporizhzhia.

Të bësh një shtet dhe një shoqëri të funksionojë me një popullsi të përgjysmuar, ndërkohë që i shmanget pushtimit nga një prej ushtrive më të mëdha në botë, kërkon qëndrueshmëri të paimagjinueshme. Nga ajo që pashë gjatë disa ditëve në kryeqytet, Kievi është plot jetë. Por kjo është jeta e ndërprerë nga sirenat pothuajse të përditshme të sulmeve ajrore.

Së bashku me një grup nga Këshilli Evropian për Marrëdhëniet me Jashtë me seli në Berlin, isha rrugës për në stacionin e trenit një ditë kur sinjalizimet e aplikacioneve tona u ndalen. Nuk kishte asnjë bunker ku të strehoheshim, por shoferi ynë i taksisë ngriti supet, i patrazuar. Paniku ishte i kotë, tha ai, do të arrinim në stacion së shpejti dhe ndoshta do të ketë përfunduar deri atëherë. Ai kishte të drejtë; Sapo arritëm në stacion, zëri i Luke Skywalker në aplikacionin tonë gjëmoi: “Alarmi ajror ka përfunduar, Forca qoftë me ju.”

Që ukrainasit të vazhdojnë të besojnë se Forca është me ta është mjaft e vështirë. Të bësh këtë me njërën dorë të lidhur pas shpine për shkak të mbështetjes së pamjaftueshme perëndimore është pothuajse e pamundur.

Në disa aspekte, perëndimi po përballet me vështirësi objektive. Evropës dhe SHBA-së iu deshën pothuajse dy vjet për t’u zgjuar me faktin se kjo do të ishte një luftë e gjatë dhe se dërgimi i një pjese të rezervave të tyre të vjetra të armëve do të ishte i pamjaftueshëm. Për dy vjet (e më shumë), Rusia e ka vënë ekonominë e saj në një bazë lufte, ndërkohë që ka marrë armë nga Koreja e Veriut dhe Irani. Mospërputhja në raportet e artilerisë dhe municionit janë një reflektim i kësaj. Me vonesë, në perëndim ka lindur vetëdijesimi se po ndodh një lufte e gjatë dhe prodhimi i armëve po rritet: deri në vitin e ardhshëm, qeveritë evropiane duhet të jenë në gjendje të kompensojnë disa nga mospërputhjet aktuale. Kjo është arsyeja pse ukrainasit i perceptojnë muajt e ardhshëm si dritaren e tyre më të madhe të cenueshmërisë, ndoshta më të madhe se javët e para dramatike pas 24 shkurtit të vitit 2022.

Por në aspekte të tjera, vendet evropiane (dhe SHBA) nuk kanë justifikime. Në mënyrë paradoksale, megjithëse i mungon artileria dhe municioni i mjaftueshëm bazë, Evropa nuk ka mungesë të sistemeve të sofistikuara të mbrojtjes ajrore. Ka rreth 100 sisteme të tilla në të gjithë Evropën të cilave u ka rënë pluhuri. Sado i rëndësishëm të jetë qëllimi i mbrojtjes për të penguar një agresion të ardhshëm rus, kontinenti evropian tashmë është në luftë. Nëse sistemet evropiane të mbrojtjes ajrore vazhdojnë të shtrihen në vend që t’i ofrohen Kievit për të shpëtuar jetë në Ukrainë, ato mund të përfundojnë duke u nevojitur aty ku ndodhen aktualisht, duke i kthyer arsyet kundër transferimit të tyre në Ukrainë në një profeci vetë-përmbushëse.

Ukraina nuk ka nevojë për 100 sisteme të mbrojtjes ajrore Patriot dhe SAMP/T; nevojiten vetëm shtatë. Por deri më tani, me përjashtim të Gjermanisë, vendet evropiane janë shmangur. Ata kanë dalë me të gjitha llojet e arsyeve (ose justifikimeve), duke përfshirë nevojën për të respektuar standardet e NATO-s. Megjithatë, shumë nuk duket se kanë të njëjtin shqetësim për thyerjen e standardeve të NATO-s në objektivin e shpenzimeve të mbrojtjes prej 2%. Nëse Gjermania mund të pranojë të dërgojë një bateri shtesë Patriot në Ukrainë, pavarësisht se ka rezistuar fuqishëm, vendet e tjera evropiane mund të ndjekin shembullin. Të mos bësh këtë tani është thjesht e pafalshme.

Vlen të pyesim veten se çfarë e shpjegon këtë heshtje perëndimore ndaj Ukrainës, veçanërisht duke pasur parasysh kontrastin e fortë me Lindjen e Mesme. Ka dy përgjigje të mundshme, asnjëra prej të cilave nuk është edukuese. E para dhe më e mprehta është frika. Perëndimi ka frenuar grushtat e tij në luftën Rusi-Ukrainë, sepse është i frikësuar nga Rusia dhe përshkallëzimi rus. Sa më shumë që ka shfaqur frikën e saj, aq më shumë e ka galvanizuar Rusinë. Vladimir Putin ndjen erën e frikës dhe si çdo luftëtar në ring, ai po shfrytëzon mundësinë për të intensifikuar përpjekjet. Lufta e Ukrainës është bërë ekzistenciale për regjimin rus dhe dritarja e cenueshmërisë së Ukrainës mund të mos zgjasë përgjithmonë. Prandaj, më mirë ta fus thikën sa më thellë që të jetë e mundur tani gjatë kohës kur perëndimi është imobilizuar nga frika.

Arsyeja e dytë dhe më tragjike është se Evropa ende nuk e konsideron Ukrainën si pjesë të saj. Siç tha një koleg në Kiev: “Evropa ende na konsideron si “e mira tjetër e saj” (ajo ende e sheh atë si të ndarë ose të ndryshëm nga vetvetja). Për sa kohë që kjo ndarje vazhdon, ekzistenca e Ukrainës do të jetë në rrezik, dhe bashkë me të siguria e të gjithë kontinentit evropian. Të tregosh se Ukraina është pjesë e “tyre” do të thotë të dërgosh më shumë mbrojtje ajrore “të tyre” për të mbrojtur civilët dhe infrastrukturën ukrainase. Dhe kjo nënkupton miratimin e kornizës së negociatave të anëtarësimit të Ukrainës në BE dhe mbajtjen e konferencës së parë ndërqeveritare që hap bisedimet e pranimit të Ukrainës në qershor.

E gjithë kjo mund të duket burokratike dhe një prioritet i ulët për një vend që lufton për mbijetesën e tij. Por për aq sa sinjalizon se evropianët e trajtojnë Ukrainën si pjesë të Evropës, ajo është ekzistenciale. Një diplomat i vendosur në Kiev na tha se kur BE-ja nisi të hapte negociatat e pranimit me Ukrainën dhjetorin e kaluar, ushtarët në vijën e frontit ishin të gëzuar. Sado e çuditshme të duket, për ta nuk ishte një ide abstrakte, por një sinjal i prekshëm i përkatësisë, i ndjenjës se nuk ishin vetëm. Dhe në këtë orë të nevojës më të madhe, Ukraina ka nevojë për raketa dhe municione po aq sa një injeksion i fortë vetëbesimi. Është e vështirë të mos kthehesh nga Kievi për momentin i pasuruar (me një kuptim ose vlerësim më të thellë të situatës), por me zemër të rënduar.

Lajmet

Presidentja Osmani takon Kryetaren e Autoritetit të Kulturës dhe Arteve në Emiratet e Bashkuara Arabe

Published

on

Presidentja e Kosovës Vjosa Osmani-Sadriu, gjatë qëndrimit në Emiratet e Bashkuara ka takuar Sheikha Latifa bint Mohammed bin Rashid Al Maktoum, Kryetare e Autoritetit të Kulturës dhe Arteve.

Osmani është shprehur se Kosova dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë hapësirë për mundësi bashkëpunimi në shumë fusha.

“Kosova dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë më shumë sesa miqësi: kanë hapësirë për të hapur kapituj të rinj bashkëpunimi edhe në në kulturë, krijimtari, art dhe inovacion”, shkruan Osmani.

Qëllimi i vizitës së Presidentes Osmani në Emiratet e Bashkuara Arabe ishte për Samitin Botëror të Qeverisjes, ku morën pjesë edhe shumë lider tjerë botëror.

Continue Reading

Lajmet

Në Forumin e Sigurisë në Kongresin Amerikan kërkohet anëtarësimi i Kosovës në NATO

Published

on

Përfaqësues të partive opozitare nga Kosova dhe zyrtarë nga Shqipëria kanë kërkuar anëtarësimin e Kosovës në NATO, gjatë Forumit për Sigurinë të mbajtur në Capitol Hill, në Kongresin Amerikan.

Në këtë forum, ku morën pjesë kongresistë dhe diplomatë amerikanë, u theksua se integrimi i Kosovës në Aleancën Veriatlantike është domosdoshmëri për sigurinë dhe stabilitetin në rajon.

Lideri i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Ramush Haradinaj, tha se Kosova është e gatshme për anëtarësim në NATO dhe se koha për këtë hap është tani.

“Porosia ime në Kongresin Amerikan, në kuadër të Forumit Ndërparlamentar të Sigurisë në Capitol Hill, ishte e shkurtër: ‘Koha është tani’. Kosova ka implementuar planin dhjetëvjeçar për zhvillimin e Ushtrisë së saj, në bashkëpunim të ngushtë me Shtetet e Bashkuara të Amerikës”, ka thënë ai.

Tutje, Haradinaj u shpreh se ushtria e Kosovës, ashtu si edhe institucionet e tjera të sigurisë, bazohen në standardet e NATO-s dhe të SHBA-së.

Ai shtoi se Kosova është e gatshme të kontribuojë në fushën e sigurisë dhe për anëtarësim në NATO.

Kërkesë të njëjtë ka shprehur edhe deputeti i PDK-së, Enver Hoxhaj, ish-ministër i Punëve të Jashtme i Kosovës.

“Në fjalën time në Capitol Hill kërkova që Kosova të anëtarësohet në NATO. Siguria e Ballkanit është sot çështje kyçe e sigurisë evropiane”, ka shkruar Hoxhaj.

Në këtë forum ka marrë pjesë edhe Kryetari i Kuvendit të Shqipërisë, Niko Peleshi, i cili ka kërkuar anëtarësimin e Kosovës në NATO, duke e cilësuar rajonin si një hapësirë gjeopolitike të ndjeshme ndaj kërcënimeve hibride dhe ndërhyrjeve të huaja.

“Ballkani Perëndimor mbetet i ndjeshëm në aspektin gjeopolitik, i ekspozuar ndaj përpjekjeve të huaja për të minuar stabilitetin, për të dobësuar institucionet demokratike dhe për të shkatërruar besimin te rruga Euro-Atlantike. Ky realitet kërkon vigjilencë, qëndrueshmëri dhe qartësi strategjike. Integrimet euroatlantike dhe anëtarësimi i Kosovës në NATO janë të domosdoshme për sigurinë dhe stabilitetin në rajon”, ka thënë ai.

Pjesë e Forumit për Sigurinë kanë qenë edhe deputetë nga Shqipëria, Maqedonia e Veriut, si dhe një numër i madh kongresistësh dhe diplomatësh amerikanë.

E.A.

Continue Reading

Lajmet

“French Business Day”, promovon Kosovën si destinacion investimesh

Published

on

Këshilli i Investitorëve Europian ka organizuar eventin, “French Business Day”, që synon të promovojë Kosovën si destinacion investimesh, të fuqizojë dialogun publiko-privat dhe të kontribuojë në thellimin e marrëdhënieve ekonomike dhe tregtare ndërmjet Kosovës dhe Francës.

Në këtë aktivitet morën pjesë përfaqësues të institucioneve të Kosovës, diplomacisë franceze dhe komunitetit të biznesit, ndërsa u theksua rëndësia e krijimit të partneriteteve afatgjata, rritjes së investimeve dhe bashkëpunimit ekonomik ndërmjet dy vendeve.

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti në Ditën e Biznesit Francez ka thënë se Kosova është e gatshme për partneritete të mëdha infrastrukturore, e hapur për investime serioze si dhe ka theksuar se po zgjerohet mundësia tregtare me Evropën, Rajonin dhe më gjerë.

Kurti në fjalën e tij, tha se Kosova tani ka stabilitet institucional.

“Kosova është e gatshme për partneritete të mëdha infrastrukturore. Kosova është e hapur për investime serioze. Kosova po zgjeron mundësitë tregtare me Evropën, rajonin dhe më gjerë. Vendi ynë, Republika e Kosovës, është një shtet i pavarur dhe i konsoliduar me orientim të qartë evropian dhe tashmë kemi edhe stabilitet institucional, i cili dëshirohet aq shumë nga bizneset, meqenëse ofron siguri publike, para shikueshmëri dhe disiplinë të fortë fiskale”, ka thënë ai.

Tutje Kurti u shpreh se bashkëpunimi duhet të ndërtohet mbi besimin.

“Sepse besimi nuk është vetëm vlerë, është avantazh ekonomik. Në një botë të paqëndrueshme, të ndikuar nga tensionet gjeopolitike, transformimet teknologjike dhe rregullimi i fragmentuar, integriteti nuk është vetëm përmbushje rregullash, integriteti është konkurrueshmëri”, tha ai.

Ambasadori i Francës në Kosovë, Olivier Guerot, theksoi se interesi i kompanive franceze dëshmon atraktivitetin e vendit.

Ai shtoi se marrëdhëniet ndërmjet Francës dhe Kosovës janë të forta.

“Është gjithashtu një vend me të cilin Franca mban një marrëdhënie shumë, shumë pozitive, një partner, por edhe më tepër një vend mik. Kjo marrëdhënie mbështetet në lidhje njerëzore me diasporën  e cila është padyshim e dukshme mes nesh dhe në lidhje kulturore”, tha ai.

Ndërkaq, Drejtori Ekzekutiv i Këshillit të Investitorëve Evropianë, Emrush Ujkani, tha se platforma ishte përgatitur përmes një procesi të gjatë konsultimesh.

“Ambicia jonë është të nxisim lidhje domethënëse, të promovojmë investime dhe mundësi, si dhe të inkurajojmë inovacionin në këta sektorë, nga financat dhe energjia deri te infrastruktura, mobiliteti dhe teknologjia. Ne besojmë fuqishëm se duke bashkuar institucionet publike, partnerët ndërkombëtarë dhe sektorin privat, mund t’i shndërrojmë interesat e përbashkëta në projekte konkrete”, tha ai.

Në kuadër të eventit “French Business Day”, Ministrja në detyrë e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Rozeta Hajdari, theksoi se Kosova ofron mundësi të favorshme për investitorët francezë dhe po forcon pozicionin e saj si destinacion konkurrues për bizneset ndërkombëtare, raporton Ekonomia Online.

Ajo nënvizoi se ekonomia e Kosovës ka treguar qëndrueshmëri të jashtëzakonshme, me rritje mesatare të PBB-së më të lartë në Ballkanin Perëndimor gjatë tre viteve të fundit, dyfishim të eksporteve dhe investimeve të huaja direkte, inflacion të ulët dhe borxh publik më të ulët në rajon.

“Duke zgjedhur Kosovën, kompanitë franceze forcojnë zinxhirët e furnizimit të Evropës, zvogëlojnë varësinë nga tregjet e largëta dhe fitojnë një partner të besueshëm në zemër të Ballkanit. Ekonomia e Kosovës ka treguar qëndrueshmëri të jashtëzakonshme. Gjatë tre viteve të fundit, PBB-ja jonë është rritur me mesataren më të lartë në Ballkanin Perëndimor. Eksportet dhe investimet e huaja direkte janë dyfishuar, ndërsa inflacioni mbetet i ulët dhe borxhi publik është më i ulëti në rajon”, tha ajo. E. A. /Ekonomia online/

 

Continue Reading

Lajmet

Presidentja Osmani në Samitin Botëror të Qeverisjes: Sundimi i ligjit dhe dinjiteti njerëzor në zemër të inovacionit

Published

on

By

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, ka mbajtur fjalimin e saj të tretë në kuadër të Samitit Botëror të Qeverisjes, ku trajtoi rrugëtimin e Kosovës nga rindërtimi pas luftës drejt ndërtimit të një shteti demokratik, të bazuar në sundimin e ligjit, forcimin e të drejtave dhe vendosjen e dinjitetit njerëzor në qendër të inovacionit dhe qeverisjes moderne.

Në fjalën e saj, Presidentja Osmani falënderoi Emiratet e Bashkuara Arabe për organizimin e këtij forumi ndërkombëtar, duke theksuar rëndësinë e krijimit të një hapësire ku përvoja, idetë dhe përgjegjësia globale bashkohen për të adresuar sfidat e së ardhmes.

Ajo e cilësoi Kosovën si një shtet të ndërtuar mbi guximin, duke përshkruar tranzicionin e saj “nga mbijetesa në sovranitet”, nga një vend i shkatërruar nga lufta në një shtet që sot krijon rregulla në shërbim të qytetarëve të vet. Sipas Presidentes, me mbështetjen e aleatëve dhe partnerëve ndërkombëtarë, Kosova ka ndërtuar një arkitekturë ligjore dhe institucionale që e vendos demokracinë në qendër dhe drejtësinë si shtyllë kryesore.

“Sot, Kosova nuk është më vetëm përfitues i solidaritetit ndërkombëtar. Ne jemi një kontribues në të, një vend që ka mësuar shpejt, ka ndërtuar mençurisht dhe tani flet me besim. Nga ndërtimi i institucioneve nga zeroja deri te përmirësimi i tyre me qëllim të vërtetë, Kosova është bërë një shembull i gjallë se shoqëritë rezistente, të bazuara në rregulla dhe të orientuara nga qëllimi, nuk janë vetëm trashëguar, ato gjithashtu projektohen në mënyrën më pozitive”, theksoi Osmani.

Presidentja vuri theks të veçantë në rëndësinë e sundimit të ligjit dhe ndërtimit të besimit të qytetarëve në institucione, duke nënvizuar se drejtësia nuk duhet të mbetet e largët dhe e pakuptueshme për qytetarët. Ajo theksoi se digjitalizimi i drejtësisë nuk është vetëm një përmirësim teknik, por një imperativ i të drejtave të njeriut, që synon ta afrojë drejtësinë më pranë qytetarëve.

Në këtë kontekst, Osmani paralajmëroi se teknologjia dhe inovacioni duhet të jenë gjithmonë të ankoruara në të drejtat, barazinë dhe mbikëqyrjen demokratike, duke theksuar se inteligjenca artificiale dhe teknologjitë e reja nuk duhet të thellojnë pabarazitë apo të dobësojnë të drejtat themelore.

“Transformimi digjital duhet ta afrojë drejtësinë më pranë njerëzve, duke mundësuar që qytetarët tanë të kenë qasje të lehtë në informacion, të ndjekin çështjet e tyre dhe të ndërveprojnë me institucionet pa barriera të panevojshme. Kur udhëhiqet nga vlerat, teknologjia bëhet një urë midis institucioneve dhe njerëzve që ato shërbejnë. Në të njëjtën kohë, ne qasemi tek digjitalizimi me përgjegjësi”, tha Osmani.

https://www.facebook.com/reel/844451768553854

Continue Reading

Të kërkuara