Botë

Perëndimi kërkon të hetohen shkeljet lidhur me shënimin e ditës jokushtetuese të Republikës Sërpska

Published

on

Komuniteti ndërkombëtar ka bërë thirrje për hetim të çdo shkeljeje të ligjit lidhur me shënimin e ditës jokushtetuese të Republikës Sërpska më 9 janar.

Ceremonia për shënimin e kësaj dite jokushtetuese nis në orën 17:00 në Banjallukë.

Autoritetet e entitetit të Republikës Sërpska festojnë 9 janarin, datën kur, në vitin 1992, në Sarajevë, Kuvendi i atëhershëm i popullit Serb së Bosnjës dhe Hercegovinës miratoi Deklaratën për shpalljen e Republikës së Popullit Serb të Bosnjës dhe Hercegovinës si një entitet i pavarur brenda Bosnjës dhe Hercegovinës.

Megjithatë, Gjykata Kushtetuese e Bosnjës dhe Hercegovinës ka vendosur tri herë që kremtimi i 9 janarit si Dita e Republikës Sërpska është antikushtetues.

Qëllimi i asaj kohe ishte që ky territor i Bosnjës dhe Hercegovinës të bashkohej me Jugosllavinë, e cila po shpërbëhej. Në krye të republikës së vetëshpallur ishin Radovan Karaxhiq, Bilana Pllavshiq dhe Momçilo Krajishnik, të cilët janë dënuar për krime lufte nga Tribunali i Hagës. Në miratimin e deklaratës nuk kishin marrë pjesë përfaqësuesit e boshnjakëve dhe kroatëve.

Këta dy popuj e shohin 9 janarin si fillimin e luftës në Bosnje dhe Hercegovinë, si dhe si fillimin e pastrimit etnik, krimeve të luftës dhe gjenocidit ndaj popullsisë joserbe në territorin e Republikës Sërpska.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës presin që organet e zbatimit të ligjit dhe ato gjyqësore në Bosnje dhe Hercegovinë të ndërmarrin hapa të shpejtë dhe vendimtarë për të hetuar çdo shkelje ligjore në lidhje me kremtimin e ditës antikushtetuese të Republikës Sërpska më 9 janar, njoftoi Ambasada amerikane përmes një postimi në X.

Nga Ambasada amerikane kanë thënë gjithashtu se vendimet e Gjykatës Kushtetuese bazohen në ligj, jo në opinion.

“Të gjitha entitetet janë të detyruara t’i përmbahen plotësisht vendimeve të institucioneve të Bosnjës dhe Hercegovinës, përfshirë vendimet përfundimtare dhe detyruese të Gjykatës Kushtetuese. Mosrespektimi i këtyre vendimeve përbën vepër penale sipas Kodit Penal të Bosnjës dhe Hercegovinës”, u tha në reagim.

Delegacioni i Bashkimit Evropian në Bosnje dhe Hercegovinë, të mërkurën, me rastin e kremtimit të ditës antikushtetuese të Republikës Sërpska, i bëri thirrje liderëve politikë të këtij entiteti të refuzojnë retorikën provokuese, përfshirë sfidimin e sovranitetit, integritetit territorial dhe tërësisë së vendit.

“BE thekson detyrimin për të respektuar sovranitetin, integritetin territorial, rendin kushtetues, përfshirë vendimet e Gjykatës Kushtetuese, si dhe subjektivitetin ndërkombëtar të Bosnjës dhe Hercegovinës”, u tha në deklaratën e delegacionit të BE-së në Bosnje e Hercegovinë.

Përfaqësuesi i Lartë në Bosnje dhe Hercegovinë, Christian Schmidt, kujtoi se kremtimi i 9 janarit si Dita e Republikës Sërpska është një shkelje e qartë dhe e drejtpërdrejtë e zbatimit të vendimeve përfundimtare dhe detyruese të Gjykatës Kushtetuese të Bosnjës dhe Hercegovinës, si dhe vendimeve të përfaqësuesit të lartë të 1 korrikut të vitit 2023. Ai paralajmëroi se mosrespektimi i vendimeve të Gjykatës Kushtetuese mund të përbëjë vepër penale, sipas Kodit Penal të Bosnjës dhe Hercegovinës.

Schmidt shtoi se është përgjegjësi e organeve të zbatimit të ligjit, Prokurorisë së Bosnjës dhe Hercegovinës dhe Policisë që të ndërmarrin masat e përcaktuara me ligj, veçanërisht në rastet që lidhen me zyrtarët publikë dhe nëpunësit civilë dhe pjesëmarrjen e tyre në përgatitjen apo organizimin e kremtimit të 9 janarit.

Gjykata Kushtetuese e Bosnje e Hercegovinës nuk ka kundërshtuar të drejtën që Republika Sërpska të ketë një ditë të saj, por ka konstatuar se “Dita e Republikës Sërpska” nuk mund të jetë 9 janari, datë që përkon me ngjarjet e ndodhura në Sarajevë më 1992.

Ndërkohë, Bashkimi Evropian i ka bërë thirrje Serbisë që të jetë njësoj e përkushtuar ndaj perspektivës evropiane të Bosnjës dhe Hercegovinës, si një vend i unifikuar, i bashkuar dhe sovran, ashtu si të gjithë partnerët e tjerë ndërkombëtarë.

Me rastin e pjesëmarrjes së përfaqësuesve të institucioneve shtetërore të Republikës së Serbisë në kremtimin e ditës antikushtetuese të Republikës Sërpska, nga Brukseli u tha se bashkëpunimi rajonal dhe marrëdhëniet e mira fqinjësore janë një pjesë thelbësore e përparimit drejt integrimeve evropiane.

“Duhet të shmangen veprimet dhe deklaratat që ndikojnë negativisht në marrëdhëniet e mira fqinjësore dhe kontribuojnë në ndarjet politike”, i tha në përgjigjen me shkrim dërguar Radios Evropa e Lirë nga zyra për media e BE-së.

Përfaqësuesit nga Serbia marrin pjesë rregullisht në kremtimin e kësaj dite në Republikën Sërpska./REL/

Lajmet

Izraeli voton të martën: Netanyahu në garë të ngushtë për mbijetesë politike pas tre vitesh luftë

Published

on

By

Tre vjet pas sulmit të 7 tetorit 2023, Izraeli përballet të martën me zgjedhje parlamentare vendimtare, ku kryeministri 77-vjeçar, Benjamin Netanyahu, kërkon rizgjedhjen në një garë jashtëzakonisht të ngushtë.

Zgjedhjet shihen si një plebishit për të ardhmen e vendit dhe llogaridhënien e pushtetit:

Kundërshtarët: Të udhëhequr nga ish-shefi i ushtrisë Gadi Eisenkot, kërkojnë përgjegjësi për dështimet e sigurisë të 7 tetorit dhe e akuzojnë Netanyahun për udhëheqjen e një “luftë të përjetshme” pa fitore politike.

Mbështetësit: E shohin Netanyahun si të vetmin lider që i bëri ballë Hamasit, Hezbollahut dhe Iranit, ndërsa vetë ai ka mbështetur fushatën në sloganin e djathtë kundër krijimit të një shteti palestinez dhe mbështetjen e presidentit amerikan Donald Trump.

Përveç pasojave të luftës, votuesit mbeten të ndarë edhe për përjashtimin e ultraortodoksëve nga shërbimi ushtarak dhe reformën e diskutueshme në gjyqësor. Meqë asnjë parti nuk pritet të fitojë vetëm shumicën prej 61 mandatesh, rezultati do të përcaktohet nga bisedimet e vështira për koalicion.

 

Continue Reading

Botë

Trump ashpërson deklaratat ndaj Norvegjisë pas mosfitimit të Çmimit Nobel për Paqe

Published

on

By

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka ashpërsuar retorikën ndaj Norvegjisë, duke e cilësuar atë si “një vend të ndyrë” dhe duke deklaruar se emigrantët norvegjezë nuk janë të mirëpritur në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Deklaratat e tij vijnë pas vendimit të Komitetit të Nobelit, me seli në Oslo, për të mos ia dhënë Çmimin Nobel për Paqe.

Gjatë një tubimi politik në Miçigan, në prag të zgjedhjeve të mesmandatit, Trump kritikoi Norvegjinë, duke e lidhur qëndrimin e tij ndaj emigrantëve norvegjezë me mosfitimin e çmimit prestigjioz.

Ai deklaroi se do të mirëpriste emigrantë nga vende të tjera, por jo nga Norvegjia, duke theksuar se arsyeja ishte pikërisht mosmarrja e Çmimit Nobel.

Megjithatë, deri më tani nuk ka indikacione se administrata amerikane po përgatit ndonjë politikë zyrtare për kufizimin e emigracionit nga Norvegjia.

Ndaj deklaratave të Trumpit ka reaguar ministri i Jashtëm norvegjez, Espen Barth Eide, i cili ka rikujtuar se Komiteti i Nobelit është institucion i pavarur dhe se vendimet e tij nuk ndikohen nga qeveria norvegjeze.

Pavarësisht kritikave të presidentit amerikan, Norvegjia vazhdon të renditet ndër vendet me të ardhurat më të larta për frymë në botë, sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar.

Ndërkohë, fondi sovran norvegjez ka regjistruar fitim rekord prej rreth 184 miliardë dollarësh gjatë gjysmës së parë të vitit 2026.

Trump kishte kritikuar edhe më herët vendimin për të mos ia dhënë Çmimin Nobel për Paqe, duke e cilësuar atë si një “njollë të pashlyeshme” për Norvegjinë.

Foto: Associated Press

D.L

Continue Reading

Aktualitet

Macron paralajmëron masa të rrepta ndaj protestave të paautorizuara, ndalohen tubimet në Lion

Published

on

By

Presidenti francez Emmanuel Macron ka deklaruar vendosmëri absolute për parandalimin e trazirave në vend, duke njoftuar një qasje të rreptë dhe shumëplanëshe pas valës së fundit të dhunës në rrugë.

Pas takimit të Këshillit të Sigurisë, Macron bëri të ditur se protestat legjitime të organizuara nga sindikatat do të lejohen dhe do të garantohen sipas ligjit, ndërsa çdo tubim tjetër i paautorizuar do të ndalohet plotësisht kurdo që të jetë e mundur. Në kuadër të përpjekjeve për të qetësuar situatën, Kryeministri Sebastien Lecornu do të takohet javën e ardhshme me organizatat studentore për të adresuar kërkesat e tyre.

Ndërkohë, autoritetet kanë ndaluar të gjitha protestat e planifikuara për këtë të shtunë në qytetin e Lionit, pas përleshjeve të ashpra dhe plaçkitjeve të javës së kaluar gjatë tubimeve kundër inflacionit të lartë.

 

Continue Reading

Aktualitet

SHBA-ja urdhëron një pjesë të personelit të largohet nga Arabia Saudite

Published

on

By

Departamenti Amerikan i Shtetit ka urdhëruar largimin e stafit jo-thelbësor dhe anëtarëve të familjes në ambasadën e tij në Riad, një veprim që vjen mes sulmeve intensifikuese ndaj Arabisë Saudite nga rebelët Houthi, aleatë të Iranit, në Jemen.

“Departamenti Amerikan i Shtetit lëshoi një urdhër largimi për punonjësit e qeverisë amerikane që nuk janë emergjentë dhe anëtarët e familjeve të tyre në Arabinë Saudite”, ka shkruar zëdhënësi i Departamentit të Shtetit, Tommy Pigott, në X.

“Houthit e mbështetur nga Irani janë angazhuar gjithnjë e më shumë në armiqësi kundër Arabisë Saudite, duke përfshirë sulme ndaj aeroporteve civile dhe infrastrukturës tjetër kritike që rezulton në viktima civile dhe ndërprerje të rënda të udhëtimit”, thuhet më tej në njoftimin e tij.

Ndërsa Departamenti i Shtetit po zvogëlon gjurmën e tij në Arabinë Saudite mes rreziqeve në rritje, disa poste të tjera diplomatike amerikane në rajon po përshtatin gjithashtu stafin e tyre në përgjigje të kërcënimit të Houthit, ka thënë një burim për CNN.

Departamenti i Shtetit ka paralajmëruar gjithashtu në një alarm sigurie të mërkurën se qytetarët amerikanë duhet të jenë të vetëdijshëm për sulmet e mundshme ndaj aeroporteve dhe ndërprerjet e përgjithshme të udhëtimit.

Ky mesazh për amerikanët erdhi pas një serie sulmesh vdekjeprurëse të Houthit në javët e fundit që kanë synuar Aeroportin Ndërkombëtar King Khalid në Riad, objektet ushtarake saudite, infrastrukturën e naftës dhe trafikun detar.

Forcat e mbështetura nga Arabia Saudite, të lidhura me qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të Jemenit, kanë zgjeruar operacionet kundër pozicioneve të Houthi-t në shumë vija fronti, ndërsa fuqia ajrore saudite vazhdon të ofrojë mbulim ushtarak.

Të mërkurën, Arabia Saudite ka thënë se ka kapur të paktën shtatë dronë, përfshirë një që synonte fushën e naftës Shaybah në Provincën Lindore të mbretërisë, në një sulm që vrau dy punëtorë emigrantë dhe plagosi dy të tjerë. /CNN/

 

Continue Reading

Të kërkuara