Lajmet
Përdorni teknikën “Mind Palace” të Sherlok Holmsit, për të përmirësuar kujtesën
Published
5 years agoon
By
Betim GashiNë disa episode të serialit televiziv “Sherlock Holmes” me protagonist Benedikt Kamberbaç, personazhi kryesor përdorur një teknikë mnemonike, të cilën ai e quan ‘Mind Palace’ (Pallati i mendjes). Me këtë teknikë, Holms duket se viziton një vend imagjinar brenda mendjes së tij, dhe kryen një sërë shoqërimesh midis fjalëve, vendeve dhe sendeve, derisa të arrijë tek informacioni që dëshiron të mbajë mend.
Pavarësisht se u shfaq në një shfaqje televizive imagjinare, “Pallati i Mendjes” është një teknikë që ekziston vërtetë, madje është një nga teknikat më të vjetra mnemonike të njohura.Po si funksionon kjo teknikë e kujtesës? Ajo njihet gjithashtu si metoda e locit, dhe përshkruhet nga historiani Frensis Jets në veprën e tij “Arti i Kujtesës”.
Sipas Jets, arti i kujtesës u krijua nga Simonidi, dhe u raportua nga Ciceroni në librin “De Oratore”, në të cilin ai argumenton se kujtesa është një pjesë e retorikës. Pra në thelb, metoda e loci, ishte një teknikë retorike e përdorur nga oratorët romakë, për të kujtuar dhe recituar fjalimet e tyre të gjata.
Si parime të përgjithshme të metodës, Jets thotë se hapi i parë është të ngulitësh në kujtesë një seri loci ose vendesh. Lloji më i zakonshëm, megjithëse jo i vetmi, i sistemit të vendeve memonike të përdorura ishte ai arkitektonik.
Një shembull do të ishte një shtëpi, mundësisht e madhe dhe me një larmi dhomash si një paradhomë, dhomën e ndenjes, dhomat e gjumit dhe sallonet etj. Pastaj, hapi i dytë është futja e imazheve që kanë të bëjnë me fjalimin që do të mbahet mend.
Për shembull, nëse personi dëshiron të kujtojë frazën:“Bota po vuan për shkak të pandemisë së koronavirusit të ri”, ata mund të imagjinojnë një glob (botë) të pozicionuar në shtratin e dhomës së ndenjes, duke teshtitur, dhe duke u torturuar nga imazhi i një koronavirusi gjigant.
Ky imazh mund të duket i çuditshëm, por niveli i absurditetit të përfshirë në të, e bën më të lehtë për tu mbajtur mend. Kështu, në metodën e loci-ve (apo Teknikës së Pallatit të Mendjes), personi “ecën” nëpër shtëpinë e imagjinuar, vëzhgon objektet e shpërndara nëpër dhoma, dhe krijon një narrativë në mënyrë që të kujtojë atë që do.
Ndërkohë le ta marrim si shembull se doni të mbani mend një listë blerjesh me artikujt: banane, qumësht, vezë dhe djathë. Në Pallatin tuaj të Mendjes, ju mund ta imagjinoni veten duke ecur nëpër dhomë, duke parë një banane të ulur në divan, duke pirë një gotë qumësht.
Ju ecni nëpër korridor, dhe atje gjendet një foto e varur në mur me një grup vezësh gjigante që janë me pushime.
Duke hyrë në dhomën e parë në të majtë, gjeni djathin të shtrirë në shtrat duke fjetur qetë-qetë. Është e rëndësishme të theksohet se një nga pikat kryesore në teknikën e Pallatit tëMendjes, nuk është shpërndarja e objekteve në një mjedis hapësinor, por narrativa e krijuar nga krijimi i një marrëdhënie semantike midis asaj që do të mbahet mend dhe disponimithapësinor në Pallatin e Mendjes. / Psychology Today – Bota.al
Lajmet
Kushtetuesja: Dekreti i Osmanit s’ka efekt juridik, Kuvendi ka 34 ditë për zgjedhjen e presidentit
Published
6 hours agoon
March 25, 2026By
UBTNews
Ligjvënësit në Kosovë kanë mbi një muaj kohë për ta zgjedhur presidentin e ri të vendit, pasi gjykata më e lartë në vend e rrëzoi të mërkurën një dekret të presidentes së tanishme, Vjosa Osmani, për shpërndarjen e Kuvendit pas moszgjidhjes së presidentit në një seancë më 5 mars. Dekreti, sipas Gjykatës Kushtetuese, nuk ka efekt juridik.
Gjykata Kushtetuese e publikoi aktgjykimin e plotë lidhur me dekretin e Osmanit nga 6 marsi, duke vendosur se në rast se brenda 34 ditësh, nga sot kur ka hyrë në fuqi aktgjykimi, deputetët nuk zgjedhin presidentin, Kuvendi shpërndahet dhe shkohet në zgjedhje.
“Të konstatojë që në rast se Kuvendi dështon të zgjedhë presidentin
brenda periudhës së përcaktuar në pikën III të dispozitivit të këtij
Aktgjykimi, bazuar në nënparagrafin 3 të paragrafit 1 të nenit 82 [shpërndarja
e Kuvendit] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës, Kuvendi shpërndahet ex
constitutione, dhe për pasojë, zgjedhjet e parakohshme për Kuvend duhet të
zhvillohen brenda 45 ditësh, ashtu siç përcaktohet me paragrafin 2 të nenit 66
[Zgjedhja dhe Mandati] dhe paragrafin 6 të nenit 86 [Zgjedhja e Presidentit] të
Kushtetutës së Republikës së Kosovës”, u tha në vendim.
Vendimi vjen pasi në fillim të këtij muaji Kushtetuesja e kishte pezulluar përkohësisht deri më 31 mars dekretin e presidentes, Vjosa Osmani, për shpërndarjen e Kuvendit.
Ajo ia kishte ndaluar çdo veprim presidentes Osmani në lidhje me dekretin e 6 marsit, si dhe punën e Kuvendit deri në përfundim të pezullimit.
Kërkesa për vlerësimin e kushtetutshmërisë së dekretit për shpërndarjen e Kuvendit ishte dorëzuar nga kryeministri i Albin Kurti në emër të Qeverisë./REL/
Lajmet
Iranit i përgjigjet “negativisht” propozimit të SHBA-së për përfundimin e luftës
Published
6 hours agoon
March 25, 2026By
UBTNews
Media shtetërore iraniane, Press TV, duke cituar një “zyrtar të lartë të sigurisë politike”, njoftoi se Irani ka hedhur poshtë një propozim të Shteteve të Bashkuara që synonte përfundimin e konfliktit aktual, raporton BBC.
Megjithëse burimi mbetet anonim, raportohet se qëndrimi zyrtar i Teheranit është i prerë: “Irani do t’i japë fund luftës kur të vendosë vetë dhe kur të plotësohen kushtet e tij.” Zyrtarët iranianë kanë theksuar vazhdimisht se kërkojnë një përfundim të plotë të luftës dhe jo thjesht një armëpushim të përkohshëm.
Pesë kushtet e Iranit
Sipas raportimeve, pala iraniane ka paraqitur pesë kërkesa kyçe për arritjen e një marrëveshjeje:
- Ndalimi i plotë i agresionit: Pushimi i menjëhershëm i të gjitha sulmeve dhe atentateve nga ana e armikut.
- Garanci sigurie: Krijimi i mekanizmave konkretë që sigurojnë që lufta të mos i imponohet përsëri Republikës Islamike.
- Dëmshpërblimet: Pagesa të garantuara dhe të përcaktuara qartë për dëmet e luftës dhe reparacionet.
- Zgjidhja rajonale: Përfundimi i luftës në të gjitha frontet dhe për të gjitha grupet e rezistencës të përfshira në rajon.
- Sovraniteti detar: Njohja ndërkombëtare dhe garancitë mbi të drejtën sovrane të Iranit për të ushtruar autoritet mbi Ngushticën e Hormuzit.
Pavarësisht përpjekjeve të Uashingtonit për të vijuar bisedimet përmes kanaleve të ndryshme diplomatike, Teherani i ka cilësuar propozimet amerikane si “të tepërta” dhe të papranueshme në formën e tyre aktuale. /BBC/
Lajmet
Gjykata Supreme rregullon çështjen e kualifikimit arsimor për skemat pensionale
Published
6 hours agoon
March 25, 2026By
UBTNews
Gjykata Supreme e Kosovës ka nxjerrë një vendim me rëndësi të veçantë për pensionistët kontributpagues, përmes të cilit shpallet i paligjshëm kufizimi kohor për njohjen e kualifikimeve arsimore.
Ky vendim vjen pas shqyrtimit të një konflikti administrativ kundër Ministrisë së Financave, Punës dhe Transfereve, ku Gjykata ka shfuqizuar nenin që kërkonte që dëshmitë për shkollim të lartë të ishin fituar para datës 1 janar 1991.
Sipas arsyetimit zyrtar, ky kufizim i vendosur përmes një udhëzimi administrativ nuk ka pasur bazë në ligjin për skemat pensionale dhe ka tejkaluar kompetencat ligjore të ministrisë.
Gjykata vlerëson se e drejta në pension duhet të lidhet me pagesën e kontributeve dhe përmbushjen e kushteve ligjore, e jo me kohën kur dikush ka përfunduar shkollimin.
Ky rregull deri më tani ka krijuar dallime të pajustifikuara dhe ka përjashtuar një kategori të tërë pensionistësh nga e drejta për një pension më të lartë bazuar në kualifikimin e tyre profesional.
Me këtë aktgjykim, Gjykata Supreme konfirmon se kushti i vendosur ishte arbitrar dhe diskriminues, duke cenuar parimin e barazisë para ligjit.
Ky vendim u mundëson pensionistëve kontributpagues që të gëzojnë gradën e tyre arsimore pa u kushtëzuar nga data e diplomimit, duke siguruar që lartësia e pensionit të jetë në përputhje me përgatitjen e tyre profesionale dhe kontributet e dhëna gjatë viteve të punës.
Lajmet
Studimet në Media dhe Komunikim: Karrierë profesionale dhe mbështetje financiare në UBT
Published
7 hours agoon
March 25, 2026By
UBTNews
Zhvillimi i shpejtë i industrisë së medias dhe kërkesat e vazhdueshme të tregut në Kosovë kanë rritur nevojën për profesionalizëm në fushën e komunikimit dhe multimedias.
Programi Media dhe Komunikim në UBT është ndërtuar si një mundësi e mirë që bashkon mësimet teorike me punën praktike, duke u ofruar studentëve aftësitë e duhura për të punuar në fusha të ndryshme pas diplomimit.
Ky program trevjeçar është i fokusuar në këto pika kryesore: zhvillimin e aftësive për intervistim dhe shkrim mediatik, njohuritë mbi funksionimin e gazetarisë moderne, si dhe zbatimin e etikës profesionale në gazetari.
Programi është i krahasueshëm me planet mësimore të universiteteve të njohura në Prishtinë, Tiranë, Zagreb dhe Paris, duke garantuar kështu një nivel cilësor të edukimit.
Një lehtësim i rëndësishëm për studentët e rinj është se kushdo që regjistrohet në këtë drejtim përfiton bursë prej 20% për të tri vitet e studimit, gjë që ndihmon drejtpërdrejt në mbarëvajtjen e studimeve të tyre.
Përmes detyrave individuale dhe projekteve në grup, studentët mësojnë si të punojnë në mjedise të ndryshme, si të krijojnë strategji për marketingun digjital dhe si të nisin bizneset e tyre mbi baza të shëndosha profesionale.
Ky drejtim synon të plotësojë mungesën e gazetarëve dhe ekspertëve të komunikimit në vend, duke u dhënë mundësi studentëve që gjithçka që mësojnë në ligjërata ta ushtrojnë përmes praktikës në institucione shtetërore, publike dhe private
Kushtetuesja: Dekreti i Osmanit s’ka efekt juridik, Kuvendi ka 34 ditë për zgjedhjen e presidentit
Iranit i përgjigjet “negativisht” propozimit të SHBA-së për përfundimin e luftës
Gjykata Supreme rregullon çështjen e kualifikimit arsimor për skemat pensionale
Ministrja Bogujevci priti arkivat rajonale për 75-vjetorin e Arkivit të Kosovës
Studimet në Media dhe Komunikim: Karrierë profesionale dhe mbështetje financiare në UBT
Hannah Montana feston 20 vjet
REL: Kos do t’u përgjigjet eurodeputetëve lidhur me akuzat për bashkëpunim me policinë sekrete jugosllave
Koncerti i rikthimit të BTS në Netflix tërheq 18.4 milionë shikues globalë
Dardanët gati për “Finalen” e Bratisllavës: Sot seanca e fundit para nisjes drejt Sllovakisë
Të kërkuara
-
Lajmet3 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor në revistën prestigjioze ndërkombëtare të indeksuar në Scopus (Q1)
-
Lajmet1 month agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoProfesori i UBT-së, Kujtim Thaçi publikon artikull shkencor në revistën prestigjioze Frontiers in Immunology
-
Lajmet2 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
