Botë

Përdorim rekord i qymyrit në botë më 2024

Published

on

Përdorimi botëror i qymyrit pritet të arrijë nivel rekord të të gjitha kohëve më 2024, ka thënë Agjencia Ndërkombëtare për Energji, teksa viti që po lëmë pas sipas të gjitha gjasave do të jetë më i ngrohti i regjistruar në histori.

Pavarësisht thirrjeve për të ndalur djegien e lëndës më të ndyrë fosile të njerëzimit që po nxit ndryshime klimatike, ANE ka thënë se pret që kërkesa globale për qymyr të arrijë shifra rekorde për të tretin vit rresht, raporton AFP.

Shkencëtarët kanë paralajmëruar se gazrat serrë që ngrohin planetin duhet të reduktohen në mënyrë drastike, për të kufizuar ngrohjen globale, në mënyrë që të shmangen efektet katastrofike ndaj Tokës dhe njerëzimit.

Më herët, në dhjetor, monitoruesi i klimës i Bashkimit Evropian, Copernicus, tha se viti 2024 “pothuajse sigurisht” do të jetë më i nxehti në histori – duke thyer rekordin e vënë nga viti i kaluar.

Raporti “Thëngjilli 2024” i ANE-së, i publikuar të mërkurën, parashikon se bota do të arrijë kulmin e përdorimit të thëngjillit më 2027, teksa vetëm këtë vit ka kapërcyer shifrën e 8.77 miliardë tonëve.

Por, kjo do të varet nga Kina, e cila gjatë çerekshekullit të fundit ka konsumuar 30 për qind më shumë qymyr sesa pjesa tjetër e botës bashkë, ka thënë ANE.

Kërkesa në rritje e Kinës për energji ka qenë faktori më i madh prapa rritjes së përdorimit të qymyrit, teksa më shumë se një e treta e qymyrit të përdorur në botë është karbonizuar në termocentralet e saj.

Rritja e kërkesës për qymyr në Kinë, si dhe në ekonomitë në rritje, si India dhe Indonezia, minimizuan rënien e vazhdueshme në ekonomitë e avancuara.

Megjithatë, kjo rënie është ngadalësuar në BE dhe në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Përdorimi i qymyrit atje pritet të ulet për 12, përkatësisht 5 për qind, krahasuar me 23 dhe 17 për qind më 2023.REL/

Aktualitet

Xi: Partneriteti Kinë-Rusi është forcë stabilizuese globale

Published

on

By

Presidenti i Kinës, Xi Jinping, deklaroi se bota rrezikon të rikthehet në “ligjin e xhunglës”, ndërsa e cilësoi marrëdhënien mes Kinës dhe Rusisë si një forcë stabilizuese globale gjatë takimit me presidentin rus Vladimir Putin në Pekin.

Xi priti Putinin me ceremoni shtetërore madhështore në Sallën e Madhe të Popullit, vetëm pak ditë pasi kishte mirëpritur edhe ish-presidentin amerikan Donald Trump. Ushtarët kinezë dhe banda ushtarake interpretuan himnet kombëtare të dy vendeve, ndërsa fëmijë me flamuj rusë dhe kinezë brohorisnin për liderët.

Takimi mes Xi dhe Putin nisi me një mbledhje të ngushtë për çështje sensitive dhe më pas vijoi me bisedime më të gjera mes delegacioneve të të dyja vendeve. Në përfundim, palët nënshkruan një sërë marrëveshjesh në fusha si teknologjia, tregtia, kërkimi shkencor dhe pronësia intelektuale.

Sipas mediave shtetërore kineze, një nga dokumentet kryesore ishte vazhdimi i “Traktatit të fqinjësisë së mirë dhe bashkëpunimit miqësor Kinë-Rusi”, i nënshkruar fillimisht 25 vite më parë.

Pas ceremonisë së nënshkrimit, Xi tha se marrëdhëniet mes Pekinit dhe Moskës kanë arritur “nivelin më të lartë të partneritetit strategjik gjithëpërfshirës”, duke bërë thirrje që të dy vendet të kundërshtojnë “çdo formë të bullizmit unilateral” në arenën ndërkombëtare.

Ai paralajmëroi gjithashtu se tensionet globale po e shtyjnë botën drejt “ligjit të xhunglës”, ndërsa theksoi se përshkallëzimi i konfliktit në Lindjen e Mesme është “i papranueshëm” dhe se një armëpushim i plotë është urgjent.

Nga ana tjetër, Putin e cilësoi marrëdhënien me Kinën si “në një nivel të paprecedentë”, duke shtuar se Rusia mbetet një furnizues i besueshëm energjie në kohën e krizave globale. Ai ftoi Xi të vizitojë Rusinë vitin e ardhshëm.

Marrëdhëniet mes Pekinit dhe Moskës janë forcuar ndjeshëm vitet e fundit, me të dy liderët që shpesh i referohen njëri-tjetrit si “mik i dashur” dhe “mik i vjetër”. Gjatë takimit, Putin përdori edhe një proverb kinez për të përshkruar pritjen e tij për takimin me Xi: “Edhe nëse nuk shihemi për një ditë, duket sikur kanë kaluar tre vjeshta.”

Ndërkohë, ekonomia ruse, e goditur nga sanksionet për shkak të luftës në Ukrainë, mbetet e varur nga bashkëpunimi ekonomik me Kinën, e cila është partneri më i madh tregtar i Moskës dhe blen pothuajse gjysmën e eksporteve ruse të naftës.

Takimi Xi-Putin po shihet gjithashtu në kontekstin e rivalitetit mes Kinës dhe SHBA-së, sidomos pas vizitës së fundit të Donald Trump në Pekin. Kremlini deklaroi se rëndësia e samitit nuk qëndron tek ceremonia, por tek përmbajtja dhe rezultatet e bisedimeve. /The Guardian/

 

Continue Reading

Aktualitet

SHBA planifikon të zvogëlojë forcat e gatshme për NATO-n

Published

on

By

Administrata e Donald Trump po planifikon t’u bëjë të ditur aleatëve të NATO se do të zvogëlojë kapacitetet ushtarake që Shtetet e Bashkuara do të kenë në dispozicion për të ndihmuar vendet evropiane të aleancës në rast krizash të mëdha ose konfliktesh ushtarake.

Sipas burimeve të njohura me çështjen, vendimi pritet të prezantohet gjatë një takimi të shefave të politikave të mbrojtjes në Bruksel. Ky veprim lidhet me strategjinë e Trumpit që vendet evropiane të marrin më shumë përgjegjësi për sigurinë e kontinentit dhe të mos varen aq shumë nga mbështetja amerikane.

Në kuadër të modelit të njohur si “NATO Force Model”, shtetet anëtare përcaktojnë një numër forcash që mund të aktivizohen në rast lufte, sulmi ndaj një vendi anëtar apo ndonjë krize tjetër madhore. Megjithatë, Pentagoni ka vendosur të zvogëlojë ndjeshëm angazhimin amerikan në këtë strukturë, edhe pse detajet e plota mbeten ende sekrete.

Burimet thanë se administrata amerikane ende nuk ka sqaruar se sa shpejt do të transferohen këto përgjegjësi tek aleatët evropianë, por ky ndryshim shihet si një sinjal konkret i politikës së re të Uashingtonit ndaj NATO-s. Zyrtarët amerikanë kanë bërë të ditur se SHBA-ja do të vazhdojë të ofrojë mbrojtjen bërthamore për aleancën, edhe nëse Evropa merr rol më të madh në forcat konvencionale.

Ky zhvillim vjen në një kohë tensionesh në rritje brenda aleancës. Javët e fundit, administrata Trump ka njoftuar për tërheqjen e rreth 5 mijë trupave amerikane nga Evropa dhe anulimin e një dislokimi ushtarak në Poloni, vendime që kanë shkaktuar shqetësim te aleatët evropianë dhe kritikë në Kongresin amerikan.

Disa vende evropiane kanë shprehur frikën se Uashingtoni mund të reduktojë më tej praninë e tij ushtarake në kontinent, megjithëse diplomatët e NATO-s besojnë se SHBA-ja do të vazhdojë të mbështesë Evropën në rast rreziku serioz. Nga ana tjetër, aleatët evropianë argumentojnë se po rrisin shpenzimet ushtarake dhe kapacitetet mbrojtëse, por theksojnë se ky proces kërkon kohë. /Reuters/

 

 

Continue Reading

Aktualitet

Xi dhe Putin theksojnë forcimin e partneritetit strategjik mes Kinës dhe Rusisë

Published

on

By

Presidenti i Kinës, Xi Jinping, dhe presidenti rus, Vladimir Putin, kanë zhvilluar një takim të zgjeruar në të cilin kanë theksuar forcimin e mëtejmë të marrëdhënieve ndërmjet dy shteteve.

Gjatë takimit, Putin deklaroi se bisedimet me homologun kinez kanë qenë “thelbësore”, duke e cilësuar partneritetin Rusi-Kinë si shembullor. Ai tha se qëllimi i bashkëpunimit mes dy vendeve është mirëqenia e popullit rus dhe atij kinez, derisa shtoi se Moska dhe Pekini do të vazhdojnë të zhvillojnë bashkëpunimin dypalësh dhe koordinimin në platformat ndërkombëtare, përfshirë grupin BRICS.

Nga ana tjetër, Xi Jinping theksoi se marrëdhëniet ndërmjet Kinës dhe Rusisë kanë hyrë në një fazë të re të progresit dhe zhvillimit më të shpejtë. Ai ritheksoi përkushtimin e Pekinit për promovimin afatgjatë, të qëndrueshëm dhe të shëndetshëm të lidhjeve mes dy vendeve, duke shtuar se baza e besimit të ndërsjellë po bëhet gjithnjë e më e fortë.

Takimi mes dy liderëve vjen vetëm pak ditë pasi në Kinë për vizitë qëndroi edhe Donald Trump./BBC/

Continue Reading

Aktualitet

Ish-kryeministri spanjoll nën hetim për skandalin e 53 milionë eurove

Published

on

By

Ish-kryeministri i Spanjës, José Luis Rodríguez Zapatero, është vënë nën hetim penal për dyshime për ndikim të paligjshëm dhe vepra të tjera lidhur me shpëtimin financiar prej 53 milionë eurosh të kompanisë ajrore “Plus Ultra” gjatë pandemisë COVID-19.

Ai është thirrur të paraqitet më 2 qershor në Gjykatën e Lartë penale të Spanjës, ndërsa hetimet po shqyrtojnë nëse fondet publike janë keqpërdorur apo janë përdorur për pastrim parash përmes rrjeteve ndërkombëtare, raporton The Guardian.

Zapatero i ka mohuar të gjitha akuzat, duke deklaruar se nuk ka ndërhyrë në asnjë proces të lidhur me bailout-in dhe se është i gatshëm të bashkëpunojë me drejtësinë.

Rasti konsiderohet historik, pasi për herë të parë një ish-kryeministër spanjoll po hetohet penalisht për një çështje korrupsioni në nivel të tillë të lartë.

/The Guardian/

Continue Reading

Të kërkuara