Lajmet

Paditen qeveritë e BE-së për shkelje të të drejtave të njeriut, dyshohet se nuk vepruan për të adresuar ndryshimet klimatike

Gjykata do të dëgjojë një çështje të ngritur nga Damien Carême.

Published

on

Qytetarët e prekur nga ndryshimet klimatike po padisin qeveritë e më shumë se 30 vendeve evropiane në tre raste të veçanta përpara Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut, duke pretenduar se mosveprimi i shtetit ka shkelur të drejtat e tyre njerëzore.

Këto janë rastet e para të tilla që do të dëgjohen para Gjykatës në Strasburg, Francë, dhe mund të rezultojnë në urdhra për qeveritë e përfshira për të ulur emetimet e dioksidit të karbonit shumë më shpejt se sa është planifikuar aktualisht.

Ja çfarë duhet të dini:

Cilat janë tre rastet?
Rasti i parë që do të dëgjohet të mërkurën e ardhshme fokusohet në ndikimin shëndetësor të valëve të të nxehtit të shkaktuara nga ndryshimet klimatike, në një rast të ngritur nga mijëra gra të moshuara zvicerane kundër qeverisë zvicerane si pjesë e një beteje ligjore gjashtëvjeçare.

Gjithashtu të mërkurën, gjykata do të dëgjojë një çështje të ngritur nga Damien Carême, anëtar i Parlamentit Evropian për partinë e Gjelbër franceze, i cili po sfidon refuzimin e Francës për të marrë masa më ambicioze sa i përket klimës.

Rasti i tretë, që do të dëgjohet pas verës, ka të bëjë me gjashtë të rinj portugez, të cilët po përballen me 33 vende – duke përfshirë të 27 vendet anëtare të Bashkimit Evropian, Britaninë, Norvegjinë, Rusinë, Zvicrën, Turqinë dhe Ukrainën.

Ata gjithashtu argumentojnë se ato vende kanë shkelur të drejtat e tyre dhe duhet të urdhërohen të ndërmarrin veprime më ambicioze për të adresuar ndryshimet klimatike. Gjashtë raste të tjera klimatike janë në pritje.

Rastet do të jenë hera e parë që Gjykata shqyrton nëse politikat e ndryshimeve klimatike mund të cenojnë të drejtat e njeriut të parashikuara në Konventën Evropiane.

Gratë zvicerane argumentojnë se duke dështuar në uljen e emetimeve në përputhje me hapat që kufizojnë ngrohjen globale në 1.5C, Berna shkeli, ndër të tjera, të drejtën e tyre për jetë.

Çështja citon Panelin Ndërqeveritar të OKB-së për Ndryshimet Klimatike – i cili gjeti me besim shumë të lartë se gratë dhe të moshuarit janë ndër ata që rrezikohen më shumë nga vdekshmëria e lidhur me temperaturën gjatë valëve të të nxehtit./UBTNews/

Vendi

Edhe sonte protestë në Prishtinë, dita e tetë

Published

on

Protestat në Prishtinë do të vazhdojnë edhe sonte, duke shënuar ditën e tetë radhazi.

Qytetarët pritet të mblidhen në orën 21:00 në sheshin “Skënderbeu”, në kundërshtim me vendimin e Dhomave të Specializuara në Hagë ndaj ish-krerëve të UÇK-së.

Protestat kanë nisur pas vendimit të 16 shtatorit dhe kanë vazhduar çdo ditë në Prishtinë./A.K/

Continue Reading

Vendi

Profesoreshat e UBT-së publikojnë studimin mbi ortodoncinë në revistën e indeksuar në Scopus e Web of Science

Published

on

By

Në kuadër të avancimit të kërkimit shkencor dhe bashkëpunimit ndërkombëtar, profesoreshat e Fakultetit të Stomatologjisë në UBT, Dr. Blertë Zylfiu-Latifi si autore e parë dhe Dr. Miranda Sejdiu-Abazi si autore korrespondente, kanë publikuar një studim të ri hulumtues në fushën e ortodoncisë. Ky punim shkencor është realizuar në partneritet me studiues nga Departamenti i Ortodoncisë dhe Antropologjisë Dentare i Universitetit të Zagrebit, si dhe me profesionistë të stomatologjisë nga Gjermania.

Punimi me titull “Tooth Crown Dimensions among Angle Occlusion Classes in Kosovar Adolescents” është publikuar si artikull origjinal në revistën ndërkombëtare Acta Stomatologica Croatica (Vol. 60, Nr. 3, 2026, fq. 289–301). Ky organ shkencor është i indeksuar në platformat më prestigjioze globale si Scopus, PubMed dhe Web of Science Core Collection (ESCI), duke mbajtur Faktor Ndikimi (Impact Factor) 1.8 në JCR dhe 1.9 në SJR. Autorët e këtij studimi janë Blertë Zylfiu-Latifi, Senka Meštrović, Jelena Dumančić, Miranda Sejdiu-Abazi dhe Fatbardha Mustafa.

Hulumtimi është shtrirë në shtatë qytete kryesore të Kosovës – Prishtinë, Prizren, Pejë, Gjakovë, Mitrovicë, Ferizaj dhe Gjilan – ku janë përfshirë 400 adoleshentë të moshës 13 deri në 19 vjeç. Pjesëmarrësit janë kategorizuar sipas klasave I, II dhe III të okluzionit sipas Angle, me qëllim që të analizohet lidhja mes këtyre klasave dhe dimensioneve të kurorave të dhëmbëve permanentë.

Përmes një analize multidimensionale të dimensioneve meziodistale, bukolinguale, cervikoincizale dhe diagonale, studimi nxori në pah se ekzistojnë dallime të dukshme ndërmjet klasave të okluzionit, sidomos në dimensionet meziodistale dhe cervikoincizale. Në anën tjetër, dimensionet bukolinguale shfaqën një shkallë më të ulët të variacionit.

Kontributi kryesor i këtij hulumtimi qëndron në përcaktimin e vlerave të para referente specifike për popullatën e adoleshentëve kosovarë. Këto të dhëna do të shërbejnë si një bazë e rëndësishme për përmirësimin e saktësisë në diagnostikimin ortodontik, analizën e hapësirës dhe planifikimin e trajtimeve klinike në Kosovë. Ky publikim dëshmon angazhimin e vazhdueshëm të UBT-së për zhvillimin e kërkimit shkencor me standarde të larta ndërkombëtare.

Punimi është publikuar me Open Access dhe mban DOI-në 10.15644/asc60/3/3.

 

 

 

 

Continue Reading

Vendi

Vendimi i Kushtetueses: Zgjedhja e Qeverisë është kushtetuese, Presidenti duhet të zgjidhet deri më 6 tetor

Published

on

By

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Kosovës ka shpallur aktgjykimin lidhur me kërkesat e, të parashtruara nga deputeti Arian Tahiri dhe deputetë të tjerë të Kuvendit, duke konfirmuar kushtetutshmërinë e zgjedhjes së Qeverisë së re, ndërsa ka përcaktuar afate strikte për zgjedhjen e Presidentit të Republikës.

Në vendimin e marrë me vota unanime më 23 shtator 2026, Gjykata Kushtetuese ka konstatuar se zgjedhja e ekzekutivit është kryer në përputhje me aktin më të lartë juridik të vendit.

“Vendimi [Nr. 11-V-007] i 13 shtatorit 2026 i Kuvendit të Republikës së Kosovës për zgjedhjen e Qeverisë së Republikës së Kosovës nuk është në kundërshtim me nenin 95 [Zgjedhja e Qeverisë] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës”, thuhet në aktgjykimit.

Pavarësisht legjitimimit të Qeverisë, Gjykata vërejti se Kuvendi është konstituuar pas kalimit të afatit të paraparë 30-ditor (Neni 66, paragrafi 1), gjë që automatikisht ka vënë në lëvizje afatet kushtetuese për postin vakant të Presidentit.

Lidhur me këtë proces sovran, Kushtetuesja ka caktuar një datë të prerë për përmbylljen e tij:

“Afati gjashtëdhjetë (60) ditor për zgjedhjen e Presidentit të Republikës së Kosovës, sipas nënparagrafit 3, paragrafit 1 të nenit 82 [Shpërndarja e Kuvendit] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës ka filluar më 8 gusht 2026 dhe përfundon më 6 tetor 2026”, nënvizon Gjykata në pikën VI.

Gjithashtu, aktgjykimi i obligon deputetët e Kuvendit të Kosovës që sa më parë të zgjedhin Nënkryetarin e Kuvendit nga radhët e grupit të dytë më të madh parlamentar, në përputhje me nenin 67 të Kushtetutës. Kërkesa e parashtruesve për caktimin e masës së përkohshme është refuzuar, ndërsa vendimi hyn në fuqi menjëherë në ditën e publikimit zyrtar. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Donjeta Sadiku siguron medalje evropiane në boks

Published

on

By

Boksierja e Kosovës, Donjeta Sadiku, ka arritur një tjetër sukses të madh ndërkombëtar duke siguruar medalje në Kampionatin Evropian të Boksit.

Në ndeshjen çerekfinale të kategorisë deri në 60 kilogramë, Sadiku dominoi tërësisht përballjen ndaj boksieres nga Holanda, Maud van der Toorn, duke e mposhtur me rezultatin e pastër 5:0 me vendim të njëpërfshishëm të gjyqtarëve.

Me këtë fitore, boksierja kosovare ka siguruar të paktën medaljen e bronztë evropiane, ndërsa synon ngjitjen në majën e podiumit.Në gjysmëfinale, Donjeta Sadiku do të përballet me garuesen që përfaqëson Serbinë, rusen Kristina Kuluhova. Kjo do të jetë një përballje e njohur për kosovaren, e cila e kishte mposhtur Kuluhovën në finalen e Lojërave Mesdhetare “Taranto 2026”.

 

Continue Reading

Të kërkuara