Kulturë

Pablo Pikaso, kush ishte piktori spanjoll që revolucionarizoi artet figurative

Arti i Pikasos përfshinte më shumë sesa thjesht përdorimin e bojës.

Published

on

Pak artistë kanë pasur staturën dhe trashëgiminë që la pas Pablo Pikaso, piktori i famshëm që futi stilin e artit të njohur si kubizëm, dhe emri i të cilit u bë sinonim i kryeveprave të shprehjes artistike. Ja çfarë duhet të dini mbi jetën dhe veprën e artistit të mirënjohur:

Arti i Pikasos përfshinte më shumë sesa thjesht përdorimin e bojës

Gjatë karrierës së tij legjendare dhe mijëra veprave të artit, Pikaso përdori shumë më tepër sesa bojën dhe penelin. Ndër mjetet dhe stilet e përfshira në krijimin e artit të tij, siç ishin skulpturat, përfshihen edhe gurët e detit, makinat-lodër, qeramika, blloqe gurësh, pirunj etj.

Preferonte më shumë veprat e artit sesa shkollimin tradicional

I lindur në Malaga të Spanjës më 25 tetor 1881, fati i Pablos dukej i parashkruar. Babai i tij ishte Hoze Blasko, një mësues arti. Ndaj, që në moshë të re Pikaos u mor me art, kur ishte 13 vjeç, ai kishte tejkaluar aftësitë artistike të babait të tij, teksa nisi të injorojë edukimin e tij formal, në mënyrë që të mund të vizatonte në fletoren e tij.

Edhe Shkolla e Arteve të Bukura në Barcelonë, të cilën Pikaso e përfundoi në moshën 14-vjeçare, nuk ishte e mjaftueshme për të mbajtur interesin e tij. Ai doli në rrugë, duke skicuar peizazhe. Në Akademinë Mbretërore të San Fernandos në Madrid, ai i braktisi sërish leksionet, duke bredhur rrugëve për të përvetësuar jetën reale. Nxitjet e tij eksperimentale dhe heqja dorë nga mësimet konvencionale do të diktonin edhe veprën e tij.

Pikturat e “Periudhës blu”, burojnë nga tragjedisë e jetës së tij

Edhe pse eksperimentoi me stile të ndryshme arti gjatë karrierës së tij, ajo që bie më shumë në sy është e ashtuquajtura “Periudha Blu”. Historianët e artit kuptojnë me këtë term vitet 1901– 1904, kohë që sipas tyre solli një ndryshim të dukshëm në veprën e Pikasos, me skenatë zymta të problemeve vetjake të artistit, duke përfshirë varfërinë.

Veprat e saj periudhe karakterizohen nga përdorimi i shpeshtë i blusë dhe jeshiles. Besohet se ndryshimi erdhi pas vdekjes së mikut të tij të ngushtë, Karlos Kazagemas. Nga ajo periudhë e errët vepra më e njohur është“Kitaristi i moshuar”. “Periudha blu” u pasua nga “Periudha e trëndafilit”e viteve 1904–1906, e cila dukej se e çliroi Pikason nga depresioni, duke sjellëvepra më shumëngjyrëshe si “Familja Saltimbankes”, “Akrobati” dhe “Arlekini i ri”.

Arritja më e madhe e tij është futja e rrymës së Kubizmit në artet figurative

Në vitin 1905, Pikaso u njoh me piktorin francez Zhorzh Brake, qënë atë kohë po eksperimentonte me pikturat polikromatike dhe të stilizuara të peizazhit. Së bashku, ata eksploruan mbi atë që u bë i njohur si Kubizëm, ose praktikën e aplikimit të formave gjeometrike – dhe jo vetëm kubeve – tek subjektet e veprave të tyre, për të përforcuar natyrën dydimensionale të artit. Ky stili i ka rrënjët në skulpturat tradicionale afrikane (si maskattribale) dhe piktorët post-impresionistë si Pol Sezan. Portreti i pesë prostitutave i vitit 1907 i Pikasos me titull “Les Demoiselles d’Avignon”, cilësohet si piktura e parë kubiste në botë.

“Guernika”mund të jetë vepra e tij më e famshme

Pikaso jetonte në Paris në vitin 1937. Pranverën e atij viti, bombarduesit gjermanë dhe italianë e rrafshuan qytetin e Guernikës në Spanjë, gjatë Luftës Civile që kishte prekur këtë vend. Duke përdorur një kanavacë të madhe, e cila ishte më shumë murale sesa një pikturë, Pikaso realizoi tablonë me titull “Guernika”, e cila përdorte imazhe të forta si një dem dhe një nënë të pikëlluar për të përshkruar pasojat e luftës.

Në fillim ajo u ekspozua në pavionin spanjoll të Panairit Botëror të Parisit të vitit 1937. Më pas shkoi në Shtetet e Bashkuara dhe u ekspozua në Muzeun e Artit Modern në qytetin e Nju Jorkut. Sot mund të shihet në Muzeun Kombëtar që ndodhet në Madrid.

Pikturoi autoportrete për më shumë se 70 vjet

Një mënyrë për të përcaktuar interesat dhe aftësitë e Pikasos në qasjen e tij artistike është ekzaminimi i autoportreteve të tij. Të kompozuara nga mosha 15 vjeç deri në moshën 90 vjeç, ato pasqyrojnë stilet e tij gjithnjë në ndryshim. Ai skicoi shumë prej tyre që përpara se të kalonte në stilin e tij të “Periudhës Blu”. Më pas pasuan autoportrete në stilet e kubizmit dhe neoklasicizmit.

Pati 4 fëmijë, të cilët i trashëguan veprat e tij

Ai pati 4 fëmijë me 3 gra të ndryshme. Me balerinën Olga Koklova, pati një djalë, Paulon, i lindur në vitin 1917. Me modelen Maria-Tereza Valter, pati vajzën Maja, e lindur në vitin 1935. Me piktoren Fransuazë Zhilo, pati djalin tjetër Klod në vitin 1947 dhe vajzën Palomanë vitin 1949. Paulo vdiq në vitin 1975, duke lënë si trashëgimtarë fëmijët e tjerë të Pikasos,dhe dy fëmijët e tij.

Vdekja e Pikasos i parapriu njërës prej periudhave të tij më krijuese

Besohet se Pikaso krijoi më shumë vepra gjatë 4 viteve të fundit të jetës së tij sesa në çdo periudhë tjetër kohore, duke përqafuar një qasje më ambicioze dhe abstrakte dhe madje duke pikturuar veprën “Piktori i Ri” në vitin 1971, një imazh i Pikasos dekada më i ri. Ai vdiq në Francë më 8 prill 1973 në moshën 91 vjeçare nga një atak kardiak.

Emri i tij i plotë përmbante 23 fjalë

Emri i plotë i Pablo Picasso-s në fakt ishte Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Martiri Patricio ClitoRuíz y Picasso. Ky emër kaq i gjatë bazohet në emrat shenjtorëve dhe të afërmve të ndryshëm, dhe pjesa fundore “Picasso” vjen nga nëna e tij, Maria Pikaso.

Thënie të famshme të Pablo Pikasos:

“Duhet shumë kohë për t’u bërë i ri”.

“Bota sot nuk ka kuptim, ndaj pse duhet të pikturoj fotografi që ata i bëjnë në studio”.

“Nuk ka art abstrakt. Gjithnjë duhet ta nisni me diçka konkrete. Më pas mund të hiqni të gjitha gjurmët e realitetit”.

“Piktura është profesioni i të verbërve. Ai nuk pikturon atë që sheh, por atë që ndjen, atë që itregon vetes për atë që ka parë”./bota.al

Kulturë

100 librat më të mirë për fëmijë

Published

on

Gjatë viteve, BBC Culture ka kryer sondazhe të mëdha me kritikë filmi dhe televizioni, ekspertë dhe figura të industrisë nga e gjithë bota për të vendosur mbi filmat dhe shfaqjet televizive më të mira në një kategori të caktuar.

Megjithatë, në një sondazh të para disa muajsh, BBC Culture u mor me librin. Dhe nuk ka shumëllojshmëri librash më të ngulitur në to sesa letërsia për fëmijë – në fund të fundit, cilado qofshin argëtimet tona ndërsa rritemi, shumë prej nesh ndajnë gëzimin e leximit në një moshë të re, brenda dhe jashtë shkollës.

Nisur nga kjo, kjo radio solli titujt e 100 librave më të mirë për fëmijë. Mund t’ia kenë qëlluar saktë, por edhe mund të ketë ndonjë huqje. Sidoqoftë, janë rezultate të nxjerra nga hulumtimet dhe sondazhet.

Le t’i lexojmë titujt në vazhdim:

 

  1. Ku janë gjërat e egra (Maurice Sendak, 1963)
  2. Aventurat e Alisës në Botën e Çudirave (Luis Karroll, 1865)
  3. Pipi Çorapegjata (Astrid Lindgren, 1945)
  4. Princi i Vogël (Antuan de San-Eksuper, 1943)
  5. Hobiti (Tolkien, 1937)
  6. Dritat Veriore (Filip Pullman, 1995)
  7. Luani, Shtriga dhe Garderoba (Luis, 1950)
  8. Winnie-the-Pooh (Milne dhe Shepard, 1926)
  9. Rrjeta e Sharlotës (Vhajt dhe Garth Williams, 1952)
  10. Matilda (Roald Dahl dhe Kuentin Blejk, 1988)
  11. Ana e Gables të Gjelbër (Montgomery, 1908)
  12. Përralla (Hans Kristian Andersen, 1827)
  13. Harry Potter dhe Guri Filozofal (Rowling, 1997)
  14. Vemja shumë e uritur (Erik Karle, 1969)
  15. Errësira po ngrihet (Susan Kuper, 1973)
  16. Ardhja (Shaun Tan, 2006)
  17. Gratë e Vogla (Luisa May Alcott, 1868)
  18. Çarli dhe Fabrika e Çokollatës (Roald Dahl, 1964)
  19. Heidi (Johana Spyri, 1880)
  20. Natën e mirë Hëna (Margaret Vise Brovn dhe Clement Hurd, 1947)
  21. Aventurat e Pinokios (Karlo Kollodi, 1883)
  22. Një Magjistar i Detit të Tokës (Ursula Le Guin, 1968)
  23. Moominland Midwinter (Tove Jansson, 1957)
  24. Dua kapelen time mbrapa (Xhon Klassen, 2011)
  25. Kopshti Sekret (Frances Hoxhson Burnett, 1911)
  26. Rosa, Vdekja dhe Tulipani (Volf Erlbrush, 2007)
  27. Vëllezërit zemërluanë (Astrid Lindgren, 1973)
  28. Harry Potter dhe i Burgosuri i Azkabanit (Rowling, 1999)
  29. Vajza ngjyrë kafe duke ëndërruar (Zhaklin Vudson, 2014)
  30. Tre Grabitësit (Tomi Ungerer, 1961)
  31. Dita me dëborë (Ezra Zhak Keats, 1962)
  32. Tigri që erdhi për çaj (Xhudit Kerr, 1968)
  33. Kështjella lëvizëse e Howl (Diana Vajn Xhons, 1986)
  34. Një rrudhë në kohë (Medlin L’Engle, 1962)
  35. Ujëmbledhësi (Riçard Adams, 1972)
  36. Kopshti i mesnatës i Tomit (Filipa Pirs, 1958)
  37. Përrallat e Grimm (Vëllezërit Grimm, 1812)
  38. Përralla e Peter Rabbit (Beatriks Poter, 1902)
  39. Fëmijët e hekurudhës (Edit Nesbit, 1906)
  40. Zero dhe kryqe (Malorie Blakman, 2001)
  41. BFG (Roald Dahl dhe Kuentin Bejk, 1982)
  42. Rregullat e Verës (Shaun Tan, 2013)
  43. Momo (Majkëll End, 1973)
  44. Historia e Ferdinandit (Munro Leaf dhe Robert Lavson, 1936)
  45. Zoti i Unazave (Tolkien, 1954)
  46. Shërbimi i Bufit (Alan Garner, 1967)
  47. Ronia, vajza e grabitësit (Astrid Lindgren, 1981)
  48. Historia e Pafundme (Majkëj End, 1979)
  49. Panchatantra (Anonim / folk, -200)
  50. Ishulli i Thesarit (Robert Luis Stevenson, 1883)
  51. Mary Poppins (Travers, 1934)
  52. Këpucë baleti (Noel Streafield, 1936)
  53. Kaq shumë! (Trish Koke dhe Helen Oksenbury, 1994)
  54. Po shkojmë në gjueti arinjsh (Mihael Rosen dhe Helen Oksenbury, 1989)
  55. Aventurat e Çipolinos (Xhani Rodari, 1951)
  56. Pema që jep (Shel Silverstein, 1964)
  57. Gruffalo (Xhulia Donaldson dhe Aksel Shefler, 1999)
  58. Julián është një sirenë (Xhesika Love, 2018)
  59. Kometa në tokën e muminëve (Tove Jansson, 1946)
  60. Familja Finn (Tove Jansson, 1948)
  61. Shtrigat (Roald Dahl dhe Kuentin Blejk, 1983)
  62. Një ari i quajtur Paddington (Mihael Bond, 1958)
  63. Era në shelgje (Kenet Graham, 1908)
  64. Rrëshqitja e Bubullimës (Mildred Tejlor, 1977)
  65. Karlsson-në-Çati (Astrid Lindgren, 1955)
  66. Kabina e Taksave Fantazmë (Norton Juster dhe Jules Feiffer, 1961)
  67. Macja me Kapelë (Dr. Seuss, 1957)
  68. Udhëtimi i mrekullueshëm i Edward Tulane (Kate Di Kamillo dhe Bagram Ibatouline, 2006)
  69. Peter dhe Vendy (Barrie, 1911)
  70. Një Mijë e Një Net (Anonim / folk)
  71. Nga Dosjet e Përziera të Znj. Basil Frankveiler (Konigsburg, 1967)
  72. Kur Hitleri Vodhi Lepurin Rozë (Xhudit Kerr, 1971)
  73. Shum bola (Gafur Gulоm, 1936)
  74. Ernesti dhe Celestina (Gabriel Vincent, 1981)
  75. Një Lloj Shkëndije (Elle MekNikoll, 2020)
  76. Nikolla i Vogël (René Goscinny dhe Zhan-Zhak Sempé, 1959)
  77. Bukuroshja e Zezë (Anna Sewell, 1877)
  78. Babai me Këmbë të Gjata (Zhan Vebster, 1912)
  79. Asnjë Puthje për Nënën (Tomi Ungerer, 1973)
  80. Familja ime dhe Kafshët e Tjera (Gerald Durrell, 1956)
  81. Jakobin e kam dashur (Kaherina Paterson, 1980)
  82. Loraksi (Dr. Seuss, 1971)
  83. Përrallat / Rrëfenjat e Nënës Patë (Çarls Perrault, 1697)
  84. Moominët dhe Përmbytja e Madhe (Tove Jansson, 1945)
  85. Magjistari i Mrekullueshëm i Ozit (Frank Baum, 1900)
  86. Vetëm Villiam (Riçmal Crompton, 1922)
  87. Twitët (Roald Dahl dhe Kuentin Blejk, 1980)
  88. Miu dhe Fëmija i Tij (Russell Hoban, 1967)
  89. Jashtë Mendjes Sime (Sharon M. Draper, 2010)
  90. Lugina e Moominit në Nëntor (Tove Jansson, 1970)
  91. Shtëpi e Vogël në Pyllin e Madh (Laura Ingalls Vilder, 1932)
  92. Danny – Kampioni i Botës (Roald Dahl, 1975)
  93. Njeriu i Dëborës (Rajmond Brigs, 1978)
  94. Vala (Suzy Li, 2008)
  95. Vëllezërit e Zinj (Lisa Tetzner, 1940)
  96. Lepuri Kadife (Marger Villiams, 1921)
  97. Fillimi i Keq (Lemon Snicket, 1999)
  98. Libri i Varrezave (Neil Gaiman, 2008)
  99. Kinez i Lindur Amerikan (Gene Luen Jang dhe Lark Pien, 2006)
  100. Haroun dhe Deti i Historive (Salman Ruzhdi, 1990).

Continue Reading

Lajmet

23 librat më të mirë për t’i lexuar

Published

on

Librat gjithmonë tërheqin vëmendjen. Pavarësisht zhvillimit të teknologjisë, libra të shumtë kanë bërë dhe vazhdojnë të kenë jetë të gjatë. Po sjellim këtu një listë prej 23 librash, të hartuar nga ekspertë të letërsisë, të cilat janë kategorizuar si librat më të mirë për t’u lexuar.

  1. “Për kë bien kambanat” – Ernest Heminguej

Është roman i botuar në vitin 1940. Libri tregon historinë e Robert Jordanit, një specialist shpërthimesh amerikan në Brigadat Ndërkombëtare, i vendosur në një njësi guerilësh republikanë gjatë Luftës Civile në Spanjë (1939). Ai eksploron një numër temash të tilla, si vdekja, dashuria dhe fanatizmi.

2.“Zoti i mizave” – Uilliam Golding

Vepra flet për një grup djemsh të mirë britanikë, që kanë ngecur në një ishull të pabanuar, të cilët përpiqen të vetëqeverisen, por me rezultate shkatërrimtare. Në libër Golding trajton temat shumë të debatueshme të natyrës njerëzore dhe mirëqenies individuale, përkundrejt të mirës së përbashkët.

3.“Ana Karenina” – Leon Tolstoi

Është një roman i botuar në seri nga viti 1875 deri në 1877. Duke rrëfyer historinë e aristokrates nga Shën Petërsburgu, Ana Karenina, libri eksploron në mënyrë mjeshtërore një sërë temash, nëpër pothuaj një mijë faqet e tij. Një sondazh i vitit 2007 me 125 shkrimtarë bashkëkohorë, e shpalli Ana Kareninën “librin më të bukur që është shkruar ndonjëherë”.

4.“Princi i vogël” – Antoine de Saint-Eksuperi

I shkruar nga aristokrati, shkrimtari, poeti dhe aviatori francez Antoine de Saint-Exupery, “Princi i vogël” është një novelë shumë popullore e vitit 1943 dhe libri i katërt më i përkthyer në botë. Libri përshkruan me shumë dhembshuri vetminë, miqësinë, dashurinë, dhe humbjen, të përjetuara nga një princ i vogël që ka rënë në Tokë.

5.“Manifesti komunist” – Karl Marks dhe Friedrich Engels

Një pamflet politik i vitit 1848 nga filozofët gjermanë Marx dhe Engels, “Manifesti komunist” pranohet sot si një prej dorëshkrimeve politikë më me ndikim. Ai paraqet një qasje analitike unike ndaj luftës së klasave, problemeve të kapitalizmit, dhe natyrës së shoqërisë e politikës.

6.“Mbi origjinën e specieve” – Çarls Darvin

I botuar në 1859, “Mbi origjinën e specieve” është vepër letërsie shkencore që konsiderohet edhe themeli i biologjisë evolucionare. I shkruar për lexues jospecialistë, ai paraqet një trupë provash se diversiteti i jetës ka ardhur nga linja e zakonshme e trashëgimisë përmes një modeli të degëzuar të evolucionit.

7.“Zgjedhja e Sofisë” – Uilliam Styron

“Zgjedhja e Sofisë” është një roman i vitit 1979 që përqendrohet në vendimin tragjik që Sofia, një katolike polake e mbijetuar e kampeve të përqendrimit në Gjermani, u detyrua të bëjë pas futjes bashkë me dy fëmijët në kamp. Sofisë iu desh të zgjedhë se cili prej fëmijëve do të jetonte dhe cili do të vdiste.

8.“Në rrugë” – Jack Kerouac

Libri përcaktues i brezave të kundërkulturës së pasluftës, “Në rrugë”, është roman i vitit 1957 i bazuar në udhëtimet e autorit dhe miqve të tij nëpër Amerikë. Libri flet për jetën e lirë, xhazin, poezinë dhe drogat. Ai është zgjedhur nga revista TIME si një prej 100 romaneve më të mirë në gjuhën angleze, nga viti 1923 deri në 2005.

9.“Të vrasësh zogun përqeshës” – Harper Li

Romani fitues i Çmimit Pulitzer është shndërruar në një klasik të letërsisë moderne amerikane. Me linjën e tregimit dhe personazhet që janë bazuar kryesisht në vëzhgimet që vetë autorja i ka bërë familjes së saj dhe fqinjëve, romani është I njohur për ngrohtësinë dhe humorin, pavarësisht se trajton problemet serioze të përdhunimit dhe pabarazisë racore.

10.“1984” – Xhorxh Orvell

“1984” është një roman distopik që i ka të vendosura ngjarjet në një botë të zymtë me luftë të përjetshme, me mbikëqyrje të kudondodhur nga ana e qeverisë dhe manipulim publik, ku individualizmi dhe mendimi i pavarur persekutohen dhe mendohen si “krime”.

11.“Konti i Monte Kristos” – Alexandre Duma

I përfunduar në vitin 1844, “Konti i Monte Kristos” është roman aventurë që merret me tema të shpresës, drejtësisë, hakmarrjes, mëshirës dhe faljes. Ai përqendrohet tek një burrë i cili burgoset pa të drejtë, arratiset nga burgu, fiton një pasuri dhe më pas i hyn rrugës së hakmarrjes për ata që ishin përgjegjës për burgosjen e tij.

12.“Getsbi i madh” – F. Scott Fitzgerald

I konsideruar vepra më e madhe e Fitzgeraldit, “Getsbi…” eksploron temën e dekadencës, idealizmit, rezistencës ndaj ndryshimit, rebelimit social, dhe teprimeve, duke krijuar një portret të Epokës së Xhazit apo viteve njëzetë të shekullit të kaluar, që është përshkruar si një rrëfim paralajmërues për Ëndrrën Amerikane.

13.“Alkimisti” – Paolo Coelho

Alkimisti është një roman i botuar fillimisht në vitin 1988. Një roman alegorik, ndjek një bari andaluzian në udhëtimin e tij në Egjipt, pasi ka parë një ëndërr sikur ka gjetur një thesar atje. Një bestseller ndërkombëtar, “Alkimisti” është një prej librave më popullor në histori.

14.“Të drejtat e njeriut” – Thomas Paine

Botuar në dy pjesë në mars 1791 dhe shkurt 1792, “Të drejtat e njeriut” është një prej librave më të rëndësishëm nga një aktivist politik anglo-amerikan, filozof, teoricien i politikës dhe revolucionar. Libri merret me Revolucionin Francez dhe të drejtat që i duhen dhënë të gjithë qenieve njerëzore.

15.“Një histori e shkurtër e kohës” – Stiven Havking

Është një libër i shkencës popullore i vitit 1988, ku autori përpiqet të shpjegojë një sërë temash si kozmologjia, përfshirë Big Bengun, vrimat e zeza, si dhe konet e dritës për lexuesit jospecialistë. Libri u bë menjëherë i njohur dhe u përkthye në 35 gjuhë deri në vitin 2001.

16.“Në egërsinë e natyrës” – Jon Krakauer

I shkruar në vitin 1996, ky libër është një bestseller ndërkombëtar i botuar në 14 gjuhë. I përdorur gjerësisht në kurikulën e shkollave dhe kolegjeve, libri merret me temat se si të pranohesh në shoqëri dhe se si, ndonjëherë, të gjesh vetveten bie ndesh me të qenit një pjesëtar aktiv i shoqërisë.

17.“Thertorja Pesë” – Kurt Vonnegut

Është një roman satirik për Luftën e Dytë Botërore. I konsideruar gjysmë-autobiografik, romani bazohet pjesërisht në përvojën e vetë autorit në luftë. Përgjithësisht i pranuar si libri më me ndikim i Vonnegutit, përqendrohet tek ushtari amerikan Billi Pilgrim.

18.“Liza në botën e çudirave” – Luis Karroll

Është roman aventurash i shkruar nga matematikani anglez Çarls Dodgson me pseudonimin Luis Karroll. Libri luan mjeshtërisht me logjikën, duke i dhënë një popullaritet të madh si tek të rriturit, edhe tek fëmijët.

19.“Portreti i Dorian Greit” – Oskar Uajld

Është një roman gotik që merret me temat e esteticizmit, dyfishtësisë morale, dhe vetëllastimit. Në vitin 1890, kur u botua fillimisht, ai fyeu ndjeshmëritë morale të lexuesve dhe kritikëve, por sot konsiderohet një prej veprave më të spikatura të shekullit 19.

20.“Kumbari” – Mario Puzo

Është një roman i famshëm krimi, që trajton historinë e një familje mafioze në Nju-Jork, e udhëhequr nga Don Vito Corleone, që u bë sinonim me mafien italiane. Romani mbulon vitet 1945-1955 dhe ofron gjithashtu historinë e të kaluarës së Korleones.

21.“Ferma e Kafshëve” – Xhorxh Orvell

Një tjetër vepër e madhe e Orvellit. Një roman alegorik dhe distopik i botuar fillimisht në Angli në vitin 1945. Duke kritikuar në mënyrë alegorike komunizmin, libri u refuzua fillimisht nga një numër botuesish amerikanë, por sot konsiderohet një prej librave më me ndikim që është shkruajtur ndonjëherë.

22.“Asgjë e re nga fronti i Perëndimit” – Erih Maria Remark

I shkruar nga një veteran gjerman i Luftës së Parë Botërore, vepra është roman lufte i botuar në vitin 1928 që përshkruan stresin ekstrem fizik dhe mendor të ushtarëve gjermanë gjatë luftës e pas kthimit në shtëpi.

23.“Njëqind vjet vetmi” – Gabriel Garsía Márkez

I konsideruar vepra më e madhe e Markezit, është roman i realizmit magjik botuar në vitin 1967, që rrëfen historinë e familjes Buendia. I përkthyer në 37 gjuhë dhe me më shumë se 30 milionë kopje, romani njihet si një prej veprave më të rëndësishme në letërsinë e gjuhës spanjolle.

 

Continue Reading

Kulturë

Librat nga të cilat u xhiruan filma të suksesshëm

Published

on

Disa nga filmat më të mëdhenj u bazuan në romane po aq të suksesshme. Kur pasuria letrare dhe imagjinata kombinohen me mundësitë vizuale të filmit, shpesh krijohen adaptime që i kujtojmë për një kohë të gjatë, i ritregojmë dhe i shikojmë përsëri.

Po u prezantojmë 20 libra, të cilët shërbyen si model për disa nga hitet më të mëdha të filmave me nominime për çmimin Oscar.

Hajdutja e Librave

Romani i Markus Zusak për një vajzë dhe Vdekjen është një histori shprese dhe bukurie që mbijeton mes tmerrit dhe pikëllimit të Gjermanisë së sunduar nga nazistët në vitin 1939. Pas vdekjes së vëllait të saj më të vogël, Liesel gjen një libër në varrin e tij që do ta ndihmojë të mësojë të lexojë dhe të ndryshojë jetën e saj. Romani është shitur në më shumë se tetë milionë kopje në të gjithë botën, dhe në vitin 2013 u adaptua në një film të drejtuar nga Brian Percival, me një nominim për çmimin Oscar të këtij viti.

Hobiti

Duke shkruar librin “Hobiti”, J.R.R. Tolkien krijoi një përrallë të bukur plot me krijesa të mrekullueshme nga bota e imagjinatës: elfë, goblinë dhe troll. Është një nga klasikët më të bukur të letërsisë fantastike dhe një nga librat më të shtypur në historinë e botimeve. Regjisori Peter Jackson bëri dy vazhdime filmash bazuar në hitin letrar: Hobiti: Një Udhëtim i Papritur (2012) dhe Hobiti: Shkretimi i Smaug (2013). Çdo vazhdim u nominua për gjithsej tre çmime Oscar.

Mos më lër kurrë

Kathy, Ruth dhe Tommy ishin studentë në Hailsham – një institucion idilik i vendosur thellë në fshatin anglez. Atje, fëmijët mbroheshin me kujdes nga bota e jashtme, rriteshin duke besuar se ishin të veçantë dhe se mirëqenia e tyre personale ishte me rëndësi të madhe. Por pse janë ata vërtet atje? Në këtë roman, Kazuo Ishiguro ka krijuar një histori të bukur dashurie, humbjeje dhe të vërtetash të fshehura – e cila zë një vend të spikatur midis veprave të tij më të mira. Filmi u xhirua në vitin 2010 dhe u drejtua nga Mark Romanek.

Trilogjia e Zotit të Unazave

Një roman epik dhe fantastik nga J. R. R. Tolkien për hobitin Frodo i cili, në emër të të gjithë popujve të lirë të Tokës së Mesme, mban barrën e Unazës në një udhëtim më të rrezikshëm se çdo udhëtim i ndërmarrë ndonjëherë. Versioni jashtëzakonisht i suksesshëm filmik nga regjisori Peter Jackson u pasua nga tre vazhdime: Shoqëria e Unazës (2001), Dy Kullat (2002) dhe Kthimi i Mbretit (2003).

Burra që i urrejnë gratë

Romani i Stieg Larsson është një histori epike që zhvillohet në disa kontinente. Ky është një roman inteligjent dhe i shkruar mirë që është njëkohësisht një sagë vrasësish serialë, një kërkim për persona të zhdukur dhe një depërtim i informuar në botën e biznesit të madh dhe gazetarisë. Pas vdekjes së tij në vitin 2004, Larsson la pas një “Trilogji të Mijëvjeçarit” të pabotuar, dhe në vitin 2009 u realizua një film suedez jashtëzakonisht i suksesshëm dhe i vlerësuar nga kritika, bazuar në romanet e tij. Dy vjet më vonë, regjisori David Fincher bëri gjithashtu një version hollivudian që fitoi një Oscar për Montazhin më të Mirë të Filmit.

Skuadra e Trashëgimisë

Robert M. Edsel tregoi historinë e vërtetë, të tensionuar dhe emocionuese të burrave që gjetën, shpëtuan dhe ruajtën thesare arti të paçmuara dhe trashëgiminë e njerëzimit gjatë Luftës së Dytë Botërore. Gjatë pushtimit të Evropës, Hitleri dhe nazistët kryen grabitjen më të madhe në histori, duke mbledhur dhe fshehur më shumë se pesë milionë vepra arti për veten e tyre dhe Rajhun e Tretë. Kjo histori e vërtetë u bë edhe film i drejtuar nga George Clooney, dhe në të luajnë aktorë të famshëm: Matt Damon, Bill Murray, Cate Blanchett dhe të tjerë.

Saga e Muzgut

Pasi nxënësja e shkollës së mesme Bella Swan zhvendoset në qytetin me shi të Forks për të jetuar me të atin, ajo bie në dashuri me Edward Cullen misterioz, familja e të cilit është e mbështjellë me histori të frikshme. Bella ngadalë fillon të dyshojë se zgjidhja e misterit të Edward qëndron në gjakun njerëzor që i bën Cullen-ët kaq të ndryshëm nga të gjithë banorët e tjerë të Forks. Stephenie Meyer shkroi një seri historish dashurie të frikshme, por edhe romantike, të papërmbajtshme, që u adaptua në një film të njohur me aktorët Kristen Stewart dhe Robert Pattinson.

Fletorja

Herë pas here hasim një histori dashurie që na magjeps aq shumë saqë bëhet më shumë sesa thjesht një libër që lexojmë. Bëhet një ngjarje që e kujtojmë. Fletorja është pikërisht ky lloj libri. Është një roman që na tregon për dashurinë – të përjetshme dhe të pakohë; një histori prekëse që do të na bëjë të besojmë përsëri në dashurinë e vërtetë. Filmi, i cili u realizua në vitin 2004, ka rënë në sy të shumë shikuesve.

Gone with the Wind

Romani epik i Margaret Mitchell për dashurinë dhe luftën fitoi Çmimin Pulitzer dhe ishte frymëzim për dy vazhdime të shkruara me autorizim dhe një nga filmat më të vlerësuar të të gjitha kohërave. Filmi i vitit 1939, me Vivien Leigh në rolin e Scarlett O’Hara dhe Clark Gable në rolin e Ashley Wilkes, fitoi tetë çmime Oscar.

Rruga drejt Çlirimit

Sipas revistës Time, romani i Richard Yates u përfshi në listën e 100 romaneve më të mira amerikane. Frank Wheeler, një veteran i Luftës së Dytë Botërore, dhe gruaja e tij April, një aktore e trajnuar, kanë rënë dakord të jetojnë në një lagje tipike periferike të Amerikës së re, por vetëm përkohësisht, derisa fëmijët e tyre të rriten, derisa të vendosin se çfarë duan vërtet. A mund ta gjejë Frank veten në një zyrë në katin e 15-të, dhe April në një vilë idilike? Leonardo DiCaprio dhe Kate Winslet luajnë në filmin e bazuar në këtë roman në vitin 2008, i cili u nominua për tre çmime Oscar.

“Fëmijët e njerëzve” 

Një libër i vitit 1992, nga autori P.D. James. Ishte shkruar për vitin 2027. Ky libër ishte shndërruar në film në vitin 2006 nga regjisori Alfonso Cuaron.

“Më thirr me emrin tënd” është një novelë e publikuar më 2007 nga autori Andre Aciman. Ndërsa, 10 vite më vonë, më 2017, kjo novelë ishte shndërruar edhe në film nga regjisori i famshëm, Luca Guadagnino, me skenar të James Ivory.

“Nusja Princeshë” – një novelë e shkruar më 1973 nga autori William Goldman. Filmin me të njëjtin titull e ka sjellur regjisori i famshëm amerikan, Rob Reiner.

“12 vjet skllav” është biografi e vitit 1853 nga autori Solomon Northrup. Të njëjtën biografi në film e ka sjellur i famshmi, Brad Pitt.

“Gra të vogla” novelë e famshme e vitit 1868, nga autorja e famshme, Louisa May Alcott. Filmi është realizuar më 2019 nga Greta Gerwig, me skenar nga Lady Bird.

“Përshtatje” – libër nga autorja Susan Orleans, të cilin e kishte shkruar më 1998. Versioni visuel i këtij libri është realizuar nga regjisori, Skipe Jonze.

“Zgjedhjet” një libër i vitit 1998, nga autori Tom Perrota. Një vit më vonë, më 1999, ishte kthyer në film nga filmbërësi, Alexander Payne.

‘Ndjeshmëri dhe Ndjeshmëri’, libër nga autorja angleze, Jane Austen, të cilën e kishte shkruar më 1811. Ndërsa, filmi është produkt i filmbërësit, Ang Lee nga Taiwani.

“Vajza të liga” i autores Rosalind Wineman, të cilin e kishte botuar më 2002, ndërsa në film u shndërrua më 2004. Komedi amerikane, e regjisorit Mark Waters.

“Rita Hayworth and the Shawshank Redemption” është novelë e botuar më 1992 nga autori Stephen King. E njëjta novelë ishte përpunuar dhe ishte sjellur në versionin e filmit, më 1994.

 

Continue Reading

Kulturë

Paris Hillton me fjalë mëdha për fëmijët dhe bashkëshortin

Published

on

Paris Hilton ka treguar se jeta familjare është burimi i saj më i madh i lumturisë. Ylli 44-vjeçar është nënë e djalit Phoenix, tre vjeç, dhe vajzës London, dy vjeç, të cilët i ka me bashkëshortin Carter Reum. Ajo pranon se roli i nënës i ka ndryshuar plotësisht jetën. Në dokumentarin e saj të ri, ”Infinite Icon: A Visual Memoir”, Hilton shprehet se përvoja e mëmësisë është e pakrahasueshme. “Të jesh nënë është gjëja më e bukur që kam përjetuar ndonjëherë. Është një dashuri aq e thellë sa të ndryshon përgjithmonë”, ka thënë ajo, duke shtuar se fëmijët e saj janë gjithçka për të. Ajo ka treguar se çdo moment me ta është i veçantë. “Çdo buzëqeshje, çdo përqafim, çdo çast i vogël me ta ndihet si magji e pastër. Ata i kanë dhënë jetës sime një shkëlqim të ri”, ka deklaruar Hilton. Vitin e kaluar, Paris e ka vlerësuar publikisht edhe bashkëshortin e saj, Carter Reum, për rolin e tij si baba. Në Ditën e Baballarëve, ajo shkroi në Instagram se ai e mbush shtëpinë e tyre me “dashuri, të qeshura dhe argëtim”, duke theksuar se ta shohë atë si prind është dhurata më e madhe për të. Në të njëjtën ditë, Hilton i ka kushtuar një mesazh edhe babait të saj, Rick Hilton, duke e përshkruar si njeri besnik, të dashur dhe mbrojtës. Ajo e ka falënderuar për mbështetjen dhe besimin e vazhdueshëm në ëndrrat e saj, duke thënë se ndihet me fat që është vajza e tij.

 

Burimi: Ekonomia Online

Continue Reading

Të kërkuara