Fiba Rezayee shënoi histori në vitin 2004, kur u bë një nga dy femrat e para afgane që garuan në Lojërat Olimpike. Kur xhudistja garoi në Athinë, për babanë dhe vëllezerit e saj dukej sikurse ta kishte bërë “hapin e parë në hënë”.
Nuk ishte vetëm një moment i rëndësishëm për të, por moment kthese për të gjitha femrat në Afganistan. Ajo ishte simbol i shoqërisë, shoqëri kjo që edhe pse ishte larg nga e përsosura, dukej se po ndryshonte.
Femrat kishin më shumë mundësi dhe e shihnin ndryshe të ardhmen pas regjimit të talibanëve (pas viteve 1990), meqë atë kohë atyre u mohoheshin shumë të drejta. Por tani talibanët janë kthyer në Afganistan dhe Rezaye ka frikë se përparimi që është bërë për jetën e grave gjatë 20 viteve të fundit do të shuhet. Ajo mendon se e ardhmja do të jetë e zymtë për gratë.
E lindur dhe e rritur në Afganistan, Rezayee u zhvendos në Kanada si refugjate në vitin 2011, dhe që nga ajo kohë drejton një organizatë joqeveritare, “Women Leaders of Tomorrow”, përmes së cilës avokon për të drejtat e grave në Afganistan. Edhe iniciativa GOAL (Girls of Afghanistan Lead) mbështet xhudistet femra për ta përfaqësuar vendin në arenën ndërkombëtare.
Tash pas rikthimit të talibanëve, Rezayee thotë se grate me të cilat punon frikësohen për jetët e tyre.
“Jam në kontakt me to çdo ditë. Më dërgojnë mesazhe emocionuese. Kohët e fundit, atletet femra afgane vizituan palestrën e stërvitjes së xhudos. Ia mbajtën duart njëra-tjetrës. U përqafuan me njëra-tjetrën. Madje u përshëndetën edhe me sallën, sepse ishte hera e fundit që ato do ta shihnin dhe kjo ishte e fundit ditë e lirisë së tyre”, deklaroi ajo mes tjerash.
Rezayee njoftoi se shumica e atyre grave dëshirojnë të largohen nga Afganistani.
Rezayee foli edhe për kohën kur filloi të merrej me xhudo (pas regjimit të talibanëve), duke thënë se jo të gjithë ishin të gatshëm t’i pranonin këto të drejta të grave. Kur ajo filloi të merret me xhudo, thotë se pranonte kërcënime me vdekje dhe trajneri i saj përfundimisht tha se ishte shumë e rrezikshme për të vazhduar stërvitjen. Ai e vendosi atë në kontakt me një trajner tjetër, i cili e prezantoi atë me xhudo.
Me ndihmën e një organizate bamirësie, nga dashuria e madhe për disiplinën e arteve marciale, ajo u stërvit së bashku me dy vajza të tjera – gratë e vetme në të gjithë Afganistanin që konkuruan në xhudo.
“Ishte moment historik për ne. Ishte e rrezikshme sepse shoqëria nuk ishte e gatshme t’i shoh femrat atlete atë kohë, meqë po dilnim nga regjimi i errët i talibanëve. Ishte jashtëzakonisht e rrezikshme, por unë doja shumë të stërvitesha. Nuk më interesonte për stigmën dhe as për atë që mendonin familja dhe shoqëria”, deklaroi Rezayee.
Tani ajo është e frikësuar se çfarë mund të bëjë ky regjim. Pavarësisht kaosit dhe traumave, Rezayee ende ka shpresë. Shpresa thotë ajo, është diçka që talibanët s’mund ta marrin kurrë nga gratë afgane.
“Mesazhi im është, qëndroni të forta. Është ankth, por ato nuk zgjasin shumë. Ne do ia dalim. Ne do të bëhemi grup i rezistencës. Ne do të luftojmë për të drejtat tona, pavarësisht çdo gjëje. Njëherë i kemi humbur të drejtat tona në vitet 1990 – nuk do ta lejojmë këtë të ndodhë prapë. Besoj në paqe. Paqja, prosperiteti dhe të drejtat e njeriut do të mbizotërojnë. Çdokush po vdes për paqe”, deklaroi ajo./UBTNews
Qeveria në detyrë e Republikës së Kosovës ka mbajtur mbrëmë mbledhjen e 22-të elektronike, në të cilën ka marrë disa vendime të rëndësishme në fushën e shëndetësisë dhe zhvillimit të inovacionit.
Në këtë mbledhje, Qeveria ka themeluar Fondin e Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor të Republikës së Kosovës, një mekanizëm i ri që synon përmirësimin dhe forcimin e sistemit të kujdesit shëndetësor në vend.
Po ashtu, është miratuar kërkesa e Ministrisë së Shëndetësisë për ndarjen e mjeteve buxhetore në vlerë prej 400 mijë eurosh, për zbatimin e Marrëveshjes me trupat e Organizatës së Kombeve të Bashkuara.
Në të njëjtën mbledhje, Qeveria ka ndarë edhe 153 mijë euro për mbështetjen e realizimit të tri eventeve në kuadër të “OctoberTech”, një iniciativë që bashkon ngjarjet më të mëdha të teknologjisë dhe inovacionit në Kosovë.
Sipas vendimeve të marra, këto masa synojnë forcimin e sektorit të shëndetësisë, bashkëpunimit ndërkombëtar dhe zhvillimit të ekosistemit të teknologjisë dhe inovacionit në vend.
Pas gati një dekade përpjekjesh, është përuruar Muzeu i Masakrës në “Lagjen e Boshnjakëve” në Mitrovicë, në shtëpinë ku në prill të vitit 1999 forcat serbe vranë nëntë civilë shqiptarë.
Objekti, pronë e Mustafë Sahitit dhe i vendosur në territorin e Mitrovicës së Veriut, është shndërruar në një institucion kujtese me investim të Ministrisë së Kulturës në vlerë prej afro 150 mijë eurosh. Restaurimi është realizuar duke ruajtur gjendjen autentike të shtëpisë, ashtu siç kishte mbetur pas luftës, ndërsa tabelat përkujtimore me emrat e viktimave nuk janë prekur.
Ndërhyrjet kryesore janë bërë në hapësirat përreth objektit, me qëllim të sigurimit të qëndrueshmërisë dhe mbrojtjes së tij nga dëmtimet e kohës. Shtëpia tashmë është rrethuar me elemente mbrojtëse prej xhami dhe pajisje të tjera që garantojnë ruajtjen afatgjatë të saj.
Në ceremoninë e përurimit, kryeministri Albin Kurti tha se ky projekt përfaqëson një investim në kujtesën kolektive dhe edukimin e brezave të rinj.
“Ky projekt, në vlerë prej afro 150 mijë eurosh, në këtë vend të kujtesës, është investim në vetëdijen historike të shoqërisë sonë dhe në edukimin e brezave të rinj. Sepse pa të vërtetën nuk mund të ketë drejtësi të plotë, ndërsa pa drejtësi nuk mund të ketë paqe të qëndrueshme”, deklaroi Kurti.
Përpjekjet për shndërrimin e kësaj shtëpie në muze kishin nisur vite më parë. Në vitin 2019, Komuna e Mitrovicës dhe organizata “Zëri i Prindërve” vendosën gurthemelin simbolik të projektit, në një ceremoni ku morën pjesë përfaqësues institucionalë, familjarë të viktimave dhe qytetarë.
Me këtë rast, ish-kryetari i Mitrovicës së Jugut, Agim Bahtiri, kishte theksuar rëndësinë e ruajtjes së kujtesës për krimet e luftës, duke e cilësuar muajin prill si një nga periudhat më të dhimbshme në historinë e Kosovës.
Ndërkaq, ish-këshilltari i kryeministrit Ramush Haradinaj, Jahja Lluka, kishte deklaruar se muzeu do të merrte formën që e meritojnë dëshmorët dhe martirët e kombit, ndërsa Bajram Çerkini, në atë kohë kryetar i Shoqatës së të Pagjeturve në Mitrovicë, kishte shprehur pakënaqësinë për mungesën e drejtësisë ndaj autorëve të krimit.
Përurimi i Muzeut të Masakrës në Mitrovicë vjen vetëm pak ditë pasi u përurua edhe shtëpia-muze e shkrimtarit Ymer Elshani në Korroticën e Poshtme të Drenasit. Elshani u vra së bashku me familjen e tij dhe 46 civilë të tjerë në Masakrën e Poklekut më 17 prill 1999.
Sipas Ministrisë së Kulturës, këto institucione të kujtesës shërbejnë si pika referimi për ruajtjen e së vërtetës historike dhe për edukimin e brezave të ardhshëm mbi krimet e kryera gjatë luftës në Kosovë.
Në ceremoninë e përurimit të shtëpisë-muze të Ymer Elshanit, kryeministri Kurti shprehu mirënjohje të veçantë për Teuta Elshanin, të vetmen të mbijetuar të familjes, e cila ka ruajtur me përkushtim kujtimet dhe sendet personale të familjarëve të vrarë.
Pas gjobave të shqiptuara edhe në javët e kaluara, Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT) ka njoftuar se ka vazhduar masat ndaj KEDS-it, duke i shqiptuar së fundmi gjoba në vlerë prej 110 mijë eurosh për shkak të parregullsive të evidentuara në njehsorët elektrikë të konsumatorëve.
Sipas njoftimit të ministrisë, gjatë muajit maj ka vazhduar verifikimi i njehsorëve të konsumatorëve që kanë paraqitur ankesa pranë Departamentit për Mbrojtjen e Konsumatorit.
Të dhënat e Agjencisë së Metrologjisë së Kosovës tregojnë se nga verifikimet e realizuara, 18 njehsorë kanë rezultuar me afat të skaduar të validitetit, dy të tjerë me miratim tipi të tërhequr, ndërsa 30 njehsorë kanë pasur pasaktësi në datë dhe orë.
Bazuar në këto gjetje dhe në përputhje me Ligjin për Metrologjinë, Inspektorati Qendror i Tregut ka shqiptuar ndaj KEDS-it gjoba në vlerë totale prej 110 mijë eurosh.
Ministria bëri të ditur se raportet zyrtare të verifikimit janë dorëzuar edhe te KESCO, me qëllim që të bëhet kompensimi i konsumatorëve që mund të jenë dëmtuar nga këto parregullsi.
Sipas MINT-it, procesi i verifikimit të njehsorëve do të vazhdojë edhe në periudhën e ardhshme, deri në trajtimin dhe shqyrtimin e plotë të të gjitha ankesave të paraqitura nga qytetarët.
Sipas njoftimit të Institutit Hidrometeorologjik të Kosovës, gjatë ditës pritet shtim i vranësirave, të cilat mund të sjellin reshje shiu të shoqëruara me shkarkime rrufesh.
Në disa zona nuk përjashtohet mundësia e paraqitjes së breshrit.
Temperaturat minimale do të sillen ndërmjet 10 dhe 13 gradë Celsius, ndërsa ato maksimale do të arrijnë nga 22 deri në 26 gradë Celsius.
“Era do të fryjë nga drejtimi verilindor me shpejtësi prej 1 deri në 12 metra në sekondë”, ka bërë të ditur IHMK.