Lajmet

OKB: Bota duhet të përgatitet për zjarre edhe më ekstreme se këto të viteve të fundit

Zjarret e tila përkeqësohen nga ndryshimet klimatike.

Published

on

Numri i zjarreve të mëdha në mbarë botën do të rritet ndjeshëm në dekadat e ardhshme për shkak të ngrohjes globale dhe qeveritë nuk janë të përgatitura mirë për vdekjen dhe shkatërrimin që do të sjellin këto mega-zjarre, paralajmëroi OKB sot, përcjell UBT News.

Edhe përpjekjet më ambicioze për të frenuar emetimet e gazit serrë nuk do të parandalojnë një rritje dramatike të kushteve ekstreme të zjarrit, përfundoi një raport i porositur nga Programi i Mjedisit i OKB-së (UNEP).

“Deri në fund të shekullit, probabiliteti i ngjarjeve të zjarreve të ngjashme me ‘verën e zezë’ 2019-2020 të Australisë ose zjarret e mëdha të Arktikut në 2020 që ndodhën në një vit ka të ngjarë të rritet me 31-57 për qind”, thuhet në raport.

Zjarret e tilla po digjen aty ku kanë ndodhur gjithmonë por po shpërthejnë edhe në vende të papritura.

“Zjarret nuk janë gjëra të mira”, tha bashkëautori Peter, një ekspert në menaxhimin e zjarreve në pyje në Organizatën e OKB-së për Ushqimin dhe Bujqësinë (FAO).

“Ndikimet tek njerëzit – nga ana sociale, shëndetësore, psikologjike – janë fenomenale dhe afatgjata”, u tha ai gazetarëve në një konferencë.

Zjarret e mëdha, të cilat mund të bëhen të pakontrolluara për ditë ose javë, shkaktojnë probleme të frymëmarrjes dhe zemrës, veçanërisht për të moshuarit por edhe shumë të rinjë.

Një studim i fundit në The Lancet arriti në përfundimin se ekspozimi ndaj tymit të zjarrit rezulton, mesatarisht, në më shumë se 30,000 vdekje çdo vit në 43 kombe për të cilat kishte të dhëna.

Dëmet ekonomike në Shtetet e Bashkuara, një nga vendet e pakta që ka llogaritur kosto të tilla, kanë variuar nga 71 deri në 348 miliardë dollarë (63 deri në 307 miliardë euro) në vitet e fundit, sipas një vlerësimi të cituar në raport.

Zjarret e mëdha mund të jenë gjithashtu shkatërruese për jetën e kafshëve, duke i shtyrë disa specie të rrezikuara më pranë pragut të zhdukjes.

Gati tre miliardë gjitarë, zvarranikë, zogj dhe bretkosa u vranë ose u dëmtuan, për shembull, nga zjarret shkatërruese të Australisë më 2019-2020, kanë llogaritur shkencëtarët.

Zjarret e tila përkeqësohen nga ndryshimet klimatike.

Valët e të nxehtit, kushtet e thatësirës dhe lagështia e reduktuar e tokës të përforcuar nga ngrohja globale kanë kontribuar në zjarret e paprecedentë në pjesën perëndimore të SHBA-së, Australi dhe pellgun e Mesdheut vetëm në tre vitet e fundit.

Edhe Arktiku – më parë imun ndaj zjarreve – ka parë një rritje dramatike të flakëve, duke përfshirë të ashtuquajturat “zjarre zombie” që digjen nën tokë gjatë gjithë dimrit përpara se të shpërthejnë sërish në flakë.

Por zjarret gjithashtu përshpejtojnë ndryshimet klimatike, duke ushqyer një rreth vicioz të më shumë zjarreve dhe temperaturave në rritje.

I përpiluar nga 50 ekspertë të lartë, raporti bëri thirrje për një rishikim se si të trajtohet problemi.

“Përgjigjet e tanishme të qeverisë ndaj zjarreve shpesh janë vendosja e parave në vendet e gabuara”, duke investuar në menaxhimin e zjarreve sapo ato të fillojnë dhe jo në parandalimin dhe zvogëlimin e rrezikut, tha shefja e Mjedisit e OKB-së, Inger Andersen./UBTNews/

Lajmet

Del nga shtypi libri “Rezistenca e Materialeve – 2” nga profesori i UBT-së, Naser Morina

Published

on

By

Profesori i Fakultetit të Inxhinierisë së Ndërtimit dhe Infrastrukturës në UBT, Naser Morina, ka botuar librin e ri “Rezistenca e Materialeve – 2”, i cili u dedikohet studentëve dhe profesionistëve të fushës së inxhinierisë së ndërtimit.

Ky botim paraqet një vazhdim të thelluar të koncepteve të rezistencës së materialeve, duke trajtuar në mënyrë të detajuar sjelljen e materialeve dhe elementeve strukturore nën veprimin e ngarkesave të ndryshme. Libri përfshin analizën e avancuar të sforcimeve, deformimeve dhe stabilitetit të strukturave, duke ndërlidhur teorinë me aplikimet praktike në inxhinieri.

Përmes shpjegimeve të qarta dhe shembujve ilustrues, “Rezistenca e Materialeve – 2” synon të ndihmojë studentët në përvetësimin më të lehtë të koncepteve komplekse, si dhe të shërbejë si një udhëzues i vlefshëm për zgjidhjen e problemeve inxhinierike në praktikë.

Ky libër përfaqëson një kontribut të rëndësishëm në pasurimin e literaturës akademike në gjuhën shqipe dhe mbështet zhvillimin profesional të gjeneratave të reja në fushën e inxhinierisë.

Continue Reading

Lajmet

Kthehet në Kosovë ish-ushtari i UÇK-së që po mbahej në Serbi

Published

on

By

Pas disa muajsh qëndrimi në burgjet e Serbisë, sot është liruar dhe është kthyer në Kosovë ish-ushtari i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Mit’hat Llozhani. Lajmin e ka bërë të ditur avokati i tij, Arianit Koci, i cili e ka shoqëruar Llozhanin sapo ai ka kaluar kufirin.

Avokati Koci e ka cilësuar këtë si një mision të vështirë dhe të rëndë, duke treguar se i është dashur të udhëtojë disa herë drejt Beogradit për të ndjekur rastin. “A kam pasë probleme dhe rrezik? Nuk është me rëndësi. Me rëndësi është që një qytetar i Kosovës u kthye në shtëpi,” ka deklaruar Koci, duke shtuar se këtë shërbim e ka kryer pa pagesë dhe për ideale kombëtare.

Sipas Kocit, Llozhani ka kaluar nëpër një periudhë jo të lehtë gjatë kohës së burgosjes.

Ai ka paralajmëruar se informata më të detajuara rreth rrethanave të arrestimit dhe mbajtjes në Serbi do të jepen në ditët në vijim, së bashku me vetë Mit’hat Llozhanit.

Continue Reading

Lajmet

Raportohet i zhdukur një person në Leposaviq

Published

on

By

Një grua, shtetase e Serbisë, ka raportuar në polici se ka humbur kontaktet me djalin e saj në komunën e Leposaviqit. Sipas njoftimit, personi i zhdukur është po ashtu shtetas i Serbisë.

Lidhur me këtë rast është njoftuar menjëherë prokurori kompetent, i cili ka lëshuar urdhër për fillimin e hetimeve.

Njësitet policore janë duke punuar për zbardhjen e rrethanave dhe gjetjen e personit të raportuar si i zhdukur.

Continue Reading

Lajmet

Gjashtë raste të dhunës në familje brenda 24 orëve në Kosovë

Published

on

By

Në raportin 24-orësh të Policisë së Kosovës, brenda një dite janë regjistruar gjashtë raste të dhunës në familje në qytete të ndryshme.

Në rastin e parë në Lipjan, një burrë është denoncuar për dhunë ndaj një gruaje, ku pas intervistimit rasti ka vazhduar në procedurë të rregullt.

Në Prishtinë janë shënuar dy incidente; në njërin prej tyre një burrë është arrestuar dhe liruar pas marrjes në pyetje për dhunë ndaj një gruaje, ndërsa në tjetrin, i dyshuari është dërguar në mbajtje për shkak të dhunës së ushtruar.

Edhe në Pejë është raportuar një përleshje mes tri grave, të cilat janë sulmuar mes vete dhe njëra prej tyre ka marrë tretman mjekësor, por të gjitha janë liruar pas procedurave policore.

Ndërkaq, në Gjakovë një burrë është arrestuar dhe dërguar në mbajtje për 48 orë nën dyshimin se ka ushtruar dhunë ndaj një gruaje.

Së fundi, në Mitrovicën e Veriut, dy burra janë shoqëruar në stacion pas një zënke familjare, por me vendim të prokurorit janë liruar në procedurë të rregullt.

Continue Reading

Të kërkuara