Lajmet

OKB: Bota duhet të përgatitet për zjarre edhe më ekstreme se këto të viteve të fundit

Zjarret e tila përkeqësohen nga ndryshimet klimatike.

Published

on

Numri i zjarreve të mëdha në mbarë botën do të rritet ndjeshëm në dekadat e ardhshme për shkak të ngrohjes globale dhe qeveritë nuk janë të përgatitura mirë për vdekjen dhe shkatërrimin që do të sjellin këto mega-zjarre, paralajmëroi OKB sot, përcjell UBT News.

Edhe përpjekjet më ambicioze për të frenuar emetimet e gazit serrë nuk do të parandalojnë një rritje dramatike të kushteve ekstreme të zjarrit, përfundoi një raport i porositur nga Programi i Mjedisit i OKB-së (UNEP).

“Deri në fund të shekullit, probabiliteti i ngjarjeve të zjarreve të ngjashme me ‘verën e zezë’ 2019-2020 të Australisë ose zjarret e mëdha të Arktikut në 2020 që ndodhën në një vit ka të ngjarë të rritet me 31-57 për qind”, thuhet në raport.

Zjarret e tilla po digjen aty ku kanë ndodhur gjithmonë por po shpërthejnë edhe në vende të papritura.

“Zjarret nuk janë gjëra të mira”, tha bashkëautori Peter, një ekspert në menaxhimin e zjarreve në pyje në Organizatën e OKB-së për Ushqimin dhe Bujqësinë (FAO).

“Ndikimet tek njerëzit – nga ana sociale, shëndetësore, psikologjike – janë fenomenale dhe afatgjata”, u tha ai gazetarëve në një konferencë.

Zjarret e mëdha, të cilat mund të bëhen të pakontrolluara për ditë ose javë, shkaktojnë probleme të frymëmarrjes dhe zemrës, veçanërisht për të moshuarit por edhe shumë të rinjë.

Një studim i fundit në The Lancet arriti në përfundimin se ekspozimi ndaj tymit të zjarrit rezulton, mesatarisht, në më shumë se 30,000 vdekje çdo vit në 43 kombe për të cilat kishte të dhëna.

Dëmet ekonomike në Shtetet e Bashkuara, një nga vendet e pakta që ka llogaritur kosto të tilla, kanë variuar nga 71 deri në 348 miliardë dollarë (63 deri në 307 miliardë euro) në vitet e fundit, sipas një vlerësimi të cituar në raport.

Zjarret e mëdha mund të jenë gjithashtu shkatërruese për jetën e kafshëve, duke i shtyrë disa specie të rrezikuara më pranë pragut të zhdukjes.

Gati tre miliardë gjitarë, zvarranikë, zogj dhe bretkosa u vranë ose u dëmtuan, për shembull, nga zjarret shkatërruese të Australisë më 2019-2020, kanë llogaritur shkencëtarët.

Zjarret e tila përkeqësohen nga ndryshimet klimatike.

Valët e të nxehtit, kushtet e thatësirës dhe lagështia e reduktuar e tokës të përforcuar nga ngrohja globale kanë kontribuar në zjarret e paprecedentë në pjesën perëndimore të SHBA-së, Australi dhe pellgun e Mesdheut vetëm në tre vitet e fundit.

Edhe Arktiku – më parë imun ndaj zjarreve – ka parë një rritje dramatike të flakëve, duke përfshirë të ashtuquajturat “zjarre zombie” që digjen nën tokë gjatë gjithë dimrit përpara se të shpërthejnë sërish në flakë.

Por zjarret gjithashtu përshpejtojnë ndryshimet klimatike, duke ushqyer një rreth vicioz të më shumë zjarreve dhe temperaturave në rritje.

I përpiluar nga 50 ekspertë të lartë, raporti bëri thirrje për një rishikim se si të trajtohet problemi.

“Përgjigjet e tanishme të qeverisë ndaj zjarreve shpesh janë vendosja e parave në vendet e gabuara”, duke investuar në menaxhimin e zjarreve sapo ato të fillojnë dhe jo në parandalimin dhe zvogëlimin e rrezikut, tha shefja e Mjedisit e OKB-së, Inger Andersen./UBTNews/

lajme

Dy persona të vrarë dhe një i plagosur në Livoç të Ulët, i dyshuari vetëdorëzohet në polici

Published

on

By

Policia e Kosovës ka konfirmuar se dy persona kanë mbetur të vrarë dhe një tjetër është plagosur nga të shtënat me armë zjarri në fshatin Livoç i Ulët të Gjilanit.

Sipas policisë, një burrë rreth 30-vjeçar është gjetur i vrarë brenda një veture, ndërsa një grua e së njëjtës moshë është dërguar pa shenja jete në Spitalin e Gjilanit. Dyshohet se edhe ajo është qëlluar me armë zjarri nga i njëjti person.

Një person tjetër ka mbetur i plagosur dhe, pas marrjes së ndihmës së parë në Spitalin e Gjilanit, është transferuar në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës për trajtim të mëtejshëm.

Sipas informatave të policisë, i dyshuari dhe viktimat dyshohet se kanë pasur lidhje familjare.

I dyshuari është vetëdorëzuar në polici, ndërsa gjatë veprimeve policore është sekuestruar edhe një armë zjarri që dyshohet se është përdorur në rast.

Ngjarja është raportuar rreth orës 14:25 të së premtes. Policia, në koordinim me Prokurorin e Shtetit, po vazhdon hetimet për të sqaruar rrethanat dhe motivin e kësaj ngjarjeje, i cili ende nuk dihet.

D.L

Continue Reading

Aktualitet

Dy persona të vdekur dhe një i plagosur në Gjilan

Published

on

By

Një rast i rëndë është raportuar në Gjilan, ku dy persona kanë humbur jetën, ndërsa një tjetër ka mbetur i plagosur.

Sipas drejtorit të QKMF-së në Gjilan, Basri Kamberi, personat që janë gjetur pa shenja jete janë një burrë dhe një grua, raporton Ekonomia Online.

Continue Reading

Lajmet

Rektori Hajrizi takon studenten e UBT-së, Era Deva, gjatë qëndrimit në Korenë e Jugut

Published

on

By

Në kuadër të qëndrimit në Korenë e Jugut, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ka takuar studenten e UBT-së, Era Deva, e cila po përfundon studimet master në Menaxhimin e Sportit në Seul.

Gjatë takimit, Rektori Hajrizi u interesua për ecurinë e studimeve të saj, përvojën akademike dhe jetën studentore në Korenë e Jugut, duke vlerësuar rëndësinë e përvojave ndërkombëtare në avancimin akademik dhe zhvillimin profesional të studentëve.

Takimi ishte një mundësi për të diskutuar mbi përvojën e Erës në një mjedis të avancuar akademik dhe mundësitë që studimet jashtë vendit ofrojnë për zgjerimin e njohurive, zhvillimin e kompetencave profesionale dhe krijimin e perspektivave të reja për karrierën e saj.

UBT i kushton rëndësi të veçantë ndërkombëtarizimit të arsimit dhe krijimit të mundësive që studentët të përfitojnë nga përvojat akademike ndërkombëtare, të shkëmbejnë njohuri dhe të zhvillohen në fusha të ndryshme profesionale. Përmes këtyre mundësive, UBT synon të mbështesë studentët në rrugëtimin e tyre akademik dhe profesional, duke nxitur mobilitetin ndërkombëtar dhe lidhjen me përvojat dhe praktikat bashkëkohore në nivel global.

Continue Reading

Vendi

Rektori Hajrizi prezanton vizionin e UBT-së për qytetet e së ardhmes përmes modelit UBT 5S në Smart Life Week 2026

Published

on

By

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, gjatë qëndrimit në Seul të Koresë së Jugut, në kuadër të panairit ndërkombëtar Smart Life Week 2026, ka zhvilluar takime dhe bashkëbisedime me pjesëmarrës dhe përfaqësues të institucioneve e organizatave të ndryshme, me të cilët ka shkëmbyer ide dhe perspektiva mbi zhvillimin e qyteteve inteligjente, robotikën, inovacionin dhe mundësitë e bashkëpunimit në të ardhmen.

Gjatë këtyre takimeve dhe shkëmbimeve, rektori Hajrizi ka ndarë vizionin dhe përvojën e UBT-së në zhvillimin e qyteteve inteligjente, duke vënë në pah modelin UBT 5S – Small Scale Smart Self-Sustained System, të zhvilluar prej tij dhe të zbatuar fizikisht përmes UBT Smart City.

Modeli UBT 5S përfaqëson një qasje konkrete ndaj zhvillimit të sistemeve inteligjente dhe të qëndrueshme, ku teknologjia, inovacioni, edukimi dhe kërkimi shkencor ndërthuren për të krijuar zgjidhje të aplikueshme në jetën e përditshme. Përmes UBT Smart City, ky vizion merr formë fizike, duke ofruar një mjedis real ku konceptet e qytetit inteligjent zbatohen në praktikë dhe shërbejnë si bazë për zhvillimin e modeleve të reja të jetesës.

UBT Smart City paraqet një model inovativ që synon të tregojë se si teknologjia dhe zgjidhjet inteligjente mund të integrohen në një ekosistem të përbashkët, me fokus në mirëqenien e njeriut, përdorimin efikas të burimeve, qëndrueshmërinë dhe zhvillimin e shërbimeve moderne. Në këtë kuptim, modeli UBT 5S po konceptohet si një model i ri i jetesës për të ardhmen, ku qyteti nuk shihet vetëm si hapësirë fizike, por si një sistem i integruar që lidh njeriun, dijen, teknologjinë dhe mjedisin.

Gjatë panairit, rektori Hajrizi është ftuar nga bashkëbisedues të ndryshëm për vizita dhe prezantime të modelit të zhvilluar prej tij. Deri më tani, ky model është prezantuar në më shumë se 100 ngjarje të ndryshme akademike dhe profesionale në mbarë botën.

Përveç shkëmbimit të përvojave dhe ideve, takimet e zhvilluara gjatë panairit kanë shërbyer edhe si mundësi për diskutime formale mbi perspektivat e bashkëpunimit ndërkombëtar, shkëmbimin e ekspertizës dhe identifikimin e fushave me interes të përbashkët. Këto kontakte krijojnë bazë për shqyrtimin e mundësive të bashkëpunimit në të ardhmen, veçanërisht në fushat e teknologjisë, inovacionit, kërkimit shkencor dhe zhvillimit të qyteteve inteligjente.

Për UBT-në, modeli UBT 5S dhe zbatimi i tij fizik në UBT Smart City dëshmojnë orientimin e institucionit drejt inovacionit të aplikuar, duke e lidhur vizionin akademik me zgjidhje konkrete dhe duke krijuar mundësi për bashkëpunime të reja që mund të kontribuojnë në zhvillimin e qyteteve dhe modeleve të jetesës së së ardhmes.

 

Continue Reading

Të kërkuara